Godišnji izvještaj za 2006. godinu

Comments

Transcription

Godišnji izvještaj za 2006. godinu
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
UNIVERZITET U ZENICI
UNIVERSITY OF ZENICA
GODIŠNJI IZVJEŠTAJ
ZA 2006. GODINU
***
ANNUAL REPORT
of 2006. YEAR
Zenica, April, 2007.
1
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Izdavač:
UNIVERZITET U ZENICI
tel. + 387 32 444 430, 444 420
fax. + 387 32 444 431
e-mail: [email protected]
Fakultetska 1, 72 000 ZENICA
Bosna i Hercegovina
Za izdavača:
Rektor prof.Dr Sci. Sabahudin Ekinović
Autor:
V.prof.Dr Sci. Darko Petković, prorektor
Saradnici:
Prof.Dr Fuad Begovac (prilog 10.1. FMM u 2006.godini)
Prof.Dr Safet Brdarević (prilog 10.2. MF u 2006.godini)
Prof.Dr Refik Ćatić (prilog 10.3. PF u 2006.godini)
Prof.Dr Sahib Muminagić (prilog 10.4. ZF u 2006.godini)
Prof.Dr Dževad Zečić (prilog 10.5. EF u 2006.godini)
Prof.Dr Salih Jaliman (prilog 10.6. PrF u 2006.godini)
Doc.Dr Zuhdija Adilović (prilog 10.7. IPA u 2006.godini)
Fotografije:
Derviš Dervišević i saradnici
DTP:
Mr Sabahudin Jašarević, dipl.inž.
Izdato u:
300 primjeraka (štampane + CD verzije)
Štampa:
Graforad, d.o.o. Zenica
Poslovna zona Zenica 1
Za štampariju: Pero Letić
ISSN 1840-0795
2
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
SADRŽAJ
Predgovor.......................................................................................................................5
1. OSNOVNI PODACI..........................................................................................6
2. IZVJEŠTAJ MENADŽMENTA UNIVERZITETA
O RADU U 2006.GODINI................................................................................15
2.1. UVOD........................................................................................................................15
2.2. ORGANIZACIJSKE, AKADEMSKE I POSLOVNE AKTIVNOSTI...........................17
2.3. IZVJEŠTAJ O RADU OJ..........................................................................................20
2.4. IZVJEŠTAJ O FINANSIJSKOM POSLOVANJU
3. HRONOLOGIJA VAŽNIJIH DOGAĐAJA U 2006.GODINI.............................22
4. PREGLED NAJVAŽNIJIH PROJEKATA
MENADŽMENTA U 2006. GODINI.................................................................57
5. DIPLOMANTI NA UNZE U 2006.GODINI.......................................................68
6. PREGLED NAJZNAČAJNIJIH ELEMENATA NIR-a......................................69
6.1.
6.2.
6.3.
6.4.
6.5.
6.6.
MAGISTRANTI NA UNZE U 2006.GODINI..........................................................69
DOKTORANTI NA UNZE U 2006. GODINI..........................................................69
RADOVI OBJAVLJENI U 2006.GODINI..............................................................72
NIR PROJEKTI ČLANICA UNZE U 2006.GODINI..............................................72
OBJAVLJENE KNJIGE NA ČLANICAMA UNZE U 2006.GODINI.....................73
ORGANIZACIJA SEMINARA, KONFERENCIJA I SL........................................73
7. BOLONJSKI PROCES I UNZE......................................................................77
7.1.
7.2.
OPŠTE KARAKTERISTIKA STANJA NA UNZE................................................77
SISTEM KVALITETA NA UNZE..........................................................................79
8. NAJVAŽNIJE PLANIRANE AKTIVNOSTI
UNZE U 2007. GODINI...................................................................................82
8.1.
8.2.
8.3.
8.4.
8.5.
UVOD...................................................................................................................82
AKADEMSKE AKTIVNOSTI...............................................................................82
UPRAVLJANJE LJUDSKIM RESURSIMA.........................................................83
INFRASTRUKTURA UNIVERZITETA.................................................................84
AKTIVNOSTI REKTORATA.................................................................................84
9. ZAKLJUČAK...................................................................................................85
10. PRILOZI - PREGLED DJELATNOSTI FAKULTETA ČLANICA UNZE U
2006.GODINI...................................................................................................86
10.1.
10.2.
10.3.
10.4.
10.5.
FAKULTET ZA METALURGIJU I MATERIJALE U 2006.GODINI....................87
MAŠINSKI FAKULTET U 2006. GODINI...........................................................114
PEDAGOŠKI FAKULTET U 2006.GODINI........................................................188
ZDRAVSTVENI FAKULTET U 2006. GODINI...................................................216
EKONOMSKI FAKULTET U 2006.GODINI.......................................................241
3
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10.6.
10.7.
PRAVNI FAKULTET U 2006.GODINI..........................................................260
ISLAMSKA PEDAGOŠKA AKADEMIJA U 2006. GODINI.........................275
4
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Predgovor,
Treći, po redu izlaženja, GODIŠNJI IZVJEŠTAJ UNIVERZITETA U
ZENICI ZA 2006.GODINU, daje pregled najvažnijih rezultata koje
je UNZE ostvario u kalendarskoj 2006. godini. Shvatajući i
prihvatajući sve elemente transformacije univerziteta u skladu sa
odredbama Bolonjskog procesa, menadžment UNZE, i ovim
Godišnjim izvještajem daje puni doprinos u ispunjavanju istih.
Godina 2006. je bila godina novih pomaka koji su rezultirali
novim efektima ka transformaciji i razvoju Univerziteta u Zenici.
Uz uhodani pravni subjektivitet univerziteta spram fakulteta
članica tu je prva godina rada integrisanih katedri, primjenjeni
nastavni planovi i programi sa ECTS bodovnim sistemom, nova
organizacijska struktura, i ne na kraju tu je i nova punopravna
članica: MI Kemal Kapetanović. Tu je i početak rada na novom
Centru za izvrsnost u drvopreradi sa Vladom Švicarske, tu su i
prvi postdiplomski studiji na Pravnom, Ekonomskom i
Pedagoškom fakultetu, te i prvi Tempus projekti gdje je UNZE
nosilac aktivnosti. Tu je drugo izdanje Vodiča za brucoše, prvo
elektronsko izdanje Informacijskog paketa Univerziteta, te
svakim danom nova web stranica Univerziteta. Krenuo je i prvi
PDS u konceptu (4+1) godina na Mašinskom fakultetu iz oblasti
Metrologije sa respektabilnim partnerima, univerzitetima iz
Erlangena i Maribora a pod pokroviteljstvom EU Tempus fonda iz
Brisela. Krajem godine dobijen je još jedan respektabilan
međunarodni projekt formiranja Bussines Start-up centra na
UNZE a finansiran od strane Vlade Holandije te započele
pripreme za projekt formiranja Instituta za ekologiju sa
partnerima iz Kanade. Godina 2006. bila je i godina pune
saradnje sa svim akterima lokalnog i regionalnog ekonomskog
razvoja kao i međunarodnim institucijama, organizacijama i
stranim ambasadama u BIH.
Godišnjak daje mogućnosti za sveobuhvatne analize te
uočavanje, brojnih, kako dobrih tako i loših strana našeg rada i
najvažniji element naše godišnje evaluacije. Stoga je on
neizostavna karika u ispunjavanju uslova gradnje respektabilne i
prepoznatljive evropske visokoškolske institucije kakva želi biti i
Univerzitet u Zenici.
Zenica, marta 2007.
Prof.Dr Sc. Darko Petković
Prorektor za NIR i međunarodnu saradnju sa timom saradnika
5
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
1. OSNOVNI PODACI O UNIVERZITETU
ADRESA:
Fakultetska 3, 72000 Zenica
Bosna i Hercegovina
tel. +387 32 444 430, 444 420
fax. +387 32 449 425
www.unze.ba
E-mail: [email protected]
Akronim: UNZE
Grad Zenica
Zeničko- Dobojski kanton
Lokacija Univerziteta
6
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Zgrada Rektorata
Objekti Metalurškog instituta
MENADŽMENT UNIVERZITETA
Rektor:
Prof.Dr Sabahudin EKINOVIĆ,
Diplomirani inženjer mašinstva
Tel. + 387 32 444 420
Mob. + 387 61 477 570
Fax. + 387 32 444 431
e-mail: [email protected]
[email protected]
Naučna matičnost:
Katedra za proizvodne tehnologije
Prorektor za nastavu i studente:
Prof.Dr Željko ŠKULJEVIĆ,
Diplomirani profesor filozofije
Tel. + 387 32 444 420
Fax. + 387 32 444 431
e-mail: [email protected]
[email protected]
Naučna matičnost:
Katedra za pedagoške discipline
7
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Prorektor
za
nauku,
razvoj
međunarodnu saradnju:
Prof.Dr Darko PETKOVIĆ
Diplomirani inženjer mašinstva
i
Tel. + 387 32 444 420
Mob. + 387 62 330 103
Fax. + 387 32 444 431
e-mail: [email protected]
[email protected]
Naučna matičnost:
Katedra za održavanje
Generalni sekretar:
Arifa ČURUKOVIĆ
Diplomirani pravnik
Tel. + 387 32 444 420
Mob. + 387 62 330 102
Fax. + 387 32 444 431
e-mail: [email protected]
[email protected]
ČLANICE
Fakultet za metalurgiju i materijale
Mašinski fakultet
Pedagoški fakultet
Islamski pedagoški fakultet
Zdravstveni fakultet
Ekonomski fakultet
Pravni fakultet
Studentski centar
Metalurški institut
Kemal Kapetanović
PROSTORNE PRETPOSTAVKE:
Članica
REKTORAT
FAKULTET ZA METALURGIJU I
MATERIJALE
POVRŠINA [m2]
2 000
6 000
MAŠINSKI
FAKULTET
PEDAGOŠKI
FAKULTET
4 200
3 200
8
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
ISLAMSKI PEDAGOŠKI
FAKULTET
METALURŠKI INSTITUT
“KEMAL KAPETANOVIĆ”
PRAVNI
FAKULTET
EKONOMSKI
FAKULTET
ZDRAVSTVENI
FAKULTET
STUDENTSKI
CENTAR
Ukupno:
2 000
13 000
1 300
1 000
1 500
5 000
39 200 m2
Procentualni udio pojedinih klasa prostorija
¾
¾
¾
¾
¾
¾
- učionice i kabineti za nastavu
- laboratorije
- radionice
- zajednički prostori
- prostorije za administraciju
- ostalo
- (15 %)
- (20 %)
- (17 %)
- (12 %)
- (3,5%)
- (32,5%)
ORGANIZACIJSKA STRUKTURA
Sadašnji pregled katedri na Univerzitetu u Zenici:
NAZIV KATEDRE
Oznaka
Katedra za opšte programske osnove
Katedra za matematiku i informatiku
Katedra za jezike i književnost
Katedra za pedagoške discipline
Katedra za hemiju i fiziku
Katedra za neželjeznu metalurgiju i ljevarstvo
Katedra za plastičnu preradu
Katedra za metalne materijale
Katedra za nemetalne materijale
Katedra za gvožđe i čelik
Katedra za mehanike
Katedra za konstrukcije i CAD tehnologije
Katedra za proizvodne tehnologije
Katedra za održavanje
Katedra za energetiku i procesno inženjerstvo
Katedra za automatizaciju i metrologiju
Katedra za industrijsko inženjerstvo i CIM
tehnologije
UNZE-K-01
UNZE-K-02
UNZE-K-03
UNZE-K-04
UNZE-K-05
UNZE-K-06
UNZE-K-07
UNZE-K-08
UNZE-K-09
UNZE-K-10
UNZE-K-11
UNZE-K-12
UNZE-K-13
UNZE-K-14
UNZE-K-15
UNZE-K-16
UNZE-K-17
Matičnost
PF
PF
PF
PF
FAMM
FAMM
FAMM
FAMM
FAMM
FAMM
MF
MF
MF
MF
MF
MF
MF
Domena katedre
Svi fakulteti
Svi fakulteti
Svi fakulteti
Svi fakulteti
MF, ZF
MF
MF
MF, ZF
MF, ZF
MF
FAMM
FAMM
FAMM, EF
FAMM, EF
FAMM
FAMM
FAMM, EF
9
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Katedra za ekološko inženjerstvo
Katedra za ekonomsku teoriju i politiku
Katedra za marketing
UNZE-K-18
UNZE-K-19
UNZE-K-20
MF
EF
EF
Katedra za menadžment
UNZE-K-21
EF
Katedra za finansije i računovodstvo
Katedra za državno i međunarodno javn pravo
Katedra za građansko pravo
Katedra za istoriju države i prava
Katedra za krivično pravo
Katedra za fundamentalne medicinske nauke
Katedra za javno i preventivno zdravstvo i
zarazne bolesti
Katedra za internu medicinu
Katedra za neuropsihijatriju
Katedra za majku i dijete
Katedra za hirurgiju i rehabilitaciju
Oznake:
MF – Mašinski fakultet
FMM – Fakultet za metalurgiju i materijale
PF –Pedagoški fakultet
ZF – Zdravstveni fakultet
EF – Ekonomski fakultet
PrF – Pravni fakultet
UNZE-K-22
UNZE-K-23
UNZE-K-24
UNZE-K-25
UNZE-K-26
UNZE-K-27
UNZE-K-28
EF
PrF
PrF
PrF
PrF
ZF
ZF
UNZE-K-29
UNZE-K-30
UNZE-K-31
UNZE-K-32
ZF
ZF
ZF
ZF
Svi fakulteti
PrF, MF
MF, FAMM, ZF,
PrF
MF, FAMM, ZF,
PrF
PrF, MF
EF
EF
EF
Tokom 2006. godine radilo se po organizacijskoj strukturi koja je pokazana na narednoj slici:
10
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
11
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
NASTAVNICI, SARADNICI I STUDENTI
Krenut ćemo od onih zbog kojih univerzitet i postoji, studenata, te reći da ih je zaključno sa
31.12.2006.godine bilo 4235.
Godina
studija
Tabela 1. Pregled studenata po fakultetima na Univerzitetu
2006/2007. godini.
Fakultet
za
Pedagoški fakultet metalurgiju
i Mašinski fakultet
materijale
R P V
U
R P V U R
P V U
I
267 103 124 494 100 40 - 140 120 91 - 211
II
184 25 49 258 9
- - 9 30 9 20 59
III
190 18 99 307 31 - - 31 44 1 - 45
IV
137 - 91 228 15 2 - 17 29 - 29
V
- - - 13 - 13
Apsolv.
166 - 142 308 65 - - 65 27 55 82
Sveukupn
944 146 505 1595 220 42 - 262 263 101 75 439
o
u Zenici u akademskoj
Pravni fakultet
R
115
169
-
P
72
-
V
115
78
-
U
302
247
-
284
72
193
549
Godina
studija
Tabela 2. Nastavak - kraj
I
II
II
IV
V
Apsolv.
Ekonomski fakultet Zdravstveni fakultet
Islamska
fakultet
pedagoški
R
R
P
V
71
55
8
30
52
96
-
78
37
49
20
P
151 93
186 -
V
U
R
P
132
36
-
376
222
-
69
74
-
4
-
Sveukupn
337 93 168 598 143 4
o
V U
81
68
-
154
142
-
149 296 164 148 184
U
UKUPNO
R
V
U
201 1348
188 837
57 292
183
13
50 288
530
288
148
91
217
1878
1125
440
274
13
505
496 2961
127
4235
4
OZNAKE: R - redovni, P - ponovci, V – vanredni.
12
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Izdanja časopisa:
U 2006. godini nastavljeno je sa redovni izdavanjem dva časopisa: MAŠINSTVO kojeg izdaje
Mašinski fakultet i DIDAKTIČKI PUTOKAZI kojeg izdaje Pedagoški fakultet.
Ukupno
Administrativno
tehničko osoblje
Ukupno
Ostali
Asist.
V.asist.
Docent
Red. prof.
Rektorat
i
organizacione
jedinice
Vanr. prof.
Nastavno osoblje i funkcioneri
Rektorat
Fakultet
za
metalurgiju
i
materijale
Mašinski
fakultet
Pedagoški
fakultet
Pravni
fakultet
Ekonomski
fakultet
Zdravstveni
fakultet
Studentski
centar
Ukupno
Islamski pedagoški fakultet
1
2
-
-
-
-
3
23
26
5
2
8
6
4
2
27
17
44
6
2
5
7
9
1
30
22
52
-
3
5
3
5
4
20
11
31
-
2
2
2
5
-
11
-
11
-
1
2
1
2
1
7
1
8
-
2
2
-
-
-
4
2
6
-
-
-
-
-
-
-
17
17
12
14
24
19
25
8
102
93
195
-
1
7
2
2
1
13
13
26
UKUPNO
12
9
31
21
27
9
115
106
221
Metalurški
institut
„K.Kapetanović“
Dr
Mr
VSS
VŠS
SSS
VK
KV
NK
Ukupno
Ukupno
1
7
30
4
31
17
14
6
110
13
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
14
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
2. IZVJEŠTAJ MENADŽMENTA UNIVERZITETA O RADU
U 2006. GODINI
Na osnovu Zakona o visokom obrazovanju Ze-Do kantona i Pravila Univerziteta u Zenici,
Upravnom odboru Univerziteta Rektor prof.Dr Sabahudin Ekinović ponudio je slijedeći
izvještaj o radu u 2006.godini:
2.1. UVOD
Univerzitet u Zenici predstavlja krunu 47 – godišnje tradicije visokog obrazo-vanja u
Zenici. Odluka o formiranju Univerziteta predstavlja logičan i prirodan nastavak razvoja
visokoobrazovnog i naučno-istraživačkog rada u Zenici. Bogate aktivnosti Univerziteta u
Zenici u akademskom smislu, djelovanje menadžmenta fakulteta – članica, te aktivnosti
Rektorata u protekloj 2006. godini potpuno opravdavaju odluku o formiranju Univerziteta u
Zenici, te u pravom smislu te riječi dokazuju da Univerzitet u Zenici ima kapacitet da postane
generator razvoja regije Srednja Bosna.
Uzimajući u obzir činjenicu da je ovo prvi izvještaj o radu Univerziteta u Zenici kao
potpuno integrisanog univerziteta, to je isti sastavljen iz sljedećih dijelova:
•
•
•
Tekstualni dio izvještaja za poslovne, akademske i druge aktivnosti Univerziteta u
Zenici kao jedinstvene javne ustanove,
Izvještaji o radu pojedinih organizacionih jedinica dostavljeni od strane
dekana/direktora i
Finansijski izvještaj.
Kadrovski potencijal Univerziteta u Zenici prikazan je u tabeli 1 (POGLAVLJE 1). Može se
konstatovati da je broj akademskog kadra za početak prilično dobar, ali uz napomenu da
se u narednih pet do šest godina ovaj broj mora najmanje udvostručiti što bi nam dalo za
pravo da kažemo da Univerzitet u Zenici može opstati i dobiti potrebnu akreditaciju kao
ustanova koja je prema Bolonjskoj deklaraciji sposobna za visokoobrazovni i naučno –
istraživački rad.
Glavne akademske aktivnosti na Univerzitetu u Zenici u 2006. godini se odnose na
kontinuitet nastave na postojećim odsjecima, aktivnosti u vezi otvaranja novih studijskih
odsjeka na postojećim fakultetima i aktivnostima u vezi osnivanja novih fakulteta.
Aktivnosti u održavanju kontinuiteta nastavnog procesa u okviru postojećih studijskih
odsjeka mogu se u najvažnijem svesti na usaglašavanje aktuelnih planova i programa prema
ECTS sistemom prijenosa kadrova. Na svim fakultetima je navedeni sistem uveden i
primjenjuje se već dvije godine. Usvojena formula, odnosno dužina trajanja prva dva ciklusa
obrazovanja je 4 + 1.
Što se tiče otvaranja novih studijskih odsjeka u 2006. godini, tu se izvajaju Pedagoški
fakultet sa odsjekom za BHS jezik i književnost, Mašinski fakultet sa odsjekom za Proizvodni
biznis i Fakultet za metalurgiju i materijale sa odsjekom za hemiju.
Prema tome, akademski opus Univerziteta u Zenici u 2006.godini se ogleda u 22
studijskih grupa (diploma) kroz ukupno 25 studijskih odsjeka i to:
15
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
±
Fakultet za metalurgiju i materijale
1.
2.
3.
4.
±
Odsjek za metalurgiju,
Odsjek za metalne materijale,
Odsjek za nemetalne materijale,
Odsjek za hemiju
Mašinski fakultet
5. Odsjek za industrijski dizajn proizvoda
6. Odsjek za menadžment proizvodnim tehnologijama
7. Odsjek za inženjersku ekologiju,
8. Odsjek za održavanje,
9. Odsjek za opće mašinstvo,
10. Odsjek za proizvodni biznis,
±
Pedagoški fakultet
11. Odsjek za razrednu nastavu,
12. Odsjek za matematiku i informatiku,
13. Odsjek za engleski jezik i književnost,
14. Odsjek za njemački jezik,
15. Odsjek za turski jezik i književnost,
16. Odsjek za BHS jezik i književnost
±
Pravni fakultet
17. Opći odsjek,
±
Ekonomski fakultet
14. Odsjek za menadžment preduzećima
a. Odsjek za računovodstveni i revizijski menadžment
±
Zdravstveni fakultet
b.
c.
d.
e.
±
Smjer: internistički,
Smjer: hirurški,
Smjer: menadžment u zdravstvu,
Smjer: porodična medicina i
Islamski Pedagoški fakultet
f. Odsjek: Islamska vjeronauka i
g. Odsjek: Socijalna pedagogija
Aktivnosti na Univerzitetu vezane za postdiplomske studije su već tradicionalno
vezane za tehničke fakultete, ali je za pohvalu završetak aktivnosti oko početka nastave na
prvom postdiplomskom studiju u oblasti društveno-humanističkih nauka. Ovaj studij je
organizovan pri Univerzitetu i početak nastave je ocijenjen kao veoma uspješan. U toku je
nastava u okviru II semestra ovog studije. Također, u 2006. godini počeli su sa radom i
postdiplomski studiji na Pravnom (Oblasti: Građansko pravo, Krivično pravo, Historija države
i prava i Državno međunarodno javno pravo) i Ekonomskom fakultetu (Oblasti: Menadžment,
16
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Markenting, Revizija i Računovodstvo). Konačno, na Mašinskom fakultetu je otpočeo
postdiplomski studij u oblasti Metrologije koji se, u okviru Tempus projekta, realizira sa
Univerzitetom Erlangen (Njemačka), Maribor (Slovenija) i Novi Sad (Srbija). Ovaj
postdiplomski studija je organiziran prema Bolonjskom procesu (4+1), a nastava se izvodi na
engleskom jeziku.
Senat Univerziteta je odobrio prijave pet doktorskih radova, verificirao sedam
doktorskih radova i odobrio odbrane tri doktorska rada što uz činjenicu da su promovirana tri
doktora nauka, može biti zadovoljavajuće, ali svakako, ne i strateški potrebno.
Za svaku pohvalu je također i formiranje komisija za ocjenu uslova podobnosti teme i
kandidata za izradu doktorskih disertacija na Pravnom i Ekonomskom fakuletu. Ovo su
zapravo prve disertacije prijavljene na Univerzitetu u Zenici iz oblasti izvan tehničkih nauka i
vrijeme će pokazati da se radi zapravo o istorijskim odlukama Senata Univerziteta.
Pregled studenata po fakultetima na Univerzitetu je dat u tabeli 2, POGLAVLJE 1.
U 2006. godini diplomiralo je ukupno 178 studenata, magistriralo 3 kandidata i doktoriralo 2
kandidata, što je djelimično zadovoljavajuće. Trenutno, na Univerzitetu u Zenici na
dodiplomskom studiju studira ukupno 4235 studenata, a na postdiplomskim studijama studira
ukupno 145 kandidata.
2.2. ORGANIZACIONE, AKADEMSKE I POSLOVNE AKTIVNOSTI
UNIVERZITETA
U toku 2006. godine Rektorat Univerziteta je preuzeo sve funkcije integrisanog
univerziteta sa sljedećim službama: Kabinet Rektora, Pravni, kadrovski i opći poslovi,
Ekonomsko-finansijski poslovi, Međuuniverzitetska i međunarodna saradnja i Razvoj i
informatika. Mora se reći da su s obzirom na minimalan broj uposlenih na početku
funkcionisanja Rektorata (svega 16 uposlenika), ipak sve predviđene aktivnosti u toku 2006.
godine, na vrijeme, efikasno i kvalitetno urađene. Šta više, urađeno je i više nego što je
prvobitno bilo planirano. Da bi se argumentirala navedena tvrdnja niže se, bez hronologije, ili
pak važnosti, navode najznačajnije aktivnosti Univerziteta realizirane putem, ili uz pomoć
Rektorata Univerziteta:
1. Završene su sve aktivnosti oko funkcionisanja svih službi Rektorata.
2. Završene su aktivnosti oko uređenja parking prostora ulaznog dijela zgrade
Rektorata.
3. Aktivnosti na izmjenama poslovnih i finansijskih tokova na Univerzitetu.
4. Potpuno razgraničene i realizirane aktivnosti integracije (akademski dio) i
centralizacije Univerziteta (neki poslovni i finansijski tokovi).
5. Završene su sve aktivnosti oko pridruživanja Metalurškog instituta „Kemal
Kapetanović“ u okrilje Univerziteta.
6. Imenovani su šefovi katedri i u pododmakloj fazi je funkcionisanje integrisanih katedri
(ukupno 36 na Univerzitetu).
7. Aktivnosti oko otvaranja novih studijskih odsjeka: Odsjek za hemiju, Odsjek za BHS
jezik i književnost, Odsjek za opće mašinstvo i Odsjek za Proizvodni biznis.
17
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
8. Aktivnosti oko otvaranja postdiplomskih studija na Pravnom i Ekonomskom fakultetu.
9. Završene sve aktivnosti u vezi provođenja postupka samoevaluacije. Očekuje se u
2007. godini i formalna potvrda od strane međunarodne zajednice.
10. Završene sve aktivnosti u vezi izrade Institucionalnog plana razvoja Univerziteta u
Zenici do 2010. godine.
11. U poodmakloj fazi su aktivnosti oko uvođenje sistema kvaliteta ISO 9001:2000 koji je
od izuzetne važnosti s aspekta Bolonjske deklaracije.
12. Realizirana su finansijska sredstva u iznosu od 720.000 KM za 2006. godinu za
poboljšanje materijalnog statusa nastavnog osoblja. To je projekat Strateškog
rješavanja kadrova na Univerzitetu u Zenici. Ovo povećanje se odnosi na povećanje
osnovnih koeficijenata u iznosu od 45% i u primjeni je od 01.01.2006. godine.
13. Usvojen je Nacrt budžeta Univerziteta za 2007. godinu u iznosu od 10.626.000,- KM,
od čega je za investiciono ulaganje u izgradnju objekata predviđeno 1.000.000,- KM.
14. Početak aktivnosti oko izrade projektne dokumentacije za izgradnju objekta Pravnog i
Ekonomskog fakulteta (zgrada stare gimnazije), objekta Zdravstvenog fakulteta i
dogradnje objekta Pedagoškog fakulteta.
15. U toku su pregovaračke aktivnosti u vezi kreditnog zaduženja Univerziteta u Zenici u
iznosu od 5 miliona Eura. Veoma je važno napomenuti da će sredstva navedenog
kredita vratiti Vlada Federacije BiH, a ne Univerzitet ili Ze-do kanton. Ovim kreditom
bi se nabavila oprema, učila i namještaj čime bi se Univerzitet doveo na nivo koji ne
bi bio upitan s aspekta zadovoljavanja uslova Bolonjskog procesa.
16. Izrađeno i usvojeno nekoliko normativnih akata:
• Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta službi
Rektorata,
• Pravilnik o radu u službama Rektorata,
• Pravilnik o postupku davanja saglasnosti na univerzitetska izdanja,
• Kodeks nastavničke etike na Univerzitetu,
• Pravilnik o postdiplomskom Unverzitetskom studiju,
• Pravilnik o radu katedri,
• Pravilnik o radu Etičke komisije,
• Pravilnik o plaćama, dodacima na plaću i naknadama po osnovu rada
zaposlenika Univerziteta u Zenici,
• Pravilnik o radu Univerziteta u Zenici,
• Pravila o izmjenama i dopunama Pravila Univerziteta u Zenici,
• Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta Univerziteta u
Zenici,
• Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta OJ Metalurški
institut „Kemal Kapetanović“ Univerziteta u Zenici
17. Formirana Komisija za izradu normativa i standarda. Ovaj dokument je završen,
usvojen od strane Osnivača i objavljen u Službenim novinama Ze-do kantona.
18. Nastavljene aktivnosti oko sistematskog pristupa početku funkcionisanja Tehnološkog
parka. Univerzitet u Zenici pokreće inicijativu za uključivanje svih relevantnih faktora u
18
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
ovaj projekat: Univerzitet u Zenici, REZ, Općina Zenica, ZEDA, Zeničko-dobojski
kanton i partneri iz inostranstva.
19. Realiziran projekat formiranja centra za izvrsnost u drvopreradi (u sklopu ovog
projekta je nabavljena savremena CNC mašina za obradu drveta – Mašinski fakultet
u vrijednosti od oko 45.000 Eura).
20. Realizirana nabavka laserske opreme za provjeru tačnosti i kalibraciu alatnih mašina
– raspisani tender Federalnog ministarstva energetike, rudarstva i industrije, ukupan
iznos oko 34.500 Eura).
21. Izvršene adaptacije prostora dvije laboratorije na Mašinskom fakultetu (velika ulazna
vrata i prilazne platforme (donacija privatne firme i Općine Zenica).
22. Obezbjeđena donacija softverskih paketa USG za preko 400 licenci u iznosu od
56.000.000 Eura.
23. Obezbjeđena donacija softverskih paketa SolidWorks (30 licenci).
24. U toku 2006. godine održano je:
• 9 sjednica Senata Univerziteta sa ukupno 181 tačakom dnevnog reda,
• 7 sjednica Upravnog odbora Unverziteta sa 59 tačaka dnevnog reda,
• 20 sjednica Kolegija Rektorata Univerziteta sa 313 tačaka dnevnog reda,
• 4 sjednice Kolegija Univerziteta sa 24 tačaka dnevnog reda i
• 68 sjednica raznih Komisija formiranih od strane Skupštine Zeničko-dobojskog
kantona, Senata, Kolegija Rektorata ili od strane Rektora, i to: Komisija za
integraciju katedri, Komisija za izdavačku djelatnost, Komisija za izradu Elaborata
o otvaranju interdisciplinarnog postdiplomskog studija, Komisija za nabavku roba,
radova i usluga, Komisija za izradu Elaborata o opravdanosti osnivanja Centra za
društvena i interreligijska istraživanja, Komisije za izbor Rektora, Dekana,
Komisija za izradu normativnih akata na Univerzitetu u Zenici i Komisija za kvalitet
i dr.
25. Aktivno učešće predstavnika našeg Unvierziteta na sesijama, workshopovima,
seminarima i sastancima organizovanih od strane međunarodnih institucija i
asocijacija. Ove aktivnosti su bile u prosjeku 2 do 3 svakog mjeseca.
26. Intenzivne aktivnosti na polju međuuniverzitetske i međunarodne saradnje.
27. Počela je praksa razmene studenata (studentska mobilnost) u skladu s ECTS
sistemom. Izvršena je prva razmjena između našeg Univerziteta i Univerziteta u
Kopru, studenti Ekonomskog fakulteta.
28. Izvršena nabavka namještaja i različite opreme na cijelom Univerzitetu u iznosu od
oko 500.000 KM.
29. Izvršena nabavka rektorskog lanca, toga za rektora, prorektore i dekane, te 100 toga
za diplomante, a u toku je izrada prorektorskih i dekanskih lanaca,
30. Imenovani su dekani tri fakulteta (Pravnog, Ekonomskog i Zdravstvenog).
31. Organizovana je druga promocija 3 doktora nauka i 2 magistra nauka.
32. Formirana centralna kancelarija Univerzitetske biblioteke i zaposlen dplomirani
bibliotekar.
19
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
33. Medijsko predstavljanje Univerziteta je bilo veoma dobro. Niti jedan napis u pisanim
medijima, niti prilog na elektronskim medijima nije govorio o Univerzitetu u Zenici u
negativnom kontekstu, naprotiv sve je bilo maksimalno afirmativno.
34. Rektor Univerziteta je učestovao na svim sjednicama Rektorske konferencije u 2006.
godini.
35. Kontinuirano se ažurira WEB stranica Univerziteta, ali samo u segmentima. Više je
ocjena sa različitih strana da je WEB stranica Univerziteta jedna od boljih u
akademskoj zajednici BiH, ali mora se kazati da se ovom pitanju u budućnosti mora
posvetiti veća pažnja.
36. Pokrenute aktivnosti oko pribavljanja software-a za kompletnu informatizaciju
Univerziteta i to u svim segmentima.
2.3. IZVJEŠTAJI
O
RADU
UNIVERZITETA U ZENICI
ORGANIZACIONIH
JEDINICA
U Prilogu su dati izvještaji dekana/direktora organizacionih jedinica Univerziteta u Zenici.
2.4. IZVJEŠTAJ O FINANSIJSKOM POSLOVANJU
Univerzitet u Zenici, kao budžetski korisnik ZDK-a, se finansira iz tri izvora sredstava:
budžetskih sredstava, sredstava sopstvenih prihoda Univerziteta i iz donatorskih sredstava.
Sva ova sredstva, prema Zakonu o trezoru su javni prihodi ZDK-a i mogu se realizovati samo
preko Trezora, uz prethodno planiranje (budžet) i u skladu sa Zakonom o izvršenju budžeta
(po visini i namjeni sredstava).
U periodu od 01.01. do 31.12.2006. godine Univerzitet u Zenici je ostvario i realizovao
budžetske prihode i budžetske rashode prema vidovima sredstava, visini odobrenih
sredstava i namjeni sredstava kako slijedi.
1. Budžetska sredstva
Usvojeni plan budžetskih rashoda Univerziteta za 2006. godinu je 5.175.151 KM, a
ostvarenje budžetskih rashoda je 4.655.970 KM. Ostvarenje budžetskih rashoda u odnosu
na usvojeni budžet Univerziteta je 90%.
2. Vlastita sredstva
U 2006. godini Univerzitet je naplatio 1.850.064 KM vlastitih prihoda. Planirani budžetski
rashodi Univerziteta iz sopstvenih prihoda u 2006. godini su 1.158.687 KM, a ostvareni
budžetski rashodi Univerziteta za isti period su 1.412.747 KM.
Ostvarenje budžetskih rashoda iz sopstvenih prihoda Univerziteta je 122%. Ukupno
ostvarenje i budžetskih rashoda i rashoda iz sopstvenih prihoda je 96%, što je u okviru
Zakona o izvršenju budžeta .
Razlika između naplaćenih sopstvenih prihoda i ostvarenih rashoda iz vlastitih prihoda u
iznosu od 437.317 KM (1.850.064 – 1.412.747) se prenosi na narednu godinu. Potrebno je
sa Vladom ZDK-a utvrditi koliko ima ovih sredstava prenešenih iz ranijih godina i vidjeti
kakva je njihova sudbina, jer je isto u nadležnosti Vlade ZDK-a.
20
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Univerzitet sopstvena sredstva može samo koristiti u visini usvojenog budžeta Univerziteta, a
ne u visini ostvarenja (naplaćenih sopstvenih prihoda), jer postoje ograničenja kod planiranja
budžeta rashoda iz sopstvenih prihoda.
3. Donatorska sredstva
U 2006., godini Univerzitet je primio donacija u iznosu od 424.876 KM., od čega 288.802 KM
u novčanim sredstvima, a 136.074 KM u stalnim sredstvima .
Planirana donatorska sredstva u budžetu Univerziteta su 85.000 KM, a ostvarena su u
iznosu 214.519 KM.
Razlika neutrošenih donatorskih sredstava u iznosu 74.283 KM se nalaze na donatorskim
računima organizacionih jedinica Univerziteta i nema smetnji da se utroše u 2007. godini.
21
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
3. HRONOLOGIJA VAŽNIJIH DOGAĐAJA U 2006.GODINI
U okviru ove tačke dat je hronološki pregled najvažnijih aktivnosti Rektorata Univerziteta u
Zenici koje je menadžment u najvećoj mjeri vodio ili kordinirao ili imaju značaj za cio
univerzitet. Najvažnije aktivnosti OJ date su u pregledu aktivnosti fakulteta-instituta-centara.
03.01.2006. IMENOVANJE MENADŽERA ZA KVALITET UNIVERZITETA U ZENICI
Na posljednjoj sjednici Senata Univerziteta u Zenici održanoj 28.12.2005. godine za
menadžera za kvalitet Univerziteta u Zenici imenovan je asistent Ibrahim Plančić. Imenovani
je na drugoj sjednici Foruma za kvalitet Univerziteta (održana 05.01.2006) predstavljen
članovima Foruma na kome se raspravljalo i o planiranim aktivnostima u oblasti
implementacije sistema kvaliteta na UNZE u 2006. godini. Također na UNZE je od
01.01.2006. godine u prostorima Rektorata otvorena kancelarija za kvalitet čija će prva
aktivnost biti izvođenje anketa studenata na kraju prvog semestra a u saradnji sa
menadžerima za kvalitet svake organizacione jedinice univerziteta odnosno fakulteta. Ankete
će se provoditi u dva segmenta, i to u prvom u kojim će studenti ocjenjivati rad nastavnog
osoblja te drugom kao sadrži brojne elemente iz poznavanja Bolonjskog procesa, kvaliteta,
primjene računara u nastavnom procesu, opštih podataka o studentskim pitanjima i dr.
05.01.2006. DRUGA SJEDNICA FORUMA ZA KVALITET
Dana 05.01.2006. održana je druga sjednica Foruma za kvalitet Univerziteta u Zenici sa
slijedećim dnevnim redom:
1. Usvajanje zapisnika sa prvog sastanka radnog tima od 16.11.2005.
2. Prijedlog termin plana aktivnosti
3. Informacija o planu aktivnosti Tempus projekta „Jačanje sistema kvaliteta na
univerzitetima u BIH“
4. Predstavljanje menadžera za kvalitet Univerziteta u Zenici
5. Imenovanje menadžera za kvalitet i jedinica za kvalitet na na nivou organizacionih
jedinica univerziteta
6. Prijedlozi dopuna novim članovima Radnog tima (Forum za kvalitet)
7. Razno.
O svim detaljima uvođenja sistema kvaliteta na UNZE kao i o drugim aspektima iz oblasti
kvaliteta u visokom obrazovanju posjetioci ove web stranice se upućuju na novu rubriku na
web stranici univerziteta, SISTEM KVALITETA, koja je postavljena poslednjih dana
2005.godine.
12.01.2006. POSTAVLJEN NOVI MODUL NA WEB STRANICI PRAVNOG FAKULTETA
Od danas su posjetioci web stranice UNZE a posebno korisnici domene Pravnog fakulteta
(www.prf.unze.ba) u prilici da na ikoni (e-learning) pronađu [email protected] internacionalni
UNESCO obrazovani server sa obiljem informativnog i nastavnog materijala iz oblasti
političkog obrazovanja i građenja mira (ljudska prava, demokratija, partije, EU, politička
didaktika, pedagogija mira, globalizacija, UN, uzori i dr). Za detaljnije informacije korisnici ove
web stranice mogu kontaktirati direktno i Ingrid Halbritter ([email protected])
odnsono na adresi Aleja Lipa 57, 71 000 Sarajevo, kojoj se zahvaljujemo za ustupljeni
materijal.
25-26.01.2006.
SEMINAR
UNIVERZITETIMA“
„SISTEMI
OSIGURANJA
KVALITETA
NA
BIH
22
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
U odličnoj organizaciji ureda WUS Austrija iz Sarajeva u hotelu Grand u Sarajevu je održan
dvodnevni seminar koji je obrađivao problematiku razvoja i uvođenja sistema kvaliteta na
BIH univerzitetima. Moderatori seminara bili su Mr Zoran Selesković, generalni sekretar
UNSA, Mr Almir Kovačević, WUS Austrija iz ureda Graz i Mr Dino Mujkić, šef ureda WUS u
Sarajevu. Pozivna predavanja održali su eksperti Mr.Sci. Oliver Vettori sa Ekonomskog i
poslovnog univerziteta Beč, Mr.Sci. Roswitha Wiedenhofer, Univerzitet primjenjenih nauka
Graz, Benjamin Ditzel, sa Montan Univerziteta Leoben i prof.Dr Darko Petković, prorektor
Univerziteta u Zenici.
Prvog dana seminara a u okviru predstavljanja onoga šta su univerziteti u BIH uradili na
ovom planu vrlo zapažene prezentacije imali su Siniša Skočibušić ispred Unije studenata
Sveučilišta u Mostaru i asist. Ibrahim Plančić, menadžer za kvalitet UNZE.
Na seminaru je izvršeno i proglašenje najboljeg CDP+ projekta za 2005.godinu a nagradu
najboljim uručio je ambasador Austrije Nj.E. Dr Werner Almhofer.
Rad seminara tokom dva dana pratilo je više od 140 učesnika sa svih BIH univerziteta.
Predstavnici UNZE bili su menažeri za kvalitet organizacionih jedinica-fakulteta Spahija
Kozlić, Bernard Hrabaš, Nermina Mandra i jedan od predstavnika studenata u Forumu za
kvalitet Vedad Malkoč sa Zdravstvenog fakulteta.
O čemu se diskutovalo na seminaru u Sarajevu te o najznačajnijim elementima izgradnje
sistema upravljanja kvalitetom na UNZE biće riječi već 13.02.2006. (ponedeljak) kada će na
FMM biti organizovan Seminar: Elementi sistema kvaliteta u visokom obrazovanju za
članove odbora (jedinica) za kvalitet organizacionih jedinica-fakulteta.
26.01.2006. SASTANAK RADNE GRUPE ZA VISOKO OBRAZOVANJE - BOLONJSKOG
POTKOMITETA BIH
Dana 26.01.2006. godine (četvrtak) Univerzitet u
Zenici je bio domaćin sastanka Radne grupe za
visoko obrazovanje/Bolonjskog potkomiteta BIH koji
je raspravljao o slijedećim temama:
Legislativa u visokom obrazovanju ,
Reforme u skladu sa Bolonjskim procesom na
Univerzitetu u Zenici
Informacija o BiH ENIC centru
Najava novih projekata Vijeća Evrope
Razno
Sastanak je održan na Fakultetu za metalurgiju i
materijale u Sali broj 10 sa početkom u 15,00 časova. Na sastanku su predsjedavali Gosp.
Sarah Keating ispred Vijeća Evrope i Gosp.Srđan Arnaut, ispred Ministarstva civilnih poslova
BiH. Domaćin sastanka bio je prorektor za nauku i razvoj UNZE prof.Dr Darko Petković.
Učesnici sastanka su diskutovali o trenutnom
stanju u pogledu donošenja jednistvenog
zakona o visokom obrazovanju i BiH,
zaključcima sa sastanka komiteta za praćenje
Bolonjskog
procesa
iz
Mančestera,
pripremama za sastanke u Beču i Londonu,
najavi novih projekata CoE, aktivnijem
uključivanju studenata u nove projekte i dr. O
reformama
u skladu sa odredbama
Bolonjskog procesa u ime UNZE govorili su
prorektor Petković i Rektor prof.Dr S.
Ekinović, koji je na početku sastanka
pozdravio goste i poželio im ugodan boravak
na UNZE.
23
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
27.01.2006. OKRUGLI
PROIZVODNJE
STO:
STRUČNA
SARADNJA
–PREDUVJET
TRŽIŠNE
Dana 27.01.2006. godine na Fakultetu za metalurgiju i materijale Univerziteta u Zenici a u
organizaciji Katedre za nemetalne materijale, održan je Okrugli sto na temu: „Stručna
saradnja – preduvjet tržišne proizvodnje“. Ovom skupu je prisustvovalo više od 50
predstavnika znanstvenih institucija i privrednika iz Bosne i Hercegovine. Organizovanje
Okruglog stola je jedan u nizu projekata Katedre za nemetalne materijale koji ima za cilj
promociju Odsjeka za nemetalne materijale kao i povezivanje znanstvenih institucija i
privrednih subjekata. Poslije uvodne riječi organizatora skupa prof. dr. Muhameda Pašića,
gosp. Mladen Grahovac, istaknuti privrednik iz Prijedora, izložio je konkretan prijedlog
projekta pod nazivom: „Visokokvalitetna punila i pigmenti u BiH – novi izvozni brend“, u
kojem bi učestvovali privrednici iz Prijedora, Fakultet za metalurgiju i materijale i Institut
„Kemal Kapetanović“. Prisutni znanstvenici i privrednici su istakli svoje probleme s ciljem
iznalaženja načina za uspostavljanje saradnje na obostranu korist. Zaključeno je da je
intenziviranje saradnje neophodno, te da inicijative za saradnju moraju polaziti i od strane
znanstvenih institucija i od strane privrednika.
17-19.02.2006. UČEŠĆE NA DAAD KONFERENCIJI U NJEMAČKOJ
Na poziv DAAD-a ispred Univerziteta Zenica (OJ Fakultet za metalurgiju i materijale)
prisustvovali su konferenciji pod nazivom „Meeting of Project Partners and Graduates within
the framework of the Bosnia-Herzegovina Sur-Place Program“ doc. dr. Aida Mahmutović, mr.
Hasan Avdušinović i apsolvent Amel Čatić.
Konferencija je održana u njemačkom gradu
Erlangenu od 17-19 februara 2006.godine i
imala je za clj da sagleda potrebe za
nastavkom BiHSP-programa za Bosnu i
Hercegovinu. Na Konferenciji su prisutvovali
predstavnici
bosansko-hercegovačkih
univerziteta i partnerskih univerziteta u
Njemačkoj, a takođe su bili prisutni i ViceRektori Univerziteta Erlangen-Nuremberg
Prof.Dr. Harald Meerkamm i Prof.Dr. Hartmut
Bobzin, gradonačelnik grada Erlangena g-din
Gerd Lohwasser, predstavnici DAAD-a pod
vođstvom g-đe Dr. Martina Schulze te
predstavnici BiH-Konzulata u Njemačkoj.
Konferencija je uspješno završena sa zaključkom da se BiHSP- program nastavlja i u
budućnosti uz preporuke za njegovo optimiranje.
6-10.02.2006. POTPISIVANJE "MEMORANDUMA O FORMIRANJU ZAJEDNIČKOG
STUDIJA PRAVA UNZE – BAHCESEHIR"
U periodu od 06. do 10.02.2006. tročlana delegacija UNZE: Rektor Prof. dr. Sabahudin
Ekinović, v.d. Dekan Pravnog fakulteta Prof. dr. Salih Jalimam i Prof. dr. Šefik Baraković, bila
je u zvaničnoj posjeti Univerzitetu Bahčešehir, Istanbul, Turska, radi potpisivanja
"Memoranduma o formiranju zajedničkog studija prava na Univerzitetu u Zenici i Univerzitetu
Bahčešehir". Memorandumom je predviđen početak navedenog studija u školskoj 2007/2008
godini. Prve dvije godine bi se slušale na matičnim univerzitetima iz oblasti osnovnih
predmeta prava, uz jezičku pripremu studenata (engleski jezik) za studiranje u narednoj
godini. Treća godina bi bila posvećena predmetima međunarodnog prava koje bi studenti,
recipročno kao gostujući, slušali na oba univerziteta. Završnu godinu bi se studij opet odvijao
na matičnim Univerzitetima.
24
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Tokom boravka obavljeni su detaljni razgovori u vezi drugih elemenata saradnje dvaju
univerziteta sa domaćinima Rektorom Univerziteta Bahcesehir, Prof Dr Suheyl Batum-om,
Predsjednikom Upravnog odbora Gosp. Yucelom, generalnim sekretarom gospodinom Riza
Kačukogluom, Dekanom Pravnog Fakulteta i njihovim saradnicima. Izvršene su posjete
Rektoratu, zatim kampusu Univerziteta Bahcesehir, Pravnom fakultetu i univerzitetskoj
biblioteci.
08.02.2006. JAVNA RASPRAVA „DEPOLITIZACIJA VISOKOG OBRAZOVANJA“
Dana 08.02.2006. na Fakultetu za metalurgiju i materijale održana je tribina pod naslovom
„„DEPOLITIZACIJA VISOKOG OBRAZOVANJA“ a u organizaciji Koordinacionog odbora
mladih BIH i Unije studenata Univerziteta u Zenici. U vrlo živoj i polemičnoj raspravi
razgovaralo se o integraciji univerziteta, finansiranju univerziteta i uticaju politike na to,
Bolonjskom procesu, zakonu o visokom obrazovanju u BIH, studentskom standardu,
trezorskom sistemu poslovanja i dr. Pored brojnih nastavnika i studenata bi su tu i
predstavnici političkih stranaka a ispred UNZE na pitanja su odgovarali prorektor prof.Dr
Darko Petković i predsjednik UO JU Univerzitet u Zenici prof.Dr Kemal Subašić.
10.02.2006. POSJETA REKTORA UNIVERZITETA LUMUCI RIM I DELEGACIJE
SVEDSKE-BIH PRIVREDNE KOMORE
U dane 9 i 10.02.2006. godine gosti Univerziteta u Zenici bili su Rektor Univerziteta LUMUCI
iz Rima prof.Dr Dario Andretta te Gosp. Slobodan Nesković, predstavnik Privredne komore
Svedske-BIH iz Arlova. Poslije razgovora u Rektoratu Univerziteta u Zenici sa prorektorom
za nauku, razvoj i međunarodnu saradnju prof.Dr Darko Petkovićem o budućim projektnim
aktivnostima, rektor Andretta je razgovarao sa Mr I.Alagićem oko razvojnih projekta
Regionalne ekonomske zajednice, sa v.asist. Mr Samirom Lemešom, oko zajedničkih
kurseva na bazi e-learninga i prof.Aidom Tarabar oko organizacije certificiranih kurseva dva
univerziteta za engleski jezik. Nakom ovih razgovora za goste su upriličene posjete
proizvodnim pogonima FIS-Vitez, ECOS-Vitez i BNT-TmiH Novi Travnik gdje su sa
domaćinima ing. Markom Šarićem, ing. Zoranom Kupreškićem i Mr Sci. Abazom Mandžukom
razgovarano o poslovnoj saradnji, razvojnim projektima fabrika i univerziteta, šansama i
potencijalima ovih preduzeća u području osvajanja novih proizvodnih programa. U
poslijepodnevnim satima razgovori su nastavljeni u prostoru rektorata UNZE uz prisustvo
Rektora prof.Dr Sabahudina Ekinovića.
13.02.2006. SEMINAR „ELEMENTI SISTEMA OSIGURANJA KVALITETA U VISOKOM
OBRAZOVANJU“
Za članove odbora za kvalitet organizacionih jedinica – fakulteta dana 13.02. održan je
jednodnevni seminar sa temom „ELEMENTI SISTEMA OSIGURANJA KVALITETA U
VISOKOM OBRAZOVANJU“. Predavači su bili prof.Dr Darko Petković, šef projektnog tima
na uvođenju sistema kvaliteta na UNZE i asist. Ibrahim Plančić, menadžer za kvalitet UNZE.
Uz prezentaciju osnovnih elemenata sistema kvaliteta u visokom obrazovanju govorilo se i o
rezultatima seminara koji je WUS Austrija održao u Sarajevu, projektu uvođenja sistema
kvaliteta (QMS) na UNZE, termin planu projekta, zadacima članova odbora za kvalitet na
svakom fakultetu, i dr.
14.02.2006. SEMINAR „ELEMENTI BOLONJSKOG PROCESA NA UNIVERZITETU U
ZENICI“
Za nastavnike i saradnike sa svih organizacionih jedinica – fakulteta dana 14.02. održan je
jednodnevni seminar sa temom „„ELEMENTI BOLONJSKOG PROCESA NA
UNIVERZITETU U ZENICI“. Prezentator je bio prorektor prof.Dr Darko Petković, koji ovaj
trajni projekt vodi na UNZE. Uz prezentaciju dosadašnjeh globalnih aktivnosti na polju
25
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Bolonjskog procesa predstavljeni su zaključci sa samita u Bergenu, dosadašnji rezultati
UNZE na planu ispunjenja uslova iz Bolonja procesa, uvođenju sistema kvaliteta na UNZE,
sistemu studija 3+2+3 i 4+1+3, strukovnim i naučnim studijama, prohodnosti nastavnika,
saradnika i studenata, priznavanju diploma, iskustvima iz Evrope i dr. Nakon prezentacije
slijedila je vrlo sadržajna diskusija.
15.-17.02.2006. PRAKTIKUM NA PROJEKTU „UVOĐENJE ECTS SISTEMA NA BiH
UNIVERZITETIMA“, TUZLA
Tuzla je u dane 15-17.02.2006. bila domaćin predstavnicima svih univerziteta iz BIH na
projektu „Uvođenje ECTS sistema na BH univerzitetima“. U vrlo sadržajnim prezentacijama
svih BiH univerziteta o nivou implementacije ECTS sistema kao i ostalim elementima iz
Bolonjskog procesa, dosta se razgovoralo i o sistemu kvaliteta na univerzitetu, procesu
integracije univerziteta, prohodnosti nastavnika i studenata i dr. Na praktikumu su učestvovali
i evropski eksperti na ovom projektu prof.Dr Cristopher Moss i Angel Manuel Rafael
(University of Marburg), prof.Dr Fernando Barbosa (University of Porto) i Mrs Magalie
Soenen (University of Ghent). Praktikum je otvorio je učesnike pozdravio v.d. rektora UNTZ
prof.Dr Džemo Tufekčić.
Sva dobra Iskustva stečena kroz ovaj seminar biće iskorištena za napredak u ispunjavanju
uslova iz Bolonjskog procesa na UNZE od kojih je veliki broj već ili ispunjen ili se nalazi u fazi
realizacije. S tim ciljem se posebno ističe značaj projekta razvoja i pune implementacije
sistema kvaliteta u visokom obrazovanju kako na nivou univerziteta tako i svih organizacionih
jednica koji postaje jedan od prioritetnih projekata menadžmenta Univerziteta. ECTS sistem
koji je krenuo sa implementacijom na UNZE 2005.godine treba dalje dograđivati u skladu sa
novom zakonskom regulativom te u saglasnoti sa drugim BIH univerzitetima a kroz rad na
ovom projektu i rad Rektorske konferencije. Na ovom praktikumu UNZE su predstavljali
prorektor prof.Dr Darko Petković i koordinator za ECTS na UNZE asist. Edin Begović.
Prezentacije svih učesnika praktikuma dostupne su na www.untz.ba.
27.02.2006. NGO KOMITET O VISOKOM OBRAZOVANJU
U organizaciji WUS Austria i SUS BIH u Sarajevo (ACCESS centar) je 27.02.2006. godine
održan NGO komitet o visokom obrazovanju. NGO komitet je osnovan 1997.godine sa ciljem
da se stvori komunikacijska platforma za nevladine i ostale organizacije koje se bave visokim
obrazovanjem u BIH. Osnovni cilj sastanka bio je razmjena informacija i usklađivanje novih
aktivnosti. Također, promovisana je brušora o svim univerzitetima u BIH na bhs i engleskom
jeziku (IV izdanje). Uz predstavljanje univerziteta u BIH u Bolonjskom procesu, predstavljanje
novih univerziteta u BIH, predstavnike stranih ambasada u BIH i njihovih programa u sektoru
visokog obrazovanja i dr. Posebno je bilo zapaženo izlaganje gosp. Kloda Kifera iz OSCE-a
oko stanja donošenja krovnog zakona o visokom obrazovanju. U ime domaćina komitet su
vodili gosp. Dino Mujkić i Marina Vasilj.
01.03.2006. POSJETA GENERALNOG KONZULA AMBASADE ČEŠKE U BIH
Gost Univerziteta u Zenici dana 01.03. bila je Gosp. Irena Gotzova generalni konzul Češke
Republike u BIH. U vrlo sadržajnim razgovorima u Uredu za međunarodnu saradnju sa
prorektorom prof.Dr Darkom Petkovićem, koordinatorom Mr Selamom Spužićem i
predstavnikom Unije studenata UNZE, razgovoralo se o prijeratnoj saradnji koje su fakulteti
iz Zenice imali sa češkim visko-školskim institucijama posebno sa onim iz Ostrave i Praga. S
obzirom na komplementarnu strukturu privrede regiona S.Bosna sa onim što je interes
R.Češke te na bogate kuturne veze koje postoje od prije, Gosp. Gotzova je naglasila velika
očekivanja za budći period kako na polju saradnje velikih privredih sistema kao što je Mittal
koji ima svoje željezare i u BiH Češkoj, saradnje univerziteta, kulturnih institucija, razmjene
studenata i njihovog daljeg školovanja (dobijena je ponuda za PDS studij na Univerzitetu u
Brnu iz oblasti društvenih nauka) i dr. Prvi elementi saradnje biće realizovani već tokom
26
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
marta organizovanjem jedne izložbe čeških umjetnika gdje će jedan od organizatora biti i
Univerzitet u Zenici. Pozivamo i Vas da se javite sa svojim prijedlozima dalje saradnje sa
univerzitetima u Češkoj putem Ureda za međunarodnu saradnju UNZE.
2.3.2006. OBAVIJEST O HOLANDSKIM PROGRAMIMA STIPENDIRANJA
Putem Ambasade Kraljevine Holandije u BiH dobili smo obavijest od programima
stipendiranja za BiH studente koje obezbjeđuje Vlada Holandije. Holandski programi
stipendiranja (HPS) na zahtjev (aplikaciju) predviđeni su za brži institucionalni razvoj. Krajnji
njihov cilj je prevazilaženje nedostataka stručnjaka u kvalitativnom i kvantitativnom pogledu,
te da se to učini u okviru održive izgradnje kapaciteta usmjerenih ka smanjenju siromaštva u
zemljama u razvoju. Preciznije, HPS je fokusiran na zadovoljenje potreba za postdiplomskim
obrazovanjem kadra i poboljšanje nivoa institucija u zemljama kao što je BiH.
Ciljna grupa HPS-a su zaposleni profesionalci, koji su državljani jedne od 57 izabranih
zemalja u razvoju među kojima je i BiH. Iako je stipendija individualna, potreba za obukom
mora biti u kontekstu aktivnosti organizacije za koju kandidat radi. Pošto obuka mora biti u
funkciji razvoja organizacije u kojoj kandidat radi, isti mora biti odabran i preporučen od
strane svog poslodavca. U protivnom se kandidatura neće uzeti u obzir.
Da bi se prijavio na stipendirani kurs ili program, kandidat se mora neposredno sam prijaviti
relevantnoj instituciji. Spisak ovih posljednjih, nivoi (vrste) obrazovanja i uslovi prijavljivanja
navedeni su u Biltenu "Program holandskih stipendija" (NFP) 2006. Jedan primjerak je na
raspolaganju u Uredu za među-univerzitetsku i međunarodnu saradnju UNZE, a informacije
se također mogu potražiti na Web stranici WWW.NUFIC.NL/NFP.
09.03.2006. IZLOŽBA „KUBIZAM U ČEŠKOJ ARHITEKTURI“
U organizaciji Ambasade Češke Republike u BIH, BNP- Bosanskog narodnog pozorišta i
Univerziteta u Zenici dana 09.03.2006. godine otvorena je izložba Kubizam u češkoj
arhitekturi. U vrlo lijepom ambijentu BNP postavljena je izložba koja predstavlja samo mali
dio uticaja svjetskog kubističkog pokreta na razvoj arhitekture sa početka XX vijeka u Češkoj.
U vrlo nadahnutom izlaganju o kubizmu u Češkoj je govorio direktor BNP prof. Nedžad
Fejzić a izložbu je otvorila generalni konzul Ambasade Češke u BiH Nj.E. Irena Gotzova.
13-15.03.2006. POSJETA DELEGACIJE KOMPANIJE MCE IZ AUSTRIJE
U dane 13, 14 i 15.03.2006. gosti Univerziteta u Zenici bili su predstavnici austrijske
kompanije MCE specijalizovane za realizacije vladinih kredita u oblasti investiranja u
visokom obrazovanju. Prvog dana razgovora u Rektoratu protekli su u upoznavanju gostiju
sa UNZE i fakultetima članicama te obilazak Mašinskog fakulteta, Fakulteta za metalurgiju i
materijale, Studentskog centra, Pedagoškog fakulteta i Zdravstvenog fakulteta. Gosti iz
Austrije predstavili su način rada svoje kompanije, uslove kreditiranja te dali referenc listu
visoko-školskih institucija u svijetu u čijoj gradnji i opremanju su učestvovali.
U
pospodnevnim satima prvog dana posjete menadžment Univerziteta i gosti su nastavili
razgovore u Vladi Ze-Do kantona a domaćin delegacijama je bio Premijer kantona Gosp.
Miralem Galijašević. Drugog dana boravka u Zenici gosti su posjetili ostale objekte
Univerziteta u Zenici te se vrlo detaljno razgovaralo sa dekanima svih fakulteta o prioritetima
za investiranje i uzimanje kredita Austrijske vlade. Treći dan posjete BiH austrijska delegacija
je imala protokolarne susrete u Sarajevu.
22.03.2006. SASTANAK RADNE GRUPE ZA VISOKO OBRAZOVANJE U BIH
(BOLONJSKI KOMITET )
27
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
U organizaciji Vijeća Evrope i Ministarstva civilnih poslova a uz domaćinstvo Sveučilišta u
Mostaru u Rektoratu Sveučilišta je 22.03.2006. održan redovni sastanak Radne grupe za
visoko obrazovanje BiH. Uz riječi dobrodošlice koje je uputio Rektor Sveučilišta u Mostaru
prof.Dr Frano Ljubić te uvodne napomene o sastanaku Gosp. Sarah Keating i Srđan Arnaut,
prešlo se na dnevni red u kome je prvo predstavljen dostignuti nivo u implementaciji
Bolonjskog procesa na Sveučilištu u Mostaru (prorektori prof. Dr Šuman i prof.Dr Višekruna).
Informaciju o nacrtu državnog zakona o visokom obrazovanju dao je Gosp. Srdjan Arnaut a
informaciju o radu Bolonjske Follow up grupe, Prof.Dr Lamija Tanović. Ono je istakla značaj
što hitnijeg imenovanja na svakom univerzitetu osobe promotora Bolonjskog procesa
prvenstveno iz reda nastavnog osoblja a po mogućnosti nekog od prorektora radi značaja i
ozbiljnosti pristupa ovom poslu. Zatim su predstavnici Projekta ENIC-centra dali informaciju o
radu ENIC centra u BiH te je prezentiran projekt inicijative mladih Svjetske banke - Bolonja
očima studenta. Bilo je govora i o neučešću studenata iz BiH na godišnjem sastanku
studentske asocijacije u Evropi, o prijedlogu novog Zakona o visokom obrazovanju u BiH koji
dolazi sa Sveučilišta u Mostaru, o nekontrolisanom otvaranju privatnih univerziteta, o tzv.
viznim olakšicama za nastavnike i studente definisanim na Samitu u Salcburgu o kojima se
ne mogu dobiti nikakve zvanične informacije u MCP i dr. Univerzitet u Zenici na sastanku u
Mostaru predstavljao je prorektor prof.Dr Darko Petković.
29.03.2006. SASTANAK NA PROJEKTU: “POVEĆANJE KONKURENTNOSTI DRVNE
INDUSTRIJE U BIH”
Business Humanitarian Forum (BHF) Geneva i lokalni konsultant Strik Consulting uz
podršku organizacije SIPPO (Švicarski program promocije uvoza), i u saradnji sa centrom
CDC (tehnički centar za obradu drveta pri Univerzitetu u Bernu), zajedno rade na projektu
povećanja izvoza i investicija u drvnom sektoru u Bosni i Hercegovini. Potrebu za ovakvim
projektom su iskazale međunarodne organizacije kao što su Evropska Komisija i USAID, kao
i lokalne visoko-obrazovne institucije, poslovna udruženja i privatne kompanije. Postoje dva
glavna cilja ovog projekta: poslovna partnerstva i tehnička pomoć. PKroz prvi planirano je da
se otvore mogućnosti za strane investicije, partnerstva između firmi u Evropi i BiH, kao i
otvaranje tržišta za obje strane. Drugi cilj projekta je obezbjediti tehničku pomoć katedrama
za preradu drveta na mašinskim i tehničkim fakultetima pri univerzitetima u Sarajevu, Zenici,
Banjoj Luci i Bihaću. CDC će sarađivati sa ovim univerzitetima u cilju poboljšanja nastavnih
planova i obuke predavača u oblasti modernih drvo-prerađivačkih tehnologija i metoda
upravljanja. Na taj način će fakulteti biti u stanju podučavati studente i organizovati treninge
za kadrove firmi iz drvnog sektora (kroz nastavu ili modularni trening), u skladu sa zahtjevima
privatnog sektora. Također, moguće je da će fakulteti dobiti i pomoć za razvoj
specijalizovanog centra za drvnu tehnologiju ako se za tim ukaže potreba.
Na sastanku održanom 29.03.2006. godine u UNITIC centru u Sarajevu prisustvovali su
predstavnici Strik-Consulting iz Sarajeva, gosti iz Švicarske i Njemačke gosp. Adrian
Bretscher, Roberto Dotta, Christian Kaupert, Klaus Maret, predstavnici USAID i GTZ gosp.
Luka Šoljan i Muamer Peljto, te predstavnici univerziteta Sarajevo, Banja Luka i Zenica.
Predstavnici UNZE prorektor Petković i V.asist.Mr Alagić su jasno naznačili namjere UNZE
za otvaranjem strukovnog studija koji bi se bavio podučavanje u oblasti tehnologija prerade i
dizajna u drvopreradi a na bazi savremenih evropskih iskustava u koncipiranju ovakvih
studija (50% tehnološko-proizvodna znanja, 30% znanja iz ekonomije i prava i 20% opšta
znanja). Ovakav koncept studija je maksimalno tržišno orjentisan i zadovoljava potrebe
okruženja za koje UNZE kao preduzetnički orjentisani univerzitet prvenstveno radi. Ovakva
studij ne namjerava biti konkurencija stereotipnim vidovima naučnih studija iz drvoprerade
koji se obično organizuju na našim mašinskim fakultetima.
Sastanak su odlično vodili i organizovali predstavnici Strik-konzalting firme iz Sarajeva gosp.
F.Strik i A.Redžić.
28
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
31.03.2006. POSJETA DELEGACIJE IZ ŠVICARSKE
U cilju razvoja novih studija na UNZE, formiranja novih laboratorija te optimalnog korišćenja
postojećih kapaciteta institute i fakulteta dana 31.03. gosti UNZE bili su predstavnici
Business Humanitarian Forum-a (BHF) Geneva, lokalni konsultant Strik Consulting i Centar
CDC pri Univerzitetu u bernu (tehnički centar za obradu drveta pri Univerzitetu u Bernu).
Višečlana delagacija iz Švicarske je nakon razgovora u rektoratu UNZE obišla Laboratorije
za CAD tehnologije (LECAD) i Lab za mjerenja naponskih stanja na Mašinskom fakultetu,
zatim hemiski i metalografski laboratorij na Fakultetu za metalurgiju i materijale te na kraju
Institut za nauke i tehnologiju „Kemal Kapetanović“ gdje su obišli nekoliko Zavoda ovog
renomiranog Instituta. Domaćini su gostima predstavili kapacitete, dosadašnje reference kao
i planove za razvoj kako u domenu naučno-istraživačkog, stručnog tako nastavnog procesa.
Predstavnici UNZE prorektor Petković, V.asist.Mr Alagić, Doc.Dr Sci. Senad Balić, Doc. Dr
Sci. Suada Bikić, v.a.Mr Sci. Samir Lemeš i dr. su i ovog puta jasno naznačili namjere UNZE
za otvaranjem strukovnog studija koji bi se bavio edukacijom u oblasti tehnologija prerade i
dizajna u drvopreradi a na bazi savremenih evropskih iskustava u koncipiranju ovakvih
studija (50% tehnološko-proizvodna znanja, 30% znanja iz ekonomije i prava i 20% opšta
znanja). Dr Balić je posebno pokazao mogućnosti laboratorije za CAD tehnologije na bazi
savremenih software-a I-DEAS i dr. te aspekte primjene u drvoprerdi i dizajnu (FME
simulacije i sl.). Gosti su imali priliku da vide studentske seminarske radove iz oblasti
istraživanja u segmentu MSP i velikih sistema a koji su rađeni na predmetima CAD
tehnologije, CNC sistemi, CIM proizvodnja, Unutrašnji transport, Projektovanje tehnoloških
postupaka i dr. Ovakav koncept studija je maksimalno tržišno orjentisan i zadovoljava
potrebe okruženja za koje UNZE kao preduzetnički orjentisani univerzitet prvenstveno radi.
03.04.2006. PRIJEM ZA DAAD-ALUMNIJE U NJEMAČKOJ AMBASADI
Poslije panel diskusije na temu: „The Bologna Process and its conversion at Universities in
Germany and Bosnia and Hercegovina“, održan je prijem u Ambasadi SR Njemačke u
Sarajevu na kojem je ispred UNZE
učestvovala Doc.Dr Aida Mahmutović. Prijem
u Njemačkoj rezidenciji je upriličen u čast
gostovanja Dr. Christian Bode-a i Dr. Martine
Schulze, koji trenutno obilaze zemlje sa
područja Balkana. U vrlo prijatnoj atmosferi
razgovaralo se o budućim aktivnostima DAADa, zatim kluba Alumnija u BiH te o brojnim
drugim temama.
Članovi DAAD Alumni kluba Bosne i
Hercegovine sa zvanicama (s lijeva na desno): Dr. Lamija Tanović,
Dr. Senaid
Trnačević, Dr Christian Bode, Njemački ambasador u BiH E. Arne Freiherr von Kittlitz und
Ottendorf i Dr. Aida Mahmutović
03.04.2006. BOLONJSKI PROCES I NJEGOVE REFLEKSIJE NA UNIVERZITETE U
NJEMAČKOJ I BIH
U odličnoj organizaciji Ambsade Njemačke u BiH te kluba DAAD stipendista u Sarajevu je u
zgradi Rektorata UNSA održana diskusija na temu Bolonjski proces i njegove refleksije na
univerzitete u Njemačkoj i BiH. Skup su pozdravili Dr Muhamed Brka, predsjednik DAAD
kluba BIH, Nj.E. Arne Freiherr von Kittlitz und Ottendorf, ambasador Njemačke u BiH i
prof.Dr N.Kovač, prorektor UNSA. O radu DAAD-a te refleksijama Bolonjskog procesa na
29
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
univerzitete u Njemačkoj sa posebnim akcentom na akreditaciju i sistem kvaliteta govorio je
Dr Christian Bode, generalni sekretar DAAD-a. Stanje u visokom obrazovanju u BiH sa
aspektom na Bolonjski proces predstavila je prof.Dr Lamija Tanović, voditelj BiH BFUG a o
rezultatima implementacije Bolonjskog procesa na Univerzitetu u Tuzli govorio je prof.Dr
Džemo Tufekčić, rektor. Diskusiju je koordinirao i vodio prof.Dr J.Stahov.
Ispred UNZE učestvovali su prof.Dr Darko Petković, prorektor, generalni sekretar UNZE Arifa
Čuruković, dipl.iur., Doc.Dr Aida Mahmutović, v.a. Mr Hasan Avdušinović i student Mirnes
Alić, DAAD Alumni-ji.
06.04.2006. SASTANAK
UNIVERZITETA ZA MIR
U
SARAJEVU
U
POVODU
NAMJERA
OSNIVANJA
U organizaciji EFP –Education for Peace, Bosna i Hercegovina, održan je okrugli sto o
namjerama EFP da se poslije projekata koji su u prethodnih 5 godina rađeni u oblasti
osnovnog i srednjeg obrazovanja u BiH pokrenu slični projekti i u oblasti visokog
obrazovanja. Institut EFP predstavio je njegov direktor i osnivač prof.Dr H.B. Danesh a o
dosadašnjim rezultatima u BiH govorila je Nagmeh Sobhani, direktor Ureda u Sarajevu.
Sastanku su prisustvovali predstavnici svih osam državnih univerziteta iz BiH a UNZE su
predstavljali prorektor prof.Dr Darko Petković i Doc.Dr Damir Kukić, prodekan Pedagoškog
fakulteta. Predstavnici UNZE su iskazali jasne namjere u pogledu planiranih PDS studija u
BiH koji su od interesa za UNZE te naznačili potencijalne probleme koji se moraju imati u
vidu kada se osnivaju ovakve institucije.
07.04.2006. DAN ZA PREZENTACIJE I RAZGOVORE
Petak, 7.april bio je vrlo buran i ispunjen dan, brojnim aktivnostima menadžmenta
Univerziteta i kao i aktivnostima fakulteta članica.
Sve je započelo je jutarnjom prezentacijom firme Dialogos iz Banje Luke koja je za
menadžment i predstavnike Katedre za jezike (Prof.Dr Lada Šestić, prof.Dr Đorđe Slavnić,
Mr Memnuna Hasanica, Mr Samir Lemeš, Aida Tarabar i dr.) prezentirali proizvode finske
firme Sanako tj. najsavremenije digitalne jezičke laboratorije.
U 10. časova u Hotelu Dom penzionera a povodom Svjetskog dana zdravlja Zdravstveni
fakultet UNZE i Kantonalni zavod javnog zdravstva su organizovali svečanu akademiju
posvećenu ovom danu. To je bila završna aktivnost višednevnih aktivnosti koje su rezultirale
brojnim seminarima, predavanjima i javnim tribinama.
U 13 časova u Rektoratu UNZE vođeni su razgovori sa predstavnicima ureda WUS Sarajevo
oko planiranih aktivnosti na promocija Bolonja procesa među studentskom populacijom,
projektu Uvođenje sistema kvaliteta na BiH univerzitetima te daljim aspektima saradnje.
Paralelno sa ovim razgovorima koje su vodili prorektor Petković i direktor WUS-a
gosp.D.Mujkić, rektor prof.Dr Ekinović je imao razgovore sa Premijerom FBIH Dr
A.Hadžipašićem oko kapitalnih ulaganja koja se vode na UNZE a u saradnji sa Vladom
Austrije.
U 14 sati doc.dr. Samra Mujačić iz Tuzle je održala prezentaciju projekta SEEREN2
(akademske mreže JI Evrope) u prostorijama rektorata UNZE. SEEREN2 je SEE segment
mreže GEANT. Projekat je počeo u oktobru 2005, i ima za cilj podizanje infrastrukture
NREN mreža zemalja SEE; gdje se podižu dodatni kapaciteti za one NREN koji već imaju
linkove, a za Albaniju i BiH se podrazumijeva ponovna uspostava NREN mreže. (Vise o
projektu na http://www.seeren.org)
I na kraju u 16 h rektor prof. Dr Sabahudin Ekinović primio je delegaciju SFOR-Turkbat u
cilju razgovora o tekućim poslovima saradnje i najavljene posjete visoke turske delegacije.
12.04.2006. GODIŠNJI IZVJEŠTAJ UNIVERZITETA U 2005.GODINI
Drugi po redu GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2005.GODINU Univerziteta u Zenici daje pregled
najvažnijih rezultate koje je Univerzitet u Zenici ostvario u 2005. godini. Shvatajući i
30
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
prihvatajući sve elemente transformacije Univerziteta u skladu sa odredbama Bolonjskog
procesa, menadžment UNZE, i ovim Godišnjim izvještajem daje doprinos u ispunjavanju
istih. Godina 2005.je bila prelomna godina u kojoj su učinjeni brojni pomaci ka transformaciji i
razvoju Univerziteta u Zenici. Uz pravni subjektivitet univerziteta spram fakulteta članica
(integracija univerziteta) tu je i integracija katedri, novi nastavni planovi i programi sa ECTS
bodovnim sistemom, nova organizacijska struktura, i ne na kraju tu su i nove članice: Pravni,
Ekonomski i Zdravstveni fakultet. Tu su i novi Centar za društvena i inter-religijska
istraživanja kao i Centar za globalno pravno razumijevanje. Nadalje tu su dokumenti Plana
institucionalnog razvoja Univerziteta, prvo izdanje Vodiča za brucoše, priprema prvog izdanja
Informacijskog paketa Univerziteta (STUDIRATI U ZENICI!), nova zgrada Rektorata, prva
skromna Monografija Univerziteta u povodu 5.godina od donošenja odluke o osnivanju
Univerziteta u Zenici te zaista svakim danom nova web stranica Univerziteta. Tu je i početak
rada na projektu Uvođenje sistema kvaliteta na Univerzitet u Zenici, otvaranje kancelarija za
kvalitet i ECTS na univerzitetskom nivou kao i na nivou organizacijskih jednica – fakulteta.
Godišnjak daje mogućnosti za zaista sveobuhvatne analize te uočavanje, brojnih, kako
dobrih tako i loših strana našeg rada. Stoga je on neizostavna karika u ispunjavanju uslova
gradnje jedne respektabilne i prepoznatljive evropske visokoškolske institucije kakva želi biti i
Univerzitet u Zenici.
18.04.2006.
POTENCIJALNE
INSTITUCIJAMA
MOGUĆNOSTI
SARADNJE
SA
KANADSKIM
Zahvaljujući Gosp. James Murphy-ju iz Asocijacije univerziteta i koledža Kanade dobili smo
ponudu za novi ciklus programa saradnje sa kanadski institucijama. Program PTPPartnership for Tomorow Program II je namjenjen za pomoć projektima koji pomažu
ekonomske i društvene reforme u zemljama Jugoistočne i Centralne Evrope i traje do jula
2008.godine. Ovaj program potpomaže male projekte do maksimalno 10 000 Cdn i služi da
razvije saradnju između naših univerziteta i univerziteta u Kanadi. Aplikacioni listovi dostupni
su na web stranici www.ptp2.ca.
19.04.2006. RADNI SASTANAK ECTS KOORDINATORA I ŠEFOVA
SLUŽBI FAKULTETA ČLANICA
STUDENTSKIH
Razmatrajući i rješevajući problematiku koju sa sobom nosi primjena ECTS sistema bodova
u Rektoratu UNZE je 19.04.2006. održan radni sastanak svih ECTS koordinatora fakulteta
članica, šefova studentskih službi fakulteta, predstavnika kantonalnog ministarstva nauke i
obrazovanja. Razgovaralo se o pitanjima koja se odnose na inoviranje i ujednačavanje
dokumentacije koje vode studentske službe svakog fakulteta, o dokumentaciji koja se koristi
u procedurama prijema studenata, ovjere i upisa novog semestra, dodatku diplomi, prepisu
ocjena i dr. a koja proističe iz primjene odredbi Bolonjskog procesa. Također bilo je riječi o
bankama podataka i software-skim rješenjima koja je potrebno što hitnije realizovati kako bi
se pojednostavio rad ECTS koordinatora i studenstkih službi. Svim učesnicima je podjeljena
publikacije Vodič za primjenu ECTS sistema a ECTS koordniatorima i Razvijanje svijesti o
Bolonjskom procesu. Sastanak su vodili i organizovali prorektor prof.Dr Darko Petković i
ECTS koordinator Univerziteta Edin Begović.
19.04.2006. SVEČANI PRIJEM ZA NOVE DOKTORE NAUKA NA UNIVERZITETU U
ZENICI I KONFERENCIJA ZA NOVINARE
Dana 19.04.2006.godine u prostorijama Rektorata Univerziteta u Zenici održan je svečani
prijem za doktore nauka koji su svoje doktorate stekli u poslednjih 6 mjeseci (period
30.09.2005.-30.03.2006.godine) a koji su angažovani u nastavnom i naučno-istraživačkom
procesu na Univerzitetu u Zenici. Prijem koji su upriličili Rektor prof.Dr Sci.Sabahudin
31
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Ekinović i prorektori prof.Dr Sci.Željko Škuljević i prof.Dr Sci.Darko Petković je organizovan
je na čast slijedećih doktora:
♦ Dr.Sci.Salem Alajbegović, (doktor medicinskih nauka), Zdravstveni fakultet
♦ Dr.Sci.Elma Ekinović, (doktor tehničkih nauka), Mašinski fakultet
♦ Dr.Sci.Jusuf Duraković (doktor tehničkih nauka), Fakultet za metalurgiju i materijale
♦ Dr.Sci.Mejra Softić, (doktor filozofskih nauka), Islamska pedagoški fakultet
♦ Dr.Sci.Salih Tandir, (doktor medicinskih nauka), Zdravstevni fakultet
♦ Dr.Sci.Smail Durmišević, (doktor medicinskih nauka), Zdravstevni fakultet
Uz prigodne riječi i čestitke Rektora i prorektora UNZE novim doktorima nauka obratio se i
premijer FBIH prof.Dr Ahmet Hadžipašić, ističući značaj nauke i istraživačkog rada u razvoju
svakog društva. Prijemu su prisustvovali predstavnici pisanih i elektronskih medija
akreditirani u Zenici koji su uz ugodno druženje sa menadžmentom Univerziteta i novim
doktorima nauka imali priliku da razgovaraju i o budućim planovima UNZE.
09.05.2006. PROTOKOL O SARADNJI SA UNIVERZITETOM PRIMORSKE IZ KOPRA
Prvi bilateralni ugovor koji je Univerzitet primorske u Kopru (www.upr.si) potpisao sa nekom
BH institucijom vioskog obrazovanja desio se 09.05.2006. u Kopru i to sa Univerzitetom u
Zenici. Toga dana su rektori dva univerziteta prof.Dr Lucija Čok i prof.Dr Sabahudin Ekinović
stavili potpise na Protokol o saradnji kojim se će naši univerziteti nastojati da razviju
maksimalne forme saradnje kroz nastavu, projekte i zajedničke nastupe na trećim tržištima.
Ovo je novi veliki podstrek razvoju visokog
obrazovanja i NIR-a na UNZE te velika
šansa za studente i nastavnike univerziteta
za dalji stručni i naučni razvoj koji bi trebao
da uslijedi već tokom juna za učešće
studenata Ekonomskog
fakulteta
na
Ljetnjme univerzitetu u Kopru na kome će
se nastava odvijati na engleskom jeziku i
gdje će profesori dolaziti iz čitave Evrope.
ECTS bodove osvojene tokom ovog kursa
studenti će moći prenijeti na svoje matične
fakultete. Kao drugi konkretan element
saradnje o kojem se dosta razgovaralo je
bio program investicija CIMOS-a u Zenici i šanse dva univerziteta kroz ovaj program. U
delegaciji UNZE bili su prorektor prof.Dr Darko Petković i v.d. dekan Ekonomskog fakulteta
prof.Dr Dževad Zečić. Svečanom činu potpisivanja u zgradi Rektorata u Kopru prisustvovali
su i predstavnici BIH ambasade u Sloveniji kao i brojni predstavnici medija.
10.05.2006. PRIJEM U AMBASADI BIH U SLOVENIJI
Trećeg dana boravka delegacije UNZE u Sloveniji upriličen je svečani prijem u Ambasadi
BiH u Ljubljani a nakon potpisivanja protokola o saradnji sa Univerzitetom Primosrke iz
Kopra. Domaćin susreta Ambasador Izmir Talić iskazao je veliko zadovljstvo ovim činom te
svim onim što sporazum sa sobom donosi. On je naglasio značaj koji ovakvi sporazumi imau
i kada su odnosi dvaju zemalja u pitanju te iskazao da je ovo velika šansa za studente i
nastavnike univerziteta za dalji stručni i naučni razvoj. Dekan Zečić je informisao
ambasadora da bi već tokom juna trebalo da usljedi učešće studenata Ekonomskog fakulteta
na Ljetnjem univerzitetu u Kopru. I ovdje se dosta razgovaralo o investicijama CIMOS-a u
Zenici i šanse dva univerziteta kroz ovaj program. U delegaciji UNZE bili su rektor prof.Dr
Sabahudin Ekinović, prorektor prof.Dr Darko Petković i v.d. dekan Ekonomskog fakulteta
prof.Dr Dževad Zečić.
32
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
12.05.2006. POSJETA
HRASTNIKU
REGIONALNOM
TEHNOLOŠKOM
CENTRU
ZASAVJE
U
Petog dana boravka delegacije UNZE (rektor prof.Dr Sabahudin Ekinović, prorektor prof.Dr
Darko Petković i v.d. dekan Ekonomskog fakulteta prof.Dr Dževad Zečić) u Sloveniji
organizovana je posjeta Regionalnom tehnološkom centru u Zasavju (www.rtcz.si) sa
stručnom prezentacijom rada i projekata koji vodi ovaj Centar. Ovo je bila vrlo značajna
stručna posjeta menadžmenta UNZE jer je sličan centar u planu razvoja NTP Zenica na
kojem i UNZE radi. Tehnološki centar Zasavje ima 15 zaposlenih i veliki broj projekata koje
radi u okviru projekata EU (Frame Program 6, Socrates i dr.) te veliki broj poslova koje radi
za renomirane fime iz čitave Evrope sa godišnjim obrtom od preko 1,5 milion KM. Domaćini
Jože Weingartner (product manager), Matjaž Kavčič (direktor) i prof.Dr Slavko Dolinšek
(vođa za NIR) upoznali su goste sa svim elementima rada te izrazili želju za saradnjom sa
UNZE te centrom koji bi se razvijao u Zenici.
13.05.2006. PROTOKOL O SARADNJI SA UNIVEZITETOM WEST ONTARIO IZ KANADE
Dana 13.05.2006. godine u Sarajevu predstavnici Univerziteta u Zenici kao i dekan
Zdravstvenog fakulteta prof.Dr Sahib Muminagić potpisali su protokol o saradnji sa Visokom
školom
za
zdravstvo
Univerziteta
Zapadni
Ontario
(University
of
West
Ontario...www.uwo.ca). Ovo je novi podstrek razvoju visokog obrazovanja i NIR-a na UNZE
te velika šansa za studente i nastavnike univerziteta za dalji stručni i naučni razvoj.
Sporazum će moći da koriste i studenti drugih fakulteta UNZE posebno kada se zna da je od
nedavno u funkciji i program PTP-Partnership for Tomorow Program II koji je namjenjen za
pomoć projektima koji pomažu ekonomske i društvene reforme u zemljama Jugoistočne i
Centralne Evrope i traje do jula 2008.godine. Ovaj program potpomaže male projekte do
maksimalno 10 000 Cdn i služi da razvije saradnju između naših univerziteta i univerziteta u
Kanadi. Aplikacioni listovi dostupni su na web stranici www.ptp2.ca.
15-17.05.2006. DANI OTVORENIH VRATA UNIVERZITETA U ZENICI
U dane
15,16 i 17. maj
2006.godine održani su Dani
otvorenih vrata Univerziteta u
Zenici. U ova tri dana u Auli
Fakulteta za metalurgiju i
materijale bili su info-deskovi
svih
članica-fakulteta
Univerziteta
u
Zenici
(Ekonomija,
Metalurgija
i
materijali, Mašinstvo, Pravo,
Zdravstvo,
Pedagoški
i
Islamski
pedagoški).
Svakodnevno u vremenu od
09-16 h mogle su se dobiti
informacije o mogućnostima i
uslovima
studiranja
na
Univerzitetu u Zenici. Biće to prilika da dobijete Vodič za brucoše, Informacijski paket Studirati u Zenici, da se upoznate sa elementima Bolonjskog procesa, ECTS bodovima i još
čitav niz drugih korisnih informacija.
Kao jedna od rijetkih visokoškolskih ustanova na BiH prostoru koja je izvršila institucionalnu
tansformaciju u skladu sa Bolonjskim principima omogućiti ćemo Vam da se već u
akademskoj 2006/07. godini upišete na integrisani Univerzitet, što i nije baš čest slučaj ni u
širem okruženju. Mada kao samostalan Univerzitet postojimo relativno kratko u visokom
obrazovanju u BIH, to ipak ne znači da Vi dolazite u instituciju koja ne zna dobro šta je
33
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
visoko obrazovanje. Iza nas je više od 45 godina visokog obrazovanja i naučno-istraživačkog
rada na fakultetima u Zenici. Ni mnogo manje ni više nego drugi BIH univerziteti. Sa ovom
akademskom godinom nastavljamo sa jedinstvenim konceptom primjene ECTS sistema na
cijelom Univerzitetu čime će Vaša prohodnost i bez procedure nostrifikacije nastavnih
planova i programa biti znatno povećana a “diplome vrijednije”.
Danas naši diplomanti rade kako u BIH, bližem okruženju tako i širom svijeta. Ono što su
naučili na svojim fakultetima omogućilo im je da pronađu posao u svojoj ili srodnim
strukama. Koncept novog univerziteta u skladu sa Bolonjskom deklaracijom omogućuje Vam
školovanje u sistemu (3+2+3 godina) ili (4+1+3 godina). Zašto kod nas na Univerzitetu u
Zenici preovlađuje koncept (4+1+3) godine. Jednostavno rečeno nismo željeli da na Vama
eksperimentišemo i da ”sutra” sa tom trogodišnjom diplomom ne budete prepoznati i tržišno
prihvaćeni.
15.05.2006.
POSJETA
UNIVERZITETU
U
BERNU,
DRVOPRERAĐIVAČKO INŽENJERSTVO, BIEL, ŠVICARSKA
DEPARTMAN
ZA
U dane 14. i 15. maja 2006. godine BIH
delegacija koju su činili prof.Dr Darko
Petković, prorektor UNZE, Prof.Dr Izet
Horman, šef Katedre za tehnologije
drvoprerade UNSA, Mr Sci. Ismar Alagić,
regionalna Agencija REZ Zenica i Lukša
Šoljan, USAID, Sarajevo boravila je u
studijskoj posjeti i razgovorima na
Univerzitetu u Bernu, Departman za
drvoprerađivačko inženjerstvo u Bielu. U
vrhunski opremljenim laboratorijama ovog
univerziteta gosti iz BIH su imali priliku da
se upoznaju sa poslednjim dostignućima u
svijetu drvoprerarađivačkih tehnologija.
Poseban dio posjete činili su sastanci i razgovori sa švicarskim domaćinima na temu razvoja
Tehnološkog centra za drvoprerađivačke tehnologije koji je planiran u BIH. Prorektor
Petković je predstavio projekt razvoja Tehnološkog parka Zenica te postojanje
komplementarnih laboratorija koje trebaju da imaju ovakvi savremeni centri (laboratorije za
hemiju, ekologiju, mehanička ispitivanja materijala, laboratorije za nemetalne anorganske
materijale – plastiku, staklo, beton i sl.). Prorektor Petković je posebno predstavio novi studij
: Proizvodni biznis sa usmjerenjima Tehnologije drvoprerade i Dizajn proizvoda od drveta. Mr
Sci. Alagić je predstavio projekt razvoja klastera drvoprerađivača Regije Srednja Bosna a
prof.Dr Izet Horman je govorio o tradiciji školovanja mašinskih inženjera- smjer MTD i
fundamentalnih istraživanja koja se rade na UNSA a gosp. Lukša Šoljan je govorio o
dosadašnjim naporima i projektima koje je USAID vodio u BiH kada je sektor drvoprerade u
pitanju. Domaćini delegaciji iz BIH su bili prof.Dr Thomas Staitmeister, prof.Dr Balz Gfeller,
prof.Dr Bettina Huber, Urs Ueflinger i Mr Kurt
Wuthrich, šef centra za razvoj i kooperaciju.
16.-17.05.2006.
POSJETA
SAJMU
TEHNOLOGIJA
ZE
DRVOPRERADU
–
XYLEXPO, MILANO, ITALIJA
Milano, odnosno njegovo Sajmište je svake
godine centar održavanja jednog od najvećih
sajmova iz oblasti drvoprerade i srodnih oblasti
(mašine, tehnologije, dizajn i dr.). Tako je i ove
godine Sajam održan u halama novog milanskog
sajamskog grada gdje je su u više od 10 paviljona
34
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
bili zastupljeni svi proizvođači koji nešto znače u oblasti prerade drveta. BIH delegacija je na
ovom sajmu učestvovala na osnovu projekta razvoja drvoprerade koji u BIH vodi USAID i koji
je organizovao i na sve druge načine pomogao dolazak BiH prvirednika i naučnoistraživačkih i stručnih radnika. U delegaciji je ispred UNZE bio prof.Dr Darko Petković,
prorektor UNZE kao i Prof.Dr Izet Horman, šef Katedre za tehnologije drvoprerade UNSA i
Mr Sci. Ismar Alagić, regionalna Agencija REZ Zenica. Gosti Sajma su imali priliku da se
upoznaju sa poslednjim dostignućima u svijetu drvoprerarađivačkih tehnologija kao i novim
razvojnim konceptima najznačajnijih svjetskih proizvođača mašina i opreme. Posebno su
dobro bili zastupljeni prozvođači opreme za unutrašnji transport i manipulaciju materijalima
kao za za CNC tehnologije. Izvrsnu organizaciju cjelokupnog boravka BIH delegacije
organizirao je USAID Sarajevo na čelu sa gosp. Lukšom Šoljanom.
02.06.- 03.06.2005. POSJETA DELEGACIJE UNIVERZITETA LUMUCI, RIM, ITALIJA
Dana 2. i 3.6.2006. delegacija univerziteta Lumuci, Rim-Orvieto, Italija, u sastavu Prof. Dr
Sci.Dario Andretta, rektor, i Prof. Giorgio Sola, koordinator za obrazovanje, posjetila je
Univerzitet u Zenici. Prvog dana posjete u Rektoratu univerziteta - domaćina vođen je
razgovor sa rektorom, Prof. Dr Sci.Sabahudinom Ekonivićem, nakon čega su se gosti uputili
u posjetu tvornici "Bratstvo", Novi travnik, u pratnji Mr.Sci. Selama Spužića, koordinatora za
univerzitetsku i međunarodnu saradnju i dipl. inž. Edina Begovića, asistenta Mašinskog
fakulteta. U susretu sa direktorom, Mr Sci. Mandžuka Abazom razmotrene su mogućnosti
saradnje na proizvodnom planu. Nakon toga izvršen je kratak posjet firmi "FIS" Vitez, radi
obilaska tržnog i proizvodnog prostora. Slijedeći dan, 3.6.2006., gosti su se uputili u obilazak
kompleksa arheološkog nalazišta nazvanog "Dolina Piramida" u Visokom, u pratnji Mr
Selama Spužića. Domaćini su bili članovi fondacije za potporu istraživanja tog kompleksa
Prof. Senad Hodović, direktor muzeja u Visokom, geolog Nađa Nukić i arheolog Silvana
Čobanov. Njima su se kasnije, tokom obilaska, pridružili još nekoliko članova fondacije.
Pošto je profesor Dario Andreta profesionalni geolog, sa zanimanjem je pregledao iskopine,
gdje je na nekim mjestima potvrdio nalaze rukotvorina. Nakon obilaska gosti su otputovali za
Italiju.
31.05.- 04.06.2005. ODRŽANI RADNI SASTANCI NA PROJEKTU „UVOĐENJE ECTS
SISTEMA NA BH UNIVERZITETIMA“, GENT, BELGIJA
U vremenu od 31.05.-04.06.2005.godine Univerzitet u Gentu, Belgija (University of Ghent,
Belgium, www.ugent.be) bio je domaćin predstavnicima BH državnih univerziteta na projektu
„Uvođenje ECTS sistema na BH univerzitetima“.
Tokom višednevnog rada prezentirane su slijedeće teme o kojima se kasnije vodila vrlo
sadržajna diskusija:
♦ Prezentacija Univerziteta u Gentu (Prof.Dr L.Frnacois),
♦ Studentski administrativni sistem (Prof. Lenaerts M. I Prof.Wieme G.))
♦ Adiministrativni sistem personala (Mr De Geest)
♦ Infrastruktura IT (Mr Lieven Van Acker)
♦ Neka iskustva ECTS-a u njemačkom obrazovanom sistemu (Mr Cristopher Moss)
♦ Evropski koncept razvoja ECTS
sistema (Prof.Dr L.Frnacois)
Sva dobra Iskustva stečena kroz ovaj seminar
biće iskorištena za napredak u ispunjavanju
uslova iz Bolonjskog procesa na UNZE od
kojih je veliki broj već ili ispunjen ili se nalazi u
fazi realizacije. S tim ciljem se posebno ističe
značaj projekta razvoja i pune implementacije
sistema kvaliteta u visokom obrazovanju kako
na
nivou
univerziteta
tako
i
svih
35
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
organizacionih jednica koji postaje jedan od prioritetnih projekata menadžmenta Univerziteta.
UNZE je na seminaru u Belgiji predstavljao prorektor za NIR i međunarodnu saradnju prof.Dr
Darko Petković. Sve prezentacije sa rada u Gentu biće uskoro dostupne na web stranicama
UNZE te na web stranici Univerziteta u Tuzli (www.untz.ba) koji je nosilac projekta ispred
BIH.
06.06.2005. POSJETA I RAZGOVORI SA DR. PETROM ORBANICEM, DIREKTOROM
RAZVOJA CIMOSA
Dana 06.06.2006. gost Univerziteta u Zenici bio je Dr. Sci.Petar Orbanić, šef razvoja
kompanije CIMOS dd iz Kopra sa kojim je menadžment Univrziteta u Zenici, rektor prof.Dr
Ekinović i prorektor za nauku i međunarodnu saradnju prof.Dr Petković, razgovaro o raznim
temama od zajedničkog interesa. Posebno se razgovaralo o investicijama CIMOS-a u
regionu Srednje Bosne (livnica i metaloprerada u Zenici, kovačnica u Novom Travniku) i
značaju koje one imaju za razvoj naučno-istraživačkog, stručnog, obrazovanog, kadrovskog i
dr. jačanja Univerziteta u Zenici. Dr Orbanič je pozvao nastavnike i saradnike UNZE, instituta
i drugih iz ovog regiona da se preliminarno prijave na konkurs koji je CIMOS dostavio
članicama UNZE a na bazi preliminarnih prijava će biti definisani naredni strateški koraci
CIMOS-a i UNZE na planu dalje saradnje.
07.06.2005. SEMINAR: TEMPUS DAN U SARAJEVU
Dana 07.06.2006. u Sarajevu održan je TEMPUS dan u BIH na kojem su predstavnici
akademske zajednice pozvani da participiraju u još jednom krugu TEMPUS projekata koji
nudi EU. Na seminaru su uz domaćina Gosp. E. Jahića svoje prezentacije imali i predstavnici
Tempus kancelarija iz Brisela i Torina. Seminaru je prisustvovao i veći broj nastavnika i
saradnika Univerziteta u Zenici. Kroz međunarodnu saradnju koju ima UNZE olakšano je
obezbjeđenje ino-partnera a korektne veze sa BIH univerzitetima put su za lakšu pripremu
zajedničkih aplikacija.
13.06.2005. SASATANAK ŠEFOVA KATEDRI UNIVERZITETA U ZENICI
Dana 13.06.2006. u Sali broj 10. Fakulteta za metalurgiju i materijale Univerziteta u Zenici
održan je prvi sastanak svih šefova katedri po novoj organizacijskoj strukturi integrisanog
univerziteta. Domaćini sastanka bili su rektor prof.Dr Ekinović i prorektori prof.Dr Škuljević i
prof.Dr Petković. Nakon uvodnih riječi rektora Ekinovića koji je govorio o dosadašnjoj
realizaciji strateških projekata Univerziteta u Zenici te o master-planu aktivnosti proizašlih iz
Plana institucionalnog razvoja UNZE prorektor Petković je prezentirao ulogu i značaj novih
katedri u segmentu naučno-istraživačkog i stručnog rada te na planu međunarodne saradnje.
Prorektor Škuljević je elaborirao ulogu integrisanih katedri u nastavnom procesu sa
posebnim osvrtom na elemente iz Bolonja procesa. Posebno se govorilo o funkciji tehničkog
sekretara katedre koji će se birati iz reda asistenata sa svake katedre čime će se znatno
uticati na dostupnost informacija koje do sada sa kolegija fakultetskih šefova katedri nisu
stizale do onih koji su ih trebali znati te njegova uloga u pripremi i stvaranju adekvatne baze
podataka za svaku katedru iz svih procesa rada (nastava, projekti, informacije za web i dr.).
Prorektor Petković je pozvao šefove katedri na aktivnije uključivanje u apliciranje na
međunarodne programe TEMPUS, Frame Program 7, poziv CIMOS-a i dr. Posebno je
govoreno o značaju inoviranja web stranica fakulteta te ulozi katedri u ovoj aktivnosti jer
dosadašnja praksa učešća katedri-odsjeka je je bila vrlo loša što najbolje ilustruju i podaci sa
sadašnjih web stranica fakulteta koji su stari i po nekoliko godina. U vrlo živoj diskusiji nakon
ovih prezentacija govorilo se o kadrovskom struktuiranju svake katedre, lokacijama
nastavnog osoblja po pripadnosti katedri-fakultetima, pravilima rada katedri, novim sastavima
naučno-nastavnih vijeća, rasporedu predmeta po katedrama, nastavničkim timovima koje
usvaja Senat univerziteta, problemu šifrirarnja predmeta i dr.
36
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
04.06.-14.06.2006. STRUČNA EKSKURZIJA STUDENATA UNZE U NJEMAČKOJ
U vremenu 04.06.2006 do 14.06.2006. realizovana je studenska stručna ekskurzija 13
studenata Mašinskog fakulteta i Fakulteta za metalurgiju i materijale, Univerziteta u Zenica,
po gradovima Njemačke koju je organizovala Doc.Dr-Ing Aida Mahmutović a pod
pokroviteljstvom njemačke službe za akademsku razmjenu DAAD Bonn Njemačka. Studenti
su imali bogat stručni i kulturni program posjeta u Gelsenkirhenu, Dortmundu, Esenu i
Ahenu. U Gelsenkirhenu su posjetili FH Hochschule Gelsenkirchen, i bili pozdravljeni od
Rektora g-dina Schulte i Vice-direktorice g-đe prof. Planitz Penno, koji su istakli
zainteresovanost za potpisivanje protokola saradnje sa Univerzitetom u Zenici. Od strane
gradonačelnika grada Gelsenkirhen-a g-dina Thomas Klasmann-a, inače partnerskog grada
Zenice, studeni su bili srdačno dočekani i tom prilikom uručeni su im pokloni. U Dortmundu je
obavljena posjeta najmodernijoj fabrici za pocinčavanje u svijetu „Thyssen Krupp –
Feuerverzinkerei“, a u Esenu je posjećen muzej – nekadašnji najpoznatiji rudnik i koksara u
ovoj oblasti „Zeche Zollverein Essen“.
Boravak je nastavljen u Ahenu, na poznatom tehničkom univerzitetu RWTH Aachen, gdje je
domaćin g-din Dr.-Ing Hessling sa Instituta za feromaterijale (Institut fuer
Eisenhuettenkunde) organizovao posjetu i drugim institutima: Institutu za ljevarstvo, Institutu
za ispitivanje vozila, Institutu za oblikovanje metala i Centru za primjenu metalnih materijala.
Pored stručnog boravka bili su organizovani i turistički obilasci gradova Gelsenkirhena i
Kelna, kao i izložbi djela Salvador Dali-ja i Pabla Picasso-a u Ludvig muzeju u Kelnu. Svi
učesnici ekskurzije su bili jako zainteresovani i oduševljeni sa boravkom u Njemačkoj, a
naročito sa mogućnošću da prisustvuju euforiji otvaranja i početka fudbalskog mundijala WF
2006 u Njemačkoj. Troškovi putovanja učesnika ekskurzije su nesebično potpomognuti od
strane donatora: „Scholz“ d.o.o Zenica, „Aluminij“ d.d. Mostar, „Heidelberg -Cement“ Kakanj,
"Centrotrans-bus-Eurolines BiH" Sarajevo d.d., Mašinski fakultet Zenica, te Rektorat
Univerziteta Zenica. Njima i svim ljudima koji su pomogli organizaciju ove ekskurzije a
naročito DAAD-u jedno veliko HVALA od učesnika ekskurzije.
14.06.2006. PRIJEM U AMBASADI AUSTRIJE U BIH
Povodom boravka austrijskog ministra nauke i obrazovanja Gosp. Elisabeth Sehrer,
Ambasador Austrije u BIH Nj.E.Werner Almhofer priredio je prijem za predstavnike BIH
univerziteta, stranih misija u BIH, ambasada i domaćih političkih zvaničnika. Prijemu je
prethodilo svečano otvaranje Ureda austraijske Vlade za tehničku saradnju sa BIH, Crnom
Gorom i Albanijom u Sarajevu. Predstavnici UNZE rektor prof. Dr Ekinović i prorektor prof.Dr
Petković iskoristili su ovu priliku za razgovore o novim elementima saradnje sa austrijskim
institucijama kroz kreditnu liniju sa Austrijom na kojoj se intenzivno radi na UNZE te o novim
projektima koji se mogu raditi preko novo-otvorenog ureda. Ministar Gosp. Elisabeth Sehrer
je naglasila dalju opredjeljenost Vlade Austrije da radi na promociji i jačanju visoko-školskog
sistema u BIH uz naglasak da se danas u Austriji na univerzitetima školuje više od 3000
mladih iz BIH koji bi sutra trebali biti veliki i značajan kadrovski potencijal u restruktuiranju
BIH društva.
20.06.2006. „UGS DAN“ I URUČENJE SOFTWARE-A NA UNIVERZITETU U ZENICI
Posve je sigurno da će 20.06.2006. godine biti posebno zapisan u istoriji visokog
obrazovanja u Zenici i Bosni i Hercegovini. Naime, tog dana u prigodnoj svečanosti izvršena
je predaja 400 licenci software-a kompanije UNIGRAPHICS iz Teksasa (SAD) Univerzitetu u
Zenici u ukupnoj vrijednosti većoj od 55 miliona EURA. Nakon otvorenja svečanosti koja se
održala u prepunoj Svečanoj Sali UNZE i uvodnih riječi prorektora prof.Dr Ž.Škuljevića,
govorili su rektor prof.Dr Sabahudin Ekinović (UNIVERZITET U ZENICI – JUČER, DANAS,
SUTRA), prorektor prof.Dr Darko Petković (ZNAČAJ INFORMATIČKIH TEHNOLOGIJA ZA
NASTAVNI PROCES I NAUČNOISTRAŽIVAČKI RAD NA UNZE), Doc.Dr Senad Balić i
prof.Dr Jože Duhovnik (PRIKAZI UGS SOFTWARE-A I LECAD LABORATORIJA) i izvršni
37
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
derektor UGS za Evropu Gosp. MIKE ROBINSON (UNIGRAPHICS Kompanija). Nakon
svečane predaje software-a i potpisa ugovora o korištenju rektor prof.Dr Ekinović je gosp.
Robinsonu uručio prigodne poklone za sjećanje na boravak u BiH i gradu Zenici. Nakon ovog
čina uslijedila su prigodna obraćanja premijera Ze-Do Kantona gosp. Miralema Galijaševića i
Premijera FBIH prof.Dr Ahmeta Hadžipašića. Svečanosti su prisustvovali predstavnici
austrijske vladine agencije za implementaciju kredita na UNZE, predstavnici univerziteta u
Osijeku i Ljubljani, predstavnici Vanjsko-trgovinske komore BIH, predsjedavajući Ze-Do
kantona gosp. B.Spahić, ministar nauke i obrazovanja kantona prof.Dr Sreto Tomašević,
rektor Univerziteta Lumuci iz Rima prof.Dr D.Andretta, i brojni drugi gosti i novinari.
Zanimljivo je da svečanosti nije prisustvovao niti jedan predstavnik drugih univerziteta u BIH.
Završnu riječ na ovu veliku i značajnu manisfetaciju dao je prorektor prof.Dr Željko Škuljević.
21.06.2006. POSJETA DELEGACIJE KOMPANIJE MCE IZ AUSTRIJE
U dane 19-22.06.2006. gosti Univerziteta u Zenici bili su predstavnici austrijske kompanije
MCE specijalizovane za realizacije vladinih
kredita u oblasti investiranja u visokom
obrazovanju. Prvog dana razgovora 20.06. gosti
su bili prisutni i na svečanosti uručivanja donacije
kompanije UGS a u predvečernjim satima gosti
su obišli arheološke lokalitete u Visokom. U
cjelodnevnim
razgovorima u rektoratu dana
21.06. gosti iz Austrije predstavili su prikupljene
ponude firmi za opremu laboratorija koje bi se
isporučile
UNZE
te
razgovarali
sa
menadžmentom UNZE oko detalja i specifikacije
opreme kao i narednih koraka u realizaciji ovog
strateškog projekta za UNZE. Treći dan posjete
BiH austrijska delegacija je imala protokolarne susrete u ambasadi Austrije u Sarajevu.
38
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
21.06.2006. POSJETA ARHEOLOŠKOM LOKALITETU U VISOKOM
Za izvršnog direktora kompanije UNIGRAPHICS za Evropu gosp. Mike Robinsona upriličena
je na njegovu molbu posjeta Arheološkom lokalitetu u Visokom. Gosp. Robinsona u Visokom
dočekali su Predsjednik fondacije Arheološki park gosp. Semir Osmanagić, te ekipa
istraživača koju čine prof.Dr Dario Andretta (geolog iz Italije), Dr A.Smailbegović (USA) i Dr
A.Barakat (arheolog iz Egipta) koju su predstavili dosadašnje rezultate. Nakon toga Mr
Robinson, prorektor UNE prof.Dr D.Petković, Doc.Dr Senad Balić i v.a. Dr Jusuf Duraković
su obišli lokalitete na kojima se vrše istraživanja a u pratnji svojih domaćina te uz objašnjenja
stručnjaka iz svijeta (Italija, Egipat, Grčka, Slovenija, BIH i dr.) a koji rade na ovom arheološki
izuzetno interesantnom području.
04.07.2006. PROTOKOL O SARADNJI SA UNIVERZITETOM CRNE GORE U PODGORICI
Prvi bilateralni ugovor koji je Univerzitet Crne Gore iz Podgorice potpisao sa nekim BIH
univerzitetom a ujedno i prvi čin potpisivanja protokola koji Univerzitet Crne Gore potpisuje
sa nekim inostranim univerzitetom nakon osamostaljivanja Crne Gore desio se
04.07.2006.godine u Podgorici svečanim činom potpisivanja protokola sa Univerzitetom u
Zenici. Toga dana su rektori dva univerziteta prof.Dr Ljubiša Stanković i prof.Dr Sabahudin
Ekinović stavili potpise na Protokol o saradnji kojim će ovi univerziteti nastojati da razviju
maksimalne forme saradnje kroz nastavu, projekte i zajedničke nastupe. Ovo je novi veliki
podstrek razvoju visokog obrazovanja i NIR-a na UNZE te velika šansa za studente i
nastavnike univerziteta za dalji stručni i naučni razvoj jer treba znati da je na Samitu iz oblasti
viskog obrazovanja u Bergenu (Norveška, maj, 2005) sistem visokog obrazovanja u Crnoj
Gori visoko ocjenjen. Svečanom činu potpisivanja prisustvovali su i prorektori prof.Dr Darko
Petković (UNZE) i prof.Dr Sreten Škuletić (UCG), predsjednik Skupštine Ze-Do Kantona
Gosp. Besim Spahić, predsjedavajući opštinskog vijeća Zenica Gosp. Milenko Karović,
dekani fakulteta Univerziteta Crne Gore te brojni predstavnici crnogorskih elektronskih i
pisanih medija.
39
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
06.07.2006. DODJELA PRIZNANJA UNIVERZITETU U ZENICI ZA PROMOCIJU
PREDUZETNIŠTVA
U večernjim satima dana 06.07.2006. u Bussines poslovnom centru Avaz u Sarajevu na
godišnjoj dodjeli priznanja Najmenadžera Jugoistočne Evrope Univerzitet u Zenici je dobio
vrijedno priznanje za promociju preduzetništva i dosljednu transformaciju od predavačkog ka
preduzetničkom univerzitetu. Ocjenjivački sud je kao najvažnije elemente za dodjelu ovog
priznanja imao na umu da je UNZE u prethodnih godinu dana izvršio pravnu transformaciju
ka integrisanom univerzitetu u skladu sa Bolonjskim procesom, da je na pragu opremanja
univerziteta modernom opremom za savremeno školovanje u XXI vijeku a kroz sredstva
Vlade Austrije. Također, UNZE je kroz sofware-sku donaciju Unigraphicsa iz Texaxa (400
licenci u vrijednosti 55 mil.EUR) postao u ovom segmentu jedan od najopremljenijih
univerziteta u Evropi, aktivno se radi na razvoju Tehnološkog parka Univerziteta u Zenici i
Centra za izvrsnost u drvopreradi, otvaranju novih studijskih odsjeka i posebno nastojanju
da se ostvare što bolje veze sa privrednim subjektima a posebno MSP u regionu i šire.
Naglašen značaj međunarodnih aktivnosti UNZE te ostvarena saradnja u poslednjoj godini
sa univerzitetima u Novom Sadu, Kopru, Podgorici, Ontariju (Kanada), Dablinu (Irska), Bernu
(Švicarska), i dr. te liderska pozicija na BIH univerzitetima kada je implementacija sistema
kvaliteta u pitanju. U ime zaposlenih i studenata UNZE nagradu je primio rektor prof.Dr
Sabahudin Ekinović.
06.07.2006. JAVNO SASLUŠANJE
OBRAZOVANJU U BIH
O
PREDLOGU
ZAKONA
O
VISOKOM
Dana 06.07.2006. u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH održano je javno
saslušanje o predlogu Zakona o visokom obrazovanju u BiH koji je urađen od strane Vijeća
ministara. Nakon uvodnog izlaganja ministra civilnih poslova Gosp. Safeta Halilovića, prešlo
se na davanje sugestija i mišljenja od strane akademske zajednice BiH, predstavnika
ministarstava, NVO, predstavnika studentskih unija, sindikata, pojedinaca i dr. koji su u
najvećoj mjeri bili protiv predloženog Zakona. Nakon rasprave po BIH univerzitetskim
centrima ovo je bio završni čin javne rasprave prije parlamentarnog glasanja. UNZE je na
ovoj raspravi predstavljao prorektor prof.Dr Darko Petković. Tekst predloga Zakona dat je u
prilogu.
10.07.2006. SASTANAK SA PROF.EILEEN MEIER SA UNIVERZITETA BALTIMOR-SAD
U Sarajevu je 10.07.2006. upriličen sastanak sa prof. Eileen Meier sa Univerziteta Baltimor
(SAD) oko planirane saradnje koju je prodekan Pravnog fakulteta prof.Dr Genc Trnavci
uspostavio sa ovom institucijom. Prof. Meier je uključena u reforme pravnog sistema u BIH,
posebno u segmentu koji se odnosni na ljudska prava i zlostavljanja u porodici, i iskazala je
svoj veliki interes za saradnju sa UNZE. U sklopu ove saradnje izrazila je želju za
organizovanjem ljetnjih univerziteta za studente pravnih nauka iz Zenice i Baltimora,
40
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
studentske i profesorske razmjene, zajedničke projekte te programe konferencija i
edukacionih seminara. Prorektor UNZE prof. Petković je predstavio dosadašnje elemente
saradnje Pravnog fakulteta u Zenici naglašavajući da se radi o instituciji koja postoji tek
godinu dana ali koja je već ostvarila zavidne elemente međunarodne saradnje. On je iskazao
svu spremnost menadžmenta UNZE i Pravnog fakulteta da se takvim aktivnostima da
prioritetan značaj te pozvao prof.Meier da što prije organizuje neko od predavanja za
studente UNZE.
10.07.2006. DVA NOVA TEMPUS PROJEKTA NA UNIVERZITETU U ZENICI
Iz kancelarije Tempus direktorija iz Brislela stigli su rezultati odobrenih projekata na
konkursu Tempus CARDS projekta nominovanih Evropskoj komisiji po pozivu iz februara
2006.godine. Sa zadovoljstvom možemo konstatovati da se UNZE na listi od 20 projekata
odobrenih regionu Zapadnog Balkana našao na čak dva mjesta (dva projekta). Prvi i svakako
najveći uspjeh kada su Tempus projekti do sada u pitanju je projekt POSTDIPLOMSKI
MAGISTARSKI STUDIJ IZ METROLOGIJE u kojem je nosilac projekta Friedrich-Alexander
Univerzitet Erlangen-Nirnberg, koordinator UNZE a partneri Ministarstvo za nauku,
obrazovanje, sport i kulturu ZE-DO kantona i Univerzitet u Mariboru. Na čelu ovog projekta
ispred UNZE je prof.Dr Nermina Zaimović-Uzunović, i projekt je kandidovan ispred
Mašinskog fakulteta. Drugi projekt je PROCEDURE ZA UPRAVLJANJE KVALITETOM KOJE
PROMOVIŠU SARADNJU UNIVERZITETA I PRIVREDE, u kojem je nosilac Katolička visoka
škola Sint-Lieven iz Genta (Belgija), koordinator Univerzitet u Banjoj Luci a partneri
Univerzitet u Zenici, Sveučilište u Mostaru, Univerzitet Džemal Bijedić Mostar i Tehnički
Univerzitet u Wroclav-u (Poljska). Na čelu ovog projekta ispred UNZE je prof.Dr Darko
Petković, a projekt je kandidovan ispred Rektorata Univerziteta u Zenici. Kompletnu listu
odobrenih projekata za region Zapadnog Balkana možete pročitati u prilogu.
10.07.2006. SASTANAK U USAID-SARAJEVO U VEZI OSNIVANJA CENTRA ZA
IZVRSNOST U DRVOPRERADI
Nastavljajući aktivnosti na razvoju Univerzitetskog Tehnološkog parka u Zenici koje vodi
Rektorat UNZE u Sarajevu je 10.07.2006. upriličen sastanak sa predstavnicima USAID-a kao
nastavak započetih poslova na osnivanju Centra za izvrsnost u drvopreradi i razgovora
vođenih na Univerzitetu u Bernu-Departman za drvopreradu u Biel-u (Švicarska) maja
2006.godine. Otvarajući sastanak Gosp. Lukša Šoljan iz USAID-a je upoznao prisutne sa
zaključcima sastanka i razgovora u Biel-u te materijalima pristiglim u međuvremenu. U ime
UNZE prorektor Petković je predstavio aktivnosti koje je UNZE u međuvremenu uradio a koje
se odnose na otvaranje studija drvoprede (Dizajn u drvopreradi i Tehnologije drvoprerade),
nabavci nove opreme za laboratorije Univerziteta a kroz kredit Vlade Austrije, aktivnostima
na ulasku i transformaciji Metalurškog instituta u sastav UNZE i software-skoj donaciji
kompanije UGS. Ispred Regionalne razvojne agencije REZ-Zenica Mr Alagić je predstavio
napore koje REZ čini u smislu formiranja klastera drvoprerađivača Srednje Bosne i šire te
aktivnosti na projektu uspostave laboratorije za atestiranje proizvoda i drvenih sortimenata.
Prorektor Petković je naglašavajući značaj šeme predstavljene u Biel-u istakao da sebe
UNZE vidi u budućnosti kao mjesto primjenjenih i strukovnih istraživanja i školovanja u
drvopreradi i da UNZE nema namjeru razvijati fundamentalna istraživanja u ovoj oblasti.
Također je naglašeno da UNZE i MI imaju najsavremenije laboratorije iz oblasti mehaničkih
ispitivanja, hemije i ekologije, i da to predstavlja dobru osnovu za dalju nadgradnju. U ime
UNSA odnosno Mašinskog fakulteta u Sarajevu govorio je prof.Dr Izet Horman koji je
naglasio značaj tradicije koji u ovom segmentu ima ovaj fakultet.
12.07.2006. OTVARANJE KANCELARIJE ZA KVALITET
U predvečernjim satima dana 12.07.2006. u Rektoratu Univerziteta u Zenici svečano je
otvorena Kancelarija za kvalitet UNZE čija je opremanje realizovano kroz projekt
41
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Implementacija sistema kvaliteta na BIH univerzitetima koji vodi SUS Sarajevo. Uz prigodno
obraćanje okupljenim novinarima menadžera SUS-a gosp. Asima Jusića, prorektora prof.Dr
sci. Darka Petkovića i menadžera za kvalitet UNZE V.asist.Mr sci. Ibrahima Plančića, bilo je
govora o dosadašnjim rezultatima ovog projekta te o internim rezultatima projekta
„Implementacija sistema kvaliteta UNZE“ kao i planiranim projektnim aktivnostima za
mjesece septembar-oktobar. Prorektor Petković se zahvalio SUS-u na ovoj opremi te uputio
riječi zahvale menadžerima za kvalitet za dosadašnju realizaciju aktivnosti na svojim
fakultetima (provedene različite ankete i dr.). Svečanom činu otvaranja kancelarije
prisustvovali su i menadžeri za kvalitet OJ-fakulteta u sastavu UNZE.
20.09.2006. KONTAKTNA TAČKA ZA OKVIRNE PROGRAME 7 EU NA UNZE
Od 20.09.2006. na Univerzitetu u Zenici biće otvorena kontaktna tačka za Okvirne programe
7 EU (Frame Program 7) kojim se finansiraju naučno-istraživački projekti visokog domena.
Funkciju odgovorne osobe u ovoj konacelariji obavljaće doc.Dr Dijana Ćubela.
21.09.2006. POSJETA DELEGACIJE ITALIJANSKIH REGIJA I AMBASADE ITALIJE
Rektorat UNZE bio je dana 21.09.2006. godine domaćin delegaciji italijanskih regija i
Ambasade Italije u BIH. Tema razgovora su bili novi projekti u pet sektora koji se trebaju
realizovati u području Mediterana u narednim godinama a za koje finansijski suport
obezbjeđuje italijanska Vlada i regije Italije. Ovaj regionalni koncept je predvidio da Ze-Do
kanton i njegove visoko-školske i naučno-istraživačke institucije budu partneri u projektima iz
oblasti ekologije zajedno sa partnerima iz Srbije. Naslov integralnog projekta je
Enivornmental monitoring in highly-endangered areas, technical assistance for the
enhancement of polluted sites i podrazumijeva da pod-projekti slijede generalnu viziju
projekta. Kao testna područja izabrani su regioni Zenice i Pančeva. Na sastanku su ispred
UNZE bili prorektor za nauku prof.Dr Darko Petković, šef Katedre za ekologiju doc.Dr Šefket
Goletić, članovi katedre prof.Dr Jovan Sredojević i ing.Imamović Nusret, koordinator poslova
međunarodne saradnje Mr Selam Spužić i neovisni ekspert prof.Dr Mustafa Imamović.
Italijansku delegaciju predvodio je gosp. Giorgio Garelli.
27.09.2006. HBM SEMINAR, REKTORSKA KONFERENCIJA I
BOLONJA GRUPE
SASTANAK B&H
Poslednja nedelja septembra 2006. obilovala je brojnim sadržajima u kojima su učestvovali
predstavnici UNZE ili su se dešavali u neposrednoj organizaciji UNZE.
Srijeda
27.09.započela je seminarom koji su organizovali HBM Academy iz Darmstada (SR
Njemačka), UNZE i TRC Petrovaradin.Pred više od 60 slušalaca sa svih BIH univerziteta,
instituta i privrednih subjekata, predavač Dr Thomas Hesse iz Hotinger Baldvin Messtechnik,
u cjelodnevnom izlaganju predstavio je najsavremenije metode mjerenja mehaničkih veličina
električnim putem. Bilo je govora o Tenzometriji i njenoj primeni kod Eksperimentalnog
određivanja napona (Eksperimental Stress Analysis-ESA) ; Mjerenju dilatacija i ekvivalentnih
42
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
napona; Merenju zaostalih napona (MTS 3000 video) ; Mjerenju kolektiva napona, Mjernje
na kompozitnim materijalima, Mjernoj opremi za višekanalna merenja: lanac za merenje sile i
momenta sile; Uvod u digitalnu tehnologiju merenja, Savremenim trendovima u vagarstvu;
Ugradnji mjernih ćelija; Procesnoj automatizaciji; Dinamičkim vaganjima; Sljedivosti;
Kalibraciji i brojnim drugim primjerima iz prakse.
U 11,00 h u Sarajevu održan je redovni sastanak Rektorske konferencije BIH na kojoj je
učestvovao i rektor UNZE prof.Dr Sabahudin Ekinović. Raspravljalo se o dosadašnjem radu
RK BIH, novom predsjedavajućem, registraciji RK, novom ciklusu projekata NIP FP 7 i
drugim temama od interesa.
U isto vrijeme u Istočnom Sarajevu održana je sjednica B&H Bolonja grupe na kojoj je bilo
govora o stepenu provođenja reformi u skladu sa Bolonjskim procesom na Univerzitetu
Istočno Sarajevo, novom Zakonu o visokom obrazovanju RS, trenutnom stanju Zakona o
visokom obrazovanju BIH, daljem pooštravanju viznog režima za akademsku zajednicu BIH i
drugim temama od interesa za visoko obrazovanje. Sastanak su vodili gosp. Srđan Arnaut iz
MCP i Sarah Keating iz Vijeća Evrope a UNZE je predstavljao prorektor prof.Dr Darko
Petković. Domaćin sastanka bio je rektor Univerziteta u Istočnom Sarajevu, prof.Dr Mitar
Novaković.
28.09.2006. UGS SEMINAR I SASTANAK UPRAVNOG ODBORA PROJEKTA JAČANJE
VISOKOG OBRAZOVANJA U BIH
UNZE i firma PING Sarajevo bili su organizatori jednodnevnog seminara kompanije
UNIGRAPHICS Solutions (UGS) koji je održan u Poslovnom centru UNITIC u Sarajevu.
Gosti manifestacije bili su uvaženi britanski eksperti Mike Robinson, Patrick Davey i Colin
Marshall, koji su predstavili UGS sofware-ska rješenja koja omogućuju smanjenje troškova
proizvodnje, povećanje produktivnosti, unapređenje procesa proizvodnje, skraćenje vremena
trajanja proizvodnje i dr. Kroz prezentacije sofware-skih paketa NX, Teamcentar, Solid Edge
i dr. slušaoci su mogli da vide koje su mogućnosti i prednosti paketa UGS u sferi dizajna
(CAD-optimizacija, FEM...), planiranja proizvodnje (CAPP-simulacije, RE, optimalni
layout,...), CAM (alati, režimi obrade, stezanje, i dr.) do CAQ-modula, marketinga, i dr. Na
seminaru je učestvovala brojna ekipa sa UNZE predvođena prorektorom za NIR prof.Dr
Darkom Petkovićem i Doc.Dr Senadom Balićem, šefom Katedre za CAD tehnologije koji je
najzaslužniji za UGS donaciju sofware-a Univerzitetu u Zenici te tehnički suport koji
laboratorija LECAD daje korisnicima UGS software-a u BIH. Ispred firme PING,
respektabilne informatičke kuće iz Sarajeva, seminar je dobro koordinirao direktor
gosp.Muamer Bezdrob.
U isto vrijeme u Sarajevu održan je sastanak Upravnog odbora projekta Jačanje visokog
obrazovanja u BIH, koji vodi Vijeće Evrope (CoE). Na sastanku su učestvovali predstavnici
svih BIH univerziteta a UNZE je predstavljao rektor prof.dr Sabahudin Ekinović. Razgovaralo
se o dosadašnjim rezultatima projekta sa posebnim naglaskom na potrebi da projekt treba da
rezultuje sa što više konkretnih rješenja od koristi za univerzitete u BIH (implementacija
evropskih smjernica za osiguranje kvaliteta, regulativa nomeklature zanimanja dr.)
01.- 02.10.2006. ODRŽAN PRAKTIKUM NA PROJEKTU„CREDIT TRANSFER SISTEM IN
EUROPEAN TECHNICAL EDUCATION“
U periodu od 01. - 02. oktobra 2006 godine u Neumu je održan International
Workshop „CREDIT TRANSFER SISTEM IN EUROPEAN TECHNICAL EDUCATION“.
Organizatori seminara su bili :
- Univerzitet u Sarajevu – Mašinski Fakultet - BiH
- Royal Institute of Technology – KTH Stockholm, Švedska
- QFM – Friedrich-Alexander University Eralngen-Nuremberg, Njemačka
43
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Seminar je koncipiran tako da su prvi
dan gosti iz inostranstva prezentirali
njihova
dosadašnja
iskustva
u
implementaciji
Bolonje.
Prvi
dan
seminara se u okviru dvije radne grupe
analizirao prijedlog domaćina (Mašinski
Fakultet
u
Sarajevu)
vezan
za
organizaciju studija prema uslovima
Bolonje na njihova dva odsjeka
„Manufacturing
Technologies“
i
„Mechanical
Design“.
Drugi
dan
seminara je bio posvećen izlaganjima
predstavnika BH univerziteta o njihovim
dosadašnjim iskustvima uvođenja ECTSa. Ispred Univerziteta u Zenicu su
prisustvovali predstavnici tehničkih fakulteta: Fakultet za metalurgiju i materijale (Mr. Sci.
Hasan Avdušinović) i Mašinski fakultet (PhD. Sci. Jovan Sredojević)
03.10.2006. POČINJE PRORAM TUTORSTVA ZA PRIJAVE IZ BUSSINES START-UP
KUPA
U okviru provođenja takmičenja za najbolju poslovnu ideju i njenu realizaciju u Inkubatoru
Poslovne zone Zenica 1 nakon selekcionisanja najboljih prijava zaočinje program «tutorstva»
za izradi iznis planova i početku rada prijavljenih firmi. Nakon što je Evaluacijska komisija
koju su sačinjavali predstavnici lokalne razvojne agencije ZEDA i Univerziteta u Zenici,
sačinila pregled najperpektivnijih ideja, iste će tokom arednih 3 mjeseca proći kroz program
poslovnog tutorstva-savjetovanja. Voditelji ovog dijela takmičenja biće asistenti sa Mašinskog
i Ekonomskog fakulteta UNZE Mr Ibrahim Plančić i Mr Nino Serdarević.
03.10.2006. NASTUP UNIVERZITETA U ZENICI NA SAJMU ZEPS 2006
Početak oktobra svake godine u Zenici obilježava
i početak Generalnog BIH Sajma ZEPS 2006.
Među gotovo 600 izlagača iz više od 30 zemalja
svijeta svoje učešće svake godine ima i
Univerzitet u Zenici odnosno njegove OJ (fakulteti
i instituti članice). Ove godine nastup je
organizovao Ured za međunarodnu saradnju
UNZE. Težište predstavljanja dato je na prikaz
NIR-a
i
stručne
problematik
e koju je
UNZE u stanju da radi za privredne subjekte, pregledu
novih smjerova za upis na studije u akademskoj
2006/07. godini te posebno na nove PDS studije koji
kreću u poslednjem kvartalu 2006. godine na
Mašinskom, Pravnom i Ekonomskom fakultetu. Na
štandu Univerziteta zainteresovanim se pruža prilika da
dobiju štampane materijale o ovim studijima te da u
razgovoru sa nastavnicima, saradnicima i studentima
UNZE dobiju ostale informacije od interesa.
44
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
05.10.2007. INTEZIVIRANE PRIPREME ZA KONFERENCIJE TMT 2007 I KVALITET 2007
Organizacijski odbori dvaju međunarodnih konferencija koje UNZE organizuje u 2007.godini
održali su sjednice početkom Nove godine na kome je zaključeno da se prijave apstrakta
radova za konferenciju Kvalitet 2007 prolongira do 15. januara 2007 a da prvi poziv autorima
radova za TMT 2007. krene sa distribucijom
06.- 07.10.2006. SASTANAK NA PROJEKTU JAČANJE VISOKOG OBRAZOVANJA U
BIH, RADNA GRUPA ZA KVALITET
U Neumu je 06. i 07. oktobra održan dvodnevni sastanak Radne grupe za osiguranje
kvaliteta u visokom obrazovanju. Domaćin ovog skupa bilo je Vijeće Evrope, a skupu su
prisustvovali predstavnici svih univerziteta u Bosni i Hercegovini, te entitetskih ministarstava.
Rasprava, koju je vodila predstavnica Vijeća Evrope Karen Roberts, bila je fokusirana na
interno i eksterno osiguranje kvaliteta. Prvoga dana su iznijete najnovije informacije o
internom osiguranju kvaliteta nakon čega su članovi radili po grupama kako bi razmjenom
iskustava u ovoj oblasti identificirali prioritete unutar evropskih standarda i smjernica. Drugog
dana je raspravljano o eksternom osiguranju kvaliteta u visokom obrazovanju sa akcentom
na ENQA i druge standarde, te ulogu ministarstava, agencija i univerziteta u tom smislu. O
ovim temama uvodna izlaganja su podnijeli Patricia Georgieva i Lewis Purser.
Univerzitet u Zenici na ovom skupu je predstavljao asistent Spahija Kozlić, menadžer za
kvalitet Pravnog fakulteta. Detaljne informacije o ovom i drugim sastancima na ovom projektu
dostupne su na www.coe.ba/visokoobrazovanje ili na www.unze.ba.
04.- 08.10.2006. ODRŽANI RADNI SASTANCI NA PROJEKTU „UVOĐENJE ECTS
SISTEMA NA BH UNIVERZITETIMA“, MARBURG, NJEMAČKA
Čuveni njemački Filips Univerzitet u Marburgu, osnovan 1527, bio je domaćin predstavnicima
BIH univerziteta (Philips University of Marburg, Germany, www.uni-marburg.de ) na projektu
„Uvođenje
ECTS
sistema
na
B&H
univerzitetima“.
U
vrlo
sadržajnim
prezentacijama, diskusijama i razgovorima
vođenim na ovom eminentnom univerzitetu
stvorene su pretpostavke za kvalitatvni napredak
u izgradnji jedinstvenog ECTS sistema za
cjelokupnu BIH akademsku zajednicu. Satanke je
koordinirao i vodio prof.Dr Cristopher Moss,
ECTS koordinator oovg univerziteta i vodeći
ekspert na ovom projektu. )
Tokom višednevnog rada prezentirane su
slijedeće teme o kojima se kasnije vodila vrlo
sadržajna diskusija:
♦ Uloga ECTS koordinatora na fakultetskom i univerzitetskom nivou,
♦ ECTS i osiguranje kvaliteta (QA) : Nova uloga?
♦ INOBIS: Aplikacijski program za studente
♦ „Glavni igrači“ za ECTS na univerzitetskom nivou,
♦ Neka iskustva u akreditacijskom sistemu u Njemačkoj,
♦ Alati za ECTS,
Pored Dr Moss-a predavači su bili i Dr Kurt Bunke i Anke Brugmann iz menadžmenta
Univerziteta u Marburgu.
45
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
09.10.2006. POSJETA DIREKTORA MITTAL STEEL KOMPANIJE
Gost UNZE dana 09.10.2006. bio je M.K. Srinivasan, direktor Mital Steel Zenica članice
najveće svjetske korporacije u proizvodnji čelika. Domaćin, rektor prof.dr Sabahudin Ekinović
upoznao je gosta sa sadašnjim stanjem na UNZE, studijskim programima, izlaznim
diplomama, projektima i drugim referencama UNZE. Poseban interes gost je posvetio
mogućnostima UNZE za cjeloživotno učenje i inoviranje znanja u oblastima metalurške
proizvodnje, poslovne adimistracije, savremenog menadžmenta i dr. s posebnim aspektom
na 15 godišnji zastoj u proizvodnji te time prouzrokovanim zastarjelim tehničko-tehnološkim
znanjima koja treba inovirati. Nakon razgovora u Rektoratu UNZE gost je sa domaćinima
obišao laboratorije Metalurškog instituta. Pored rektora prof.Dr Ekinovića ispred UNZE na
razgovorima su bili prisutni prorektori prof.Dr Petković i prof.Dr Škuljević, dekani tehničkih
fakulteta prof.dr Brdarević i prof.Dr Begovac i direktor MI Dr Sci. M. Oruč.
09.10.2006. PREZENTACIJA TEMPUS PROJEKATA
Gost UNZE dana 09.10.2006. bio je gosp. Edin Jahić iz Tempus Ureda BIH koji je u
jednočasovnoj prezentaciji i razgovoru sa predstavnicima UNZE predstavio novosti u
apliciranju za IMG, SCM i JEP aplikacije za ovu godinu. U Rektoratu Univerziteta bili su
prisutni predstavnici svih fakulteta koji su se ponajviše zanimali za IGM aplikacije. Domaćin,
prorektor prof.Dr Darko Petković, pozvao je mlade kolege sa fakulteta da bez ustručavanja
apliciraju na Tempus programe te da ih nikako ne obeshrabre početni neuspjesi kod
aplikacija. Iako brojčano mali Univerzitet UNZE je učesnik u nekoliko Tempus projekata a
dosta nastavnika i saradnika učestvovalo je u IGM programima. No time se ne treba nikako
biti zadovoljan i treba u svakom krugu ići sa novim aplikacijama kojim se stiče novi krug
saradnika i stiču brojna nova iskustva i znanja. Prezentacija Gosp. Jahića data je u prilogu.
11.10.2006. INFO-TOUR 2006, NJEMAČKE AMBASADE
U organizaciji Njemačke Ambasade u Sarajevu, a u saradnji sa više njemačkih organizacija i
fondacija (DAAD, Conrad Adenauer Stiftung, Goethe Institut i druge) za 10 bosanskohercegovačkih univerziteta pripremljene su prezentacije, studentima i nastavnom kadru,
mogućnosti dobivanja stipendija za studiranje i naučni rad u Njemačkoj. U cilju prezentiranja
gore spomenutih mogućnosti, ove organizacije su u sedmici od 09.10.-13.10.2006
predvidjele posjetu BiH Univerzitetima (Sarajevo, Tuzla, Banja Luka, Zenica...), gdje se kroz
predavanja vrši upoznavanje sa njihovim radom i razgovor sa potencijalnim kandidatima.
Dana 11.10.2006 u 15 sati na Fakultetu za metalurgiju i materijale, sala br. 10, održana su
predavanja, uz prisustvo predstavnika Univerziteta u Zenici, studenata i nastavničkog kadra,
obavljeni razgovori sa zainteresiranim pojedincima iz auditorija, te predati odgovarajući
kataloški materijali.
46
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
16.10.2006. STIPENDIJE ČEŠKE VLADE
Putem Ambasade Češke Republike u BIH i Nj.E. ambasadora Jiri Kudela-e Ured za
međunarodnu saradnju UNZE je obavavješten o mogućnostima za dobivanje čeških
stipendija za 2007/08. akademsku godinu. Ove stipendije se dodjeljuju za studije u Češkoj za
sve nivoe studija (diplomski, magistarski i doktorski) kao i za sve struke (inženjerske,
medicinske, umjetničke, i dr.). Na visokim školama u Češkoj Republici je moguće studirati
sve standardne i čitav niz visoko speciijalizovanih struka. Danas postoji 64 institucije visokog
obrazovanja koje rade sa certifikatom Ministarstva obrazovanja, mladih i tjelesnog odgoja
Češke Republike. Od toga je 27 javnih ili državnih univerziteta koji nude studij na 135
fakulteta. Ostalih 37 institucija ima privatni status. Zainteresovani kandidati svoje aplikacije
moraju predati najkasnije do 25.novembra 2006. godine na adresu Ambasade (poštom,
faxom) a formulari zahtjeva su dostupni i na www.mzv.cz/sarajevo (file Obrazovanje).
Zainteresovani kandidati se za više informacija mogu obratiti u Ured za međunarodnu
saradnju UNZE.
22.10.2006. DRUGI SASTANAK RADNE GRUPE ZA PRIZNAVANJE KVALIFIKACIJA U
BIH
U organizaciji Vijeća Evrope i Evropske komisije, dana 17. i 18.10.2006.godine u Neumu je
održan drugi sastanak radne grupe za priznavanje kvalifikacija u BIH. Radnu grupu za izradu
državnog akcionog plana za priznavanje kvalifikacija, čine predstavnici osam državnih
univerziteta, predstavici entiteskih ministarastava obrazovanja i nauke, kao i predstavnici
Ministarstva civilnih poslova u Vijeću ministara Bosne i Hercegovine. U radu grupe učestvuju
međunarodni eksperti: Carita Blomqvist, ENIC direktor Finske i Gabor Meszaros ENIC
direktor Mađarske. Ispred UNZE član ove radne grupe je generalni sekretar Arifa Čuruković,
dipl.iur. Zadatak radne grupe bio je da u skladu sa odredbama Lisabonske konvencije uradi i
predloži državni akcioni plan za poboljšanje prakse akademskog priznavanju
(prepoznavanju) inostranih kvalifikacija i perioda studiranja.Temeljem dvodnevog rada,
usaglašena je radna verzija teksta Državnog akcionog plana za priznavanje kvalifikacija koji
sadrži više poglavlja i to:
- Uvod,
- Propise: Lisabonska konvencija i pregled domaćih propisa relevantnih za priznavanje,
- Bilateralni i regionalni aranžmani za priznavanje,
- Praksa u priznavanju, kriteriji i procedure, zajednički stepeni, sredstva za
transparentnost u priznavanju, obrazovanje bez granica,
- Pružanje informacija o priznavanju, informacioni paket za podnosioce zahtjeva,
- Državni informacioni (ENIC/NARIC) centar,
- Tijela za saradnju u priznavanju /osiguravanju kvaliteta i Preporuke.
22.10.2006. REKTORSKA
JUGOISTOČNE EUROPE
I
STUDENTSKA
KONFERENCIJA
UNIVERZITETA
U Ljubljani, Republika Slovenija, je u periodu od 19. do 22. oktobra 2006 godine održana
Rektorska i studentska konferencija zemalja Jugoistočne Europe. Domaćin konferencije je
bio Univerzitet u Ljubljani, a istoj su prisustvovali brojni predstavnici univerziteta i studentskih
organizacija iz Slovenije, Hrvatske, BiH, Srbije, Bugarske, Makedonije iI Rumunije. Rad
konferencije odvijao se u plenarnim sjednicama i tri paralelne sekcije čija je tematika
obuhvatala ključne aspekte provedbe Bolonjskog procesa u pogledu zakonske regulative,
osiguranja kvaliteta i mobilnosti studenata i nastavnog osoblja u zemljama Jugoistočne
Europe. Univerzitet u Zenici predstavljali su menadžer za kvalitet mr. Ibrahim Plančić i
predsjednica
Unije
studenata
Amra
Muslić.
Detaljnije informacije o ovoj konferenciji su dostupne na:
www.uni-lj.si/Dogodki/RektorskaKonferenca2006.asp
47
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
25.10.2006. 45 GODINA METALURŠKOG INSTITUTA KEMAL KAPETANOVIĆ
Značajan jubilej obilježila je 25.10.2006. godina jedna od najstarijih institucija iz oblasti
naučno-istraživačkog i stručnog rada kao i visokog obrazovanja ne samo u BIH nego i šire,
danas punopravna članica UNZE, Metalurški institut Kemal Kapetanović. Na svečanosti
upriličenoj u čitaonici ove OJ o osnivanju i razvoju ove naučno-istraživačke kuće govorila je
direktorica MI docent Dr Mirsada Oruč. Iako vrijeme tokom i posle rata nije bilo za nauku MI
je uspio da opstane kao jedan od rijetkih BIH instituta i da uz brojne transformacije kako
organizacijske tako i druge prirode, ipak sačuva svoju primarnu djelatnost. Danas, kao
punopravna članica UNZE i kao budući značajan činilac razvoja NIR-a na UNZE, Institut se
nalazi na svojoj razvojnoj prekretnici sa jasnim namjerama, zacrtanim ciljevima i pravcima
razvoja, kako menadžmenta UNZE kao i svih zaposlenih na MI, da se zajedničkim
nastojanjima dođe do optimalnog i skladnog integrisanja i razvoja ove važne karike u razvoju
visokog obrazovanja i NIR-a na UNZE i šire.
25.10.2006. POSJETA DIREKTORA WUS- AUSTRIJA, URED U SARAJEVU
Rektorat UNZE posjetio je 25.10.2006. godine šef kancelarije WUS-a Austrija, gosp. Dino
Mujkić koji je u razgovoru sa prorektorom prof.Dr Darkom Petkovićem razgovarao o
najznačajnijim elementima trenutnih aktivnosti WUS-a i UNZE. Posebno je bilo govora o
projektu ”Strukturalni razvoj osiguranja kvalitete u visokom obrazovanju” koji vodi WUS a
koji finansiraju Vlade Austrije i Lihtenštajna u okviru kog se na UNZE treba održati seminar iz
oblasti QA tokom ljetnjeg semestra 2006/07. akademske godine kao i seminara na
Univerzitetu u Ljubljani (maj 2007.) na temu QA u visokom obrazovanju na kome će biti i
predstavnici UNZE. Značajan dio vremena posvećen je razgovorima o konferenciji Quality
2007 te potencijalnoj ulozi WUS-a na istoj, dosadašnjim rezultatima projekta Razvoj i
implementacija sistema kvaliteta na UNZE te o programu Brain Gain koji vodi WUS a u kome
još ima prostora za učešće UNZE odnosno za angažman ino-profesora na UNZE već u ovoj
akademskoj godini.
27.10.2006. SASTANAK UPRAVNOG KONZORCIJA NA PROJEKTU JAČANJE SISTEMA
KVALITETA NA B&H UNIVERZITETIMA
Petak, 27.10.2006. u Sarajevu je održan sastanak upravnog konzorcija na Tempus projektu
«Jačanje sistema kvaliteta na B&H univerzitetima». Uz predstavnike WUS-a Austrija (uredi u
Grazu i Sarajevu), SUS Sarajevo, Univerziteta Graz i Ljubljana bili su prisutni svi
predstavnici BIH javnih univerziteta. Tokom sastanka rezimirana je realizacija projekta u toku
prve godine rada te razrađeni modaliteti daljeg rada. Kao posebno značajan rezultat prve
godine je rada je formiranje i opremanje Kancelarija za kvalitet na svakom univerzitetu kao i
imenovanje menadžera za kvalitet. O onome šta je u ovom segmentu urađeno na UNZE
govorio je prorektor prof.Dr Darko Petković. Kao posebno značajne aktivnosti koje UNZE na
ovom projektu očekuju u narednom periodu su organizacija seminara za menadžere za
kvalitet OJ i članove timova za kvalitet svake OJ uz učešće jednog eksperta za QA sa nekog
od EU univerziteta kao i izrada brošure (vodiča) za QMS. No prije toga članovi projektnog
tima za razvoj i implementaciju QMS na UNZE imaju obavezu završiti započetu internu
evaluaciju stanja, održati interni seminar za članove timova za kvalitet OJ, nastaviti izradu
dokumenatacije iz sistema kvaliteta i kao trajni zadatak raditi na daljem širenju kulture
kvaliteta na UNZE.
30.10.2006. PRVI POZIV ZA KONFERENCIJU ICEE 2007
Naši partneri sa dalekog istoka Prince of Songkla University sa Tajlanda zajedno sa
Univerzitetom u Novom Sadu (Srbija) organizuju maja mjeseca 2007. godine Treću
međunarodnu konferenciju ICEE 2007. Ovo je poziv za sve nastavnike i saradnike sa UNZE
kao i one koji prate dešavanja na našoj web stranici da se sa radovima pojave na ovoj
48
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
poznatoj konferenciji koja ima za područja interesovanja različite oblasti iz inženjerstva i
ekologije. Kao članovi naučnog odbora ove konferencije nalaze se i dva profesora sa UNZE i
to prof.Dr S.Ekinović i prof.Dr Darko Petković. Više o samoj konferenciji možete pronaći na
http://www.eng.psu.ac.th/icee2007.
01.11.2006. MEĐUNARODNI SIMPOZIJ „INFORMACIONO DRUŠTVO“
Viši
asistent
mr.
Samir
Lemeš
je
učestvovao je ispred
Univerziteta u Zenici
na Međunarodnom
simpoziju
o
informacionom
društvu u Ankari,
Turska, od 1 do 2
novembra 2006, po
pozivu Uprave za
međunarodnu
saradnju Republike
Turske
(www.tika.gov.tr). Na Simpoziju je predstavio dosadašnja iskustva iz BiH u realizaciji
Strategije i akcionog plana za informaciono društvo BiH, koji su izradili BH eksperti uz
podršku UNDP. Više o Simpoziju na adresi www.bilgitoplumusempozyumu.org/e_index.htm
Više o BH Strategiji na adresi: www.is.gov.ba
08.11.2006. SASTANAK RADNE GRUPE ZA VISOKO OBRAZOVANJE U BIH
(BOLONJSKI KOMITET )
Univerzitet u Tuzli bio je domaćin sastanka Bolonja grupe koja je kao i ranije održana u
organizaciji Vijeća Evrope i Ministarstva civilnih poslova. Uz riječi dobrodošlice koje je uputio
Rektor UNTZ prof.Dr Džemo Tufekčić te uvodne napomene o sastanaku Gosp. Sarah
Keating i Srđana Arnauta, prešlo se na dnevni red. U istom je prvo predstavljen dostignuti
nivo u implementaciji Bolonjskog procesa na UNTZ (prorektor prof. Mirsad Đonlagić).
Detaljnu informaciju o radnoj verziji izvješataja BIH za Londonsku konferenciju dao je šef BH
Bolonja tima gosp.Zenan Šabanac. On je naglasio dobru koordinaciju sa promotorima
Bolonjskog procesa na svakom univerzitetu kao nužan element izrade kvalitetnog izvještaja
te naglasio i značaj informacija koja daju resorna ministarstva. Bilo je govora i o nacionalnom
okviru za kvalifikacije u BIH, učešću studenata na konferenciji u Moskvi, novi projektima SUS
i WUS-a, viznom režimu za akademsku zajednicu i drugim temama od interesa. Univerzitet u
Zenici na sastanku u Tuzli predstavljao je prorektor prof.Dr Darko Petković.
08.11.2006. ODOBREN PROJEKT SVICARSKE VLADE ZA RAZVOJ CENTRA ZA
IZVRSNOST U DRVOPRERADI
Na bazi službenog dopisa sa Univerziteta u Bernu (Švicarska) potvrđena je odluka da se
projekt Strengthening of Research, Development and Training Capaties in Wood Industry in
B&H (The development Center of Wood Excellence) dodijeli na implementaciju Univerzitetu
u Zenici. Ovim projektom predviđeno je da se u sklopu UNZE i njegovih instituta radi na
razvoju Centra za izvrsnost u drvopreradi. Na UNZE je u saradnji sa Univerzitetom Bern u
prethodnih 1-2 godine urađeno mnogo na definisanju integrisanog studija tehnike i ekonomije
na kojem će se školovati kadrovi potrebni drvoprerađivačkom sektoru posebno u segmentu
tehnologija i dizajna. U tom smislu značajan podatak da je ovim mogućnost primjene
software-a UGS dobila još jedan praktičan smisao primjene a nove investicije u laboratorijsku
49
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
opremu ubrzo će dovesti do novih razvojnih šansi ovog segmenta na UNZE. Treba naglasiti
da budući Centar za izvrsnost u drvopreradi treba da objedini nastojanja za zajedničkim
naučno-istraživačkim i stručnim radovima postojećih laboratorija za hemiju, ekologiju,
mehanička ispitivanja, CNC tehnologije, CAD-CAM tehnologije, kao i katedri za marketing i
poslovnu ekonomiju. Parner UNZe na ovom projektu je regionalna razvojna agencija REZ
Zenica i Opština Zenica.
09.11.2006. POČETAK TEMPUS SCM PROJEKTA: QUALITY MANAGEMENT
PROCEDURE FOR PROMOTING UNIVERSITY-ENERPRISE COOPERATION
U petak, 09.11.2006. u Gentu (Belgija) održan je
prvi sastanak menadžmenta projekta Procedure
sistema upravljanja kvalitetom za promociju
saradnje Univerzitet-Preduzeća. U ovom projektu
kao predstavnici EU učestvuju Katolički
univerzitet iz Genta i Tehnički univerzitet iz
Krakova (Poljska) te BIH univerziteti iz Banje
Luke, Mostara i Zenice. Uz razmatranje
prioritetnih
aktivnosti na
projektu te
definisanje
terminskog plana aktivnosti svi učesnici su predstavili
svoje institucije i očekivanja od projekta. O onome šta
je u ovom segmentu urađeno na UNZE govorio je
prorektor prof.Dr Darko Petković. Kao posebno
značajne aktivnosti koje UNZE na ovom projektu
očekuju u narednom periodu su organizacija seminara
za menadžere za kvalitet OJ i članove timova za
kvalitet svakog univerziteta učesnika u projektu (po 5
članova) uz učešće eksperata za QA sa univerziteta u
Gentu i Krakovu. Ovaj seminar planiran je za januar 2007.godine. Ovaj projekt je terminiran
za rad u jednoj godini (period novembar 2006-novembar 2007) i kao krajnji projektovani cilj je
formiranje Borda za savjetničku ulogu u kvalitativnoj izgradnji novih NPP i razvoj veza
univerzitet-privreda.
13.11.2006. JAVNO PREDAVANJE ČEŠKOG AMBASADORA NJ.E. Dr JIRZIJA KUDELE
Gost UNZE dana 13.11.2006. bio je Nj.E.
ambasador Češke Republike u BIH Dr Jirži
Kudela. U razgovoru sa rektorom prof.dr
S.Ekinovićem, prorektorom prof.Dr D.Petkovićem
i koordinatorom međunarodnih poslova UNZE Mr
Selamom Spužićem, ambasador Dr Kudela je
predstavio napore Ambasade Češke na širenju
ukupnog nastupa kako ambasade tako i
cjelokupne češke privrede u BIH. Potencirajući
dugogodišnje prijateljske veze BIH i R. Češke
ambasador Kudela je prezentirao konkretne
prijašnje veze kao i nova nastojanja u sektoru
energetike, saobraćaja, komunikacija, razvoja demokratskog društva i dr. Rektor Ekinović je
predstavio prijeratne veze članica UNZE sa češkim visokoškolskim institucijama posebno iz
Ostrave. Nakon razgovora u Rektoratu ambasador Kudela je za nastavnike i studente na
FMM održao vrlo zanimljivo jednosatno predavanje na temu Iskustva Češke Republike u
procesu približavanju EU nakon čega je odgovarao na pitanja brojne publike iz auditorija.
50
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Zahvaljujući se ambasadoru Kudeli na posjeti i održanom predavanju prorektor Petković je
pozvao ambasadora Kudelu da ponovo bude gost UNZE te da se nastave razgovori o
započetim aktivnostima dva partnera.
13-14.11.2006. BANJA LUKA: NASTAVAK RADA NA TEMPUS PROJEKTU: UVOĐENJE
ECTS SISTEMA NA BIH UNIVERZITETIMA
Ponedeljak i utorak, 13.i 14.11.2006. bili su dani nastavka rada na projektu Uvođenje ECTS
sistema na BIH univerzitetima na kojem su učestvovali svi BIH državni univerziteti kao i
partneri iz EU, univerziteti iz Genta, Porta i Marburga. Na dvodnevnom praktikumu bilo je
govora o planu rada na ovom projektu za 2007.godinu, planiranim razmjenama studenata iz
BIH i u BIH sa partnerskih institucija, pripremi štampane publikacije o rezultatima projekta i
drugim aktivnostima. Detaljnije informacije o projektu dostupne su na www.untz.ba. Domaćin
dvodnevnog rada bio je Univerzitet u Banjoj Luci.
14.-16.11.2006. POSJETA I PREDAVANJA PROF.CRISTOPHERA MOSS-A SA PHILIPS
UNIVERZITETA U MARBURGU, NJEMAČKA
U trodnevnoj posjeti Univerzitetu Zenici boravio je prof.Dr Cristopher Moss iz Rektorata
Philips Univerziteta iz Marburga (www.uni-marburg.de) koji je tokom trodnevnog boravka u
Zenici održao niz radnih sastanak i prezetacija.
Posjeta Dr Moss-a UNZE započela je
14.11.2006. posjetom Uredu za međunarodnu
saradnju UNZE te obilaskom Metalurškog
instituta Kemal Kapetanović. U srijedu 15.11. za
gosta iz Njemake je priređen prijem u Rektoratu
UNZE na kome su bili rektor prof.Dr Ekinović i
prorektori prof.Dr Škuljević i prof.Dr Petković kao i
koordinator poslova međunarodne saradnje Mr
Spužić. Nakon ovog prijema prof.Moss je održao
praktikum sa ECTS koordinatorima OJ nakon
čega je bio gost na svečanosti povodom
promocije doktora i magistara nauka koji su svoja
naučna zvanja stekli tokom 2006.godine na UNZE. U popodnevnim satima prof. Moss je
održao radni sastanak sa meandžerima za kvalitet OJ i projektinim timom koji radi na razvoju
i implementaciji QMS na UNZE. Večernje
sate prof. Moss je iskoristio za posjetu
Travniku i Poslovnoj zoni PC 96 u Vitezu.
U jutarnjim satima 16.11. prof.Moss je
održao sastanak sa prodekanim za
nastavu OJ o značaju novih NPP i
adekvatnoj mjeri opterećenja studenata
izraženoj kroz ECTS bodove. U 11,00 h u
Svečanoj Sali UNZE prof.Moss je za
brojne nastavnike, saradnike i studente
održao predavanje na temu ISKUSTVA
NJEMAČKIH
UNIVERZITETA
U
PROCESU ISPUNJENJA USLOVA IZ
BOLONJSKOG PROCESA. Pored ovih
protokolarnih obaveza prof.Moss je održao još čitav niz neformalnih sastanaka sa
nastavnicima i studentima na kojim se razgovaralo o funkcionisanju univerzitetskih biblioteka,
zajedničkim projektima, razmjenama studenata, mogućnostima stručnog usavršavaja u
Njemačkoj i dr.
51
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
16.-17.11.2006. UČEŠĆE UNZE NA „CIMOS IZZIVI“ U KOPRU, SLOVENIJA
U dane 16. i 17.11.2006. kompanija CIMOS iz Kopra (Slovenija) koja je dio velike PC Grupe
(PC-Peugeot Citroen), bila je domaćin završnih aktivnosti na programu CIMOS-ovi
istraživački dani (Cimos Izzivi). Univerzitet u Zenici na ovoj vrlo značajnoj manifestaciji
predstavljali su rektor Prof.dr Sabahudin Ekinović i prorektor prof.Dr Darko Petković koji su
imali razgovore za okruglim stolom sa menadžmentom CIMOS-a te predstavnicima
slovenačkih institucija visokog obrazovanja i resornih ministarstava. Nakon ovih razgovora
upriličena je posjeta pogonima Cimosa. U konferencijskom dijelu CIMOS-ovih Izziva nastupili
su asistenti Mr Hasan Avdušinović i Mr Ismar Alagić, koji su predstavili radove sa kojim se
UNZE pojavio u konferencijskom dijelu. Tokom boravka u CIMOS-u posebno je bilo govora o
započetim investicijama Cimosa u Zenici i mjestu i ulozi UNZE u tom procesu o čemu su
rektor Ekinović i prorektor Petković razgovarali sa predsjednikom uprave gosp.Francom
Krašovecom, direktorom istraživanja Dr Petrom Orbaničem, direktorom razvoja gosp. Jerkom
Bartolićem, direktorom proizvodnog centra gosp.Francom Žibernom, članom uprave gosp.
Anitom Jerman, i brojnim drugim sagovornicima. Cimosove Izzive izvrsno je organizovao
projektni tim CIMOS-a na čelu sa Dr Petrom Orbanićem. Više o samoj manifstaciji može se
pronaći na www.Cimos.Si.
18.11.2006. POSJETA INKUBATORU UNIVERZITETA PRIMORSKE U KOPRU ,
SLOVENIJA
Gosp. Iztok Škerlič i prof.Dr Slavko
Dolinšek bili su 18.11. domaćini delegaciji
UNZE (Rektor Ekinović i prorektor
Petković) koja je posjetila Univerzitetni
Inkubator Primorske d.o.o. u Kopru. Nakon
obilaska prostorija gosp. Škerlič je
prezentirao nastanak i osnovne smjernice
u radu ovog inkubatora kao i aktuelne
projekte. Nakon toga prorektor Petković je
predstavio Poslovnu zonu Zenica 1 i
inkubator koji postoji u njoj te ulogu UNZE,
lokalne
razvojne
agencije
ZEDA,
regionalne REZ i BSC u Kantonu, na
kreiranju uslova za razvoj preduzetništva u
ovoj zoni i čitavoj regiji. Bilo je govora o zajedničkim projektima od kojih je jedan već u
proceduri aplikacije (Tempus JEP projekt), potencijalnim joint-venture kompanijama, značaju
uključivanja studenta sa UNZE na ljetni univerzitet u Kopru i drugim temama od interesa.
Domaćinima je prorektor Petković uručio i prigodne poklone: Publikaciju o mogućnostima
poslovanja u Ze-Do kantonu koju je pripremilo Ministarstvo privrede Ze-Do kantona. Više o
univerzitetskom ikubatoru u Kopru može se pročitati na www.uip.si.
52
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
19.11.2006. POSJETA KOMPANIJIMA IB-CADDY I PROCADD U LJUBLJANI ,
SLOVENIJA
U sklopu višednevne posjete Sloveniji Rektor Prof.Dr Ekinović i prorektor prof.Dr Petković,
posjetli su kompanije ib-CADdy d.o.o. i ProCADD d.o.o. u Ljubljani u kojima im je upriličena
prezentacija rada ovih kompanija kao i opreme koje ove kompanije prodaju odnosno
ovlašteno zastupaju. Poseban interes predstavnici UNZE iskazali su za 3D lasersko
skeniranje i «printanje» predmeta kao jedan od strateških prioriteta UNZE kada je u pitanju
opremanje
laboratorija
novom
najsavremenijom opremom. Domaćini Mag.
Bojan Zupan i Edo Sternad prezetirali su niz
vrlo konkretnih mjesta primjene, pokazli
tehnčke performanse opreme od značaja za
budući rad te iskazali spremnost da čim prije
stručnu prezentaciju održe i za nastavno
osoblje UNZE. Inače ova oprema je od
strateškog značaja za savremene tehnologije
CAD dizajna a primjenjuje se u mašinskom i
metalurškom
inženjerstvu,
arhitekturi,
ekologiji, umjetnosti, medicini i brojnim drugim
oblastima.
18-19.11.2006. POSJETA PRIMORSKOM TEHNOLOŠKOM PARKU NOVA GORICA,
SLOVENIJA
U sklopu višednevne posjete Sloveniji, V.asistent Mr
Ismar Alagić je kao gost Općinske uprave Nova
Gorica posjetio brojne institucije u ovom gradu među
kojima se ističu: RRA (Regionalna razvojna agencija)
Sjeverna Primorska, GOLEA (Goriška lokalna
agencija za energiju) i Primorski tehnološki park
(PTP). U razgovoru sa direktorom RRA Sjeverna
Primorska,
g.
Črtomirom
Špacapanom
je
razgovarano o elementima zajedničke saradnje
između RRA Sjeverna Primorska i REZ Regionalne
razvojne agencije za regiju Centralna BiH.
Sagovornici su se složili da postoji široko područje zajedničkog interesovanja koje bi trebalo
rezultirati brojnim zajedničkim projektima upućenim za finansiranje prema fondovima EU.
Pošto REZ Agencija u saradnji sa Univerzitetom u Zenici potiče brojne aktivnosti usmjerene
ka kvalitetnijem gazdovanju energetskim resursima i
njihovom iskorištenju veoma korisna su iskustva
dobijena u razgovoru sa direktorom GOLEA, g.
Stojanom Ščuka. Projekat Naučno-tehnološkog parka
kao jedan od prioriteta REZ Agencije, Univerziteta u
Zenici i Vlade Zeničko-Dobojskog Kantona je bio
odlična prilika da se u razgovoru sa direktorom
Primorskog tehnološkog parka, g. Rajko Kerševan
prezentuju rezultati jednog od najuspješnih tehnoloških
parkova u Sloveniji. U narednih nekoliko mjeseci
očekuju se naznake konkretnih efekata na poticanju
poslovne saradnje i zajedničkih projekata između REZ Regionalne razvojne agencije za
regiju Centralna BiH i partnera iz regije Sjeverna Primorska.
27.11.2006.-01.12.2006.
OBUKA
ZE
STUDENTE
MAŠINSKOG FAKULTETA U KOMPANIJI KESTEN
PROIZVODNOG
ODSJEKA
53
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Provodeći u djelo transformaciju od predavačkog
ka preduzetničkom univerzitetu a u saradnji sa
Regionalnom agencijom REZ organizovana je
petodnevna obuka za studente proizvodnog
odsjeka Mašinskog fakulteta u komapniji Kesten u
Vitezu. Tema obuke je bila iz oblasti CNC
programiranja mašina u drvopreradi. Obuku su
izvodili stručnjaci iz Njemačke a sa studentima je
bio v.asistent Mr Ismar Alagić. Kroz ovu obuku
studenti su upoznati sa osnovama programiranja
koje će im korisno poslužiti za nadgradnju sa
teorijskim znanjima koja stiču na fakultetu.
28-29.11.2006. UNIVERZITET U ZENICI NA KONFERENCIJI COBISS
Predstavnici Univerziteta u Zenici i Univerzitetske biblioteke učestvovali su u radu 15.
godišnje konferencije COBISS 2006. na kojoj je uzelo učešće preko 400 učesnika iz 14
država, a koja je 28/29. novembra održana u Mariboru u organizaciji tamošnjeg Instituta
informacijskih znanosti IZUM. Tema konferencija bila je „Uloga biblioteka u obezbjeđivanju
transparentnosti bibliografskih pokazatelja naučne, stručne i pedagoške uspješnosti u
visokoškolskim i istraživačkim organizacijama“. Jedan od glavnih zaključaka Konferencije
jeste da univerziteti na području Zapadnog Balkana, u skladu sa bolonjskim izazovima,
između ostalog, imaju i imperativ potpune informacijske otvorenosti koja studentima
osigurava trenutni online uvid u izvore znanja ne samo matičnog univerziteta nego i
univerziteta širom regije. Vrijeme fizičkih ogromnih biblioteka je prošlost, pa će biblioteke
budućnosti sve više biti okrenute razvoju svojih digitalnih baza podataka koje biti dostupne
na Internetu. To znači da je budućnost bibliotekarstva u virtualnim bibliotekama poput mreže
COBISS koja se trenutno nalazi u punom razvoju i koja preko Interneta omogućava online
uvid u uzajamne bibliotečke baze podataka većine država Zapadnog Balkana.
04.12.2006. RADNI SASTANAK TIMA ZA SISTEM KVALITETA NA PROJEKTU VIJEĆA
EVROPE „JAČANJE VISOKOG OBRAZOVANJA U BIH“
U sklopu projekta Jačanje visokog obrazovanja u BIH koji Vijeće Evrope radi sa svih osam
javnih univerziteta u BIH te predstavnicima resornih ministarstava održan je sastanak radne
grupe koja se bavi pitanjima sistema kvaliteta u visokom obrazovanju. Sastanak je upriličen u
prostorijama Vijeća Evrope u Sarajevu dana 04.12.2006. i na njemu se diskutovalo i radilo na
nacrtu matrice za standarde i smjernice za osiguranje kvaliteta kako bi ista postala
adekvatna i izvodiva smjernica za BiH. Sastanak radne grupe je održan bez međunarodnih
eksperata i omogućio je detaljnu diskusiju o svakoj tački koja se odnosi na interne elemente
iz Standarda ENQA te viđenje svakog od univerziteta po pitanju problematike svake od
tačaka koja je u domeni rada na samom univerzitetu (definisanje politike QMS, izrada
dokumentacije sistema kvaliteta, procedure sistema kvaliteta, uputsva i dr.). Učesnici su se
složili da veliki problem u implementaciji ovog projekta predstavlja neizvršeni proces
integracije većine BIH univerziteta tako da će u osnovi rezultati projekta biti skromni za
većinu univerziteta. Detaljne informacije o ovom sastanku kao i čitavom projektu dostupne su
na web stranici Vijeća Evrope odnosno i na web stranici UNZE. Na ovom sastanku UNZE je
predstavljao šef projekta uspostave QMS na UNZE prof.Dr Darko Petković.
05.12.2006. PREZENTACIJA
LOKALITETU U VISOKOM
GODIŠNJIH
ISTRAŽIVANJA
NA
ARHEOLOŠKOM
54
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Utorak, 05.12.2006. godine u 18,00 je bilo vrijeme za prezentaciju rezultata istraživanja na
arheološkom lokalitetu u Visokom. Svečana sala Fakulteta za metalurgiju i materijale bila je
premala da primi sve zainteresovane koji su željeli da čuju istraživače koji su 2006. godinu u
najvećoj mjeri proveli na ovom značajnom arheološkom lokalitetu. U uvodnom dijelu Rektor
prof.Dr Ekinović je pozdravio goste i članove
Fondacije „Arheološki park :Bosanska piramida
Sunca“ te dao osnove metodološkog pristupa u
naučno-istraživačkom radu. U ime Vlade kantona
premijer Miralem Galijašević je naglasio značaj ovog
projekta i opredjeljenje Vlade da stane iza istog.
Prorektor za NIR UNZE prof.Dr Darko Petković je
naglasio da UNZE nije institucija koja ima arheološke
reference i znanja ali da ima stručnjake koji znaju
dosta o nemetalnim materijalima, koji dobro znaju šta
su hemijske i mineraloške analize i koji najposlije ne
mogu kao naučnici stajati po strani bilo kojeg projekta
koji se dešava u regionu ili BIH a koji pobuđuje pažnju
svjetske i domaće javnosti. UNZE će svoje
međunarodne veze iskoristiti za naučni i stručni suport
ovom projektu. Prof.Dr Muhamed Pašić prezentirao je
neke konkretne rezultate istraživanja koji su obavljeni
na UNZE. O kompletnim dosadašnjim rezultatima
istraživanja govorio je gosp. Semir Osmanagić nakon
čije je prezentacije prikazan i film sa izjavama stranih
eksperata učesnika u projektu. Nakon više od
jednoipočasovne prezentacije upriličen je razgovor sa
publikom i članovima Fondacije. Više o samoj prezentaciji možete pročitati na web stranici
Fondacije.
06.12.2006. SEMINAR IZ SAVREMENIH METODA I TEHNIKA 3D SKENIRANJA I
PRINTANJA
Rektorat UNZE i laboratorija LECAD
Mašinskog fakulteta bile su domaćini
seminara pod naslovom UPOTREBA 3D
TEHNOLOGIJA SKENIRANJA (3D skeniranje
i
3D
printanje)
U
MAŠINSTVU,
METALURGIJI,
MEDICINI,
ARHITEKTURI, INDUSTRIJSKOM DIZAJNU I
DRUGIM TEHNOLOGIJAMA. Seminar je
održan u prepunoj čitaonici Mašinskog
fakulteta u kojoj su uz brojne privrednike,
dizajnere i konstruktere, zdravstvene radnike,
predstavnike ministarstava za prostorno
plani
ranje i ekologiju, profesore, asistente i studente, bili
i eminentni predavači i stručnjaci iz firmi IBPROCADD (Slovenija), ib-CADdy (Slovenija) i
CONTEX (Danska). Nakon uvodnog pozdrava
(prorektor za NIR V.prof.Dr Darko Petković i šef
laboratorije LECAD II Doc.Dr Senad Balić)
Gosp.Edo Sternad i Andrej Žužek su predstavili
koncept Contex (Vizija 3D printanja) te tehnologije
3D skeniranja i 3D printanja kao i primjere upotrebe
3D printanja. Za svo vrijeme prezentacije bio je
55
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
ostvaren video link sa kompanijom Ib-Procadd u
Ljubljani gdje su na mašinama pokazivani
praktični rezultati onoga o čemu se u Zenici
govorilo. Ovo je bila izvrsna prilika i za studente
da se kroz savremeni način edukacije upoznaju
sa
jednom
novom
multidisciplinarnom
tehnologijom koja ima vrlo široke mogućnosti
primjene a što je strateškim planom razvoja
UNZE predviđeno za nabavku i na UNZE.
13.12.2006. RAZGOVORI REKTORA UNZE U
LINCU I POSJETA ATA-HOLANDIJA
Srijeda 13.12.2006. bio je dan razgovora Rektora UNZE prof.Dr Ekinovića u Lincu sa
predstavnicima austrijske vlade na implementaciji projekta opremanja UNZE
najsavremenijom laboratorijskom i edukacijskom opremom.
U isto vrijeme gosti Rektorata UNZE bili su predstavnici ATA- Academic Training Association
iz Amsterdama (gosp. Gaston Schmitz, Erik Plaisier) i Gligor Pandilovski-šef regionalnog
ureda ATA u Skopju (Makedonija). Sa gostima iz Holandije i Makedonije rezgovarao je
prorektor prof.Dr Darko Petković a tema je bila istraživanje mogućnosti za razvoj Poslovnog
centra za razvoj predueztništva na UNZE te inoviranje NPP u smislu školovanja kadrova koji
će biti više okrenuti ka razvoju preduzetništva u BIH.
21.12.2006. SVEČANI PRIJEM ZA NOVE DOKTORE NAUKA NA UNIVERZITETU U
ZENICI I KONFERENCIJA ZA NOVINARE
Drugi ovogodišnji svečani prijem za doktore nauka koji su doktorate odbranili u poslednjih 6
mjeseci i koji su zaposleni na UNZE a koji doktorate nisu stekli na UNZE održan je 21.12. u
Rektoratu. Tom prilikom domaćini, rektor prof.Dr Sabahudin Ekinović i prorektori prof.Dr
Darko Petković i prof.Dr Željko Škuljević, uz čestitke novim doktorima su razgovarali i o
njihovim budućim planovima, sugestijama i predlozima značajnim za UNZE te o drugim
temama od obostranog interesa. Na prijemu su bili:
Dr Sci. Indira Meškić, doktor muzikoloških nauka, Pedagoški fakultet
Dr Sci. Dženan Skelić, doktor psiholoških nauka, Pedagoški fakultet
Dr Sci. Belma Pojskić, doktor medicinskih nauka, Zdravstveni fakultet
Dr Sci. Ademir Hadžismajlović, doktor medicinskih nauka, Zdravstveni fakultet
Dr Sci. Hazema Ništović, doktor filoloških nauka, Islamski pedagoški fakultet
Dr Sci. Nusret Isanović, doktor filozofskih nauka, Islamski pedagoški fakultet
te Dr Sci. Nedeljko Vukojević, doktor tehničkih nauka, Mašinski fakultet, koji je doktorsku
disertaciju odbranio na UNZE. Na prijemu su bili i brojni novinari koji su sa novim doktorima
nauka upriličili prigodne intervjue.
21.12.2006. SVEČANO
UNIVERZITETU U TUZLI
URUČENJE
SOFTWARE-A
KOMPANIJE
UNIGRAPHICS
U namjeri da i drugi univerziteti u BIH osavremene edukacijski i NIR proces u segmentu
savremenih CAD-CAP-CAM tehnologija Univerzitet u Zenici je kod kompanije Unigraphics
pokrenuo inicijativu da se istim dodijeli software-ska donacija po ugledu na UNZE. Inače je
UNZE tehnički suport ove kompanije u BIH koju komercijalno predstavlja kompanija PING
Sarajevo. U svečanom obraćanju u Tuzli, doc.Dr Senad Balić, šef LECAD laboratorije MF
UNZE i osoba koja je najzaslužnija za ove donacije, je prenio pozdrave od rektora Ekinovića
i pomenuo ulogu koju je UNZE imao u donošenju UGS softvera i tehnologija u BiH.
Komercijalna vrijednost donacije za UNTZ je oko 25 miliona Eura. Donaciju je u ime UNTZ
primio prorektor Đonlagić. Sam svečani čin na UNTZ su propratili i brojni elektronski i
štampani mediji.
56
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
4. PREGLED NAJVAŽNIJIH PROJEKATA
MENADŽMENTA UNZE U 2006. GODINI
U okviru ove tačke dati su samo projekti koji su se direktno realizovali na univerzitetu i
koje je vodio menadžment Univerziteta dok su ostali projekti koji imaju naučnoistraživački i stručni karakter dati u pregledu godišnjih izvještaja fakulteta članica.
4.1. INTERNI PROJEKTI
Kako se Univerzitet u Zenici kao i drugi univerziteti u Evropi nalazi u složenom procesu
transformacije shodno odredbama Bolonjskog procesa to je bilo nužno formiranje veće broja
trajnih projekata. Isti su od krucijalnog značaja za budućnost Univerziteta u Zenici. Svi
projekti se rade u projektnim timovima koje je imenova ili će imenovati Rektorat Univerziteta
a koje će činiti zaposleni sa adekvatnim znanjima za rad na konkretnom projektu sa i izvan
Univerziteta. Mnogi projekti koji se rade u saradnji sa međunarodnim institucijama.
Projekt (UNZE-IP-01):
Interna evaluacija stanja na Univerzitetu u Zenici
(Šef projekta: Menadžer za kvalitet UNZE asist. Ibrahim Plančić)
Prva interna evaluacija stanja na UNZE provedena je 2004.godine (šef tima prof.Dr Safet
Brdarević). Plan je da se ovaj postupak ponavlja svake 2-3 godine i da isti provodi Odbor za
kvalitet UNZE sa menadžerima za kvalitet fakulteta članica. Shodno razvojnim planovima na
UNZE ova evaluacija je započeta 2006.godine ali je tokom rada na istoj konstatovano da
interne evaluacije treba vezivati za kalendarske a ne akademske godine zbog većine
potrebnih podataka koji se vezuju za kalendarske godine (budžet, projekti, rezultati NIR-a, i
dr.). Stoga će druga interna evaluacija vezuje za period 2005-2007.godina (kalendarske
godine 2004,2005 i 2006.) i biće provedena tokom 2007.godine.
Projekt (UNZE-IP-02):
Izrada normativne i ostale dokumentacije Univerziteta
(Šef projekta: Gen.sekretar Arifa Ćuruković, dipl.iur.)
Po pitanju normativne dokumentacije UNZE treba naglasiti da je 2006. godine izrađen i
usvojen novi veći broj raznih dokumenata koji prate proces pravne integracije UNZE. To su:
Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta službi Rektorata, Pravilnik o
radu u službama Rektorata, Pravilnik o postupku davanja saglasnosti na univerzitetska
izdanja, Kodeks nastavničke etike na Univerzitetu, Pravilnik o postdiplomskom
Unverzitetskom studiju, Pravilnik o radu katedri, Pravilnik o radu Etičke komisije, Pravilnik o
plaćama, dodacima na plaću i naknadama po osnovu rada zaposlenika Univerziteta u Zenici,
Pravilnik o radu Univerziteta u Zenici, Pravila o izmjenama i dopunama Pravila Univerziteta u
Zenici, Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta Univerziteta u Zenici,
te Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta OJ Metalurški institut
„Kemal Kapetanović“ Univerziteta u Zenici.
Projekt (UNZE-IP-03):
Institucionalni plan razvoja Univerziteta u Zenici
(Šef projekta: V.prof.Dr Darko Petković)
Projekt završen u 2005.godini no Strategija razvoja UNZE nije statičan proces i svake godine
se modelira saglasno strateškim inicijativama koje su saglasne strategiji razvoja, vizijama
razvoja i misiji univerziteta. Permanentni rad na projektom definisanim zadacima nastavljen u
kontinuitetu uz aktivnosti razvoja novih članica (instituta, centara), opremanja OJ i dr.
57
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Projekt (UNZE-IP-04):
Integracija naučno-nastavnih i naučno-istraživačkih funkcija
Univerziteta
(Šef projekta: prof.Dr Željko Škuljević i v.prof.Dr Darko Petković)
članica
Tokom 2006. godine izvršena pravna integracija Metalurškog instituta u punopravu članicu
UNZE. Tokom 2007. godine biće nastavljene aktivnosti na reorganizaciji odnosa fakulteti
članice – Metalurški institut sa ciljem stvaranje bolje koordinacije i nastupa u segmentu NIR-a
i sručnog rada prema trećim licima (tržišna opredijeljenost) kao i na jačoj promociji NIR-a na
MI kroz programe Tempus, Frame program 7, Eu-TAC, EU-RED i dr. a što je u prethodnim
godinama bilo jako slabo izraženo.
Projekt (UNZE-IP-05):
Inoviranje nastavnih planova i programa (NPP) i razvoj ECTS sistema na
Univerzitetu u Zenici
(Šef projekta: V.prof.Dr Darko Petković)
Permanentni rad na projektom definisanim zadacima nastavljen u kontinuitetu. Na svim OJ
potrebno je izvršiti reinženjering NPP sa ciljem da svi curriculumi imaju tačnih 60 ECTS
bodova (1800 h/rada) za jednu akademsku godinu odnosno 30 ECTS po semestru. Također,
u 2007. godini potrebno je ostvariti usove za prohodnost studenata unutar fakulteta OJ
članica UNZE. U 2006. su zabilježeni prvi elementi mobilnosti studenata kroz program
saradnje Ekonomskog fakulteta UNZE i Fakulteta za menadžment Univerziteta primorske iz
Kopra, čime su studenti dodiplomskog i postdiplomskog studija ECTS bodove iz Kopra
prenijeli na UNZE.
Projekt (UNZE-IP-06):
Implementacija ECTS sistema i normativne dokumentacije na Univerzitetu u
Zenici
(Šef projekta: prof.Dr Željko Škuljević)
U ovoj fazi realizacije projekta sve članice UNZE imaju uveden ECTS sistem koji je usklađen
na nivou UNZE a tokom rada na međunarodnom projektu sličnog naziva biće usklađivan sa
drugim BIH univerzitetima i sa pozitivnim iskustvima univerziteta u Evropi. U elektronskoj
formi na web stranici UNZE studentima je trajno dostupan Vodič za ECTS. U projektnom
timu je menadžment UNZE, prodekani za nastavu svih članica, ECTS koordinatori svake
članice kao i po jedan predstavnik studenata svakog fakulteta. U 2005. godini imenovani su i
ECTS koordinatori na svakoj organizacijskoj jedinici – fakultetu kao i ECTS koordinator na
nivou UNZE. Na Senatu Univerziteta razmatrana je dokumentacija koja reguliše način
upotrebe i vođenja ECTS bodova, Ugovor o učenju, Dodatak diplomi, Prepis ocjena i ECTS
bodova i dr. U narednim godinama očekuje se još aktivniji rad na ovom projektu jer je on
počeo istinski da se primjenjuje tek od akademske 2005/06. godine. U toku 2007. godine
potrebno je učiniti sve napore da se dođe do software-ske podrške za ovaj projekt.
Projekt (UNZE-IP-07):
Uvođenje sistema kvaliteta na Univerzitet u Zenici
(Šef projekta: v.Prof.Dr Darko Petković)
Tokom 2006.godine projektni tim u sastavu:
1. v.prof.Dr Sci.Darko Petković, prorektor za nauku i međunarodnu saradnju, šef
projekta
2. v.a.mr.Sci. Ibrahim Plančić, menadžer za kvalitet UNZE, viši asistent
3. v.a. Mr.Sci. Sabahudin Jašarević, menadžer kvaliteta Mašinskog fakulteta
58
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
4. asist.Adnan Mujkanović, menadžer za kvalitet Fakulteta za metalurgiju i materijale
5. Doc.Dr Sci.Salem Alajbegović, menadžer za kvalitet Zdravstvenog fakulteta
6. Doc.Dr Dženan Skelić, menadžer za kvalitet Pedagoškog fakulteta
7. Spahija Kozlić, menadžer za kvalitet Pravnog fakulteta
8. Bernard Harbaš, menadžer za kvalitet Ekonomskog fakulteta
9. Emina Mandra, menadžer za kvalitet Islamskog pedagoškog fakulteta
10. Vedad Malkoč, student, Zdravstveni fakultet u Zenici
11. Amra Muslić, student, Unija studenata UZE
12. Alen Bešić, student odsjeka Upravljanje kvalitetom na MF Zenica
radio je vrlo savjesno na ovom projektu saglasno definisanom terminskom planu i
aktivnostima koje uz ovaj projekt generišu i neki međunarodni projekti u kojima je UNZE
partner. Kao najvažniji rezultati za 2006. godinu su izrađeni Poslovnik o kvalitetu UNZE,
puštene u primjenu tri procedure saglasno ISO 9000, započet rad na novih 8 procedura,
vodiču za kvalitet i knjizi o kvalitetu.
Projekt (UNZE-IP-08):
Informacioni paket Univerziteta u Zenici
(Šef projekta: Prof.Dr Darko Petković i prof.Dr Željko Škuljević)
Ova publikacija predstavlja nadgradnju na Vodič za brucoše i Godišnji izvještaj UNZE za
2004.godinu i završena je tokom 2006.godine. U njemu su sadržani svi bitniji elementi koji
studentima daju informacije o fakultetima, studijskim odsjecima na UNZE, smještajnim
kapacitetima, studentskom životu, ECTS sistemu, Bolonjskom procesu i dr. Publikacija se
nalazi na web stranici Univerziteta (www.unze.ba) na bhs i engleskom jeziku i predstavlja
prvu ovakvu univerzitetsku cjelovitu informaciju u BIH. Konačno štampanje publikacije
predviđeno je za 2007. godinu kao pomoć budućim studentima kod izbora profila studija,
mjesta studiranja i dr. a sigurno je da će biti od koristi i nastavnom osoblju te onim kojim već
studiraju na UNZE.
Projekt (UNZE-IP-09)
Razvoj informatičke mreže Univerziteta u Zenici
(Šef projekta: Prof.Dr Kemal Subašić/prof.Dr Sabahudin Ekinović)
Značajan element reformisanja UNZE ka prelasku na integrisani univerzitet leži u činjenici da
je obavezno potrebno izvršiti potpuno informatičko uvezivanje svih članica UNZE. Ne samo
njih nego i državnih struktura i ministarstva koja učestvuju u finansiranju visokog
obrazovanja. Stom namjerom je pokrenut ovaj projekt koji bi trebao da omogući potpunu
računarsku uvezanost svih članica UNZE, formiranje i bolje operativno korištenje baza
podataka o studentima, nastavnicima, naučno-istraživačkom radu, projektima, bibliotečkim
resursima, finansijskim tokovima i dr. Činjenica je da je značaj ovog projekta prepoznat i na
rektoroskoj konferenciji BIH tako da u 2007.godini možemo očekivati koordinirani nastup svih
BIH univerziteta u ovom segmentu. Naime, na inicijativu rektora Univerziteta u Tuzli prof. dr.
Džeme Tufekčića a o temi informatičkog povezivanja bosanskohercegovačkih
univerziteta i spajanja na europsku istraživačku mrežu to je ovaj project pokrenut sa
mrtve tačke. Mogućnosti koje u tom smjeru nudi FP 6 projekat SEEREN 2 bi mogle rezultirati
velikim pomacima za konekciju svih javnih univerziteta u BiH. Kako je to vec predložio rektor
Tufekčić, eksperti iz Grcke akademske mreže GRNET, te Europske gigabitne mreze GEANT,
bi izložili koncept konkecije na istraživačko-edukacijsku akademsku paneuropsku mrežu, a
rektori bosanskohercegovačkih javnih univerziteta bi bili u prilici da kroz diskusiju predlože
model koji bi bio podesan za Bosnu i Hercegovinu.
Projekt (UNZE-IP-10)
Organizaciona struktura Univerziteta u Zenici
(Šef projekta: Prof.Dr Sabahudin Ekinović)
59
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Vrlo značajan element u transformaciji svakog univerziteta i gradnji novih odnosa leži u
činjenici da se izgradnjom i pravilnim razvojem organizacione strukture ovaj proces može
odlično voditi ali i odevsti u potpuno pogrešnom smijeru. U tom cilju menadžment uNZE je
veliku pažnjui posvestio izgradnji i razvoju nove organizacijske strukture integrisanog
univerziteta u kome su svoje novo mjesto našli fakulteti, instituti, katedre, laboratorije, centri
ali i sistemi integralne podrške, odbori za kvalitet, kolegiji i Službe Rektorata, Tehnološki
park, Studentski centar, Univerzitetska biblioteka, Univerzitetski računarski centar, ODL
Centar i dr. Dobra organizacijska struktura je osnova za potpunu računarsku uvezanost svih
članica UNZE, formiranje i bolje operativno korištenje baza podataka o studentima,
nastavnicima, naučno-istraživačkom radu, projektima, bibliotečkim resursima, finansijskim
tokovima i dr. Ona je razvijana i dorađivana fazno a što je pokazano i na prethodnim
stranicama. Projekt je završen u 2006.godini. Permanentni rad na projektom definisanim
zadacima nastavljen u kontinuitetu jer organizacijska struktura univerziteta je dinamička
kategorija.
Projekt (UNZE-IP-11)
Razvoj finansijskih funkcija i finansijska konsolidacija za integralni univerzitet
(Šef projekta: Aganović Sirija, dipl.ecc./prof.Dr Sabahudin Ekinović)
Novi koncept integrisanog univerziteta uslovio je potpuno nove finansijske tokove koji
zahtijevaju znatno preciznije planiranje ali i potrebu maksimalne fleksibilnosti i univerziteta i
osnivača. Ovaj projekt je započet 2005.godine i njegovu dalju razradu očekujemo u narednim
godinama posebno u stvaranju pretpostavki za veća finansijska ulaganja u infrastrukturu,
opremu, materijalni status naučno-istraživačkog i nastavnog kadra, administrativnog osoblja i
dr. Kroz ovaj projekt trebaju biti sagledani i mogući aspekti rješenja problema uzrokovanih
trezorskim sistemom poslovanja te stručna valorizacija i procjena mogućnosti finansiranja
putem fonda za visoko obrazovanje, kreiranje vlastitih fondova za naučno-istraživački i
stručni rad, veću preduzetničku orijentaciju univerziteta, modalitete za osnivanje spin-off firmi
kroz univerzitet i dr. Svoju punu afirmaciju projekt je doživio tokom 2006.godine znaznim
popravljanjem materijalnog stanja zaposlenih te planiranim kapitalnim investicijama u
2007.godini.
Projekt (UNZE-IP-12)
«Master-plan» Univerziteta u Zenici
(Šef projekta: Prof.Dr Sabahudin Ekinović)
Ovaj projekt se već u velikoj mjeri realizuje na bazi dokumenta Institucionalnog plana razvoja
UNZE za slijedećih 5-10 godina. Dakle, dokument IPR je u završnoj fazi usvajanja krajem
2005.godine te su se neke od ključnih aktivnosti a koje se odnose na integraciju univerziteta,
finansijska ulaganja u infrastrukturu i opremu, boljšanje materijalnog statusa zaposlenih i dr.
morali započeti i prije formalnog usvajanja dokumenta IPR na Senatu. Dakle, Master-plan
najkonkretnije definiše strateške odrednice menadžmenta UNZE u narednom periodu,
odgovorne nosioce ključnih aktivnosti, rokova i druge obaveze koje iz toga proističu.
4.2. MEĐUNARODNI PROJEKTI
Projekt 1. „UVOĐENJE ECTS SISTEMA UNIVERZITETIMA U BIH“ (TEMPUS projekt)
Vođstvo projekta: Univerzitet Ghent- Univerzitet Marburg-Univerzitet Porto-Univerzitet
u Tuzli
Koordinatori ispred UNZE: v.prof.Dr Darko Petković i koordinator za ECTS na UNZE
asist. Edin Begović
60
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Projektni tima čine predstavnici svih BIH javnih univerziteta. Projekt je započet decembra
2004. godine. Kao inostrani partneri pojavljuju univerziteti Ghent iz Belgije, Porto iz Portugala
i Marburg iz Njemačke. Projekt ima period realizacije 2004-2007 godina.
Tuzla je u dane 15-17.02.2006. bila domaćin predstavnicima svih univerziteta iz BIH na
projektu „Uvođenje ECTS sistema na BH univerzitetima“. U vrlo sadržajnim prezentacijama
svih BiH univerziteta o nivou implementacije ECTS sistema kao i ostalim elementima iz
Bolonjskog procesa, dosta se razgovoralo i o sistemu kvaliteta na univerzitetu, procesu
integracije univerziteta, prohodnosti nastavnika i studenata i dr. Na praktikumu su učestvovali
i evropski eksperti na ovom projektu prof.Dr Cristopher Moss i Angel Manuel Rafael
(University of Marburg), prof.Dr Fernando Barbosa (University of Porto) i Mrs Magalie
Soenen (University of Ghent). Praktikum je otvorio je učesnike pozdravio v.d. rektora UNTZ
prof.Dr Džemo Tufekčić.
Druga velika aktivnost na ovom projektu desila se u vremenu od 31.05.-04.06.2005.godine
na Univerzitetu u Gentu, Belgija (University of Ghent, Belgium, www.ugent.be) koji je bio
domaćin predstavnicima BH državnih univerziteta na projektu „Uvođenje ECTS sistema na
BH univerzitetima“. Tokom višednevnog rada prezentirane su slijedeće teme o kojima se
kasnije vodila vrlo sadržajna diskusija:
♦ Prezentacija Univerziteta u Gentu (Prof.Dr L.Frnacois),
♦ Studentski administrativni sistem (Prof. Lenaerts M. I Prof.Wieme G.))
♦ Adiministrativni sistem personala (Mr De Geest)
♦ Infrastruktura IT (Mr Lieven Van Acker)
♦ Neka iskustva ECTS-a u njemačkom obrazovanom sistemu (Mr Cristopher Moss)
♦ Evropski koncept razvoja ECTS sistema (Prof.Dr L.Frnacois)
I na kraju 2006.godine čuveni njemački Filips Univerzitet u Marburgu, osnovan 1527, bio je
domaćin predstavnicima BIH univerziteta (Philips University of Marburg, Germany, www.unimarburg.de ) na ovom projektu. U vrlo sadržajnim prezentacijama, diskusijama i razgovorima
vođenim na ovom eminentnom univerzitetu stvorene su pretpostavke za kvalitatvni napredak
u izgradnji jedinstvenog ECTS sistema za cjelokupnu BIH akademsku zajednicu. Sastanke je
koordinirao i vodio prof.Dr Cristopher Moss, ECTS koordinator ovog univerziteta i vodeći
ekspert na ovom projektu.
Tokom višednevnog rada prezentirane su slijedeće teme o kojima se kasnije vodila vrlo
sadržajna diskusija:
♦ Uloga ECTS koordinatora na fakultetskom i univerzitetskom nivou,
♦ ECTS i osiguranje kvaliteta (QA) : Nova uloga?
♦ INOBIS: Aplikacijski program za studente
♦ „Glavni igrači“ za ECTS na univerzitetskom nivou,
♦ Neka iskustva u akreditacijskom sistemu u Njemačkoj,
♦ Alati za ECTS,
Pored Dr Moss-a predavači su bili i Dr Kurt Bunke i Anke Brugmann iz menadžmenta
Univerziteta u Marburgu.
Sva dobra Iskustva stečena kroz ovaj seminar biće iskorištena za napredak u ispunjavanju
uslova iz Bolonjskog procesa na UNZE od kojih je veliki broj već ili ispunjen ili se nalazi u fazi
realizacije. Sve prezentacije sa projekta dostupne na web stranicama Univerziteta u Tuzli
(www.untz.ba) koji je nosilac projekta ispred BIH.
Projekt 2. „RAZVOJ VISOKOG OBRAZOVANJA U BIH „
Vođstvo projekta: Vijeće Evrope (CoE) – Evropska komisija (EC)
KoordinatorI ispred UNZE: v.prof.Dr Darko Petković, Doc.Dr Damir Kukić i
gen.sekretar Arifa Čuruković, dipl.iur.
Projekt koji se organizovan kroz seriju radnih seminara, praktikuma, okruglih stolova i dr. za
menadžmente univerziteta završen je decembra 2006. godine. Isti je imao za cilj razvoj
menadžerskih funkcija univerziteta kroz primjeneu savremenih svjetskih iskustava.
61
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
U projektu se radilo u tri grupe koje su zajendički sastanak održale krajem 2006.godine sa
ciljem kreiranja završnog izvješataja za projekt. Ovo je bio prvi zajednički sastanak tri radne
grupe koje su uspostavljene u zajedničkom projektu Evropske komisije i Vijeća Evrope
«Jačanje visokog obrazovanja u Bosni i Hercegovini», u poljima osiguranja kvaliteta, okvira
kvalifikacija i priznavanja kvalifikacija. Svrha zajedničkog sastanka je bila da se prijedlozi,
koje su dosad izradile tri radne grupe, predstave svim članovima radnih grupa radi
informisanja i povratnih informacija, kako bi se diskutovalo o vezama između ova tri dijela
projekta, i kako bi se formulisao zajednički paket sljedećih koraka koji se mogu poduzeti kako
bi se osigurala implementacija ishoda projekta.
Pored tri radne grupe, učešće u diskusiji su uzeli viši zvaničnici sa univerziteta BiH i iz
ministarstava kao i predstavnici iz međunarodne zajednice, zajedno sa međunarodnim
ekspertima Vijeća Evrope za visoko obrazovanje, koji su bili uključeni u proces izrade
prijedloga tri radne grupe.
Državni akcioni plan za priznavanje kvalifikacija u BiH
Ovaj akcioni plan je izrađen od strane relevantne radne grupe i uključen od strane
ministarstva civilnih poslova BiH kao prilog zvaničnom izvještaju BiH pregledu napretka u
Bolonjskom procesu grupe za praćenje Bolonjskog procesa u decembru 2006. godine.
Nakon toga je uslijedila diskusija u vezi sa pravnim okvirom u kojem priznavanje mora
funkcionisati, i brojnim praktičnim koracima koji se mogu poduzeti ka implementaciji ovog
akcionog plana, uključujući identifikaciju mogućih načina kako prevazići trenutne
zakonodavne prepreke, potrebu za pregledom postojećeg zakonodavstva i međunarodnih
sporazuma u polju priznavanja, kao i kampanja informisanja.
Okvir kvalifikacija visokog obrazovanja BiH
Ovaj okvir se sastoji od tri ciklusa uključena u Bolonjskom procesu, i zasniva se na
Dablinskim deskriptorima, gradeći se na principima pristupa ishodima učenja i ECTS-u.
Koraci za implementaciju ovog nacrta uključuju komunikaciju i diskusiju – kako bi se podigla
svijest i prikupile povratne informacije – sa vođama univerziteta, rektorskom konferencijom,
studentskim unijama, privatnim visokoškolskim institucijama i ministarstvima. Važnost javne
medijske kampanje je navedena, kao i da svi Bolonja promotori u BiH budu u potpunosti
informisani o ovom predloženom okviru kako bi bili u poziciji da odgovaraju na pitanja.
Biće nepohodno da se koncept državnog okvira za kvalifikacije uključi u zakonodavstvo.
Izjavljeno je da će rad na izradi okvira kvalifikacija za ostale nivoe obrazovanja i obuke u BIH
biti pokrenut u bliskoj budućnosti od strane Evropske komisije, i smatra se da bi to trebalo biti
usko povezano i koordinisano sa predloženim okvirom za visoko obrazovanje, u interesu
učenika i svih uključenih u proces. Predstavnici ministarstava na sastanku su izvjestili da je
postojanje nacrta okvira kvalifikacija visokog obrazovanja već rezultiralo u boljoj opštoj
strateškoj viziji o tome kako se različiti nivoi uklapaju međusobno.
Standardi i smjernice za osiguranje kvaliteta u visokom obrazovanju u BiH
Ovaj prijedlog još nije završen – radna grupa je predložila da se konsultuju univerziteti,
ministarstva i studentske unije prije nego se finalizira trenutna verzija nacrta od 8. februara
2007. godine.
Predstavljeni nacrt je inspirasan Evropskim standardima i smjernicama koje je izradila ENQA
u saradnji sa EUA, ESIB-om i EURASHE-om i koje su odobrili ministri u Bergenu 2005.
godine. Međutim, ovaj nacrt je specifično izrađen da odgovara trenutnim glavnim prioritetima
za osiguranje kvaliteta u BiH, i za interne i za eksterne procese, uz odgovarajuća predložena
fokusna područja, nacrte standarda, smjernica i indikatora.
62
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Spomenuti su izazovi finaliziranja i implementacije ovih smjernica u trenutnom
zakonodavnom okviru visokog obrazovanja širom BiH, uključujući specifična pitanja vezana
za strukture neintegrisanog univerziteta. Međutim, navedeno je da su univerziteti u poziciji da
krenu naprijed sa implementacijom internih standarda i smjernica za osiguranje kvaliteta u
mnogim poljima. Implementacija eksternih standarda i smjernica će zahtjevati neke
poboljšane uslove okvira, kao što je zakonodavstvo i stvaranje agencije.
Projekt 3. „JAČANJE OSIGURANJA KVALITETA U BIH“ (Tempus-WUS projekt)
Vođstvo projekta: Univerzitet u Grazu – SUS Sarajevo
Koordinatori ispred UNZE: v.prof.Dr Darko Petković i menadžer za kvalitet UNZE Mr
Sci. Ibrahim Plančić
•
•
•
•
Decembra 2005. godine započeo je projekt „Jačanje osiguranja kvaliteta na univerzitetima u
BIH“ koji vode WUS Austrija, SUS Sarajevo i Univerzitet u Graz-u.
U skladu sa zaključcima Berlinskog sastanka, pokazalo se da kvalitet visokog obrazovanja
predstavlja srž uspostavljanja Evropskog područja visokog obrazovanja. Ministri su se
obavezali na podršku daljeg razvoja osiguranja kvalitete na institucionalnom, nacionalnom i
evropskom nivou. Istaknuta je
potreba za razvojem zajedničkih kriterija i metodologije
osiguranja kvalitete. Također su naglasili da, saglasno sa principima institucionalne
autonomije, primarna odgovonost za osiguranje kvalitete u visokom obrazovanju, leži na
svakoj instituciji, što osigurava osnovu za stvarnu odgovornost akademskog sistema unutar
nacionalnog okvira kvalitete. Zbog toga je zaključeno da nacionalni sistemi osiguranja
kvaliteta trebaju da sadrže:
Definiciju odgovornosti institucija i tijela koja su uključena;
Evaluaciju programa ili institucija, uključujući internu ocjenu, eksterni pregled, učešće
studenata i objavljivanje rezultata;
Sistem akreditiranja, certificiranja ili sličnih procedura;
Međunarodno učešće, saradnja i povezivanje.
S povećanjem autonomije na univerzitetima, raste i potreba za uspostavljanjem jače
odgovornosti prema društvu. Povećana autonomija znaći ujedno i veću odgovornost
univerziteta i njegovih članica u obezbjeđivanju svih potrebnih standarda koji bi društvu
garantovala potreban kvalitet i dobar rezultat. Stoga je potrebno planirati i sprovoditi
reformske zadatake na osnovu principa koji garantuju da će svaka visokoškolska institucija u
BiH izgraditi samoodrživi sistem osiguranja kvalitete, što je ujedno interes i obaveza svih
studenata, integrisanih članica univerziteta, univerziteta i ministarstava.
S obzirom da finansijska i politička struktura u BiH ne pokriva sve gore navedene probleme,
SUS BiH i WUS Austria su pokrenuli inicijativu i projekte kako bi pomogli i poboljšali
osiguranje kvalitete u BiH. Prvi projekt te vrste, zajednički iniciran od strane SUS BiH i WUS
Austria, bio je Tempus projekt “Jačanje osiguranja kvalitete u BiH”. Cilj projekta je
uspostavljanje i opremanje samoodrživih ureda za osiguranje kvalitete na svih osam
univerziteta u BiH, te obuku osoblja u praksama osiguranja kvalitete u visokom obrazovanju.
Projekt 4. „STRUKTURALNI RAZVOJ OSIGURANJA KVALITETE U VISOKOM
OBRAZOVANJU“ (Tempus-WUS projekt)
Vođstvo projekta: WUS Austrija
Finansiranje projekta: Vlada Lihtenštajna i ADA Austrija
Koordinatori ispred UNZE: v.prof.Dr Darko Petković i menadžer za kvalitet UNZE Mr
Sci. Ibrahim Plančić
Kako bi se dodatno ojačale aktivnosti iz projekta broj 3., svi projektni partneri su dali svoju
saglasnost i preporuke za pokretanje novog projekta “Strukturalni razvoj osiguranja
kvalitete u visokom obrazovanju“, za čiju implementaciju sredstva su osigurali vlada
Lihtenštajna i Austrijska agencija za razvoj. Cilj pomenutog projetka jeste obezbijediti
63
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
dodatnu podršku stvaranju sistema osiguranja kvalitete u BiH kroz dodatnu edukaciju,
studijske posjete koordinatora na EU univerzitete, uključivanje EU eksperata, podršku
međunarodnoj saradnji, izradu vodiča za osiguranje kvalitete, i savjetovanje. Partneri oba
projekta su svi javni bh. univerziteti.
Razvoj programa osiguranja kvaliteta na fakultetima je preduslov za uspostavljanje internog
programa razvoja kvaliteta, kao i sredstvo za stalno unaprjeđenje kvaliteta pružanja usluga
krajnjim korsnicima. Samo povećanje odgovornosti prema funkcionisanju sistema visokog
obrazovanja u društvu dovodi do izmjene upravljačkih i naučno-nastavnih formi,
uključivanjem u rad spoljnih saradnika, kao što su: članovi Upravnog odbora univerziteta,
partneri, sponzori, predstavnici istraživačkih projekata, stručnjaci iz industrije, ekonomije,
sporta, kulture itd. Na taj način i univerziteti se suočavaju sa stalnim spoljnim utjecajima koji
će pozitivno-kritički utjecati na sve razvojne procese što rezultira uspostavljanjem jačeg
sistema osiguranja kvalitete univerziteta. Univerzitet i sve članice univerziteta treba da
odgovore na zadatke koji su ujedno i strateški ciljevi organizacije kroz odgovarajuću politiku
kvaliteta svake organizacije. Politika kvaliteta se sastoji od praćenja vizije, misije, politike,
ciljeva i strategije.
Prvi i minimalni preduslov za uspostavljanje kulture kvaliteta na univerzitetu je svakako
izgradnja adekvatnog i efikasnog sistema upravljanja kvalitetom. Tako se strateški koraci u
uspostavljanju kulture kvaliteta podudaraju sa strateškim koracima u razvoju sistema
osiguravanja kvaliteta na univerzitetima u EU. Kreiranje procedura i smjernica se oslanja na
već postojeće izvještaje, preporuke i standarde. Ovo i jeste osnovni cilj ovakvog oblika
treninga na kojim se akademska zajednica upoznaje sa osnovama i drugim sistemima
osiguranja kvalitete. Nadamo se da ćemo kroz aktivnosti predviđene gore navedenim
projektima ispuniti očekivanja akademske zajednice u Bosni i Hercegovini i zajedno
uspostaviti kvalitetan sistem koji će osiguravati kvalitet i postaviti bh. visoko obrazovanje u
ravnopravan položaj sa ostalim zemljama u Evropi i svijetu.
Projekt 4. „KONSTITUISANJE I RAZVOJ TEHNOLOŠKOG PARKA ZENICA“
Sve su činjenice da su aktivnosti vođene na širem planu tokom 2006. godine dovele do
konačnog sarzijevanje ideje pokretanja tehnološkog parka u Zenici. Naime u 2006.goidni
intenzivirana je komunikacija sa Opštinom Zenica, lokalnom i regionalnom razvojnom
agencijom (REZ i ZEDA), BSC-om vlade kantona te nekoliko partnera iz EU. Tokom
2006.godine održan je i Biznis Start-up Cup 2006. za najbolje poslovne ideje koje će svoje
mjesto nači u Poslovnoj zoni Zenica 1. Naučno-tehnološki park Zenica našao je svoje mjesto
i u novoj organizacijskoj strukturi UNZE. On bi u budućnosti trebao biti mjesto na kome se na
najdirektnji način vrši transformacija univerziteta od predavačkog ka preduzetničkom. U
ovom momentu studija izvodljivosti je završena. Projekt je dat na na implementaciju
Regionalnoj razvojnoj agenciji sa kojom UNZE ima protokol o saradnji. Prostor za početak
rada Naučno-tehnološkog parka je obezbijeđen a UNZE se u ovoj fazi aktivnosti pojavljuje
kao jedan od osnivača NTP Zenica i snažno podupire aktivnosti na konstituisanju i razvoju
parka. UNZE je za ovaj projekt obezbijedio snažnu međunarodnu potporu i partnere na čelu
sa tehnološkim parkovima Valles, Barcelona, Graz, Torino, Ljubljana, Istanbul i dr. te
univerzitetima Aachen, Torino, Graz, Novi Sad, Ljubljana, Oviedo, Lulea, Lund, i dr.
Projekt 5. „PROTOKOLI O
UNIVERZITETIMA IZ SVIJETA“
BILATERALNOJ
SARADNJI
UNZE
SA
DRUGIM
Puna primjena odredaba Bolonjske deklaracije (npr. mobilnost studenata, nastavnika i dr.)
biće uglavnom moguća samo sa univerzitetima sa kojima su potpisani validini univerzitetski
protokoli o saradnji. Ovakvo proširenje saradnje je značajno ne samo zbog ovoga nego i
zbog zajedničkih naučno-istraživačkih projekata, istraživanja i razvoja te stoga UNZE kao
jednu od svojih temeljnih odrednica rasta i razvoja podrzumijeva i plansko širenje međuuniverzitetske saradnje sa univerzitetima u regionu Jugoistočne Evrope, EU a tako i čitavog
svijeta. U tom kontekstu su u 2006. godini potpisani protokoli o saradnji sa Univerzitetima
64
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Podgorica (Crna Gora), Bitola (Makedonija), University of West Ontario i Fenshaw College
(Canada), Univerzitet Primorske Kopar (Slovenija) i Univerzitet u Bernu (Švicarska). U
pripremi su za potpisivanje protokoli o saradnji sa Univerzitetom u Gelzenkirhenu
(Njemačka), Univerzitetom u Firenci (Italija), Univerzitetom u Teramu (Italija), Univerzitetom u
Lulei (Švedska), Medicinskim Univerzitetom u Gracu (Austrija), Tehničkim Univerzitetom u
Leobenu (Austrija), Univerzitetom primjenjenih nauka u Grazu (Austrija), Univerzitetom u
Jenčepingu (Švedska). i dr.
Projekt 6. „OPREMANJE UNIVERZITETA U ZENICI SAVREMENOM EDUKACIJSKOM I
ISTRAŽIVAČKOM OPREMOM KROZ SREDSTVA VLADE AUSTRIJE“
Ovaj projekt se realizuje sa austrijskom kompanijom MCE specijalizovanoj za realizacije
vladinih kredita u oblasti investiranja u visokom obrazovanju. Tokom posjete gostiju MCE na
UNZE i fakultetima članicama upriličen je obilazak Mašinskog fakulteta, Fakulteta za
metalurgiju i materijale, Studentskog centra, Pedagoškog fakulteta i Zdravstvenog fakulteta.
Gosti iz Austrije predstavili su način rada svoje kompanije, uslove kreditiranja te dali referenc
listu visoko-školskih institucija u svijetu u čijoj gradnji i opremanju su učestvovali. U
pospodnevnim satima prvog dana posjete menadžment Univerziteta i gosti su nastavili
razgovore u Vladi Ze-Do kantona a domaćin delegacijama je bio Premijer kantona Gosp.
Miralem Galijašević. Drugog dana boravka u Zenici gosti su posjetili ostale objekte
Univerziteta u Zenici te se vrlo detaljno razgovaralo sa dekanima svih fakulteta o prioritetima
za investiranje i uzimanje kredita Austrijske vlade. Treći dan posjete BiH austrijska delegacija
je imala protokolarne susrete u Sarajevu.
Predstavnici austrijske kompanije MCE specijalizovane za realizacije vladinih kredita u
oblasti investiranja u visokom obrazovanju bili su gosti UNZE ponovo juna 2006.godine.
Prvog dana razgovora 20.06. gosti su bili prisutni i na svečanosti uručivanja donacije
kompanije UGS a u predvečernjim satima gosti su obišli arheološke lokalitete u Visokom. U
cjelodnevnim razgovorima u rektoratu dana 21.06. gosti iz Austrije predstavili su prikupljene
ponude firmi za opremu laboratorija koje bi se isporučile UNZE te razgovarali sa
menadžmentom UNZE oko detalja i specifikacije opreme kao i narednih koraka u realizaciji
ovog strateškog projekta za UNZE. Treći dan posjete BiH austrijska delegacija je imala
protokolarne susrete u ambasadi Austrije u Sarajevu.
Projekt 7. TEMPUS PROJEKT „SISTEM KVALITETA I JAČANJE VEZA UNIVERZITETA I
PREDUZETNIČKOG SEKTORA“
U petak, 09.11.2006. u Gentu (Belgija) održan je prvi sastanak menadžmenta projekta
Procedure sistema upravljanja kvalitetom za promociju saradnje Univerzitet-Preduzeća. U
ovom projektu kao predstavnici EU učestvuju Katolički univerzitet iz Genta i Tehnički
univerzitet iz Krakova (Poljska) te BIH univerziteti iz Banje Luke, Mostara i Zenice. Uz
razmatranje prioritetnih aktivnosti na projektu te definisanje terminskog plana aktivnosti svi
učesnici su predstavili svoje institucije i očekivanja od projekta. O onome šta je u ovom
segmentu urađeno na UNZE govorio je prorektor prof.Dr Darko Petković. Kao posebno
značajne aktivnosti koje UNZE na ovom projektu očekuju u narednom periodu su
organizacija seminara za menadžere za kvalitet OJ i članove timova za kvalitet svakog
univerziteta učesnika u projektu (po 5 članova) uz učešće eksperata za QA sa univerziteta u
Gentu i Krakovu. Ovaj projekt je terminiran za rad u jednoj godini (period novembar 2006novembar 2007) i kao krajnji projektovani cilj je formiranje Borda za savjetničku ulogu u
kvalitativnoj izgradnji novih NPP i razvoj veza univerzitet-privreda.
Projekt 8. „PROJEKT RAZVOJA CENTRA ZA IZVRSNOST U DRVOPRERADI“
65
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Na bazi službenog dopisa sa Univerziteta u Bernu (Švicarska) potvrđena je odluka da se
projekt Strengthening of Research, Development and Training Capaties in Wood Industry in
B&H (The development Center of Wood Excellence) dodijeli na implementaciju Univerzitetu
u Zenici. Ovim projektom predviđeno je da se u sklopu UNZE i njegovih instituta radi na
razvoju Centra za izvrsnost u drvopreradi. Na UNZE je u saradnji sa Univerzitetom Bern u
prethodnih 1-2 godine urađeno mnogo na definisanju integrisanog studija tehnike i ekonomije
na kojem će se školovati kadrovi potrebni drvoprerađivačkom sektoru posebno u segmentu
tehnologija i dizajna. U tom smislu značajan podatak da je ovim mogućnost primjene
software-a UGS dobila još jedan praktičan smisao primjene a nove investicije u laboratorijsku
opremu ubrzo će dovesti do novih razvojnih šansi ovog segmenta na UNZE. Treba naglasiti
da budući Centar za izvrsnost u drvopreradi treba da objedini nastojanja za zajedničkim
naučno-istraživačkim i stručnim radovima postojećih laboratorija za hemiju, ekologiju,
mehanička ispitivanja, CNC tehnologije, CAD-CAM tehnologije, kao i katedri za marketing i
poslovnu ekonomiju. Parner UNZe na ovom projektu je regionalna razvojna agencija REZ
Zenica i Opština Zenica.
Summary
Strengthening of research, development and training capacities;
Wood industry, Bosnia & Herzegovina
•
•
•
•
The project at hand is based on different contacts and activities between the UNIVERSITY
OF ZENICA on the one hand, and the University of Applied Sciences Berne - Architecture,
Wood and Civil Engineering (in the following BFH), on the other.
The University of Zenica currently teaches about 4’500 students and employs more than 300
professors, assistants, researchers etc. As one of the first Bosnian universities, it has drawn
up new regulations for the implementation of the Bologna Declaration. The development of a
Centre of Excellence (CoE) for the wood industry is an objective of the University of Zeniza.
Wood processing is one of the most important economic sectors of BiH.
The aim of the project is on one hand to improve the expertise of researchers and lecturers
of the University of Zeniza so that they can more readily implement demand-driven aR&D
and advanced training activities in favour of the BiH wood processing sector and on the other
hand to establish a long-term partnership between the two institutions.
The following main results are expected from the project activities:
The requirements of the wood processing sector with regard to aR&D and advanced
training have been investigated.
International support and training methods as well as materials have been adapted
for local use.
Specialists of the University of Zeniza have improved their knowledge with regard to
aR&D and advanced training.
The first demand-driven activities related to aR&D and advanced training have been
implemented.
The Swiss input is mainly concerned with methodology, staff training and general support
whilst the University of Zeniza will implement the new methods and approaches in
collaboration with the BiH wood processing industry.
aR&D and advanced training are two areas where BFH, has attained a high level of
excellence and extensive international networks. BFH is convinced that the project topics are
relevant for the collaboration with many Developing and Transition countries.
The expectations of the wood processing industry with regard to aR&D and advanced
training are permanently increasing. The University of Zeniza has reacted to this situation
with the decision to develop a CoE for the wood processing industry. In this context the
proposed project is an excellent opportunity for the University of Zeniza to become
acquainted with client oriented aR&D and advanced training on an international level. For
both BFH and the University of Zeniza it is very important that the network of international
partners is strengthened.
Total project duration is 15 months (October 2006 – December 2007).
66
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Projekt 9. TEMPUS PROJEKT „POSTDIPLOMSKI STUDIJ IZ METROLOGIJE“ SA
UNIVERZITETIMA ERLANGEN I MARIBOR
Iz kancelarije Tempus direktorija iz Brislela stigli su rezultati odobrenih projekata na
konkursu Tempus CARDS projekta nominovanih Evropskoj komisiji po pozivu iz februara
2006.godine. Sa zadovoljstvom možemo konstatovati da se UNZE na listi od 20 projekata
odobrenih regionu Zapadnog Balkana našao na čak dva mjesta (dva projekta). Prvi i svakako
najveći uspjeh kada su Tempus projekti do sada u pitanju je projekt POSTDIPLOMSKI
MAGISTARSKI STUDIJ IZ METROLOGIJE u kojem je nosilac projekta Friedrich-Alexander
Univerzitet Erlangen-Nirnberg, koordinator UNZE a partneri Ministarstvo za nauku,
obrazovanje, sport i kulturu ZE-DO kantona i Univerzitet u Mariboru. Na čelu ovog projekta
ispred MF i UNZE je prof.Dr Nermina Zaimović-Uzunović, i projekt je kandidovan ispred
Mašinskog fakulteta.
Projekt 10. FORMIRANJE INSTITUTA ZA EKOLOGIJU KROZ PROJEKT SA FANSHAW
COLLEGE IZ KANADE
Ovaj projekt je rezultat ostvarene saradnje sa Fanshaw koledžom iz Kanade i sticanja uslova
da UNZE bude konzument sredstava koje odobrava Vlada Kanade za ove namjene. Kroz
ovaj projekt održana je serija predavanja profesora iz Kanade te je u 2007.godini planiran
odlazak delegacije UNZE u Kanadu te rad na projektu formiranja ovakvog specijalizovanog
Instituta. Na čelu projekta ispred UNZE su prof.Šefket Goletić, šef Katedre za ekološko
inženjerstvo te prorektor za NIR prof.Dr Darko Petković.
Projekt 11. PROJEKT SARADNJE SA CIMOS GRUPACIJOM IZ SLOVENIJE
Tokom 2006. godine uspostavljeni su prvi kontakti i potpisani protokoli o saradnji sa
renomiranom kompanijom CIMOS d.d. iz Kopra (Slovenija) na različitim naučno-istraživačkim
i stručnim projektima. Ovim projektom na svakom tehničkom fakultetu i institutu unutar UNZE
imenovane su kontaktne osobe za saradnju sa CIMOS-om i to Dr Ana Beroš (FMM), Dr
Senad Balić (MF) i Mr Milan Rimac (Mi Kemal Kapetanović) koje će u 2007. godini
koordinirati saradnju ovih članica sa CIMOS-om. UNZE je tokom 2006. godine učestvovao
na CIMOS-ovim Izzivima i jedan je od strateških partnera CIMOS-a u budućoj realizaciji
projekta proizvodnih kapaciteta ove kompanije u Zenici. U ovom momentu se za CIMOS
grupaciju već radi nekoliko projekata na OJ UNZE.
67
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
5. DIPLOMANTI NA UNIVERZITETU U ZENICI U 2006.
GODINI
Na Univerzitetu u Zenici diplomu u 2006. godini steklo je 160 kandidata što je približno broju
diplomanata u prethodnoj godini (158 diplomanata). Treba napomenuti da tri fakulteta koja
su počela rad u akademskoj 2005/06. godini još nisu imali diplomante te letimičan pogled sa
strane može ukazivati na nesrazmejr broja diplomanata i broja upisanih ako se ne zna i ova
činjenica.
Fakultet za metalurgiju i materijale (FMM)
7 diplomiranih inženjera metalurgije / materijala
Mašinski fakultet (MF)
27 diplomiranih inženjera mašinstva
9 inženjera mašinstva
Pedagoški fakultet (PF)
70 diplomiranih profesora razredne nastave
7 profesora engleskog jezika
3 nastavnika razredne nastave
17 profesora matematike i informatike
Ukupno: 97 diplomanata
Islamski pedagoški fakultet (IPF)
Ukupno: 35 nastavnika islamske vjeronauke
Ukupno
IPF
PF
MF
180
160
140
120
100
kandidati
80
60
40
20
0
FMM
Broj diplomanata po fakultetima
Oznaka fakulteta
68
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
6. PREGLED NAJZNAČAJNIJIH ELEMENATA NAUČNO
ISTRAŽIVAČKOG RADA U 2006.GODINI
6.1. MAGISTRANTI NA UNZE U 2005.GODINI
U 2006.godini odbranjene su 4 magistarske disertacije i to sve četiri na Mašinskom fakultetu:
M1.
Ime i prezime
magistranta
Naslov
magistarskog
rada
Mentor
Sastav
komisije za
odbranu
rada:
Alma Žiga
Dizajn stopala natkoljenične proteze sa ugrađenim hidrauličkim pokretačima
u članku i koljenu
R. prof. Nermina Zaimović-Uzunović
R. prof. dr. Sato Olević, Mašinski fakultet, Univerzitet u Zenici
R. prof. dr. Nermina Zaimović-Uzunović, Mašinski fakultet, Univerzitet u
Zenici
R. prof. dr. Remzo Dedić, Strojarski fakultet, Sveučilište u Mostaru
V. prof. dr. Sahib Muminagić, Zdravstveni fakultet, Univerzitet u Zenici
Doc. dr. Adisa Vučina, Strojarski fakultet, Sveučilište u Mostaru
M2.
Ime
i
prezime
magistranda
Naslov magistarskog
rada
Mentor
Datum odbrane rada
Sastav komisije za
odbranu rada:
M3.
Ime i prezime
magistranta
Naslov
magistarskog
rada
Mentor
Sastav
komisije za
odbranu
rada:
Zlatan Ištvanić
"Analiza utjecaja geometrije alata i broja operacija na kvalitetu
danca u procesu proizvodnje inkrementalnom deformacijom"
Prof.dr. Sato Olević
28.12.2006.
Dr. sci. Nermina Zaimović-Uzunović, redovni profesor Mašinskog
fakulteta u Zenici, predsjednik
Dr. sci. Himzo Đukić, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Mostaru
Dr. sci. Džemo Tufekčić, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Tuzli
Dr. sci. Nadžija Haračić, vanredni profesor Mašinskog fakulteta u
Zenici
Dr. sci. Sato Olević, redovni profesor Mašinskog fakulteta u Zenici
Ibrahim Plančić
RAZVOJ I UVOĐENJE SISTEMA KVALITETA U INSTITUCIJE VISOKOG
OBRAZOVANJA U SKLADU SA STANDARDOM ISO 9001:2000
R. prof. Safet Brdarević
R. prof. dr. Safet Brdarević, Mašinski fakultet, Univerzitet u Zenici
R. prof. dr. Nermina Zaimović-Uzunović, Mašinski fakultet, Univerzitet u
Zenici
V. prof. dr. Darko Petković, Mašinski fakultet, Univerzitet u Zenici
V. prof. dr. Mirko Sokovič, fakulteta za strojništvo, Univerzitet u Ljubljani
Doc. dr. Smail Klarić, Mašinski fakultet, Univerzitet u Mostaru
M4
69
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Ime i prezime
magistranta
Naslov
magistarskog
rada
Mentor
Sastav
komisije
odbranu
rada:
Damir Hodžić
ISTRAŽIVANJE KOMPAKTIBILNOSTI TQM I EMS SA OSVRTOM NA
METALNU INDUSTRIJU
V. prof. Mirko Sokovič, Univerzitet u Ljubljani
R. prof. dr. Safet Brdarević, Mašinski fakultet, Univerzitet u Zenici
za R. prof. dr. Nermina Zaimović-Uzunović, Mašinski fakultet, Univerzitet u
Zenici
prof. dr. Omanović Mustafa, profesor emeritus Univerzitet u Sarajevu
V. prof. dr. Mirko Sokovič, fakulteta za strojništvo, Univerzitet u Ljubljani
6.2. DOKTORANTI NA UNZE U 2005.GODINI
Na Univerzitetu u Zenici u toku 2005. godine odbranjene su tri doktorske disertacije i to:
Na Fakultetu za metalurgiju i materijale:
D.1.
Ime
i
doktoranta
Naslov
rada
prezime
Mr.sci. Jusuf Duraković
DEFINISANJE OPTIMALNIH TEHNOLOŠKO-TERMIČKIH
PARAMETARA PROCESA PROIZVODNJE OPEKA U
PROTOČNIM PEĆIMA
Prof. Dr Asim Karić
Prof. Dr Asim Karić, Fakultet za metalurgiju i materijale; UNZE
za
Prof. Dr Sulejman Drljević, profesor emeritus, UNSA
Prof. Dr Sead Delalić, Mašinski fakultet, UNTZ
doktorskog
Mentor
Sastav komisije
odbranu rada
Na Mašinskom fakultetu:
D.1.
Ime
i
prezime
Mr sci. Elma Ekinović
doktoranta
Naslov
doktorskog
Određivanje utjecaja oštećenja na dinamičko
rada
ponašanje grednih struktura
Mentor
Sastav komisije
odbranu rada:
Prof.dr. Vlatko Doleček
za 1. Dr. sci. Dušan Vukojević, dipl.inž.maš., redovni profesor,
predsjednik,Univerzitet u Zenici, Mašinski fakultet, BiH
2. Dr. sci. Slavko Dolinšek, dipl.inž.maš., vanredni profesor, član,
Univerzitet u Ljubljani, Fakulteta za strojništvo, Slovenija
3. Dr. sci. Vlatko Doleček, dipl.inž.maš., redovni profesor, član,
Univerzitet u Sarajevu, Mašinski fakultet, BiH
D.2.
Ime
i
doktoranta
prezime
Mr Sci. Nedeljko Vukojević
70
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naslov
rada
doktorskog PRILOG
PROCJENI
INTEGRITETA
I
PONAŠANJA
DEBELOSTJENIH POSUDA VELIKIH DIMENZIJA POD
PRITISKOM
Mentor
Dr. sci. Taško Maneski, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Beogradu
Sastav komisije za Dr. sci. Ahmet Hadžipašić, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
odbranu rada:
Zenici, predsjednik
Dr. sci. Mirko Husnjak, vanredni profesor Fakulteta strojarstva i
brodogradnje u Zagrebu
Dr. sci. Taško Maneski, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Beogradu
Detaljnije izvode iz ovih doktorskih disertacija mogu se pročitati u izvještajima fakulteta
članica.
Pored ovih odbranjenih disertacija nekoliko kandidata zaposlenih na Univerzitetu u Zenici
odbranili su doktorske disertacije na drugim univerzitetima u BIH i Evropi i iste su prikazane u
pregledu djelatnosti na njihovim matičnim fakultetima.
6.3. RADOVI OBJAVLJENI U 2006.GODINI
Detaljan pregled radova objavljenih na konferencijama (kongresima, simpozijumima,
seminarima) te naučnim i stručnim časopisima u 2006. godini dat je u pregledu aktivnosti
svake organizacione jednice - članice univerziteta. Ukupno je to bilo 196 radova što je
povećanje za oko 30% u odnosu na 2005.godinu (141 rad). No to povećanje rezultat je prije
svega većeg broja fakulteta i zaposlenih na njima a ne veće aktivnosti nastavnog osoblja u
ovom segmentu rada jer je broj radova po nastavniku približno isti. Opet imamo dalji pad
radova na Mašinskom fakultetu dok se bilježi znatan rast Fakultetu za metalurgiju i
materijale. Kod ostalih možemo reći da se tek nalaze u fazi ustrojavanja kao fakulteta kada je
ovaj segment djelatnosti u pitanju. Ovdje ćemo dati samo sumarne brojčane podatke za
fakultete članice kako slijedi:
Fakultet za metalurgiju i materijale (FMM)
26 publikovanih radova na konferencijama
2 rada publikovana u naučno-stručnoj periodici
Ukupno: 28 radova
Mašinski fakultet (MF)
44 publikovana rada na konferencijama
3 rada publikovana u naučno-stručnoj periodici
Ukupno: 47 radova
Pedagoški fakultet (PF)
5 radova publikovanih na konferencijama
21 rad publikovan u naučno-stručnoj periodici
Ukupno: 26 radova
Zdravstveni fakultet (ZF)
20 publikovanih radova na konferencijama
12 radova publikovanih u naučno-stručnoj periodici
Ukupno: 32 rada
71
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Ekonomski fakultet (ZF)
8 publikovanih radova na konferencijama
7 radova publikovanih u naučno-stručnoj periodici
Ukupno: 15 radova
Pravni fakultet (PrF)
4 publikovana rada na konferencijama
4 rada publikovana u naučno-stručnoj periodici
Ukupno: 8 radova
Islamski pedagoški fakultet (IPF)
27 publikovanih radova na konferencijama
13 radova publikovanih u naučno-stručnoj periodici
Ukupno: 40 radova
Odnos radova na konferencijama spram broja radova u časopisima je gotovo 2:1 odnosno
132:64.
I ponovo kao i prošle godine, sigurno je da ovim pregledom nisu obuhvaćeni svi radovi
nastavnika i saradnika te da problematika dostave i prikupljanja informacija na fakultetima
članicama još uvijek nije dobro ustrojena i da se u velikoj mjeri osjeća nedostatak
adekvatnog informacijskog sistema kojim bi se ovo pratilo.
Ukupno
EF
PrF
ZF
IPF
PF
MF
200
180
160
140
120
radovi 100
80
60
40
20
0
FMM
Broj radova po fakultetima
Oznaka fakulteta
6.4. NIR I STRUČNI PROJEKTI ČLANICA UNZE U 2005.GODINI
Detaljan pregled projekata koji imaju karakter naučno-istraživačkih i stručnih projekata i
istraživanja dat je u godišnjem pregledu aktivnosti svake članice. U koncipiranju i
klasifikovanju ovih projekata još uvijek postoji veliko šarenilo i nekonzistentnost. Ono što je
ipak bitno je da se projekti rade kako u regionalnim okvirima tako i međunarodnim
relacijama. Ukupno je registrovano 43 projekata (spram 28 u 2005.godini) na 7
72
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
organizacijskih jedinica Univerziteta dok su projekti koje vodi menadžment univerziteta
prikazani odvojeno.
Fakultet za metalurgiju i materijale (FMM)
Ukupno: 2 prijavljenih projekata
Mašinski fakultet (MF)
Ukupno: 26 prijavljenih projekata
Pedagoški fakultet (PF)
Ukupno: 5 prijavljena projekata
Zdravstveni fakultet (ZF)
Ukupno: 2 prijavljena projekta
Ekonomski fakultet (ZF)
Ukupno: 3 prijavljena projekta
Pravni fakultet (PrF)
Ukupno: 4 prijavljena projekata
Islamska pedagoška akademija (IPA)
Ukupno: 1 prijavljeni projekat
Ukupno
PrF
EF
ZF
IPF
PF
MF
45
40
35
30
25
projekti
20
15
10
5
0
FMM
Broj projekata po fakultetima
Oznaka fakulteta
6.5. OBJAVLJENE KNJIGE NA ČLANICAMA U 2005.GODINI
Detaljan pregled knjiga koje su štampane u izdanjima fakulteta članica dat je u godišnjem
pregledu aktivnosti svake članice. U ovom segmentu rada nastavnog osoblja bilježimo živu
aktivnost. Ukupno je registrovano 25 naslova (spram npr. 17 u 2005.godini) što se može
smatrati kao dobar podatak kada se uzme da su većina fakulteta članica tek u prvim
godinama rada.
73
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Fakultet za metalurgiju i materijale (FMM)
Ukupno: 4 objavljena naslova knjiga
Mašinski fakultet (MF)
Ukupno: 6 objavljenih knjižnih naslova
Pedagoški fakultet (PF)
Ukupno: 0 objavljenih knjižnih naslova
Zdravstveni fakultet (ZF)
Ukupno: 2 objavljena naslova knjiga
Ekonomski fakultet (ZF)
Ukupno: 3 objavljena naslova knjiga
Pravni fakultet (PrF)
Ukupno: 7 objavljenih naslova knjiga
Islamski pedagoški fakultet (IPF)
Ukupno: 3 objavljena knjižna naslova
Broj štampanih knjiga po fakultetima
25
20
15
knjige
10
Ukupno
PrF
EF
ZF
IPA
PF
MF
0
FMM
5
Oznaka fakulteta
6.6. ORGANIZACIJA SEMINARA, KONFERENCIJA, JAVNIH I
POZIVNIH PREDAVANJA
Od ove godine, tj. od ovog godišnjeg izvješataja ćemo pratiti i ovaj vrlo značajan segment
rada kako menadžmenta UNZE tako i svake OJ. Naime, i ranije je ovaj dio bio sadržan u
izvještajima OJ, no na ovaj način želimo mu dati mnogo veći značaj i pozornost, jer su
konferencije, seminari i dr. važan element rada UNZE i mjesto najdirektnijeg razgovora i
kreiranja budućeg NIR-a. I ne samo njega. Stoga navodimo da su OJ prijavile 24 različite
manifestacije održane u 2006.godini a koje su obuhvaćene naslovom poglavlja.
74
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Po OJ je to kako slijedi:
Fakultet za metalurgiju i materijale (FMM)
Ukupno: 3
Mašinski fakultet (MF)
Ukupno: 12
Pedagoški fakultet (PF)
Ukupno: 5
Zdravstveni fakultet (ZF)
Ukupno: 3
Ekonomski fakultet (ZF)
Ukupno: 0
Pravni fakultet (PrF)
Ukupno: 0
Islamski pedagoški fakultet (IPF)
Ukupno: 1
Svakako da najznačajnije aktivnosti od ovih predstavljaju međunarodne konferencije TMT
2006 (Organitzacija Mašinski fakultet) i MNM 2006 (organizacija Fakultet za metalurgiju i
materijale).
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Fakultet za metalurgiju i materijale od 1996. godine
organizuje međunarodni naučno-stručni skup pod nazivom
"Nemetalni anorganski materijali, proizvodnja - prerada primjena". Skup se održava svake dvije godine.
Skup je smotra naučne i stručne djelatnosti iz svih
područja nemetalnih anorganskih materijala, i do sada je
okupljao naučnike i stručnjake sa fakulteta, instituta i iz
privrede kojima su proizvodnja i prerada nemetalnih
mineralnih sirovina kao i njihova primjena temeljna
područja djelatnosti. Poseban akcent davao se na
slijedeću problematiku:
sirovine u proizvodnji nemetalnih anorganskih
materijala
kamen u graditeljstvu, u tradicionalnoj i savremenoj
arhitekturi
opekarski proizvodi
vatrostalni proizvodi
keramika
porculan
elektro i elektronska keramika
staklo
mineralna vezivna sredstva
ekologija u proizvodnji i primjeni
primjena nemetalnih anorganskih materijala
U aprilu 2006. godine održan je 6. naučnostručni simpozij:
"METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja - osobine - primjena" sa
međunarodnim učešćem .
75
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Ove godine Organizacioni odbor skupa je odlučio da se tematika skupa proširi slijedećim
oblastima:
-čelik
- aluminij i legure aluminija
- olovo i cink
- livnička proizvodnja
- vatrostalni materijali
- građevinski materijali
- automatizacija procesa
- racionalno korištenje energije
- ekologija
- upravljanje kvalitetom i standardizacija
Simpozij je imao tri sekcije: Metalni materijali, nemetalni materijali i ekologija. Broj
prihvaćenih radova je bio 97, a na simpoziju je prezentirano 66 radova i 4 uvodna
predavanja. U radu simpozija su učestvovali stručnjaci iz 9 zemalja. S obzirom na ocjene
gostiju konferencije ovo je bila najbolja MNM konferencija od svih dosadašnjih. Naredna
konferencija je planirana za 2008. godinu.
Septembra
2006.godine
Mašinski
fakultet
Univerziteta u Zenici, zajedno sa Politehničkim Univerzitetom Katalonije iz Barcelone
(Španija) i Univerzitetom Bahčešehir, Istanbul (Turska) bio je domaćin i organizator, jednog
od najvećih evropskih kongresa iz tehničko-tehnoloških oblasti. Jubilarna deseta konferencija
po redu kojoj je zvaničan naziv „TRENDS IN THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND
ASSOCIATED TECHNOLOGY“ okupila je u prekrasnom ambijentu regije Katalonija i hotela
Selvamar u Španiji (Llde Mar pored Barcelone), više od 300 učesnika iz 36 zemalja svijeta.
76
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Konferenciju je svečano otvorio prof.Dr
Ahmet Hadžipašić, premijer Federacije BIH. Uvodni referat na konferenciji podnijeli su
eminentna naučna imena: prof. Dr S.Jawahir iz SAD i prof.Dr Janez Kopač iz Slovenije. Rad
konferencije se odvijao u pet paralelnih sekcija (Manufacturing Technologies and Materials,
Industrial Engineering, Applied Technologies and Sofware Engineering, Mechanical
Construction and Desing, and Other Engineering Topics) a zvaničan jezik konferencije je bio
engleski. Svi referati koji su prošli recenziju su štampani u Zborniku radova na engleskom
jeziku koji sadrži više od 1500 stranica.
Na kraju konferencije Organizacioni odbor je odlučio da se naredna jedanaesta TMT 2007
konferencija održi u prvoj polovini septembra 2007. godine u Tunisu.
77
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
7. BOLONJSKI PROCES I UNZE
7.1. OPŠTA KARAKTERISTIKE STANJA NA UNZE I BIH
Provodeći u praksi proces integracije funkcija te drugih elemenata koji rate Bolonjski proces
UNZE je sigurno jedan univerziteta za primjer u širem regionu. Inače, Bolonjski proces
počiva na nizu dokumenata i deklaracija, počevši od Magna Charta Universitatum, 18.
septembra 1988. godine, u kojoj se daju osnovni principi utemeljenja, izgradnje i djelovanja
univerziteta, pa preko Lisabonske konvencije, Sorbonske deklaracije, Bolonjske deklaracije,
Salamanske konvencije, Praškog i Berlinskog komunikea, do konferencije u Bergenu,
Norveška, maja 2005. godine i očekivane Londonske konferencije u 2007.godini.
Provođenje ove Bolonjske ideje u praksu bi se trebalo ostvariti kroz:
o Usvajanje sistema lako razumljivih i uporedivih akademskih zvanja
o Usvajanje sistema sa dva glavna ciklusa (dodiplomski/postdiplomski)
o Uspostavu kreditnog sistema - ECTS
o Promovisanje mobilnosti
otklanjanjem prepreka za efektivnu primjenu
slobodnog kretanja studenata, nastavnika, naučnih saradnika i
administrativnog osoblja
o Unapređenje evropske saradnje u osiguranju kvaliteta s ciljem razvoja
komparabilnih kriterija i metodologija
o Promovisanje evropske dimenzije u visokom obrazovanju
Kao dopunu ove liste, Praški komunike je naglasio sljedeće elemente bitne za područje
visokog obrazovanja:
o Lifelong learning - cjeloživotno učenje
o Uključivanje studenata
o Unapređivanje privlačnosti i konkurentnosti evropskog područja visokog
obrazovanja drugim dijelovima svijeta.
Kao najznačajnije elemente iz Bolonjskog procesa koji su do sada završeni na Univerzitetu
u Zenici navodimo slijedeće:
♦ Akademska godina 2005/06. započeta na svim članicama Univerziteta sa
novim NPP, sa uvedenim ECTS bodovima i sa novom strukturom curricula u
kojoj su svi jednosemestralni predmeti (obavezni, izborni sa vlastitog fakulteta,
izborni iz palete univerziteta, izborni proistekli iz mobilnosti studenata),
♦ Projektovana i usvojena nova organizaciona struktura integrisanog
univerziteta,
♦ Projektovana i usvojena nova struktura integrisanih katedri univerziteta,
♦ Implemenatiran pravni subjektivitet univerziteta spram fakulteta članica koji je
jedan od najvažnijih i najteže ispunjivih elemenata iz Bolonjskog procesa,
♦ Na svim fakultetima članicama imenovani ECTS koordinatori i ECTS
koordinator UNZE,
♦ Dizajnirana i na Senatu usvojena kompletna dokumentacija kojom se
omogućuje mobilnost studenata i praćenje ECTS bodova,
♦ Otvoreni Uredi za kvalitet na svakoj organizacijskoj jednici – fakultetu i
imenovani menadžeri za kvalitet fakulteta članica,
♦ Otvorena kancelarija za kvalitet UNZE i imenovan menadžer za kvalitet
UNZE,
♦ Intenzivan rad na projektu Uvođenja sistema kvaliteta na UNZE,
♦ Izrađen i štampan Godišnji izvještaj Univerziteta u Zenici za 2004 i 2005.
godinu,
78
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
♦ Izrađen Vodič za brucoše Univerziteta u Zenici (akademske 2005 i 2006
godine) u tiražu od oko 1000 primjeraka,
♦ Urađen i usvojen Plan institucionalnog razvoja Univerziteta u Zenici,
♦ Završen rad na Informacijskom paketu Univerziteta u Zenici,
♦ Urađena nova web stranica Univerziteta saglasno traženim elementima
dostave bitnih podataka za sve zainteresovane sa posebnom rubrikom za
Bolonski proces,
♦ U dnevni red svih sjednica Senata uvedena je kao obavezna tačka Analiza
ispunjavanja uslova iz Bolonja procesa na UNZE,
♦ Aktivno je rađeno na proširenju međunarodne saradnje kao bitnom elementu
mobilnosti nastavnika i studenata,
♦ Aplicirano je na više od 20 međunarodnih programa i projekata (WUS,
Tempus, DAAD, FP6 i sl. kao i bilateralni projekti sa regijama Abruzzo,
Piemonte, Norveškom, Švedskom, Austrijom, Slovenijom i dr.)
Sigurno je da dati prikaz ne daje sve aktivnosti urađene na UNZE a koje su imale za cilj da
što veći broj nastavnog osoblja i studenata pravilno shvati i prihvati elemente Bolonjskog
procesa i što aktivnije radi na njima.
Sa druge strane predstavnici UNZE su vrlo aktivno radili u timu Bolonja grupe koja je radila
završni izvještaj za Londonsku konferenciju te u drugim projektima Vijeća Evrope, Evropske
komisije, Vjeća ministara BIH, Parlamentarne komisije BIH, WUS-a, SUS-a i dr.
7.2. SISTEM KVALITETA NA UNZE
U 2006.godini izdvajamo slijedeće aktivnosti:
-
-
-
-
-
05.01. 2006 godine održan je drugi sastanak Radnog tima na kome je usvojen Termin
plan, izvršeno upoznavanje svih članova sa Tempus projektom i donesena odluka o
provođenju ankete studenata Pravnog, Ekonomskog, Zdravstvenog i Islamskog
pedagoškog fakulteta (tada IPA) u vezi sa poznavanjem Bolonjskog procesa (''Koliko ste
(ne)zadovoljni studiranjem na Univerzitetu u Zenici'').
U organizaciji ureda WUS Austrija iz Sarajeva u hotelu Grand u Sarajevu je u dane 25 i
26. 01. 2006 godine održan dvodnevni seminar koji je obrađivao problematiku razvoja i
uvođenja sistema kvaliteta na BIH univerzitetima. Pozivna predavanja održali su eksperti
Mr.Sci. Oliver Vettori sa Ekonomskog i poslovnog univerziteta Beč, Mr.Sci. Roswitha
Wiedenhofer, Univerzitet primjenjenih nauka Graz, Benjamin Ditzel, sa Montan
Univerziteta Leoben i prof.Dr Darko Petković, prorektor Univerziteta u Zenici. Prvog dana
seminara a u okviru predstavljanja onoga šta su univerziteti u BIH uradili na ovom planu
vrlo zapažene prezentacije imali su Siniša Skočibušić ispred Unije studenata Sveučilišta
u Mostaru i asist. Ibrahim Plančić, menadžer za kvalitet UNZE. Rad seminara tokom dva
dana pratilo je više od 140 učesnika sa svih BIH univerziteta. Predstavnici UNZE bili su
menažeri za kvalitet organizacionih jedinica-fakulteta Spahija Kozlić, Bernard Hrabaš,
Nermina Mandra i jedan od predstavnika studenata u Forumu za kvalitet Vedad Malkoč
sa Zdravstvenog fakulteta.
13. 02. 2006 godine na Fakultetu za metalurgiju i materijale u organizaciji kancelarije za
kvalitet je održan interni seminar: ''Elementi QMS-a u visokom obrazovanju''. Seminar je
bio namjenjen članovima Odbora za kvalitet, a ukupno je učestvovalo 37 učesnika.
Sredinom marta 2006 godine okončane cjelokupne aktivnosti u vezi sa realizacijom
ankete u vezi sa Bolonjskim procesom i zajedno sa rezultatima ranije anketiranih OJ
provedena detaljna analiza, a preporuke i zaključci dostavljeni OJ i Senatu Univerziteta
(16.03.2006 godine).
Od 07-11 maja 2006. godine menadžer za kvalitet je prisustvovao seminaru pod nazivom
''Osiguranje kvalitete u visokom obrazovanju'' koji je realizovan na Karl-Franzens
79
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
-
-
-
-
-
-
Univerzitetu u Grazu. Učesnici seminara su bili koordinatori za osiguranje kvaliteta sa
osam BiH univerziteta koji učestvuju u ovom projektu (Univerzitet u Sarajevu, Univerzitet
u Istočnom Sarajevu, Univerzitet u Bihaću, Univerzitet u Zenici, Univerzitet u Tuzli,
Univerzitet u Banja Luci, Univerzitet ''Džemal Bijedić'' Mostar i Sveučilište Mostar).
Detaljniji iozvještaj u prilogu 2:
U sklopu prvog dana održavanja manifestacije: ''Dani otvorenih vrata UNZE'', dana 15.
05. 2006 godine u sali 10 Fakulteta za metalurgiju i materijale u 12,00 h održana je
prezentacija na temu: ''Razvijanje svijesti o Bolonjskom procesu''. Prezentaciju je održao
koordinator TEMPUS projecta ''Strengthening Quality Assurance in Bosnia and
Herzegovina'' UM_JEP_19074-2004 iz Svjetskog Univerzitetskog Servisa (SUS) –Ured u
Sarajevu mr. Asim Jusić. Nakon održane prezentacije mr. Asim Jusić je posjetio
kancelariju menadžera za kvalitet UNZE, a tom prilikom su dogovorene i daljnje aktivnosti
na opremanju kancelarije za kvalitet kao dio ovog TEMPUS projekta. Naime, prema
termin planu realizacije projekta krajem juna ili početkom jula 2006 godine (zavisno od
dinamike kojom bude isporučivana oprema prema pojedinim univerzitetima) predviđeno
je opremanje kancelarije menadžera za kvalitet informatičkom i drugom opremom u
vrijednosti 17 000 KM.
Dana, 22.05. 2006 godine iz kancelarije menadžera za kvalitet su date informacije u vezi
sa aktivnostima na upravljanju kvalitetom i uspostavi QMS-a na UNZE za Ministarstvo
civilnih poslova BiH kao dio ukupne informacije u vezi sa ispunjavanjem odredbi iz
Bolonjskog procesa.
Na sastancima Projektnog tima koji su održani: 23.03.2006(3.), 13.04.2006 (4.),
12.05.2006 (5.) i 29. 05 2006 (6.) godine razmatrana su brojna pitanja u vezi sa
projektom, a koja se odnose na samo definisanje projektnog zadatka, snimak postojećeg
stanja u vezi sa QMS-om na OJ, kreiranje i usvajanje forme anketnog upitnika i sam
proces evaluiranja nastavnog procesa od strane studenata, snimak postojećeg stanja i
uspostavu jedinstvenog sistema šifriranja dokumentacije na svim OJ UNZE, izradu
planova obuke za kvalitet, kompletiranje projektnog tima predstavnicima studenata i
uključivanjem ECTS koordinatora, kao i niz drugih pitanja značajnih za uspostavu kulture
kvaliteta na UNZE. Većina ovih aktivnosti je još uvijek u toku.
Juna 2006.godine usvojen je Projektni zadatak Implementacija sistema kvaliteta na
UNZE od strane Poslovnog kolegija Rektorata,
U radu projektnog tima tokom perioda juni-septembar 2006. godine urađeni su najvažniji
pripremni dokumenti sistema kvaliteta Poslovnik o kvalitetu UNZE i Novi sistem šifriranja
dokumentacije na UNZE koji su sa 01.09.2006. pušteni u testni period korištenja,
Projektni tim je tokom jula započeo na pripremi za drugu Internu evaluaciju stanja a
saglasno odluci Kolegija Rektorata rok za provođenje ove aktivnosti je 30.09.2006.
Krajem 2006. godine započinje postdiplomski studij na smijeru METROLOGIJA koji se
izvodi unutar Tempus SCM projekta zajedno sa Univerzitetom u Erlangenu i
Univerzitetom u Mariboru (detalji dostupni na www.unze.ba) u čijem NPP značajan dio je
posvećen sistemu kvaliteta
Decembra 2006. godine planiran je sedmodnevni seminar u Zenici za članove Odbora za
kvalitet svih OJ UNZE unutar projekta Procedure sistema kvaliteta i značaj za
preduzetničku orijentaciju univerziteta u saradnji sa Katoličkim Univerzitetom iz Genta i
Tehničkim univerzitetom iz Wroclava (Poljska) unutar Tempus SCM projekta
Na osnovu gornjeg hronološkog osvrta na planirane i provedene aktivnosti može se
rezimirati sljedeće:
-
Projekat se realizuje predviđenom dinamikom i u skladu sa aktivnostima Tempus projekta
''Osiguranje kvaliteta na univerzitetima u BiH'', kao projekta koji nosi naziv ''Strukturalni
razvoj osiguranja kvaliteta u visokom obrazovanju'', finansiran od strane vlade
Lihtenštajna, a uz podršku Austrijske agencije za razvoj. Učešće u ovim projektima će
pomoći:
80
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
ƒ
ƒ
ƒ
ƒ
Osposobljavanju koordinatora za osiguranje kvaliteta i dalji trening akademske
populacije na univerzitetu u praksama osiguranja kvaliteta.
Uspostavljanju i opremanju Centra za Osiguranje Kvaliteta na UNZE i OJ.
Informiranju kompletne akademske populacije na UNZE o postojanju i radu
novouspostavljenih Centara putem javne promocije i diseminacije informacija o
radu Centara putem štampanih i elektronskih medija.
Umrežavanje Centara međusobno, kao i njihova integracija u BiH i slične
europske i međunarodne strukture.
81
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
8. NAJVAŽNIJE
2007.GODINI
PLANIRANE
AKTIVNOSTI
UNZE
U
8.1. UVOD
Pojedinačni planovi rada fakulteta predstavljaju u velikoj mjeri osnovu za Plan rada
Univerziteta i to najviše u segmentu akademskih aktivnosti (naučno-nastavni i naučnoistraživački rad).
Struktura ovoga Plana je sljedeća:
• akademske aktivnosti,
• upravljanje ljudskim resursima (HRM)
• infrastruktura,
• aktivnosti Rektorata,
• finansijski plan-budžet.
8.2. AKADEMSKE AKTIVNOSTI
Najvažnije akademske aktivnosti (naučno-nastavni i naučno-istraživački rad) u 2007. godini
će biti fokusirane na sljedeće:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Održavanje kontinuiteta na dodiplomskom studiju u okviru 25 studijskog odsjeka sa
ukupno 22 diplome.
Uhodavanje svih mehanizama Bolonjskog procesa, naročito ECTS sistema prenosa
bodova.
Otvaranje novih studijskih odsjeka samo uz zadovoljavanje sljedećeg preduslova:
postojanje kritične mase stalno zaposlenih doktora nauka i potreba okruženja i šire
društvene zajednice,
Nastaviti sa praksom razmjene studenata prema Bolonjskoj deklaraciji sa
univerzitetima u Bosnia i Hercegovini, a naročito sa univerzitetima u inostranstvu.
Povećati broj upisanih studenata u I godinu za 10-20% u odnosu na prethodnu
godinu.
Predviđa se promocija između 220 i 250 završenika na dodiplomskim studijama na
Univerzitetu.
Nastaviti sa nastavom na interdisciplinarnom studiju u oblasti društvenohumanističkih nauka i novoformiranih postdiplomskih studija na Pravnom,
Ekonomskom i Mašinskom fakultetu..
Održati sadašnju kvotu prijave magistarskih i doktorskih radova.
Radi promocije Univerziteta pokrenuti proceduru dodjele počasnog doktorata nauka
istaknutom pojedincu, ili pojedincima.
Početi sa sistematskim planiranjem i ustrojavanjem naučno-istraživačkog rada s
ciljem obezbjeđenja magistara i doktora nauka, s jedne strane, i realizacije projekata
sa finansijskim efektima za Univerzitet, s druge strane. Nosioci ovih aktivnosti treba
da budu katedre Univerziteta.
Poboljšati aktivnosti u vezi prijava na domaće i međunarodne konkurse koji se tiču
finansiranja naučno-istraživačkih projekata (posebno FP 7 i Tempus).
Poboljšati kondicionu spremnost nastavnog osoblja u smislu prezentiranja rezultata
istraživanja na skupovima i u časopisima (naročito u indeksiranim i referalnim
časopisima).
82
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
•
•
•
Održati kontinuitet u organizaciji naučno-stručnih skupova koje organizuju članice
Univerziteta te proširiti na nove uz uključivanje i drugih OJ.
Održati kontinuitet u izdavačkoj djelatnosti: knjige i udžbenici, kao i periodika
(časopisi).
Uvezati funkcionisanje katedri na dva tehnička fakulteta sa zavodima na MI «Kemal
Kapetanović» i u istraživačkom i nastavnom segmentu.
8.3. UPRAVLJANJE LJUDSKIM RESURSIMA (HRM)
Za upravljanje kadrovima na Univerzitetu važno je posmatrati dva važna aspekta:
obezbjeđenje kadrova sa titulama doktora i magistara i zaokruživanje punog kapaciteta
Službi Rektorata i OJ kadrovima različitih specijalnosti, a najviše imajući u vidu činjenicu da
je od 1.1.2007. godine stalna članica Univerziteta i MI «Kemal Kapetanović»
Strateški je potrebno na Univerzitetu povećati godišnje broj stalno uposlenih doktora nauka
za najmanje 5, a isto toliko i magistara nauka. Takvom dinamikom bi Univerzitet u Zenici
spremno dočekao akreditaciju za pet do šest godina. Ovo znači da je osim sopstvenog
razvoja doktora nauka na našem Univerzitetu, neophodno upošljavati još po dva do tri
doktora nauka svake godine sa strane a posebno sa mlađim kadrovima koji sa po okončanju
magistarskih i doktorskih studija vraćaju u BIH odnosno Zenicu ili region. Ovaj zadatak je
strateški i njegova realizacija će biti umnogome olakšana realizacijom projekta „Strateško
planiranje kadrova“ na Univerzitetu u Zenici kroz koji je povećan materijalni status nastavnog
osoblja za 45%. Ovo povećanje će se zadržati i u narednom periodu. Osim toga, od
1.1.2007. godine će se početi primjenjivati i Pravilnik o plaćama i drugim nakanadama, čime
će se radni angažman još više stimulisati.
Predviđa se da će na Univerzitetu u toku 2007. godine doktorirati dva do tri kantidata, a
magistrirati 3 do 5 kandidata. Za profesore koji po osnovu Zakona trebaju biti penzionisani
završetkom 2007. godine potrebno je već u septembru mjesecu uposliti nove asistente, po
principu 2 penzionisana profesora – 3 novoprimljena asistenta. Ovo najviše iz razloga
stvaranja konkurencije i šire baze za selekciju novih kadrova.
U toku prvih mjeseci 2007. godine potrebno izvršiti preraspodjelu uposlenika sa MI «Kemal
Kapetanović» u Službe Rektorata. Na ovaj način će se potpuno preuzeti sve funkcije
integrisanog univerziteta i uhodati svi mehanizmi, naročito mehanizmi finansijskih tokova.
8.4. INFRASTRUKTURA UNIVERZITETA
Uzimajući u obzir činjenicu da finansijska situacija u državi, a tako i u Zeničko-dobojskom
kantonu nije kakva bi trebala biti, a najviše zbog nedovoljne privredne aktivnosti, potpuno je
jasno da Univerzitet u Zenici treba da nađe prikladan način značajnijeg finansijskog ulaganja
za izgradnju infrastrukture i obnavljanje istraživačke opreme. Naime, ovo je jedan od važnih
kriterija pri akreditaciji u smislu zadovoljavanja normativa i standarda u pogledu prostora za
izvođenje nastave, savremenih edukacionih tehnika, istraživačke opreme itd..
U ovom smislu urađene su veoma opsežne aktivnosti oko pribavljanja povoljnog kredita za
Univerzitet u visini od 5.000.000,- EUR-a. U toku prvih dva do tri mjeseca 2007. godine
potrebno je završiti pregovaranje oko ponuđenih cijena specificirane opreme, zatim potpisati
Ugovor o isporuci opreme, te slijedom toga će Vlada Federacije BiH, svoj zaključak
automatizmom preinačiti u odluku. Ovim bi se počela realizirati završna faza kreditnog
zaduženja. U odnosu na prvobitni plan raspodjele kreditnih sredstava po principu 3.000.000
EURO za izgradnju novih i adaptaciju postojećih objekata Univerziteta, a 2.000.000 EURO
na nabavku istraživačke opreme i namještaja, u toku 2006. godine izvršena je izmjena.
83
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naime, kreditno zaduženje je isključivo robog tipa, pa prema tome, uz saglasnost odgovornih
u Vladi Ze-Do kantona, odlučeno je sljedeće: iznos kredita će se upotrijebiti za nabavku
opreme i namještaja, a za izgradnju objekata će se opredjeliti sredstva iz Budžeta Kantona
(u nacrtu budžeta Univerziteta u Zenici predviđen je početni iznos za izgradnju Pravnog i
Ekonomskog fakultata (zgrada stare gimnazije) od 1.000.000 KM, a dalja sredstva će se
obezbijediti iz projekta kapitalnih ulaganja Kantona).
Također, potrebno je u toku 2007. godine istražiti sve mogućnosti oko dobijanja objekata
Rudarskog hotela za potrebe studentskog smještaja i smeštaja gostujućih nastavnika i
studenata (kako primjena Bolonjske deklaracije odmiče, za očekivati je sve veći broj i
gostujućih studenata u okviru dogovorenih razmjena studenata). Trebalo bi da postoje realne
mogućnosti da se ovo realizira.
Uključivanjem u Univerzitet MI «Kemal Kapetanović» napravljene su sve pretpostavke da se
istraživački i nastavni proces u oblasti tehničkih nauka u potpunosti zaokruže. Naime,
utroškom većeg dijela kredita za nabavku istraživačke opreme u laboratorijama tehničkih
fakulteta, kao i aktivnostima MI «Kemal Kapetanovič» na nabavci nove opreme, obezbjeđeni
su uslovi da Univerzitet u Zenici zaista bude reprezentativan u pogledu istraživačkih
kapaciteta u oblastima tehničkih nauka. Ovo se temelji na činjenici da je Osnivač preuzeo
obavezu skoro cjelokupnog finansiranja plata za zaposlenike na Institutu, pa da njihov vlastiti
prihod može da bude usmjeren većim dijelom na nabavku opreme.
8.5
AKTIVNOSTI REKTORATA
Poslovne, organizacione i akademske aktivnosti Rektorata Univerziteta u Zenici u 2007.
godini trebaju da budu logičan nastavak aktivnosti provedenih u 2006. godini. Najvažnije bi
bile sljedeće:
1. Rukovođenje realizacijom kreditnog zaduženja i investicionog ulaganja s ciljem
infrastrukturnog jačanja Univerziteta.
2. Uhodavanje svih mehanizama integrisanog Univerziteta.
3. Uređenje ulaza u zgradu Rektorata.
4. Aktivnosti oko funkcionisanja MI „Kemal Kapetanović“ kao članice Univerziteta.
5. Jačanje pozicije i uloge integrisanih katedri na Univerzitetu.
6. Učešće u aktivnostima vezanih za odvijanje nastave na dodiplomskim studijama, kao
i u aktivnostima vezanim za eventualno otvaranje novih studijskih odsjeka.
7. Učešće u svim aktivnostima vezanim za postdiplomske studije, te prijave i odbrane
magistarskih i doktorskih radova.
8. Završne aktivnosti oko postupka samoevaluacije.
9. Štampa i distribucija Institucionalnog plana razvoja, Informacionog paketa
Univerziteta u Zenici, Vodiča za brucoše i Godišnjeg izvještaja za 2006.godinu.
10. Intenziviranje svih aktivnosti na projektu razvoja sistema kvaliteta na UNZE te rad na
projektu „Uvođenje sistema kvaliteta prema ISO 9001:2000“.
11. Nastavak aktivnosti oko formiranja Fonda za naučno-istraživački rad.
12. Izrada preostalih neophodnih normativnih akata.
13. Dosljedna primjena Pravilnika o plaćama.
14. Nastavak aktivnosti u vezi početka funkcionisanja Tehnološkog parka.
15. Nastavak aktivnosti na polju međuuniverzitetske i međunarodne saradnje.
16. Učešće predstavnika Univerziteta u Zenici u raznim vidovima saradnje sa
institucijama međunarodne zajednice, naročito sa institucijama koje provode reformu
visokog obrazovanja u Bosni i Hercegovini
17. Izvršiti promocije diplomaca na fakultetima, te promociju magistara i doktora na
Univerzitetu.
84
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
9. ZAKLJUČAK
Godišnji izvještaj o radu UNIVERZITETA U ZENICI U 2006. GODINI koji čitate je treći
izvještaj ovakve vrste načinjen na Univerzitetu u Zenici od njegovog osnivanja. Sigurno je
stoga da on ima svoje brojne manjkavosti uzrokovane kako objektivnim tako i
subjektivnim okolnostima no posve je sigurno da on predstavlja dobru osnovu za brojne
analize i zaključke koji se iz njega mogu izvesti. Vjerujemo da će on biti interesantan ne
samo zaposlenim nastavnicima i saradnicima na UNZE, nego još više studentima i onima
koji nas finansiraju, kao i onima koji od nas očekuju nove školovane mlade ljude spremne
da se uhvate u koštac sa izazovima razvoja savremenog čovječanstva. Kroz prethodnih 8
poglavlja učinjen je napor da se da presjek kroz najvažnije aktivnosti Univerziteta u Zenici
koji 2007.godinu započinje sa godinom iskustva kao integrisana visokoškolska institucija
u skladu sa odrebama Bolonjskog procesa. Uz izvještaj menadžmenta univerziteta o radu
i postignućima u 2006.godini tu su i hronologija najvažnijih događaja, pregledi najvažnijih
internih i međunarodnih projekata rađenih na univerzitetu kao i pregled diplomanata na
OJ - fakultetima članicama. Elementi naučno-istraživačkog i stručnog rada dati su kroz
podatke o magistrantima, doktorantima, radovima objavljenim na naučno-stručnim
konferencijama i skupovima, projektima rađenim na fakultetima članicama, knjigama koje
su štampane i publikovane u 2006.godini te organizaciji seminara, skupova, konferencija
i dr. Najvažnija postignuća iz Bolonjskog procesa (opšti nivo ispunjenih obaveza i sistem
kvaliteta na UNZE) su obrađeni u posebnom poglavlju. Poglavlje 8. tretiralo je planirane
aktivnosti za 2007.godinu. U prilogu ovog Godišnjeg izvještaja dati su detaljni izvještaji za
svaku organizacionu jedinicu – fakultet po jedinstveno utvrđenoj metodologiji i sadržaju
prikaza.
Na bazi svega prezentovanog generalno se može zaključiti da je rad UNZE u 2006.
godini uspješno završen. Detektovane su brojne slabosti i nedostaci, kao i prilike i
mogućnosti, koje ovakve godišnje analize očigledno pokazuju i na svim zaposlenim
UNZE je da se u 2007.godini i godinama koje su pred nama predano radi na njihovom
otklanjanju sa jedne strane odnosno realizaciji sa druge strane.
85
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10. PRILOZIPREGLED DJELATNOSTI
FAKULTETA ČLANICA UNZE U
2006.GODINI
86
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10.1. FAKULTET ZA
METALURGIJU I MATERIJALE
- GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA
2006.GODINU-
87
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
1. DIPLOMANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI
1.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
2.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
3.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
4.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
5.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
6.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
7.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
Senada Mujić
Elektrokemijska metoda
međukristalnu koroziju
Prof. dr Muhamed Pašić
ispitivanja
osjetljivosti
čelika
na
Amel Čatić
Simulacija procesa u elektrolučnoj peći korištenjem MatLab
programa sa fokusom na pjenasti indeks troske
Prof. dr Zakir Pašalić
Mevludin Husretović
Uticaj porijekla i masenog udjela elektrofilterskog pepela na
čvrstoću cementa
Prof. dr Muhamed Pašić
Nezir Čamđić
Karakterizacija mikroniziranja prašine u tvornici silicijuma Jajce i
mogućnost njenog korištenja kao industrijske sirovine
Prof. dr Muhamed Pašić
Durak Edin
Karakterizacija i mogućnost primjene mulja nakon ispiranja
granulata ležišta krečnjaka Bojković kod Kiseljaka
Prof. dr Muhamed Pašić
Behrudin Halaba
Tehničko – ekonomski pokazatelji proizvodnje ferosilicija
Prof. dr Mirsada Rizvanović
Nedžib Kobilica
Arhitektonski kamen kao građevinski materijal kod izrade ukrasnih
površina u graditeljstvu
Prof. dr Muhamed Pašić
2. DOKTORANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI
Ime
i
doktoranta
Naslov
rada
Mentor
prezime
doktorskog
Jusuf Duraković
DEFINISANJE OPTIMALNIH TEHNOLOŠKO-TERMIČKIH
PARAMETARA PROCESA PROIZVODNJE OPEKA U
PROTOČNIM PEĆIMA
Prof. Dr Asim Karić
88
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
REZIME
Potreba za izradom kvalitetnih opekarskih proizvoda i smanjenjem
potrošnje energije navodi istraživače za optimizacijom potrošnje
energije putem matematičkog modeliranja.
Današnji nivo proizvodnje opekarskih proizvoda zahtijeva da se
proizvodi dobiju kao ekološki zdravi i ugodni za gradnju objekata i
isto tako da potrošnja energije bude minimalna. Ovaj rad
predstavlja pionirsko djelo u oblasti istraživanja nemetala u
opekarskoj industriji u BiH. U radu je tražena veza između sirovine,
kvaliteta proizvoda i potrošnje energije. Kompletan istraživački rad
je zamišljen da se radi sa podacima iz pogona IGM Visoko. Zbog
toga su obavljena različita ispitivanja uzoraka glina sa ležišta Golo
Brdo kod Viskog kako bi se dala ocjena o kvalitetu sirovine za njenu
upotrebu i pronašla veza između sirovine i gotovog proizvoda.
Optimizacija potrošnje energije u tunelskoj peći je izvršena putem
definisanja optimalnih tehnološko-tehničkih parametara pomoću
matematičkog modela. Postavljanjem matematičkog modela
dobijena je matematička zakonitost za temperaturno polje u peći i
temperaturno polje u proizvodu. Postavljanjem bilansne jednačine
ulaza i izlaza energije za tunelsku peć omogućeno je posmatranje
uticajnih parametara na potrošnju energije.
Kratki rezime rada:
Provjera matematičkog modela putem praktičnih mjerenja prostorne
raspodjele temperature u peći i proizvodu je izvršena u tunelskoj
peći u pogonu IGM Visoko. Rezultati modela su potvrđeni u praksi i
opšta je ocjena da postoji dobra saglasnost zadatog režima
zagrijavanja sa režimom koji se dobije eksperimentalnim putem.
Ovo ukazuje na mogućnost praktične primjene modela u
proizvodnoj praksi. Rezultati modela bi trebali biti ulazni podaci za
automatsko vođenje procesa proizvodnje opekarskih proizvoda u
tunelskim pećima.
Ključne riječi: matematički model, optimizacija, energija,
proizvod
SUMMARY
An optimization of the energy consumption by mathematical model
is a result of the needs for production of quality brick products and
decreased energy consumption.
Current level of brick production requires getting the ecological and
attractive product and, at the same time, the energy consumption
should be minimal.
This disertation represents pionir work on the non-metal research
field in BiH brick production. It was searched a connection among
the raw materials, quality of the product and energy consumption.
The whole research work was planned to relize with data of the IGM
factory, Visoko. The clay samples from clay-bad Golo Brdo, nearby
Visoko, were tested how it could be possible to give a valuation of
the raw materials quality for usage and find the connection between
raw materials and final product.
The optimization of the energy consumption into tunnel kiln was
performed by mathematical model trough definitions of the optimal
89
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
technological parameters. The mathematical model gives
mathematical regularity for the temperature fields into the kiln and
product. Balance equation of the input and output energy of the
tunnel kiln makes possible to observe an influence of choosen
parameters on the energy consumption. Checking of the
mathematical model by measuring of the space distribution
temperature into the kiln and product was performed in the tunnel
kiln of IGM Visoko.
The results of the model were confirmed, that is there is good
agreement between needed heat treatment and heat treatment
gained by measuring. This implys application of the model in the
production practice. The results of the model should be input data
for automatically managing of the brick production into the tunnel
kilns.
Key words: mathematical model, optimization, energy, product
Sastav komisije
odbranu rada:
za
Prof. Dr Asim Karić, Fakultet za metalurgiju i materijale; Zenica
Prof. Dr Sulejman Drljević, profesor emeritus
Prof. Dr Sead Delalić, Mašinski fakultet, Tuzla
3. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
INTENZIFIKACIJA ODSUMPORAVANJA ČELIKA SA SADRŽAJEM
UGLJIKA IZNAD 0,8% U INDUKCIONOJ PEĆI
Mr Raza Sunulahpašić, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 37
ISBN 9958-785-02-1
Sumpor u gvožđu i čeliku predstavlja nepoželjnog pratioca jer snižava sve
tehnološke I upotrebne vrijednosti (izuzetak je čelik za automate). U
proizvodnji čelika, proces odsumporavanja je označen kao redukcioni
proces, i najčešće zahtijeva odvojene procesne etape. U radu je primjenjena
tehnologija sa radom u zaštitnoj atmosferi, dodatkom sintetičke troske, jakih
sredstava za odsumporavanje uz dodatno produvavanje argonom.
Smanjenje sadržaja sumpora koje je postignuto u indukcionoj peći
predstavlja važan doprinos tehnologiji proizvodnje čelika sa sadržajem
ugljika > 0,8%.
Istraživanje odsumporavanja je provedeno u indukcionoj peći na
Metalurškom insitutu „Kemal Kapetanović” koristeći bazičnu vatrostalnu
oblogu.
Klučne riječi:
odsumporavanje, indukciona peć, visokougljenični čelik
2.
90
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naslov rada:
TRIP ČELIK – TRENDOVI U PROIZVODNJI I KONSTRUKCIJI TTT
Paper Title :
DIJAGRAMA
Autori/
Mr Aida Mahmutović, University of Zenica, B&H
Authors :
Edhem Ohran, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
Kongres
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
/Congress :
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
Podaci o
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
zborniku
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 225
/
Proceedings
ISBN 9958-785-02-1
Data
Multifazni TRIP čelici konstantno dobivaju na važnosti u svojoj primjeni u
automobilskoj industriji. TRIP čelici omogućavaju povoljne kombinacije
čvrstoće i duktilnosti. Međutim, njihova proizvodnja je moguća jedino
postupcima kontinuiranog žarenja. Cilj ovog rada je konstrukcija
izotermalnog TTT dijagrama za čelik TRIP 15 do njegove potpune
Rezime /
transformacije u ferit, zaostali austenit i beinit. Mikrostrukture i tvrdoće ovog
Summary
čelika za različite tretmane žarenja su predstavljene u radu. Istraživanja su
obavljena na Institutu za ferometalurgiju IEHK-RWTH univerziteta Ahen,
Njemačka.
Ključne riječi:TRIP čelici, izotermalni TTT dijagrami
3.
Naslov rada: ISTRAŽIVANJE TEHNOLOGIJE PROIZVODNJE OD VERMIKULARNOG
Paper Title :
LIVA
Autori/
Dr Milinko Ostojić, University of Zenica, B&H
Authors :
Mr Hasan Avdušinović, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
Kongres
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
/Congress :
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Podaci o
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
zborniku
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
/
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 73
Proceedings
Data
ISBN 9958-785-02-1
Svrha ovog istraživanja je utvrđivanje tehnologije proizvodnje odlivaka od
vermikularnog liva. Kontrola udjela vermikularnog grafita u mikrostrukturi
matriksa je veoma otežana tokom solidifikacije legure zbog osjetljivosti rasta
grafita na brzinu hlađenja-pothlađenja i veličinu presjeka odlivka. Na ovaj
proces moguće je uticati na slijedeći način: izborom hemijskog sastava liva i
Rezime /
komponenata uloška, režimom topljenja metala, metode vermikulacije i
Summary
inokulacije, livenjem i dr.
Ključne riječi:
vermikularni grafit, kokile, perlitno feritna struktura, mehaničke
osobine
4.
Naslov rada: ISTRAŽIVANJE ZAVISNOSTI BRZINE TOPLJENJA CA-ŽICE OD NAČINA
Paper Title :
NJENE ZAŠTITE
Autori/
Mr Aida Mahmutović, University of Zenica, B&H
91
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 43
ISBN 9958-785-02-1
Injektiranje kalcija je najpopularniji metod unošenja kalcija u cilju postizanja
niskih sadržaja sumpora, kisika i za kontrolu oksidnih uključaka. Jedan od
najraširenijih postupaka je postupak uvođenja punjene žice, tzv. WFpostupak (Wire-Feeding Method). Cilj ovog rada je da predstavi istraživanja
usmjerena u pronalazak adekvatnih poboljšanja zaštite čeličnog plašta
punjene žice od prijevremenog topljenja, u smislu pronalaženja
odgovarajućeg izolatora čeličnog plašta žice, i na taj način doprinese
povećanju efikasnosti WF-postupka. Predstavljen je dio eksperimentalnih
rezultata dobijenih na osnovu istraživanja obavljenih na Institutu za
ferometalurgiju IEHK RWTH Univerziteta u Ahenu, Njemačka.
Ključne riječi:
WF-postupak, legirajući dodaci, odnosi topljenja punjene žice
5.
Naslov rada:
UTICAJ REZIDUALNIH ELEMENATA NA PROCESE
Paper Title :
MIKROSEGREGACIJE
Autori/
Mr Aida Mahmutović, University of Zenica, B&H
Authors :
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
Kongres
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
/Congress :
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
Podaci o
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
zborniku
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 49
/
Proceedings
ISBN 9958-785-02-1
Data
Glavni cilj rada je baziran na istraživanju uticaja modernih tehnologija
kontinuiranog livenja i većih brzina hlađenja na osobine čelika kao što su
struktura, mikrosegregacije i uključci. Očvršćavanje čelika za različite
postupke kontinuiranog livenja sa različitim brzinama hlađenja predstavljeno
je preko dva primjera. Hemijski sastav čelika i sadržaj rezidualnih elemenata
su bazirani na upotrebi čeličnog otpada u proizvodnji elektročelika. Ispitan je
Rezime /
uticaj povišenih sadržaja bakra, sumpora i kalaja s obzirom na procese
Summary
solidifikacije i formiranje uključaka. Za ove eksperimente osnovu je
predstavljao konstrukcijski čelik S355. Istraživanja koja obuhvataju procese
solidifikacije su urađena na Institutu za ferometalurgiju RWTH univerziteta –
Ahen u Njemačkoj.
Ključne riječi:
kontinuirano livenje, solidifikacija, čelični otpad, rezidualni elementi
6.
Naslov rada:
Paper Title :
UTICAJ STEPENA DEFORMACIJE NA MEHANIČKE OSOBINA ČELIKA
X5CRNIMO18 12
92
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Mr Behar Alić, University of Zenica, B&H
Dr Fuad Begovac, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 153
ISBN 9958-785-02-1
Čelik X5CrNiMo18 12, prema standardu DIN 17440:1970, spada u grupu
austenitnih nehrđajućih čelika. Koristi se u gašenom stanju, a odlikuje se
relativno niskom vrijednošću napona tečenja, prosječnim čvrstočnim
karakteristikama i visokim vrijednostima duktiliteta i energije udara. U toku
hladne plastične prerade, zbog nestabilnosti austenita, dolazi do promjene
njegovih mehaničkih karakteristika. Postupkom hladnog vučenja žice ∅8 na
∅5 mm, sa različitim parcijalnim i ukupnim stepenima deformacije, ispitivan
je uticaj stepena deformacije na promjenu stepena ojačavanja predmetnog
čelika. Na osnovu rezultata ispitivanja prezentiranih u ovom radu utvrđen je
karakter i iznos promjene mehaničkih osobina pri hladnoj deformaciji.
Ključne riječi:
deformacija,stepen deformacije, mehaničke osobine, struktura, brzo
hlađenje u vodi, vučenje, austenit, martenzit, ojačavanje
7.
Naslov rada:
ISPITIVANJE TEMPERATURE ZAGREVA ŠIPKI OD MJEDI PRI
Paper Title :
HLADNOM VUČENJU PUTEM TERMOVIZIJE
Autori/
Dr Mirsada Oruč, University of Zenica, B&H
Authors :
Mr Edin Terzić, Metalurški nstitute “Kemal Kapetanović”, Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
Kongres
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
/Congress :
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
Podaci o
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
zborniku
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 159
/
Proceedings
ISBN 9958-785-02-1
Data
Pri hladnom valjanju i vučenju na račun toplote plastične deformacije i
toplote trenja u kontaktu metala sa valjcima ili matricom traka ili šipka se
zagrijava u ovisnosti od uslova deformacije i hlađenja. Prilikom hladnog
vučenja šipki od mjedi promjera ∅15,6 mm nakon vrućeg valjanja, na
promjer ∅14,2 mm primjećeno je njihovo zagrijavanje. Jedan od načina
Rezime /
mjerenja tog zagrijeva je i termovizija, koja daje pouzdane pokazatelje
Summary
rasporeda i veličine temperatura na površini vučenih šipki. Veće povećanje
temperature može da utiče na promjenu osobina hladno vučenog ili valjanog
proizvoda.
Ključne riječi:
hladno vučenje, mesing, šipke, termovizija
8.
Naslov rada:
TERMIČKA OBRADA KUĆIŠTA ZA NAFTNU INDUSTRIJU
93
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Dr Fuad Begovac, University of Zenica, B&H
Taib Hevlida, dipl. inž, BNT Novi Travnik, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 189
ISBN 9958-785-02-1
Za naftnu industriju izrađeno je 500 komada kućišta ∅270/∅230x270 mm
od bešavno valjanih cijevi čelika N80Q po API normama.
Do definisanja i izvođenja u industrijskim uslovima nove tehnologije termičke
obrade kućišta, sa ranije izvedenim tehnologijama nisu postignute
ugovorene mehaničke osobine sadržane u API Specifikacija 5CT:2002.
U ovom radu su prezentirane ugovorene mehaničke osobine, hemijski
sastav čelika, specifičnosti definirane i izvedene tehnologije termičke
obrade, te rezultati mehaničkih i metalografskih ispitivanja kućišta za naftnu
industriju.
Ključne riječi:
kućište, čelik N80Q, API specifikacija 5CT, TO, mehaničke osobine,
mikrostruktura
9.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
OCJENA ISCRPLJENOSTI MATERIJALA USLJED PUZANJA
VISOKOOPTEREĆENIH KOMPONENTI KOTLOVSKOG POSTROJENJA
NA OSNOVU TRD PROPISA
Mr Raza Sunulahpašić, University of Zenica, B&H
Halima Hadžiahmetović, dipl. Inž., Energoinvest d.d. Sarajevo, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 201
ISBN 9958-785-02-1
Tokom eksploatacije materijal pregrijača pare trpi promjene koje se
manifestuju kroz degradaciju osobina, te su stoga neophodne stalne
kontrole i periodična ispitivanja u cilju utvrđivanja trenutnog stanja
materijala. Cilj ispitivanja je bio da se utvrdi uticaj režima rada na
iscrpljivanju materijala, odnosno projektovani eksploatacioni vijek navedenih
komponenti.
Puzanje i niskociklični zamor su dva osnovna procesa koja utiču na
eksploatacioni vijek neke komponente parnog kotla.
U radu je predložen model za ocjenu stepena iscrpljenosti
visokoopterećenih komponenti usljed puzanja u dijelovima postrojenja kotla
UKO-3 “Natron” Maglaj. Za ocjenu iscrpljenosti korišteni su prevodi TRD
propisa koji su osnova u ovom području. Mehaničko ispitivanje je provedeno
94
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
u Mehaničkom laboratoriju Metalurškog instituta „Kemal Kapetanović”
Zenica
Ključne riječi:
puzanje, degradacija materijala, iscrpljenost materijala, TRD propisi
10.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
UTICAJ RAZLIČITIH POSTUPAKA PROIZVODNJE METALNOG PRAHA
NA OSOBINE PRAHA
Almaida Gigović, dipl. inž., University of Zenica, B&H
Mr Hasan Avdušinović, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 243
ISBN 9958-785-02-1
Danas u svijetu postoje brojni industrijski postupci proizvodnje metalnog
praha. Svi postupci se mogu svrstati u četiri osnovne grupe: mehanički,
fizičko-mehanički, hemijski i fizičko-hemijski postupci. Postupci dobijanja
metalnog praha direktno utiču na fizičke, hemijske i tehnološke osobine
praha, a od kojih direktno zavise osobine finalnog proizvoda. U ovom radu
su prikazane osobine dvije vrste metalnog praha: ASC 100.29 vodom
atomizirani prah i NC 100.24 metalna spužva. Rezultati ispitivanja
karakteristika metalnog praha kao što su veličina čestica, oblik čestica,
nasipna (prividna) gustoća i tečljivost praha su dati u radu.
Ključne riječi:
Fe prah, Fe spužva, atomizacija, redukcija, veličina čestica, oblik
čestica, prividna gustina, vrijeme tečenja
11.
Naslov rada:
METALNE PJENE: PROIZVODNJA – OSOBINE - PRIMJENA
Paper Title :
Autori/
Almaida Gigović, dipl. inž., University of Zenica, B&H
Authors :
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
Kongres
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
/Congress :
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
Podaci o
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
zborniku
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 249
/
Proceedings
ISBN 9958-785-02-1
Data
Poznato je da se kod pjena i drugih poroznih materijala sa ćelijskom
strukturom često susreće kombinacija različitih mehaničkih i fizičkih osobina
Rezime /
kao što je npr.krutost materijala koji istovremeno posjeduje nisku specifičnu
Summary
masu. Zahvaljujući kombinaciji sličnih osobina često se u prirodi susreću
primjeri upotrebe ćelijskih materijala koji imaju funkcionalnu ili konstrukcionu
svrhu (npr. kost ili drvo). Međutim, slabo je poznato da se ovakav materijal
95
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
može dobiti iz različitih metala i legura i da zahvaljujući kombinaciji različitih
osobina predstavlja materijal budućnosti. Cilj ovog rada je predstaviti
postupke proizvodnje metalnih pjena i ćelijskih metalnih materijala kao i
njihove osobine i primjere primjene u praksi.
Klučne riječi:
metalne pjene, porozni metali, ćelijski metali, proizvodnja, osobine,
primjene
12.
Naslov rada:
OLOVO, CINK I BARIT U METALOGENETSKOJ ZONI BOROVICA Paper Title :
VAREŠ
Autori/
Dr Mevlida Operta, University of Zenica, B&H
Authors :
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
Kongres
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
/Congress :
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
Podaci o
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
zborniku
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 287
/
Proceedings
ISBN 9958-785-02-1
Data
Metalogenetska zona Borovica – Vareš je izgrađena od trijarskih klastičnih i
karbonatnih tvorevina u kojima su tokom dugogodišnjih istraživanja utvrđena
značajna ležišta željeza, olova, cinka i barita. U cjelini gledano stepen
istraženosti ležišta i pojava u metalogenetskoj zoni je dosta nizak izuzev
Veovače. Izvedenim sistemskim geološkim istražnim radovima u periodu od
1967. do 1989. godine izvršena je valorizacija rezervi olova, cinka i barita u
ležištu Veovača , dok su u ostalim lokalitetima tek naznačene što ostavlja
prostor za dalja istraživanja. Pred početak ratnih dejstava u BiH prekinuta je
Rezime /
eksploatacija jedinog otvorenog ležišta olova, cinka i barita „Veovača”.
Summary
U radu su prikazani rezultati dosadašnjih istraživanja ležišta olova, cinka i
barita u zoni Borovica-Vareš pri čemu je akcenat dat na rezerve, kvalitet i
mogućnosti primjene ovih mineralnih sirovina. Navedeni su lokaliteti sa
interesantnim mineralizacijama i orudnjenjima što bi išlo u prilog razvoju tog
područja.
Ključne riječi:
olovo, cink, barit, eksploatacija, rezerve, kvalitet, iskorištenje, održivi
razvoj
13.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
PREDNOSTI I NEDOSTACI NEKIH METODA ODREĐIVANJA
GRANULOMETRIJSKOG SASTAVA GLINA
Mr. Marina Jovanović, University of Zenica, B&H
D. Lazić, Fabrika glinice „Birač“ AD, Zvornik, B&H
Lj. Vasiljević, Fabrika glinice „Birač“ AD, Zvornik, B&H
S. Hrustić, Institut „Kemal Kapetanović“, Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
96
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 311
ISBN 9958-785-02-1
Kod kategorizacije glina, važnih sirovina za nemetalnu industriju,
određivanje granulometrijskog sastava predstavlja bitnu stavku. Zbog
postojanja velikog broja metoda ispitivanja različitih načina pripreme
uzoraka za granulometrijska ispitivanja dobivaju se različiti podaci. Kod
korištenja sedimentacionih metoda dobiju se podaci o puno većem sadržaju
sitnih čestica u odnosu na lasersku metodu. Do razlike dolazi zbog
pretpostavke da su sve čestice sferičnog oblika i da podliježu Stokesovom
zakonu, koji se koristi kod sedimentacionih metoda, dok se laserska metoda
smatra mjerodavnijom, jer uzima u obzir i oblik i veličinu čestica.
Ključne riječi:
glina, granulometrijski sastav, metode, faktor kokverzije
14.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
UTICAJ HEMIJSKOG SASTAVA VISOKOPEĆNE TROSKE NA KVALITET
SUPERSULFATNOG CEMENTA
Kimeta Čaušević, Metalurški institut „Kemal Kapetanović“, Zenica, B&H
Dr. Muhamed Pašić, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 329
ISBN 9958-785-02-1
Supersulfatni cement na bazi visokopećne troske Željezare Zenica,
proizveden je u laboratorijama Metalurškog instituta u Zenici, uz opštu
konstataciju da je ta proizvodnja ekonomski, ekološki i energetski
opravdana. Da bi se izbjeglo iznenađenje kod eventualne proizvodnje
supersulfatnog cementa, u ovom radu je istražen uticaj varijacija hemijskog
sastava viokopećne troske na kvalitet cementa. U tu svrhu posebno je
pažnja usmjerena na uzorkovanje i odabir uzoraka granulirane troske.
Eskperimentalni dio je realizovan u tri serije, a sve sa ciljem da se ustanovi
optimalni sastav, finoća mljevenja sirovine i na kraju uticaj različitih
komponenata visokopećne troske na kvalitet cementa.
Ključne riječi:
supersulfatn cement, visokopećna troska
15.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
UTICAJ MASENOG UDJELA, DIMENZIJA I OBLIKA ČELIČNIH VLAKANA
NA OSOBINE BETONA
Adnan Mujkanović, dipl. inž., University of Zenica, B&H
Edin Spahić, dipl. inž., „Širbegović“ d.o.o. Gračanica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
97
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 311
ISBN 9958-785-02-1
U ovome radu su prikazani rezultati ispitivanja uticaja dodatka čeiičnih
vlakana na mehaničke osobine betona. Napravljena je uporedna analiza
najvažnijih osobina betona bez vlakana i betona ojačanog sa tri različita tipa
čeličnih vlakana (ravna vlakna i dva tipa savijenih vlakana). Uticaj masenog
udjela vlakana ispitan je dodatkom 20, 35 i 50 kg/m3 vlakana u mješavinu
betona istog komponentnog sastava. Povećanjem masenog udjela vlakana
generalno se poboljšavaju mehaničke osobine betona. Međutim, veći
dodatak vlakana dovodi do pojave međusobnog povezivanja i
neravnomjerne disperzije vlakana po volumenu betona, kao i smanjenja
obradljivosti mješavine svježeg betona. Dodatak savijenih vlakana, pri istom
masenom udjelu, ima veći efekat na poboljšanje mehaničkih osobina betona
od dodatka ravnih vlakana, premda i ravna vlakna značajno doprinose
prirastu čvrstoće na zatezanje i otpornosti na habanje betona.
Ključne riječi:
beton, čelična vlakna, čvrstoća, habanje
16.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
UTICAJ KONCENTRACIJE HLORIDA U BETONU NA BRZINU KOROZIJE
ČELIČNE ARMATURE
Mr. Farzet Bikić, University of Zenica, B&H
Dr Merzuk Cecan, University of Sarajevo, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 345
ISBN 9958-785-02-1
Korozija čelične armature u betonu je elektrohemijski proces. Glavni
uzročnici korozije čelične armature u betonu su karbonizacija i djelovanje
hlorida.
U ovom radu je prikazano kako koncentracija hlorida koji su direktno dodani
u beton prilikom proizvodnje utiču na koroziju čelične armature. Rezultati
ispitivanja su dati u formi krivih anodne polarizacije čeličnih armatura u
betonu, dobivene metodom linearne voltmetrije. Korišteni elektrolit je
zasićena otopina Ca(OH)2
Ključne riječi:
hloridi, beton, čelična armatura, anodna polarizacija, potencijal, jačina
struje, koncentracija
17.
Naslov rada:
UTICAJ HEMIJSKOG SASTAVA ČELIČNE ARMATURE NA BRZINU
98
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
KOROZIJE U BETONU
Mr. Farzet Bikić, University of Zenica, B&H
Dr Mirsada Riuzvanović, University of Zenica, B&H
Dr Muhamed Pašić, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 339
ISBN 9958-785-02-1
U radu je prikazan uticaj hemijskog sastava čelika na brzinu korozije čelične
armature u betonu. Kao aktivacioni proces korozije u cementu malteru su,
prilikom pripreme probnih tijela, dodavani hloridi. Probno tijelo (radna
elektroda) je čelična šipka ∅6 mm u cementom malteru ∅40 mm. Rezultati
ispitivanja su dati u formi krivih anodne polarizacije čeličnih armatura u
betonu, dobivenih metodom linearne votalmetrije. Korišteni elektrolit je
zasićena otopina Ca(OH)2. Sistem za anodnu polarizaciju se sastoji od
potenciostata EG&G PARC MODEL 263 A, računara i printera. Priprema
radne elektrode kao i samo ispitivanje brzine korozije, vrši se po postupku
koji propisuje JUS U.M1.044
Ključne riječi:
linearna voltmetrija, anodna polarizacija, hloridi, cementni malter,
radna elektroda
18.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
NISKOEMISIONA TERMOIZOLACIONA OSTAKLJENJA
Dr Zijad Pašić, University of Tuzla, B&H
Mr Ilhan Bušatlić, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 433
ISBN 9958-785-02-1
Da bi se smanjili toplotni gubici kroz staklene pregrade pribjegava se
upotrebi dvojnih ili trojnih izolacijskih staklenih pregrada, a u zadnje vrijeme i
upotrebi termoizolacionih ostakljenja sa niskoemisijskim nanosom što je i
tema ovog rada. U radu su prikazane vrijednosti koeficijenta prolaza toplote
(K – vrijednosti W/m2K) različitih sistema ostakljenja, kao i temperature na
unutrašnjoj strani zastakljenja kod vanjske temperature -10oC i unutrašnje
temperature od 21oC koje direktno zavise od K – vrijednosti. Također su dati
primjeri najboljih rješenja termoizolacionih staklenih pregrada kao što su
sistemi trojnih ostakljenja sa K-vrijednošću 0,4 W/m2K
Ključne riječi:
99
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
termoizolaciona ostakljenjenja, niskoemisijski nanos, toplotni tok,
koeficijent prolaza toplote, emisijska vrijednost
19.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
APSORPCIJSKA I REFLEKSNA SUNČANO ZAŠTITNA OSTAKLJENJA
Dr Zijad Pašić, University of Tuzla, B&H
Mr Ilhan Bušatlić, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 439
ISBN 9958-785-02-1
Nagomilavanje toplote usljed prekomjernog osunčenja u toku ljeta, narušava
klimu prostora, udobnost i dodatno povećava potrošnju energije uvođenjem
sistema za hlađenje. Energija koju troše sistemi za hlađenje, često je veća
od energije potrebne za zagrijavanje objekta. U nastojanju da se prevaziđu
ovi problemi pronađena su tzv. apsorbujuća i reflektujuća stakla, a kasnije i
visoko selektivna stakla kao najkvalitetnija stakla u pogledu zaštite od sunca
i toplinske zaštite. U radu su obrađena ova tri tipa sunčano zaštitnih stakala
koja se najčešće koriste: apsorpcijska, polurefleksna i prava refleksna
visokoselektivna sunčano zaštitna stakla. Objašnjen je princip
funkcionisanja, kao i prednosti i nedostaci za sva tri tipa sunčano zaštitnih
ostakljenja.
Ključne riječi:
apsorpcija, refleksija, visokoselektivna stakla
20.
Naslov rada:
REZULTATI MJERENJA TEMPERATURE U PROTOČNOJ PEĆI ZA
Paper Title :
PROIZVODNJU OPEKARSKIH PROIZVODA
Autori/
Dr Jusuf Duraković, University of Zenica, B&H
Authors :
Dr Delalić Sead, University of Tuzla, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
Kongres
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
/Congress :
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
Podaci o
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
zborniku
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 475
/
Proceedings
ISBN 9958-785-02-1
Data
Opekarski proizvodi se obično termički tretiraju (sinteruju) u tunelskim
pećima. Prilikom termičkog tretmana javlja se veliki problem nejednake
Rezime /
raspodjele temperature po visini sloga. Ovaj problem je prisutan kod svih
Summary
proizvođača opekarskih proizvoda i jako je teško obezbijediti uslove za
jednakomjeran prijenos toplote po visini sloga na vagonu tunelske peći.
Ovaj rad predstavlja dio rezultata istraživanja u sklopu doktorskog rada sa
100
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
ciljem da prezentira snimljenu raspodjelu temperature u slogu na vagonu
tunelske peći u IGM Visoko. Rezultati su pokazali da su prisutne
temperaturne razlike po visini sloga.
Ključne riječi:
mjerenje, temperatura
21.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
THE APPLICATION OF ELECTROCHEMICAL METHOD, DPASV FOR
HEAVY METALS DETERMINATION
Dr Nusreta Džonlagić, University of Tuzla, B&H
Mr Husejin Keran, University of Tuzla, B&H
Mr Farzet Bikić, University of Zenica, B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI“
ZENICA 27. – 28- APRIL 2006.
Zbornik radova VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem
„METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena“, Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica, pp. 555
ISBN 9958-785-02-1
The properties of soil can be characterized by many attributes, which
include bioavailability of metals as well. Bioavailability of metals into
vegetable roots is very complex process and dependent on many factors,
such as acidity of soil. In this work, the soil acidity, which is measured as
pH, has been investigated through the influence an availability of heavy
metals into cucumbers. In laboratory model, cucumbers were sown in
circumstances with different heavy metal concentrations. Cucumbers were
sown in acid and alkaline soil. The concentrations of metal ions were varied
from values representative for natural environment, until values of soil
contamination. The higher content of heavy metals was provided by addition
of their appropriate solutions into the soil. Analysis of lead and copper
content were performed in cucumbers after the period of vegetation. The
bioaviable contents of lead and copper were determined in vegetable grown
acid and alkaline soil. Laboratory model applied in this work can be used for
other metals and vegetables.
Key Words:
DPASV, acidity, lead, cooper, cucumbers
22.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
MATLAB – SIMULINK SIMULATION OF SLAG FOAMING CONDITIONS
IN EAF PRACTICE
Dr Aida Mahmutović, University of Zenica, B&H
Amel Čatić, University of Zenica, B&H
10TH International research/expert conference „TRENDS IN THE
DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED TECHNOLOGY“,
TMT 2006., Barcelona, september 2006
Proceedings 10th International Research/Expert Conference „TRENDS IN
101
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED
TECHNOLOGY“, TMT 2006., Barcelona, September 2006, pp. 349
ISBN 9958-785-02-1
The slag foaming practice in EAF process is very important. For a good slag
foaming special conditions are necessary. Simulation with MatLab-Simulink
program of slag foaming conditions and slag foam index are made and
presented in this paper. It will be shown that in the case of slags with low
iron oxide contents slag basicity strongly influences on foam index;
increasing the slag basicities decrease foam index. Basicity of slag with high
iron oxide contents has no affect on foam index.
Key Words: slag foaming, MatLab-Simulink, foam index
23.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
MONITORING INCOMING SCRAP FOR RADIOACTIVITY IN MITTAL
STEEL ZENICA
Dr Aida Mahmutović, University of Zenica, B&H
De Sulejman Muhamedagić, University of Zenica, B&H
10TH International research/expert conference „TRENDS IN THE
DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED TECHNOLOGY“,
TMT 2006., Barcelona, september 2006
Proceedings 10th International Research/Expert Conference „TRENDS IN
THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED
TECHNOLOGY“, TMT 2006., Barcelona, September 2006, pp. 289
ISBN 9958-785-02-1
Steel companies are confronted each day by the possible presence of
radioactive materials in steel scrap. Many steel plants have already been
equipped with radiation detectors, often installed at the entrance point for
the scrap. Mittal Steel Zenica - steel producer will concentrate its efforts on
improving radiation detection. The large scrap of Mittal Steel factory also
uses radiation detectors to check loads of incoming scrap for signs of
radioactivity. Results should allow elimination of the risk of emitting harmful
radiation in the workplace or into the environment.
Key Words:
radioactivity, contamination, steel scrap, detection
24.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
SAFTY GLASSING FOR PROTECTION AGAINST THE IMPACT BY
THROWN OBJECTS AND BURGLARY VIOLATION
Dr Zijad Pašić, University of Tuzla, B&H
Mr Ilhan Bušatlić, University of Zenica, B&H
10th International Research/Expert Conference „TRENDS IN THE
DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED TECHNOLOGY“,
TMT 2006., Barcelona, September 2006
Proceedings 10th International Research/Expert Conference „TRENDS IN
THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED
102
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
TECHNOLOGY“, TMT 2006., Barcelona, September 2006, pp.
ISBN 9958-785-02-1
In this paper two kinds of safety glasses are considered: for protection
against the impact by thrown objects and against the impact due to burglary
violation. The methods were explained for testing the glass against the
impact, the glass being divided into protection classes (A, B, C) in a
connection with the tests results. Cited are main features of safety glassing
of protection class A and B. Three kinds of glasses can be used as
protective ones, according to the British Standard, and these are: laminated,
quenched and wired glass.
Key Words:
safety glass, laminated glass, annealed glass
25.
Naslov rada:
SAFTY GLASSING FOR PROTECTION AGAINST THE IMPACT BY
Paper Title :
FIREARM SHOTS AND AGAINST EXPLOSION EFFECTS
Autori/
Dr Zijad Pašić, University of Tuzla, B&H
Authors :
Mr Ilhan Bušatlić, University of Zenica, B&H
10th International Research/Expert Conference „TRENDS IN THE
Kongres
DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED TECHNOLOGY“,
/Congress :
TMT 2006., Barcelona, September 2006
Proceedings 10th International Research/Expert Conference „TRENDS IN
Podaci o
THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED
zborniku
TECHNOLOGY“, TMT 2006., Barcelona, September 2006, pp.
/
Proceedings
ISBN 9958-785-02-1
Data
In this paper two kinds of safety glasses are considered: safety glasses for
protection against the impact by firearm shots and safety glasses against
the impact due to the explosion effects. The methods were explained for
testing the resistance of glass against the shots and explosion, as well as
Rezime /
the criteria to be fulfilled by particular classes (C1 – C5 and D1 – D3). Cited
Summary
are main features of safety glassing of protection class C and D.
Key Words:
safety glasses, shot, explosion
26.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
METASTABLE STATES OF AMORPHOUS ALLOYS
Mr Ismet Gazdić, University of Tuzla, B&H
Dr Suada Bikić, University of Zenica, B&H
Mr Suada Sulejmanović, University of Sarajevo, B&H
Nusret Bajrović, University of Sarajevo, B&H
M. Tais, Federal Meteorogical Institut, Sarajevo, B&H
10th International Research/Expert Conference „TRENDS IN THE
DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED TECHNOLOGY“,
TMT 2006., Barcelona, September 2006
Proceedings 10th International Research/Expert Conference „TRENDS IN
THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED
TECHNOLOGY“, TMT 2006., Barcelona, September 2006, pp.
103
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Data
Rezime /
Summary
ISBN 9958-785-02-1
This paper performed investigation of existence of the metastable states i
samples of amorphous alloys Fe43,2Ni23,2Co13,6B20 using calorimetric method.
The amorphous samples are attained through ultra-fast calcinations in
cooled, rotating cylinder-shpaed in strips. As a suitable parameter, which
could indicate an existence of metastable states, en electrical rasistance
was chosen, or more specifically, the change in the value of electricital
resistance with temperature increase. Since this parameter is in direct
correlation with degree of the system’s orderliness, investigating the change
in the electrictical resistance within a certain temperature interval led to the
conclusion that the structure of the amorphous samples goes through the
process of relaxation. The investigated temperature interval was between
the liquid nitrogen temperature and the room temperature.
Key Words:
amorphous alloys, electricital resistance, metastable states
4. RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada:
PARAMETERS INFLUENCE ON THE PROCESS OF NITINOL
Paper Title :
FABRICATION AND PLASTIC DEFORMATION
Autori/
Dr Diana Ćubela, University of Zenica, B&H
Authors :
Časopis /
METALURGIJA 45 (2006)1, pp. 61-66
Journal:
ISSN: 0543-5846
Titanium and Nickel alloy, with 48 – 55 at. % Ni (rest Ti), named Nitinol has
property of thermal and mechanical memory and its properties and
application depends strongly on a fabrication processes.
Nitinol was produced in semi-industrial conditions. Testing results of the
quality of the obtained alloy are related to technological parameters of the
production and processing. The aim of this work is to give an answer to the
question which technological parameters are most influential and possible
Rezime /
for the quality control what kind of corrections regarding literature
Summary
instructions are needed for successful production of Nitinol for given
conditions.
Kew words:
Nitinol (titanium and nickel alloy), thermal and mechanical memory,
superelasticity, technological parameters
2.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
PREGLED UTICAJNIH TEHNOLOŠKO-TEHNIČKIH PARAMETARA NA
POTROŠNJU ENERGIJE U TUNELSKIM PEĆIMA U OPEKARSKOJ
INDUSTRIJI
Dr Jusuf Duraković, University of Zenica, B&H
MAŠINSTVO (2006) 1 – 2
ISSN: 1512-5173
Na potrošnju energije u tunelskim pećima utiču različiti tehničko-tehnološki
parametri. Smanjiti specifičnu potrošnju energije u tunelskim pećima je
veoma težak zadatak i zahtijeva ozbiljan pristup ovoj problematici. Ovaj rad
104
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
ima za cilj da pokaže kakav uticaj na potrošnju energije imaju sljedeći
parametri: masa, proizvoda, temperatura sinterovanja, temperatura dimnog
plina na izlazu iz ložišta peći, temperatura predgrijanog zraka, temperatura
izlaznih proizvoda i vrijeme trajanja termičkog tretmana. Svi ovi parametri
različito utiču na proces u tunelskoj peći i neophodno je istraživati njihove
optimalne vrijednosti.
Ključne riječi:
tunelska peć, opeka, tehnološki parametri, energija
5. OBJAVLJENE KNJIGE:
Knjiga broj 1.
Naslov: ISPITIVANJE METALNIH MATERIJALA
Autor –Autori: Vitez Ivan, Oruč Mirsada, Raza Sunulahpašić
Izdavač: Fakultet za metalurgiju i materijale Zenica
Tiraž: 200 komada
Format: A4
ISBN: 9958-785-04-8
COBISS broj: 15095814
SADRŽAJ
1.
2.
3.
3.1.
3.1.1.
3.1.2.
3.1.33.1.4.
3.1.5
3.2.
3.2.1.
3.2.1.1.
3.2.1.2.
3.2.2.
3.2.2.1.
3.2.2.2.
3.2.2.3.
3.2.3
3.2.3.1.
3.2.3.2.
3.2.3.3.
3.2.3.4
3.2.3.5
3.3.
3.3.1.
3.3.1.1.
3.3.1.2.
3.3.1.3.
UVOD
HISTORIJSKI PREGLED RAZVOJA ISPITIVANJA
MATERIJALA
VRSTE ISPITIVANJA MATERIJALA
MEHANIČKA ISPITIVANJA
Statističke metode ispitivanja
Ispitivanje zatezanjem
Ispitivanje pritiskom
Ispitivanje savijanjem
Ispitivanje smicanjem
Ispitivanje uvijanjem
Dinamičke metode ispitivanja
Ispitivanje udarne radnje loma
Utjecajni faktori na žilavost materijala
Druge metode ispitivanja udarom
Ispitivanje lomne žilavosti
Razvoj i teorijske osnove mehanike loma
Standardi i ostali propisi za određivanje parametara mehanike loma
Tok ispitivanja lomne žilavosti po ASTM E399-83
Ispitivanje zamaranjem
Pojava zamaranja materijala i njegove posljedice
Mehanizam oštećivanja materijala prizamaranju
Metoda ispitivanja i dijagrami dinamičke izdržljivosti materijala
Mašine za ispitivanje zamaranjem
Korelacija dinamičke izdržljivosti i svojstva zatezanja
Statička dugotrajna ispitivanja
Ispitivanje puzanjem
Karakteristike dijagrama puzanjem
Parametri procesa puzanja
Definicije svojstva pri ispitivanju puzanjem
1
3
7
8
9
9
40
43
46
48
51
51
55
60
65
67
76
79
87
87
92
98
109
113
116
117
117
121
124
105
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
3.3.2.
3.4.
3.4.1.
3.4.1.1.
3.4.1.2.
3.4.2.
3.4.2.1.
3.4.3.
3.4.4.
3.4.4.1.
3.4.4.2.
3.4.4.3.
3.4.5.
4.
4.1.
4.1.1.
4.1.2.
4.1.3.
4.2.
4.2.1.
4.2.2.
4.3.
4.4.
4.5.
4.6.
4.7.
4.8.
4.9.
4.10.
4.11.
4.12.
4.13.
4.14.
4.15.
4.16.
4.17.
4.18.
Ispitivanje relaksacijom
Ispitivanje tvrdoće
Brinellova metoda
Zavisnosti između tvrdoće i zatezne čvrstoće
Mašine (aparati) za ispitivanje tvrdoće
Vickersova metoda
Ispitivanje mikro tvrdoće
Rockwellova metoda
Ispitivanje tvrdoće dinamičkim dejstvom sile
Ispitivanje tvrdoće padom
Ispitivanje tvrdoće udarom
Ispitivanje tvrdoće elastičnim odskakanjem
Preračunavanje tvrdoće
TEHNOLOŠKA ISPITIVANJA
Ispitivanje savijanjem
Ispitivanje bakra i bakarnih legura savijanjem
Ispitivanje lakih metalanjihovih legura savijanjem
Ispitivanje cijevi savijanjem
Ispitivanje naizmjeničnim previjanjem
Ispitivanje limova naizmjeničnim previjanjem
Ispitivanje žica naizmjeničnim pevijanjem
Ispitivanje dubokim izvlačenjem
Ispitivanje sabijanjem
Raskivanje ili rastavljanje metala
Ispitivanje probijanjem
Ispitivanje žice uvijanjem (torzijom)
Ispitivanje žice namotavanjem u zavojnicu
Ispitivanje opruga
Ispitivanje cijevi spljoštavanjem
Ispitivanje cijevi proširivanjem sa cilindričnim utiskivačem
Ispitivanje cijevi posuvraćivanjem
Ispitivanje cijevi proširivanjem koničnim utiskivačem
Ispitivanje cijevi gnječenjem
Ispitivanje cijevi unutrašnjim hidrauličnim pritiskom
Ispitivanje cijeviproširivanjem prstena
Ispitivanje čeličnih cijevi razvlačenjem prstena
Ispitivanje čeličnih užadi
LITERATURA
128
131
134
138
140
142
145
147
150
151
152
153
154
157
157
159
160
160
161
161
162
164
167
167
168
168
170
171
173
174
175
176
177
178
179
180
181
185
Knjiga broj 2.
Naslov : CEMENT I DRUGA NEORGANSKA MINERALNA VEZIVA
Autori: Petrovski Petar, Bušatlić Ilhan
Izdavač:
Tiraž: 300 komada
Format: A4
ISBN: 9958-716 -17-8
COBISS broj: 14636038
SADRŽAJ
1.
1.1.
1.1.1.
1.2.
NEORGANSKA MINERALNA VEZIVA
Uvodna razmatranja
Istorijski razvoj i svjetska proizvodnja
Sirovine za proizvodnju neorganskih veziva
1
1
3
7
106
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
1.2.1.
1.2.2.
1.2.3.
1.2.4.
2.
2.1.
2.1.1.
2.1.2.
2.1.2.1.
2.1.3.
2.1.3.1.
2.1.4.
2.1.4.1.
2.1.4.2.
2.2.
2.2.1.
2.2.2.
2.2.3.
2.2.4.
2.2.5.
2.3.
2.3.1.
2.3.2.
2.3.3.
2.4.
2.4.1.
2.4.2.
2.4.3.
2.4.4
2.5.
2.6.
2.6.1.
2.6.2
2.6.3.
2.6.4.
3.
3.1.
3.2.
3.3.
3.4.
3.4.1.
3.4.2.
3.4.2.1.
3.4.2.2.
3.4.3.
3.4.3.
3.5.
3.5.1.
3.5.2.
3.6.
3.6.1.
3.7.
3.8.
3.9.
3.9.1.
Karbonatni minerali
Glineni minerali
Sulfatni minerali
Pucolani
CEMENTI
Portland cement
Sirovine za proizvodnju portland cementa
Hemija portland cementa
Karakteristični moduli
Minerali portland cementnog klinkera
Fazne ravnoteže unutar reakcionog sistema CaO-Al2O3-SiO2
Hidratacija portland cementa
Hidratacija pojedin minerala portland cementa
Hidratacija cementa
Proizvodnja portland cementa
Termička obrada sirovinske smjese i dobivanje cementnog klinkera
Osnovni principi proizvodnje portland-cementnog klinkera
Utrošak energije potrebne za pečenje cementnog klinkera
Procesi obrazovanja klinkera u rotacionim pećima
Procesi obrazovanja klinkera u jamskim pećima
Uređeji –peći za proizvodnju portland cementnog klinkera
Rotaciona peć tipa LEPOL
Rotacione peći sa višestepenim ciklonskim predgrijačima
Jamaste peći
Prateće operacije i uređaji u proizvodnji cementa
Drobljenje i sušenje sirovina
Hlađenje klinkera
Mljevenje klinkera
Separatori
Aluninatni cement
Sistematizacija cementa
Portland cement na bazi čistog klinka
Portland cement sa dodatkom troske pucolana i pucolanski cement
Portland cement sa dodatkom troske i metalurški cement
Bijeli portland cement
GRAĐEVINSKI KREČ
Uvodni dio
Kvalitet krečnjaka za proizvodnju kreča
Fizičko-hemijski osnovi procesa pečenja kreča
Proizvodnja kreča
proizvodnja operacije
Pregled tipova peći za pečnje kreča
Jamaste peći
Rotacione peći
Toplotna bilansakrečnih peći
Toplotna bilansa krečnih peći
Karakteristike živog kreča
Hemijska svojstva kreča
Fiziko-hemijska svojstva kreča
Hidratacija kreča
Brzina gašenja kreča i faktori koji je određuju
Proizvodnja hidrantnog kreča
Karakteristike hidrantnog kreča i očvršćavanja krečnih veziva
Hidraulični kreč
Proizvodnja hidrauličnog kreča
7
8
10
11
15
16
17
19
20
22
25
28
28
39
45
47
48
51
53
57
59
59
63
69
72
72
76
81
85
88
96
98
99
101
104
109
109
110
110
114
114
115
115
122
122
123
125
125
125
127
128
130
133
136
136
107
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
3.10.
4.
4.1.
4.2.
4.3.
4.3.1.
4.3.2.
4.3.3.
4.4.
4.5.
4.6.
4.6.1.
4.6.2.
4.6.3.
4.6.4.
4.6.5.
4.7.
4.7.1.
4.7.2.
4.7.3.
4.7.4.
4.8.
Vrste kreča i njihova primjena
GIPS
Uvodni dio
Osnovi hemije gipsa
Rekonstrukcioni sistemi CaO-SO3-H2O (CaSO4-H2O)
Jedinjenja kalcijum sulfata ili gipsana jedinjenja
Kristalne forme jedinjenja unutar sistema CaSO4-H2O
Dehidracija i rehidracija faza unutar sistema CaSO4-H2O
Vezivanje i očvrščavanje gipsa
Klasifikacija gipsanih veziva
Ispitivanje pojedinih svojstava gipsa
Nasipna masa u rastresitom i zbijenom stanju
Gustina pečenog gipsa
Finoća čestica
Vrijeme vezivanja
Mehanička ispitivanja
Proizvodnja gipsanih veziva
Sistematizacija postupka proizvodnje gipsanih veziva
Osnovne operacije proizvodnje gipsa
Tehnološki postupci proizvodnje pojedinih vrsta gipsanih veziva
Peći i uređaj za proizvodnju gipsa
Karakteristike gipsanih veziva
DODATAK (Standardi vezani za cement)
LITERATURA
138
145
145
145
148
148
152
154
154
160
161
161
163
164
166
167
171
171
173
175
176
185
187
203
Knjiga broj 3.
Naslov: UVOD U RENTGENSKU DIFRAKTOMETRIJU I MINERALNA
RENTGENSKA ANALIZA CEMENTA
Autori: Petrovski Petar
Izdavač: FMM UNZE
Tiraž: 300 komada
Format: A4
ISBN: 9958-716 -16-X
COBISS broj: 14635782
SADRŽAJ
1.
2.
3.
4.
4.1.
4.2.
5.
5.1.
5.1.1.
5.1.2.
5.1.3.
5.2.
5.2.1.
5.2.2.
6.
6.1.
DIFRAKCIONE METODE ODREĐIVANJA
STRUKTURA KRISTALA
GENEZA I KARAKTERISTIKE X-ZRAČENJE
KRISTALNO STANJE MATERIJE
PRINCIPI DIFRAKCIJE
Difrakcija x-zraka i uslovi za difrakciju
Raspršavanje x-zraka od atoma
METODE ISPITIVANJA STRUKTURE KRISTALA
Difrakcione tehnike
Metode nepokretnog kristala i nepokretnog filma
Metode pokretnog kristala i nepokretnog filma
Metode pokretnog kristaka i pokretnog filma
Metode registriranja raspršnog zračenja
Metode filma
Metode brojanja implusa
RENTGENSKA DIFRAKCIJA PRAHA
Difraktometar
1
5
11
16
16
18
21
22
22
23
23
24
25
26
28
30
108
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
6.2.
6.3.
6.3.1.
6.3.2.
6.3.3.
7.
7.1.
7.2.
7.3.
7.3.1.
7.3.2.
7.4.
7.5.
8.
8.1.
81.1.
8.1.2.
8.1.3.
8.1.4.
8.2.
9.
Detektori zračenja
Dobijanje monohromatske radijacije
Upotreba beta filtera
Upotreba kristala –monohromatora
Selektor veličine napona implusa diskriminator
KVALITATIVNA I KVANTATIVNA RENTGENSKA ANALIZA
Priprema uzoraka
Kvalitativna analiza
Kvantitativna analiza
Određivanje intenziteta i površine difrakcione linije
Greške mjerenja
Metode vanjskog standarda
Metode unutrašnjeg standarda
RENTGENSKA A NALIZA MINERALA
PORTLAND-CEMENTNOG KLINKERA
Portland cement
Sirovina za proizvodnju prtland cementa
Osnove hemije portland -cementa
Mineralni sastav portland-cementnog klinkera
Hidratacija cementa kao hemijski proces
Primjena rentgenske analize za ispitivanje cementa
SIGURNOST PRI RADU SA RENTGENSKIM ZRAČENJEM
LITERATURA
30
31
32
34
35
38
38
39
43
44
45
46
48
52
52
53
55
58
61
65
71
75
Knjiga broj 4.
Naslov: ZBIRKA ZADATAKA IZ FIZIKALNE HEMIJE
Autor –Autori: Farzet Bikić
Izdavač: Fakultet za metalurgiju i materijale Zenica
Tiraž: 20 komada
Format: B5
ISBN: 9958-785-05-6
COBISS broj: 15098886
SADRŽAJ
1. PLINSKO STANJE MATERIJE
1.1. Idealni plinovi
1.2. Realni plinovi
2. HEMIJSKA TERMODINAMIKA
2.1. Toplota i toplotni kapacitet
2.2. Prvi zakon termodinamike
2.3. Termohemija
2.3.1. Zavisnost toplote hemijske reakcije od temperature
2.4. Drugi zakon termodinamike
2.5. Gibbsova i Helmholtzova energija
2.5.1. Zavisnost Gibbsove i Helmholtzove energije od temperature
3. FAZNE RAVNOTEŽE
3.1. Gibbsovo pravilo faza
4. KOLIGATIVNA SVOJSTVA RAZBLAŽENIH OTOPINA
5. HEMIJSKA RAVNOTEŽA
5.1. Zavisnost konstante ravnoteže od temperature
6. HEMIJSKA KINETIKA
6.1. Brzina hemijske reakcije
6.2. Kinetika reakcija nultog reda
1
1
9
14
14
20
29
30
39
48
49
55
55
64
73
75
90
90
90
109
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
6.3. Kinetika reakcija prvog reda
6.4. Kinetika reakcija drugog reda
6.4.1. Simetrične reakcije drugog reda
6.4.2. Nesimetrične reakcije drugog reda
6.5. Kinetika reakcija višeg reda
6.6. Određivanje reda hemijske reakcije
6.7. Zavisnost brzine hemijske reakcije od temperature
7. RAVNOTEŽA NA FAZNIM GRANICAMA
7.1. Napetost površine
7.2. Adsorpcija
8. ELEKTROHEMIJA
8.1. Elektroliza, Faradejevi zakoni
8.2. Električna provodljivost otopina elektrolita
8.3. Elektrodni potencijal
8.4. Elektromotorne sile galvanskih članaka
Dodaci - tabele
Literatura
91
92
92
93
94
94
95
109
109
112
122
122
127
134
135
144
153
6. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU
REALIZACIJE
PROJEKT 1.
Naslov projekta:
MAGNETSKA SVOJSTVA AMORFNIH BINARNIH SISTEMA Zr-3d
METALI
Projektni tim:
Doc. dr Suada Bikić, Univerzitet Zenica
Prof. dr Tatjana MIhać, Univerzitet Sarajevo
Mr. Suada Sulejmanović, Univerzitet Sarajevo
Nusret Bajrović, dipl. fiz., Univerzitet Sarajevo
Doc. dr Diana Ćubela, Univerzitet Zenica
Almaida Gigović, dipl. inž, Univerzitet Zenica
Institucije zadužene
za rad na projektu:
Vrijeme rada na
projektu:
Krakti sadržaj
projekta:
Fakultet za metalurgiju i materijale, Univerzitet u Zenici
Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Sarajevu
Januar 2006/April 2007. godine
Istraživanja treba da pokažu u kojoj mjeri magnetska svojstva ovise o
atomskim procentima Zr i atomskim procentima 3d metala u amorfnim
binarnim sistemima Zr-3d metal i da li se Kirijeva tačka prijelaza iz
feromagnetskog u paramagnetsko stanje, fazni prijelaz drugog reda,
dešava ispod sobne temperature.
Istraživanja spadaju u fundamentalna istraživanja iz oblasti fizike
čvrstog stanja.
Rezultati ispitivanja su značajni sa stanovišta usvajanja proizvodnje
novih materijala, ispitivanja njihovih osobina i moguće primjene kao
mekomagnetnih materijala u formi traka za električne uređaje.
110
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
PROJEKT 2.
Naslov projekta:
PROIZVODNJA METALNIH PJENA POSTUPKOM SRFS (Slip
Reaction Foam Sintering)
Projektni tim:
Doc. dr Diana Ćubela
Mr. Samir Lemeš
Almaida Gigović, dipl. inž.
Omer Beganović, dipl. inž.
Institucije zadužene
za rad na projektu:
Vrijeme rada na
projektu:
Kratki sadržaj
projekta:
Fakultet za metalurgiju i materijale
Höganas – proizvođač metalnog praha, Švedska
Novembar 2006. /Novembar 2007.
U saradnji sa švedskim proizvođačem metalnog praha ”Hoganas” a
zahvaljujući saradnji Fakulteta za metalurgiju materijale i Instituta za
ferometalurgiju Univerziteta u Ahenu, realizuje se projekat
”Proizvodnje metalnih pjena postupkom SRFS”. Istraživanje ima
karakter primjenjenog istraživanja.
Zadatak projekta je iz metalnih prahova proizvođača Hoganas (AHC
100.29 i NC.24) napraviti zelene uzorke, sinterovati ih i ispitati osobine
uzoraka u zelenom i sinterovanom stanju.
Cilj projekta je ustanoviti vezu između osnovnih komponenti od kojih
se uzorci dobiju i osobina uzoraka bitnih za njihovu primjenu, kao što
su: stepen poroznosti, toplotni kapacitet, pritisna čvrstoća, sposobnost
izolacije i sl.
Značaj projekta i dobijenih rezultata je u mogućnosti njihove primjene
za osvajanje serijske proizvodnje proizvoda od metalne pjene koji
mogu imati širok dijapazon primjene.
7. ORGANIZACIJA
PREDAVANJA
KONFERENCIJA,
SEMINARA
I
JAVNIH
KSJP broj 1
Naziv aktivnosti:
VI NAUČNO-STRUČNI SIMPOZIJ SA MEĐUNARODNIM UČEŠĆEM
”METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI: proizvodnja –
osobine – primjena”
Vrijeme održavanja: 27. – 28. april 2006. godine
Mjesto održavanja:
Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica
111
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Broj učesnika:
103 prijavljena rada, od čega je 66 autora prezentiralo svoje radove na
simpozijumu
Nosilac projekta:
Fakultet za metalurgiju i materijale
Podaci o
štampanom Zborniku: Zbornik radova VI naučno/stručnog simpozijuma sa međunarodnim
učešćem ”METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI:
proizvodnja – osobine – primjena”
Urednik: prof. dr Muhamed Pašić
Izdavač: Univerzitet u Zenici, OJ Fakultet za metalurgiju i materijale
Tiraž: 200 komada
Svi radovi su recenzirani
Broj strana: 609
Kratki rezime
sadržaja aktivnosti:
U toku juna 2005. formiran je Organizacioni odbor od 10 članova, a
početkom septembra nastavljene su aktivnosti i formiran je Naučni
odbor koji je imao 63 člana. Nakon toga je objavljen POZIV autorima i
učesnicima sa pojašnjenjima o tematici Skupa, značajnim datumima i
terminom održavanja Skupa: 27 - 28. april 2006.
Termin za prijavu Abstrakta radova učesnika Skupa je bio 30.
novembar i do tog datuma prijavljeno je 105 abstrakta potencijalnih
učesnika. U toku decembra 2005. autori podnesenih abstrakta su
obaviješteni o njihovom prihvatanju i od njih je zatraženo da pristupe
izradi radova prema odgovarajućem uputstvu i dostave ih do
predviđenog roka.
Do 10. aprila 2006. godine stiglo 105 radova od kojih su dva odbijena
a preostali su štampani u Zborniku radova. Svi radovi su recenzirani.
Radovi su svrstani u tri sekcije: Metalni materijali, Nemetalni materijali I
ekologija.
Skup je trajao dva dana. Prvi dan održana su četiri plenarna
predavanja i započeo je rad po sekcijama. Ukupno je usmeno
prezentirano 66 radova. Skup je svoj rad završio 28. aprila Okruglim
stolom na kojem su predsjednici sekcija prvo dali kraće izvještaje o
radu sekcija a nakon togu su učesnici iznijeli svoje impresije i sugestije
o radu simpozijuma, primjedbe i pohvale.
Sve informacije o održavanju Skupa i tekućim aktivnostima u vezi toga
su bile dostupne na web stranici Fakulteta www.famm.unze.ba.
KSJP broj 2
Naziv aktivnosti:
OKRUGLI STO PROFESORA ODSJEKA ZA NEMETALE
PRIVREDNIKA INDUSTRIJE NEMETALA BIH
”STRUČNA SARADNJA PREDUVJET TRŽIŠNE PROIZVODNJE”
I
Vrijeme održavanja: 2006. godina
Mjesto održavanja: Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica
Broj učesnika:
Nosilac projekta:
Katedra za nemetalne materijale, Fakultet za metalurgiju i materijale
112
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
KSJP broj 3
Naziv aktivnosti:
JAVNO
PREDAVANJE:
”OKOLINSKE
DOZVOLE
ZA
INDUSTRIJSKE KAPACITETE U BOSNI I HERCEGOVINI I
MEĐUNARODNI PROPISI U OBLASTI ZAŠTITE OKOLINE”
Vrijeme održavanja: 30.03.2006. godine
Mjesto održavanja:
Fakultet za metalurgiju i materijale, Zenica
Broj učesnika:
40
Nosilac projekta:
Doc. dr Mediha Šestić, Katedra za gvožđe i čelik
8. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
1. Prikupiti i izvršiti analizu slabe prohodnosti studenata iz semestra u semestar,
odnosno iz niže u višu godinu studija i izraditi plan aktivnosti i predložiti sistem rada
izvršilaca u nastavi u cilju bolje prohodnosti bez narušavanja kriterija verifikacije
znanja studenata. Zaduženi šefovi katedri i prodekan za nastavu.
2. Definisati aktualne teze za izradu četiri dokorske disertacije čiju izradu bi uglavnom
finansirale zainteresirana privredna lica.
3. Na osnovu analize kadrovskog stanja, a u saglasnosti sa normativnim aktima UNZE,
zaposliti četiri doktora tehničkih nauka sa punim radnim vremenom, iz naučnih oblasti
postojećih odsjeka.
4. Nastaviti na infrastrukturnom osposobljavanju laboratorija, te opravci i dovođenju u
funkciju postojeće opreme.
5. Za nastavnike i saradnike nabaviti računare.
6. Obezbijediti mogućnost izvođenja nastave u industrijskim uslovima, odnosno
praktičnog dijela diplomskih i magistarskih radova te ferijalne prakse za narednih
nekoliko godina.
7. Organizirati multidisciplinarni postdiplomski studij sa integrisanom nastavom u I,
dijelom u II semestru, a naredni dio nastave je izborni.
8. Nastaviti aktivnosti na proširenju saradnje sa privrednim subjektima i definisanju
konkretnih poslova po postojećim protokolima.
9. Na nivou UNZE iznaći mogućnost finansiranja (stimulisanja):
- izdavačke djelatnosti kao i jednog sopstvenog časopisa,
- učešće kandidata na međunarodnim simpozijuma, i
- objavljivanje radova u međunarodnim časopisima
10. Sa Metalurškim institutom ”K. kapetanović” sačiniti i realizirati NIR-a za 2007. godinu.
11. Kako je UNZE nosioc projekta čiji je cilj izdavanje okolišnih dozvola za pokretanje
proizvodnje u MITTAL Steel-u potrebno je angažirati stručni tim nastavnika za obradu
i prezentaciju tehnološko-ekološke problematike u integralnoj željezari.
12. Nastaviti saradnju sa srodnim fakultetima u BiH i inostranstvu, te uspostaviti sa
drugim.
13. Nastaviti aktivnosti na renoviranju zgrade i prateće infrastrukture Fakulteta.
113
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10.2. MAŠINSKI FAKULTET
-GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA
2006.GODINU-
114
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Izvještaj Mašinskog fakulteta Univerziteta u Zenici dat je u okviru pregleda Katedri koje su
matične na ovom fakultetu uz napomenu da je pregled diplomanata, magistranata i
doktoranata na MF dat i u izdvojenoj formi sumarno.
1. DIPLOMANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI
VII stepen studija (diplomirani mašinski inženjer)
1.
Ime
i
prezime Hakanović Nermin
diplomanta
Naslov
diplomskog
„Ispitivanje žilavosti tankih polimernih materijala pomoću
rada
„ESSENTIAL WORK OF FRACTURE“ metode“
Mentor
2.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
3.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
4.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
5.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
6.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
7.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
doc. dr. Aleksandar Karač
Ajan Ejub
„Optimizacija težine kućišta ventila“
prof.dr. Nermina Zaimović-Uzunović
Delibašić Ermin
„Idejni projekat upravljanja industrijskim otpadom na deponiji
„TURBIĆI“ TE KAKANJ Čatići
prof. dr. Jovan Sredojević
Pandža Josip
„Organizacija odlaganja otpadnih materijala na regionalnoj deponiji
Mošćanica“
prof. dr. Safet Brdarević, komentor prof. dr. Jovan Sredojević
Silajdžija Amira
„Uporedna analiza kvaliteta obrađene površine pri struganju čelika
normalne i povišene tvrdoće“
v.prof. dr. Sabahudin Ekinović
Duharkić Mehmed
„Određivanje ekvivaletnog promjera i koeficijenta otpora trenja za
cijevi kružnog i nekružnog poprečnog presjeka primjenom računara“
doc.dr Nedim Hodžić
Mujić Nihad
„Prilog uspostavi integralnog sistema upravljanja otpadom-privrede
otpada na području opština Zavidovići, Maglaj, Žepče“
115
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Mentor
prof.dr. Jovan Sredojević
8.
Ime
i
prezime Mujić Admir
diplomanta
Naslov
diplomskog „Biznis projekat livnice za proizvodnju odlivaka za kočioni doboš
rada
disk za automobilsku industriju u regionu centralna BiH“
Mentor
9.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
10.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
11.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
12.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
13.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
14.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
15.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
16.
Ime
i
prezime
diplomanta
v.prof. dr. Darko Petković
Goković Kemal
„Analiza naposnko deformacionog stanja livenih struktura metodom
konačnih elemenata“
prof. dr. Nermina Zaimović-Uzunović
Ljevaković Almir
„Mjerenje pritiska u hidraulici
prof.dr. Sead Avdić, komentor doc. dr. Nedim Hodžić
Kaimović Munib
„Projektovanje tehnologije i alata za serijsku proizvodnju zarubljene
konusne osude rema zadatom crtežu“
prof.dr. Ahmet Hadžipašić, komentor nauč.sar. Mensur Arnaut
Imamović Nusret
„Uticaj konstrukcionih elemenata elektro-odvajača na efikasnost
izdvajanja čestica“
doc.dr. Šefket Goletić
Alić Munir
„Mjerenje vibracija u tvornici cementa u Kaknju“
prof.dr. Nermina Zaimović-Uzunović
Čizmić Husein
„Mjeriteljska infrastruktura i saradnja u zemljama regije zapadnog
Balkana“
prof.dr. Nermina Zaimović-Uzunović
Džidić Himzo
„Analiza i ispitivanje hidrauličkih, pneumtskih i kombinovanih kočnih
sistema“
doc.dr. Nedim Hodžić
Nikontović Nirhan
116
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naslov
rada
diplomskog „Izrada softvea za proračun geometrijskog faktora oblika kod
Mentor
17.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
18.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
19.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
20.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
21.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
22.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
23.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
24.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
zračenja toplote za različite tipove površina“
v.prof. dr. Nagib Neimarlija
Garić Edin
„Primjena CIM i JIT koncepta u proizvodnji namještaja EONOMIC
D.D. Vitez“
v.prof. dr. Darko Petković
Alić Mirnes
„Određivanje mjerne nesigurnsoti putem SOFTWARE-a“
prof.dr. Nermina Zaimović-Uzunović
Fetić Admir
„Mjerenje razine fluida u hidrauličnim sistemima“
doc.dr. Nedim Hodžić
Lihić Adnan
„Napredni logistički pristupi u koncipiranju nove fabrika za
proizvodnju namještaja EONOMIC D.D. Vitez“
v.prof.dr. Darko Petković
Durmišević Seid
„Idejni projekat sortirnice za sortiranje komunalnog otpada“
prof.dr. Jovan Sredojević
Bećirović Elvir
„Idejni projekat sistema kvaliteta za javno komunalno preduzeće
„Radnik“ – Zavidovići“
prof.dr. Jovan Sredojević
Omeragić Jusuf
„Teorijski razvoj COMMON RAIL DIESEL motora sa prikazom
proračuna“
v.prof.dr. Nagib Neimarlija
Korajlić Mirsad
„Računarski program MarSurfXR20 za obradu rezultata mjerenja
hrapavosti obrađene površine“
v.prof.dr. Sabahudin Ekinović
117
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
25.
Ime
i
prezime Bećirović Nedim
diplomanta
Naslov
diplomskog „Tehničko-tehnološki aspekti zavarivanja čelika za termoenergetska
rada
postrojenja“
Mentor
26.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
27.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
v.prof.dr. Fuad Begovac, komentor nauč.sarad.Mensur Arnaut
Muftić Samir
„Analiza nekih sistema automatske regulacije“
prof.dr. Ahmet Gavranović
Mujić Safet
„Idejni projekat pretovarne stanice sa sortirnicom za područje
općina Žepče, Zavidovići i Maglaj“
prof.dr. Jovan Sredojević
VI stepen (inženjer mašinstva)
1.
Ime
i
prezime Karić Adem
diplomanta
Naslov
diplomskog „Proračun grijanja poslovno-stambenog objekta s klimatizacijom
rada
samo poslovnog dijela“
Mentor
v.prof. dr. Nagib Neimarlija
2.
Ime
i
prezime Perić Dalibor
diplomanta
Naslov
diplomskog „Karakteristični zahtjevi i kriteriji pri izboru materijala za izradu
rada
mašinskih dijelova specijalne namjene“
Mentor
doc. dr. Nađija Haračić
3.
Ime
i
prezime Grabovac Zorica
diplomanta
Naslov
diplomskog „Obrada i prikaz rezultata mjerenja u proizvodnji“
rada
Mentor
prof.dr. Nermina Zaimović-Uzunović
4.
Ime
i
prezime Fetić Samir
diplomanta
Naslov
diplomskog „Mjerenje temperature u hidraulici“
rada
Mentor
doc.dr. Nedim Hodžić
5.
Ime
i
prezime Huseinbašić Refik
diplomanta
Naslov
diplomskog „Proračun sistema podmazivanja“
rada
Mentor
v.prof. dr. Sabahudin Ekinović
6.
Ime
i
prezime Vrškić Uzeir
diplomanta
118
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naslov
rada
Mentor
diplomskog „Tehničko-tehnološkiprojekat izrade mašine za brušenje ravnih
metalnih i drvenih površina“
prof. dr. Sato Olević
7.
Ime
i
prezime Isaković Mirnes
diplomanta
Naslov
diplomskog
„Projektovanje osnovnih elemenata putničkog lifta“
rada
Mentor
prof. dr. Sato Olević
8.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
Magazinović Saša
„Značaj i uloga organizacije IMEKO u oblasti terotehnologije“
prof. dr. Nermina Zaimović-Uzunović
9.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Čolaković Mirza
Mentor
v.prof. dr. Nađija Haračić
„Kompjuterski
sistem
za
izbor
i
prezentaciju
mašinskih
materijala“
2. MAGISTRANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI
U 2006. godini na Mašinskom fakultetu su odbranjena 4 magistarska rada. Više o njima dato
je u pregledu aktivnosti matičnih katedri.
M1.
Ime i prezime
magistranta
Naslov
magistarskog
rada
Mentor
Sastav
komisije za
odbranu
rada:
Alma Žiga
Dizajn stopala natkoljenične proteze sa ugrađenim hidrauličkim pokretačima
u članku i koljenu
R. prof. Nermina Zaimović-Uzunović
R. prof. dr. Sato Olević, Mašinski fakultet, Univerzitet u Zenici
R. prof. dr. Nermina Zaimović-Uzunović, Mašinski fakultet, Univerzitet u
Zenici
R. prof. dr. Remzo Dedić, Strojarski fakultet, Sveučilište u Mostaru
V. prof. dr. Sahib Muminagić, Zdravstveni fakultet, Univerzitet u Zenici
Doc. dr. Adisa Vučina, Strojarski fakultet, Sveučilište u Mostaru
M2.
Ime
i
prezime
magistranda
Naslov magistarskog
rada
Mentor
Datum odbrane rada
Sastav komisije za
odbranu rada:
Zlatan Ištvanić
"Analiza utjecaja geometrije alata i broja operacija na kvalitetu
danca u procesu proizvodnje inkrementalnom deformacijom"
Prof.dr. Sato Olević
28.12.2006.
Dr. sci. Nermina Zaimović-Uzunović, redovni profesor Mašinskog
fakulteta u Zenici, predsjednik
119
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Dr. sci. Himzo Đukić, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Mostaru
Dr. sci. Džemo Tufekčić, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Tuzli
Dr. sci. Nadžija Haračić, vanredni profesor Mašinskog fakulteta u
Zenici
Dr. sci. Sato Olević, redovni profesor Mašinskog fakulteta u Zenici
M3.
Ime i prezime
magistranta
Naslov
magistarskog
rada
Mentor
Sastav
komisije za
odbranu
rada:
M4
Ime i prezime
magistranta
Naslov
magistarskog
rada
Mentor
Sastav
komisije
odbranu
rada:
Ibrahim Plančić
RAZVOJ I UVOĐENJE SISTEMA KVALITETA U INSTITUCIJE VISOKOG
OBRAZOVANJA U SKLADU SA STANDARDOM ISO 9001:2000
R. prof. Safet Brdarević
R. prof. dr. Safet Brdarević, Mašinski fakultet, Univerzitet u Zenici
R. prof. dr. Nermina Zaimović-Uzunović, Mašinski fakultet, Univerzitet u
Zenici
V. prof. dr. Darko Petković, Mašinski fakultet, Univerzitet u Zenici
V. prof. dr. Mirko Sokovič, fakulteta za strojništvo, Univerzitet u Ljubljani
Doc. dr. Smail Klarić, Mašinski fakultet, Univerzitet u Mostaru
Damir Hodžić
ISTRAŽIVANJE KOMPAKTIBILNOSTI TQM I EMS SA OSVRTOM NA
METALNU INDUSTRIJU
V. prof. Mirko Sokovič, Univerzitet u Ljubljani
R. prof. dr. Safet Brdarević, Mašinski fakultet, Univerzitet u Zenici
za R. prof. dr. Nermina Zaimović-Uzunović, Mašinski fakultet, Univerzitet u
Zenici
prof. dr. Omanović Mustafa, profesor emeritus Univerzitet u Sarajevu
V. prof. dr. Mirko Sokovič, fakulteta za strojništvo, Univerzitet u Ljubljani
3. DOKTORANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI
U 2006. godini na Mašinskom fakultetu su odbranjene 2 doktorske disertacije. Više o njima
dato je u pregledu aktivnosti matičnih katedri.
D.1.
Ime i prezime
doktoranta
Naslov
doktorskog
rada
Mentor
Sastav
komisije za
odbranu
rada:
Elma Ekinović
Određivanje utjecaja oštećenja na dinamičko
ponašanje grednih struktura
Prof.dr. Vlatko Doleček
Dr. sci. Dušan Vukojević, dipl.inž.maš., redovni profesor,
predsjednik,Univerzitet u Zenici, Mašinski fakultet, BiH
Dr. sci. Slavko Dolinšek, dipl.inž.maš., vanredni profesor, član,
Univerzitet u Ljubljani, Fakulteta za strojništvo, Slovenija
120
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Dr. sci. Vlatko Doleček, dipl.inž.maš., redovni profesor, član,
Univerzitet u Sarajevu, Mašinski fakultet, BiH
D.2.
Ime
i
prezime
mr. Nedeljko Vukojević
doktoranda
Naslov
doktorskog "Prilog procjeni integriteta i ponašanja debelostjenih posuda velikih
rada
dimenzija pod pritiskom"
Mentor
Prof.dr. Taško Maneski
Datum odbrane rada
11.11.2006.
Komisija za ocjenu i Dr. sci. Ahmet Hadžipašić, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
odbranu rada
Zenici, predsjednik
Dr. sci. Mirko Husnjak, vanredni profesor Fakulteta strojarstva i
brodogradnje u Zagrebu
Dr. sci. Taško Maneski, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Beogradu
U nastavku Godišnji izvještaj je dat po matičnim katedrama
fakulteta.
UNIVERZITET U ZENICI
UNIVERSITY OF ZENICA
-Mašinski fakultet-Faculty of Mechanical EngineeringKatedra za automatizaciju i metrologiju
Chair for Automation and Metrology
tel. + 387 32 449 120, 449 138, fax. + 387 32 246 612
[email protected]
Fakultetska 1, 72 000 ZENICA
BOSNA I HERCEGOVINA - BOSNIA AND HERZEGOVINA
GODIŠNJI IZVJEŠTAJ KATEDRE ZA AUTOMATIZACIJU I
METROLOGIJU ZA 2006.GODINU
1. OPŠTE ODREDNICE O KATEDRI
Katedra za automatizaciju i metrologiju je matična katedra Mašinskog fakulteta u Zenici.
Prema aktuelnom nastavnom planu obuhvata sljedeće discipline:
1. Mjerna tehnika
2. Industrijski manipulatori i roboti (izborni)
3. Elektrotehnika
4. Automatizacija proizvodnje
5. Automatska regulacija
6. Elektromotorni pogoni (izborni)
7. Elektrotehnika i električne mašine
8. Osnovi automatizacije
9. Ispitivanje i defektoskopija konstrukcija (izborni)
121
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10. Ispitivanje proizvoda
Članovi katedre su:
1. red.prof.dr. Nermina Zaimović-Uzunović, šef katedre
2. red.prof.dr. Ahmet Gavranović
3. doc.dr. Aleksandar Karač
4. viši asistent mr. Samir Lemeš, tehnički sekretar
5. viši asistent mr. Malik Čabaravdić
6. viši asistent mr. Zehrudin Hodžić
7. asistent Enisa Horić
8. asistent Hariz Palavrić
U okviru strukture katedre ima i forme djelovanja
- laboratorija za mjernu tehniku
- laboratorija za elektrotehniku
2. NAUČNO- NASTAVNI PROCES U 2006.GODINI
2. 1. DIPLOMANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
U 2006. godini na katedri su odbranjena dva završna i pet diplomskih radova, i to:
- Hakanović Nermin: "Ispitivanje lomne žilavosti polimernih materijala pomoću
Essential Work of Fracture metode", 04.01.2006.
- Grabovac Zorica: "Obrada i prikaz mjerenja u proizvodnji", 29.03.2006. (završni rad)
- Goković Kemal: "Analiza naponsko deformacionog stanja livenih struktura metodom
konačnih elemenata", 03.04.2006.
- Čizmić Husein: "Mjeriteljska infrastruktura i saradnja u zemljama regije zapadnog
Balkana", 12.06.2006.
- Alić Munir: "Mjerenje vibracija u Tvornici cementa u Kaknju", 03.07.2006.
- Alić Mirnes: "Određivanje mjerne nesigurnosti putem software-a", 05.07.2006.
- Magazinović Saša: "Značaj i uloga organizacije IMEKO u oblasti metrologije",
13.07.2006. (završni rad)
- Muftić Samir: "Analiza nekih sistema automatske regulacije", 08.12.2006.
2.2. MAGISTRANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
U 2006. godini na katedri nisu rađeni magistarski radovi
2.3. DOKTORANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
V.as.mr. Samiru Lemešu odobrena tema doktorske disertacije na Univerzi u Ljubljani pod
naslovom "Validacija metode konačnih elemenata u obradi digitaliziranih podataka o
tankostjenim proizvodima"
Doc. Dr. Aleksandar Karač radi kao ko-mentor na dva doktorska projekta na University
College Dublin.
3. ELEMENTI NAUČNO-ISTRAŽIVAČKOG I STRUČNOG RADA NA KATEDRI
3.1. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
T1.
Naslov rada:
Weight optimization of the butterfly valve housing
Paper Title :
122
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Nermina Zaimović-Uzunović, University of Zenica
Ejub Ajan, University of Zenica
Samir Lemeš, University of Zenica
10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT 2006, Barcelona,
Spain, Organiser: University of Zenica - University of Barcelona-University
of Bahcesehir; Lloret de Mar-Barcelona, Spain, 11-15 September 2006.
Proceding of the 10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT
2006, Vivancos J.-Ekinovic S.-Yalcin (Ed.), ISBN 99861730-7
Butterfly valves are machine elements which are commonly used for
regulation of fluid, semi-liquid and granular medium flow on variety of tanks
and pipeline systems. Valves are widely used in various industrial branches,
especially in power plant pipeline installations, transport systems for
materials deposed in silos etc. This paper gives basic methodology of
butterfly–valve design by using CAD technologies and FEM. Main purpose
is weight optimization of the valve housing body.
Keywords: butterfly valve, stress and strain analysis of housing
T2.
Naslov rada:
Stick-Slip Crack Propagation in Adhesively Bonded Joints
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
T3.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
V. Cooper
A. Ivankovic
A. Karac
A.J. Kinloch
S. Rodriguez Sanchez
W.S. Teo
7th World Congress on Computational Mechanics, Los Angeles, 2006
Proceding of the 7th World Congress on Computational Mechanics, Los
Angeles, 2006
An Investigation into Atherosclerosis Using the Fluid-Structure
Interaction Technique
N. Quinn
A. Ivankovic
A. Karac
ICSM5, Trogir, 2006
123
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
T4.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
T5.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Precedings of ICSM5, Trogir, 2006
A Numerical Investigation into Atherosclerosis Examining the Deformation
Profiles in Healthy and Diseased Mock Arteries
N. Quinn
A. Ivankovic
A. Karac
BIO2006 – 2006 Summer Bioengineering Conference Amelia Island,
Florida, 2006
Proceding of BIO2006 – 2006 Summer Bioengineering Conference Amelia
Island, Florida, 2006
Atherosclerosis is a disease of the large arteries in which thickening and
loss in elasticity of the artery wall leads to impaired circulation. It is
characterised by the accumulation of lipids, cholesterol and other
proliferating cells within the artery wall. A plaque develops at these localised
regions and has the effect of stiffening the wall at that point [1]. Traditionally
work in this area has focused on the blood flow patterns through diseased
arteries. However the blood pattern is only noticeably affected when a
stenosis has already formed and the disease has progressed into its latter
stages [2]. The aim of this work is to instead focus on the deformation of
healthy and diseased mock arteries, as an altered deformation profile may
be an early indicator of the existence of the disease. In order to test this
hypothesis a combined numerical and experimental investigation is
underway. To date numerical simulations have been carried out which
examine the effect of static and dynamic pressures on a healthy and a
diseased mock artery. Experimental testing is being carried on a mock
artery made from polyurethane rubber.
Towards Early Diagnosis of Atherosclerosis
N. Quinn
A. Ivankovic
A. Karac
Bioengineering in Ireland 12, Galway, 2006
Proceedings of the Bioengineering in Ireland 12, Galway, 2006 (ISBN 905
254 075)
124
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
3.2. RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
3.3. OBJAVLJENE KNJIGE
U 2006 godini su objavljene sljedeće knjige, skripte i udžbenici:
-
N. Zaimović-Uzunović: "Mjerna tehnika", skripta za Mašinski fakultet
S. Lemeš: "Aplikativni softver", skripta za Pedagoški fakultet
S. Lemeš, S. Mujačić: "Programiranje za Internet", skripta za Pedagoški fakultet
3.4 REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekt 1.
Naslov projekta: Primjena metode konačnih elemenata u obradi 3D digitaliziranih
podataka o tankostjenim proizvodima
Projektni tim: N. Zaimović-Uzunović, S. Lemeš, D. Ćurić, K. Kuzman
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici, TECOS Celje
Vrijeme rada na projektu: Bilateralni projekt finansiran od strane Vlade FBiH i Vlade R.
Slovenije 2006/07.godina
Kratki sadržaj projekta: Ideja ovog istraživanja je da se pronađe metod kojim će se elastično
deformisani proizvodi izmjeriti optičkim mjernim uređajem bez pričvršćivanja. Rezultati
mjerenja slobodno oslonjenih dijelova se mogu računarski obraditi, naprimjer metodom
konačnih elemenata, što bi dalo odgovor na pitanje da li se ti proizvodi mogu upotrijebiti kao
elementi sklopova, odnosno da li su konstruktivni parametri proizvoda unutar tolerantnog
područja.
Projekt 2.
Naslov projekta: POSTGRADUATE MASTER COURSE ON METROLOGY (TEMPUS SCM)
Projektni tim: N. Zaimović-Uzunović, S. Lemeš, J. Kačmarčik, A. Weckenmann, B. Ačko
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici, University of
Erlangen, University of Maribor
Vrijeme rada na projektu: Projekt finansiran od strane EU Tempus programa, 2006/07.godina
Kratki sadržaj projekta: Jednogodišnji postdiplomski studij ima za cilj obrazovanje kritične
mase stručnjaka iz oblasti metrologije kako bi se djelimično stvorile pretpostavke za
izgradnju nacionalnog metrološkog sistema BiH. Kroz projekat će studenti imati priliku da se
upoznaju sa najaktuelnijim dostignućima u ovoj oblasti, kroz nastavu, ispite, studijsku posjetu
Sloveniji i Njemačkoj, te workshop sa proizvođačima mjerne opreme i uređaja. Kroz projekat
je opremljen kabinet sa 12 računara, lokalnom mrežom i projektorom.
Projekt 3.
Naslov projekta: WUS CDP+ "METROLOGY"
Projektni tim: N. Zaimović-Uzunović
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 2006/2007
Kratki sadržaj projekta: Inoviranje nastavnog programa za predmet "Mjerna tehnika" na
Mašinskom fakultetu. Urađena je skripta za predmet, podijeljena besplatno studentima,
nabavljena je nova literatura, te predata u biblioteku Fakulteta, zajedno sa 20 primjeraka
skripte.
125
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Projekt 4.
Naslov projekta: WUS CDP+ "APPLICATIVE SOFTWARE", "PROGRAMMING FOR
INTERNET", "PROCEDURAL PROGRAMMING"
Projektni tim: S. Lemeš. A. Karač
Institucije zadužene za rad na projektu: Pedagoški fakultet u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 2006/2007
Kratki sadržaj projekta: Uvođenje novih predmeta na odsjeku za matematiku i informatiku na
Pedagoškom fakultetu: "Aplikativni softver", "Programiranje za Internet" i "Proceduralno
programiranje". Pored što su urađene skripte za te predmete, koje su podijeljene besplatno
studentima, nabavljena je nova literatura, i predata u biblioteku Fakulteta, zajedno sa po 20
primjeraka skripte. Opremljen je kabinet sa 2 servera, 20 računara, lokalnom mrežom i
projektorom na Pedagoškom fakultetu.
Projekt 5.
Naslov projekta: TOWARDS EARLY DIAGNOSIS OF ATHEROSCLEROSIS:
EXPERIMENTAL AND NUMERICAL INVESTIGATION
Projektni tim: A. Karač
Institucije zadužene za rad na projektu: University College Dublin, Ireland
Vrijeme rada na projektu: 2005/2007
Kratki sadržaj projekta: Numerička i eksperimentalna simulacija protoka krvi kroz zdrave
arterije i arterije sa razvijenim aterosklerotičnim plakovima radi njihove rane dijagnoze.
Eksperimentalni dio sadrži izradu opreme za ispitivanje tankih crijeva na različite uslove
proticanja fluida (konstantno opterećenje, pulsno opterećenje, ...), dok numerički dio
obuhvata razvoj numeričkih modela za ovaj kompleksan problem sa interakcijom tečnosti
(krv, voda) i čvrstog tijela (arterija, tanko crijevo).
4. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
Na osnovu usvojenih nastavnih planova i programa, domena rada katedre (Pravilnik o radu
katedri), ugovorenih zadataka i raspoloživih kapaciteta Katedre za automatizaciju i
metrologiju utvrđuje se :
PLAN RADA KATEDRE ZA 2007. GODINU
-
-
-
Izvođenje nastave prema nastavnim planovima i programima na predmetima iz
domena rada Katedre a prema rasporedu sati,
Izvođenje ispita na predmetima iz domena rada katedre prema utvrđenim
rasporedima polaganja ispita na dodiplomskom studiju,
Izvođenje nastave i ispita na postdiplomskom studiju ”Metrologija”
Priprema i vođenje diplomskih radova dodijeljenih kandidata
U 2007. godini planira se nastavak realizacije aktivnosti studija "Metrologija" prema
planu rada SCM Tempus projekta, što obuhvaća nastavu, ispite, studijsku posjetu i
workshop. Očekuje se da većina kandidata prijavi teme za magistarske radove na
Mašinskom fakultetu.
Radionica "Izbor mjerne opreme" za polaznike postdiplomskog studija "Metrologija" u
junu 2007.
Bilateralni projekat sa Slovenijom "Primjena metode konačnih elemenata u obradi 3D
digitaliziranih podataka o tankostjenim proizvodima", Tecos Celje (odobren u maju
2006, završava sredinom 2007)
TEMPUS SCM "Postgraduate master course on metrology", University of Erlangen,
University of Maribor
126
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
-
-
WUS CDP+ "Metrology"
WUS CDP+ "Applicative software", "Programming for internet", "Procedural
programming" (projekat koji realizuju članovi ove Katedre na Pedagoškom fakultetu)
University College Dublin, Ireland: Towards Early Diagnosis of Atherosclerosis:
Experimental and Numerical Investigation (do marta 2007)
University of Dublin, Ireland: Towards better understanding and predicting blast
trauma to human lungs: combined experimental-numerical study (od oktobra 2007)
Izrada web stranice Katedre
Održavanje web stranice Univerziteta i Asocijacije za kvalitet
Priprema i objavljivanje nastavnih materijala na Internetu, sa instalacijom softvera za
eLearning (moodle)
Iznajmljivanje multimedijalne opreme za ZEPS
Uključivanje univerzitetske biblioteke Univerzitet u Zenici u Cobiss sistem
Priprema i štampanje praktikuma za vježbe iz predmeta "Mjerna tehnika"
Priprema i štampanje skripte "Računarska grafika"
Priprema i štampanje skripte "Ispitivanje proizvoda"
Priprema i štampanje skripte "Proceduralno programiranje"
Priprema i štampanje skripte "Objektno-orijentisano programiranje"
Priprema i štampanje skripte "Numeričke metode u inženjerstvu"
Planira se objavljivanje 3-4 rada u indeksiranim stručnim časopisima.
Izlaganje rada na konferenciji ICIT 2007 Celje, Slovenija
Potrebno je raspisati konkurs za nastavnika za predmet "Elektrotehnika". Ostali
predmeti za koje je predavanja držao prof.dr. Ahmet Gavranović će se riješiti u 2007.
godini, zavisno od odluke v.as.mr. Malika Čabaravdića o povratku na Fakultet ili
eventualnom preraspodjelom nastavnih obaveza između osoblja Katedre.
Katedra će pokrenuti proceduru za izbor prof.dr. Ahmeta Gavranovića u zvanje
profesor emeritus.
Nabavka opreme za laboratorije: sitni mjerni pribor prema specifikaciji pripremljenoj
za kredit, 3D digitalizator ili CMM mašina, računari za osoblje Katedre
Katedra za energetiku i procesno inženjerstvo
1. DIPLOMANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI
1.
Ime
i
prezime Duharkić Mehmed
diplomanta
Naslov
diplomskog Određivanje ekvivalentnog promjera i koeficijenta otpora trenja za
rada
cijevi kružnog i nekružnog poprečnog presjeka primjenom računara
Mentor
Doc. dr. Nedim Hodžić
2.
Ime
i
prezime Ljevaković Almir
diplomanta
Naslov
diplomskog Mjerenje pritiska u hidraulici
rada
Mentor
Doc. dr. Nedim Hodžić
3.
Ime
i
prezime Džidić Himzo
diplomanta
Naslov
diplomskog Analiza i ispitivanje hidrauličkih, pneumatskih i kombinovanih
rada
kočionih sistema na vozilima
Mentor
Doc. dr. Nedim Hodžić
4.
Ime
i
prezime Fetić Admir
127
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
5.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
Mjerenje razine fluida u hidrauličnim sistemima
Doc. dr. Nedim Hodžić
Fetić Samir, studij uz rad
Mjerenje temperature u hidraulici
Doc. dr. Nedim Hodžić
2. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada:
COMPRESSIBILITY FACTOR OF METHANE FROM THE SPEED OF SOUND
Paper Title :
MEASUREMENTS
Autori/
Dr Muhamed Bijedić, University of Tuzla, B&H
Authors :
Dr Nagib Neimarlija, University of Zenica, B&H
Edin Berberović, University of Zenica, B&H
Kongres
10TH INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE, TMT 2006
/Congress :
LLORET DE MAR, Spain,
September 11th-15th 2006.
Precedings of „10TH INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT
Podaci o
CONFERENCE, TMT 2006 „; pages 1027-1030
zborniku
/
ISBN 99861 730 – 7
Proceedings
Data
This paper presents a new approach to the methane compressibility factor
calculation by means of sound speed experimental data. The approach is
based on numerical integration of differential equations connecting speed of
sound with other thermodynamic properties. The method requires initial
conditions in the form of compressibility factor and heat capacity to be
imposed at single temperature and pressure range of interest. The method
Rezime /
is tested with derived compressibility factor of gaseous methane in pressure
Summary
range from 0.4 Mpa to 6.0 Mpa and temperatures between 325 K and 375
K. The calculated absolute error is 0.03%, whereas maximum error is about
0.21%.
Key Words:
methane, speed of sound, compressibility factor, heat capacity
2.
Naslov rada:
COMPRESSIBILITY FACTOR OF NITROGEN FROM THE SPEED OF SOUND
Paper Title :
MEASUREMENTS
Autori/
Dr Muhamed Bijedić, University of Tuzla, B&H
Authors :
Dr Nagib Neimarlija, University of Zenica, B&H
Mr. Enver Đidić, BNT Travnik, B&H
Kongres
10TH INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE, TMT 2006
/Congress :
LLORET DE MAR, Spain,
September 11th-15th 2006.
Precedings of "10TH INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT
Podaci o
CONFERENCE, TMT 2006 "; pages 1023-1026
zborniku
/
ISBN 99861 730 - 7
Proceedings
128
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Data
Rezime /
Summary
This paper presents a new approach to the nitrogen compressibility factor
calculation by means of sound speed experimental data. The approach is
based on numerical integration of differential equations connecting speed of
sound with other thermodynamic properties. The method requires initial
conditions in the form of compressibility factor and heat capacity to be
imposed at single temperature and pressure range of interest. It is tested
with derived compressibility factor of nitrogen in pressure range form 0.3
MPa to 10.2 MPa and temperatures between 300 K and 350 K. Calculated
absolute average error is 0.018%, and maximum error better than 0.12%.
Key Words:
nitrogen, speed of sound, compressibility factor, heat capacit
3.
Naslov rada:
NUMERICAL ANALYSIS OF HYDRAULIC OIL FLOW THROUGH CHANNELS AND
Paper Title :
CHAMBERS OF THE CYLINDRICAL PISTON VALVE
Dr Nedim Hodžić, University of Zenica, B&H
Autori/
Dr Nermina Zaimović-Uzunović, University of Zenica, B&H
Authors :
Boris Trogrlić, University of Split, Croatia
10TH INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE, TMT 2006
Kongres
LLORET DE MAR, Spain,
/Congress :
September 11th-15th 2006.
Precedings of „10TH INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT
Podaci o
CONFERENCE, TMT 2006 „; pages 1039-1042
zborniku
/
ISBN 99861 730 - 7
Proceedings
Data
Recent developments in Computational fluid dynamics (CFD) have enabled
accurate and reliable calculations of pressure, velocity and temperature
field, during the fluid flow through different technical parts and systems.
This paper presents the application of numerical analysis based on the
Finite Volume Method (FVM) for the analysis of hydraulic oil stationary flow
through the channels and chambers of the cylindrical piston valve. By
Rezime /
means of software COMET and numerical simulation, Δp - Q characteristics
Summary
for 3D model of the distributing valve with cylindrical piston were defined
and compared to experimentally obtained characteristics. The applied
mathematical model is established on the basic fluid mechanics equations
given in integral form. The equations of the mass, momentum, energy and
space conservation that define mathematical model were closed with
appropriate constitutive relations. Basic equations were discretized and
transformed into the subsystems of nonlinear algebraic relations with
unknown variables as components of velocity, pressure, temperature,
kinetic energy of turbulence and its dissipation rate. Due to nonlinearity,
these subsystems were solved by iterative method based on the algorithm
with segregated solution strategy. Verification of the application of numerical
analysis, based on FVM for the analysis of hydraulic oil stationary flow
through 3D model of channels and chambers of distributing cylindrical piston
valve, was performed by comparing the numerical and experimental results.
Key Words:
numerical analysis, numerical simulation, finite volume elements,
distributing cylindrical piston valve, hydraulic oil
4.
Naslov rada:
SOFTWARE FOR DETERMINATION OF EQUIVALENT DIAMETER AND FRICTION
129
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
FACTOR OF PIPES WITH CIRCULAR AND NON CIRCULAR CROSS SECTION
SHAPE
Dr Nedim Hodžić, University of Tuzla, B&H
Mehmed Duharkić, University of Zenica, B&H
10TH INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE, TMT 2006
LLORET DE MAR, Spain,
September 11th-15th 2006.
Precedings of "10TH INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT
CONFERENCE, TMT 2006 "; pages 709-712
ISBN 99861 730 - 7
Determination of equivalent diameter and friction factor is a very important in
engineering practice. Therefore, in terms of hydraulic calculations of simple
and complex pipelines i.e. calculating friction head losses, it is necessary to
determine equivalent diameter and friction factor, which is in some cases
simple decision and in others it can be complicated, especially if hydraulic
calculations are performed for complex pipelines.In this work, created
software has been presented, which enables calculation of equivalent
diameter and friction factor of pipes which are either circular or non circular
cross section shape. Vast number of authors who have been working on the
problem of friction head losses caused by friction have concentrated on
circular cross section shape of pipelines.This software represents great
contribution to hydraulic calculations of pipelines. It can also be used as a
modul in termination of flow losses of simple and complex pipelines as well
as stand-alone application for calculations of equivalent diameter and
friction factor.Practical use of software will significantly reduce calculation
time for flow losses, which will be cost-effective in design of pipelines, or
hydraulic systems in general.Final version of the software for calculating
equivalent diameter and friction factor of circular and non circular cross
sections shape of pipes has been created using Microsoft Visual Basic 6.0
Enterprise Edition.
Key Words:
equivalent diameter, friction factor, software
8. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Naslov projekta 1:
Analiza utvrđivanja opravdanosti zahtjeva ''Mittal Steel zenica'' d.o.o. za raspodjelu
razlike nabavljenog i potrošenog uglja u sezoni grijanja 2005./2006. godina
Projektni tim:
Dr. Nagib Neimarlija, Edin Berberović, Semir Selimović
Institucije zadužene za rad na projektu:
Institut za privredni inženjering d.o.o. Zenica
Vrijeme rada na projektu:
15 dana
Kratki sadržaj projekta:
130
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
U ekspertizi je vršena procjena opravdanosti prijedloga – odnosno zahtjeva ''Mittal Steel
Zenica'' d.o.o., za raspodjelu nastale ''razlike u količinama nabavljenog i potrošenog uglja'' u
sezoni grijanja grada Zenica 2005./2006. godina. Proizvodnja toplotne energije za grijanje
grada Zenica se vrši u termoenergetskim postrojenjima ''Mittal Steel Zenica'' d.o.o. U ovoj
ekspertizi predmet razmatranja je Ugovor za proizvodnju i isporuku toplinske energije za
sezonu grijanja grada 2005./2006. godine, Radno upustvo uz ugovor o proizvodnji i isporuci
toplinske energije za sezonu grijanja grada 2005./2006, dopis JP ''Grijanje'' prema ''Mittal
Steel Zenica'' d.o.o. u vezi nastale razlike ''neutrošenog'' uglja, zatim dopis, odnosno odgovor
na dopis JP ''Grijanje'', upućen od strane Departmenta Energetika i Departmenta za
marketing i prodaju ''Mittal Steel Zenica'' d.o.o. – s naslovom Prijedlog za podjelu
neraspoređenog uglja iz sezone grijanja 2005./2006. i sedam Zapisnika o isporuci toplotne i
električne energije, hemijski pripremljene vode (HPV), potrošnji energenata i HPV-e, s tačno
naznačenim vremenskim periodima.
Naslov projekta 2:
Prijedlog uspostave integralnog sistema upravljanja otpadom s posebnim osvrtom na
pretovarnu stanicu sa privremenim odlagalištem za općinu Novi Travnik
Projektni tim:
Semir Selimović, Dr. Nedim Hodžić, Mirza Topčić
Institucije zadužene za rad na projektu:
Institut za privredni inženjering d.o.o. Zenica
Vrijeme rada na projektu:
45 dana
Krakti sadržaj projekta:
U projektu prijedloga uspostave integralnog sistema upravljanja otpadom, s posebnim
osvrtom na pretovarnu stanicu s privremenim odlagalištem pokušalo se ukratko pojasniti
pojam otpada i nastajanje ukupnog otpada, njegov uticaj na okolinu i moguće načine za
smanjenje tih nepovoljnih uticaja. Takođe se ukazalo na moguće načine rješenja problema
otpada u budućnosti kroz primjenu integralnog sistema upravljanja ukupnim količinama
otpada i njegovcim raspolaganjem u budućnosti.
Katedra za inženjersku ekologiju
1. DIPLOMANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
REDOVAN STUDIJ
1.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
2.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
Ermin Delibašić
Idejni projekat upravljanja industrijskim otpadom na deponiji
"Turbići" TE "Kakanj – Ćatići"
Prof.dr. Jovan Sredojević
Nihad Mujić
Prijedlog uspostave integralnog sistema upravljanja otpadom –
privrede otpada na području opština Zavidovići, Maglaj i Žepče
Prof.dr. Jovan Sredojević
131
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
3.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
4.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
5.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Komentor
6.
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
Seid Durmišević
Idejni projekat sortirnice za sortiranje komunalnog otpada
Prof.dr. Jovan Sredojević
Safet Mujić
Idejni projekat pretovarne stanice sa sortirnicom za područje općina
Žepče, Zavidovići i Maglaj
Prof.dr. Jovan Sredojević
Josip Pandža
Organizacija odlaganja otpadnih materijala na Regionalnoj deponiji
"Mošćanica"
Prof.dr. Jovan Sredojević
Nusret Imamović
Uticaj konstrukcionih elemenata elektro-odvajača na efikasnost
izdvajanja čestica
Doc.dr.Šefket Goletić
2. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
Tabela 1.
Naslov rada:
RECOGNITION OF VIBRATION MODE SHAPES USING 3D COMPUTER
VISUALISATION
Paper Title :
Autori/
Doc.dr. Mediha Šestić, University of Zenica, BiH
Authors :
Kongres
I st INTERNATIONAL SYMPOSIUM ON ENVIRONMENTAL
/Congress :
MANAGEMENT
ZAGREB, OCTOBER 1 - 3, 2003.
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Proceedings I st International Symposium on Environmental
Management, Zagreb, October 2003.
ISBN 953-6470-22-5
The analysis of high-temperature processes as the sulphur
division into the gaseous and solid phases starts from the
interpretation of the course of reaction occuring during the
oxidation of sulphuric compounds (from organic and inorganic
masses), with the values of the reaction free energy being
plotted. The indicators of particular reaction velocity in the
processes of the coal desulphurisation at characteristic
temperature intervals, as well as the indicators of activation
energy, offer more detalied information about the
aforementioned reactions and their mechanisms.
Key Words:
mineral distribution, sulphur separation, kinetic parameters
132
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
2.
Naslov rada:
PRAĆENJE SADRŽAJA TEŠKIH METALA U TLU I GAJENIM BILJKAMA
Paper Title :
U ZENIČKOJ REGIJI
Autori/
Dr Šefket Goletić, Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici, B&H
Authors :
Rusmir Goletić, student Veterinarskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu,
B&H
IV SIMPOZIJ POLJOPRIVREDE, VETERINARSTVA, ŠUMARSTVA I
Kongres
BIOTEHNOLOGJE
/Congress :
ZENICA, B&H
21-23. Septembar 2006.
Zbornik radova " IV SIMPOZIJ POLJOPRIVREDE, VETERINARSTVA,
Podaci o
ŠUMARSTVA I BIOTEHNOLOGJE "; str. 54-57, F. Mekić (Eds.),
zborniku/
Proceedings
ISBN 9954-786-02-1
Data
Zenička regija je više decenija bila pod uticajem visokih emisija prašine sa
visokim sadržajem teških metala, kao i dugih polutanata, emitovanih iz
metalurških i termoenergetskih postrojenja. Tlo je bilo kontaminirano teškim
metalima i proizvodnja mnogih poljoprivrednih kultura je bila rizična zbog
uključivanja teških metala u lanac animalne i humane ishrane.
Rezime /
Summary
Ključna metalurška postrojenja ne rade od početka 1992. godine, zbog čega
je emisija prašine, teških metala i drugih polutanata znatno smanjena.
U ovom radu su izneseni rezultati istraživanja sadržaja teških metala u tlu i
gajenim biljkama zeničke regije nakon višegodišnjeg ne rada ključnih
metalurških postrojenja. Najnovija istraživanja pokazuju da je sadržaj teških
metala u tlu i gajenim biljkama i dalje povećan u odnosu na prirodno stanje,
što je posljedica njihove antropogene redistribucije za vrijeme rada
integralne željezare, posebno metalurških i termoenergetskih postrojenja.
Međutim, prosječne vrijednosti sadrzaja teških metala u tlu uglavnom ne
prelaze granične norme.
Sada se stvaraju realni uslovi da integralna željezara ponovo profunkcioniše
sa proizvodnjom većom od dva miliona tona čelika godišnje. Zbog toga se
očekuje da će šira okolina željezare biti ponovo pod uticajem emisija prašine
sa teškim metalima i drugih polutanata ukoliko se ne provedu adekvatne
mjere zaštite i ne uskladi emisija sa potencijalnim kapacitetom okoliša. Zbog
toga bi trebalo preduzeti mjere zaštite tla i okoliša radi zaštite zdravlja
stanovništva, uvesti monitoring teških metala u tlu, biljkama i drugim
komponentama okoliša.
Ključne riječi: teški metali, tlo, gajene biljke, maksimalne dozvoljene
vrijednosti teških metala u tlu
3.
Naslov rada:
UTICAJ EKSPLOATACIJE MINERALNIH SIROVINA NA OKOLIŠ
Paper Title :
Autori/
Dr Šefket Goletić, Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici, B&H
Authors :
Dr Mevlida Operta, Fakultet za metalurgiju i materijale Univerziteta u Zenici,
B&H
VI NAUČNO/STRUČNI SIMPOZIJ SA SA MEĐUNARODNIM UČEŠĆEM
Kongres
”METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI”
/Congress :
ZENICA, B&H
27-28. april 2006.
Zbornik radova "METALNI I NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI"; str.
Podaci o
545-550, M. Pašić (Eds.),
zborniku/
Proceedings
133
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Data
Rezime /
Summary
ISBN 9958-785-02-1
Površinska eksploatacija mineralnih sirovina, pored značajnih pozitivnih
efekata, ima i višestruke negativne ekološke efekte na sve komponente
okoliša (zrak, vodu, tlo, biljni i životinjski svijet itd.). Zbog toga je kod
planiranja i eksploatacije mineralnih sirovina potrebno istovremeno
predvidjeti moguće uticaje i mjere za sprečavanje ili smanjenje uticaja na
okoliš u skladu sa okolišnom legislativom i savremenim tehničkotehnološkim mogućnostima i okolišnim zahtjevima. Te mjere se moraju
isprojektovati i realizovati pri otvaranju površinskih kopova i tokom njihove
eksploatacije. Okolišna politika investitora, odnosno organizacije koja
eksploatiše mineralne sirovine mora se aktivno uključiti u sistem upravljanja
organizacijom s ciljem primjene najpovoljnijih rješenja za okoliš.
U radu su prezentirani rezultati analize uticaja eksploatacije i prerade
tehničkog kamena (spilita i krečnjaka u Varešu) na okoliš i predložena su
najpovoljnija rješenja zaštite svih komponenti okoliša shodno okolišnoj
legislativi i zahtjevima dobre okolišne politike.
Ključne riječi: eksploatacija mineralnih sirovina, okoliš, uticaj na okoliš,
zaštita okoliša
4.
Naslov rada: ZNAČAJ I METODOLOGIJA EDUKACIJE DRUŠTVENIH SUBJEKATA U ZAŠTITI VODA
Paper Title :
OD ZAGAĐIVANJA I NERACIONALNE EKSPLOATACIJE
Autori/
Dr Šefket Goletić, Univerziteta u Zenici, B&H
Authors :
Kongres
SEMINAR ”VODA I KULTURA”
/Congress :
ZENICA, B&H
22. Mart, 2006.
Podaci o
zborniku/
Proceedings
Data
Zaštita i održivo korištenje voda mogući su samo uz korjenite promjene u
načinu ponašanja ljudi, kao i odgovornih subjekata koji upravljaju vodama ili
koriste vode. Samo ako svaki pojedinac i svaka organizacija shvate
kompleksnost problema i preuzmu dio odgovornosti za zaštitu i održivo
korištenje voda tek tada se mogu očekivati pozitivne promjene i
zadovoljavajući efekti u zaustavljanju dalje devastacije kvaliteta voda i
neracionalne potrošnje. Kvalitetno obrazovanje i informisanje pojedinaca i
Rezime /
javnog mnijenja, kao i drugih korisnika vodnih resursa predstavlja jednu od
Summary
najefikasnijih mjera za zaštitu i racionalno korištenje voda. Zato je veoma
važno da se značaj vode, njeno zagađivanje i zaštita, kao i racionalno
korištenje intenzivnije izučava na svim nivoima obrazovanja, u svim
prilikama i na svakom mjestu.
Kvalitetnom edukacijom i informisanjem javnosti mogu se postići željeni
efekti na očuvanju i unapređenju kvaliteta vodnih resursa, kao i održivom
korištenju vode, što je jedan od temeljnih principa ovogodišnjeg
obilježavanja Svjetskog dana vode, kao i principa dekade aktivnosti "Voda
za život" i dekade "Obrazovanja za okoliš i održivi razvoj".
Ključne riječi: zaštita i racionalno korištenje vode, upravljanje vodama,
uticaj na okoliš, edukacija i informisanje javnosti o značaju
vode
134
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
5.RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada:
PRIMJENA SAVREMENIH EKOLOŠKIH I SAPROBIOLOŠKIH METODA
Paper Title :
ZA MONITORING VODENIH EKOSISTEMA
Autori/
Dr Šefket Goletić, Univerzitet u Zenici, B&H
Authors :
Sanida Osmanović, Univerzitet u Tuzli, B&H
Zbornik radova Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Tuzli, 2006,
Časopis /
2 (2): 112-118.
Journal:
ISSN 1840-0515
Rezime /
Summary
Saprobiološke metode, kao dio ekoloških metoda, predstavljaju značajnu i
nezamjenjivu komponentu monitoringa vodenih ekosistema zbog njihove
prednosti i pouzdanosti za ocjenu stanja i tendencija promjena kvaliteta
vode u vremenu i prostoru.
U ovom radu su predstavljeni rezultati uporedne primjene pet
standardizovanih saprobioloških metoda (indeksa), koje se danas najčešće
koriste u svijetu za određivanje i praćenje kvaliteta voda, u ocjeni stanja
rijeke Gostelje, radi utvrđivanja mogućnosti njihove primjene u monitoringu
naših vodenih ekosistema.
Prosječna vrijednost korištenih indeksa pokazuje da rijeka Gostelja spada u
II klasu kvaliteta i ima beta-mezosaprobni stupanj saprobnosti.
Vrijednosti primijenjenih indeksa djelimično se podudaraju. Rašireni
modificirani biotički indeks (EBI) i saprobni indeks, a zatim porodični indeks
(BMWP/ASPT) najrealnije prikazuju stanje kvaliteta vode ove rijeke i imaju
najmanji stepen variranja i odstupanja od dobivenih vrijednosti ostalih
primijenjenih indeksa. Najveća odstupanja pokazuje Shannon-Weaverov
indeks diverziteta.
Ključne riječi: saprobiološke metode, saprobni sistem, saprobni indeks,
bioindikatori, makroinvertebrate, kvalitet vode, monitoring
voda (rijeka)
6. OBJAVLJENE KNJIGE
KNJIGA broj 1
Naslov: Reciklaža otpada
Autor : Prof. dr. Jovan Sredojević
Izdavač: Univerzitet u Zenici-Mašinski fakultet
Tiraž: 500 komada
Format:
ISBN broj 9958-617-29-3
COBISS broj:BH-ID 14886662
Izvod iz recenzije ili sadržaj knjige: Tekst od jedne do dvije stranice A4 formata
KNJIGA broj 2
Naslov: OBRAZOVANJE O OKOLIŠU I ODRŽIVOM RAZVOJU
Autor –Autori: Šefket Goletić
Izdavač: FONDEKO, Sarajevo
Tiraž: 2000 primjeraka
Format: A5
135
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
ISBN broj: 15081990
COBISS broj:
KNJIGA broj 3
Naslov: OKOLIŠ (brošura)
Autor –Autori: Š. Goletić, Š. Dubravka, D. Hrkaš, J. Đuković, D. Balian, E. Velagić-Habul, T.
Pejović, D. Raonić, J. Avdić
Izdavač: FONDEKO, Sarajevo
Tiraž: 55.000 primjeraka
Format: A5
ISBN broj
COBISS broj: 15082246
7. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
PROJEKT BROJ 1.
Naslov projekta: Unapređenje obrazovanja o okolišu i održivom razvoju u BiH
Projektni tim: Šefket Goletić, Halida Vuković, Muhamed Omerović, Danilo Raonić, Tanja
Pejović, Jasminka Avdić
Institucije zadužene za rad na projektu: FONDEKO Sarajevo, Evropaska komisija
Vrijeme rada na projektu: 12 mjeseci
Krakti sadržaj projekta:
Osnovni cilj projekta je unapređenje obrazovanja o okolišu i održivom razvoju i jačanje
ekološke svijesti: Sarajevskom, Tuzlanskom i Srednjobosanskom kantonu, te Zvorničkoj
regiji. Zadaci projekta:
ƒ uključivanje sadržaja o okolišu i održivom razvoju u nastavne i vannastavne procese i
aktivnosti, te nastavne predmete,
ƒ uvođenje savremenih metoda, postupaka i tehnologija u odgojno-obrazovne procese,
ƒ uvođenje nastavnih metoda koje obezbjeđuju permanentnost, interdisciplinarnost,
sistematičnost, jedinstvo teorije i prakse, interaktivnost i odgovornost za zaštitu okoliša
i održivi razvoj,
ƒ inoviranje i modernizovanje nastavnih planova i programa vezanih za obrazovanje o
okolišu i održivom razvoju,
ƒ edukacija odgajatelja i nastavnika,
ƒ izrada i distribucija edukativnog materijala,
ƒ medijska promocija projekta, odnosno potrebe unapređenja obrazovanja o okolišu i
održivom razvoju.
Realizirane aktivnosti:
ƒ Mali eko-priručnik za odgajatelje u vrtićima i nastavnike razredne nastave – 1000
primjeraka.
ƒ Priručnik “Obrazovanje o okolišu i održivom razvoju“ za nastavnike u osnovnim i
srednjim školama – 2000 primjeraka.
ƒ Ekološka brošura ”OKOLIŠ” – 55.000 primjeraka.
ƒ Edukativno-propagandni letci – 6 različitih letaka i ukupno 60.000 primjeraka.
ƒ Radionice (trening) za odgajatelje i nastavnike u svrhu njihove edukacije s ciljem
unapređenja odogoja obrazovanja mladih o okolišu i održivom razvoju, te jačanju
ekološke svijesti – 4 radionice.
136
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
ƒ Radionice za obrazovne ustanove i institucije (predstavnike Pedagoških zavoda,
Ministarstava za obrazovanje, općinskih službi nadležnih za obrazovanje, obrazovne
ustanove i sl.) u Sarajevu, Tuzli, Zvorniku i Vitezu.
ƒ Anketa s ciljem utvrđivanja stanja obrazovanja o okolišu i održivom razvoju i
postignutih rezultata iz ovog projekta.
PROJEKT BROJ 2.
Naslov projekta: Uređaj za prečišćavanje otpadnih voda Zeničke industrije mlijeka
"ZIM" d.d. Zenica
Projektni tim: Š. Goletić, E. Salihović, N. Halilović
Institucije zadužene za rad na projektu: Institut za privredni inženjering Zenica
Vrijeme rada na projektu: 8 mjeseci
Krakti sadržaj projekta:
Cilj ovog projekta jeste da se iznađe i predložiti optimalno tehnološko rješenje prečišćavanja
otpadne vode iz pogona mljekare u Zenici, čijom bi se primjenom voda prečistila do kvaliteta
propisanog vodnom legislativom za ispuštanje industrijskih otpadnih voda u kanalizacionu
mrežu ili u rijeku Bosnu.
Koncipirano je i predloženo tehnološko rješenje kombinovano od fizikalno-kemijske i biološke
obrade otpadne vode, koje je zasnovano na razvijenoj vlastitoj tehnologiji obrade otpadnih
voda sa visokim stepenom organskog zagađenja. Primjenom ovog rješenja, ispuštena
otpadna voda se prečišćava znatno više od propisanog kvaliteta za ispust u kanalizaciju ili
rijeku Bosnu, čji je propisani kvalitet III klase. Izdvojeni mulj se higijenizira i može se koristiti
kao organsko đubrivo ili se odlaže na komunalnu deponiju.
Sam postupak je dosta ekonomičan i investicioni troškovi izgradnje su znatno niži od
konvencionalnih uređaja.
PROJEKT BROJ 3.
Naslov projekta: Uređaj za prečišćavanje otpadnih voda objekta iz proizvodnje
farmaceutskih preparata "ZADA Pharmaceuticals" Tuzla
Projektni tim: Š. Goletić, E. Salihović, N. Halilović
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 6 mjeseci
Krakti sadržaj projekta:
Cilj ovog projektnog rješenja jeste da se iznađe, koncipira i predložiti optimalno tehnološko
rješenje pročišćavanja otpadnih voda, koje nastaju u procesu proizvodnje medikamenata,
čijom bi se primjenom voda pročistila do kvaliteta propisanog vodnom legislativom za
upuštanje u kanalizacionu mrežu ili za direktan ispust u vodotok rijeku Jalu, koja ima
propisanu II klasu kvaliteta.
Za postizanje potrebnog kvaliteta otpadne za ispust u prijemni vodotok potrebno je izdvojiti
organsko opterećenje do koncentracije 150 mg/l, kao i uklanjanje masti i deterdženata.
Izlazne koncentracije aktivnih substanci iz procesa proizvodnje variraju između 48 i 14.824
μg/L.
Koncipirano je i predloženo varijantno tehnološko rješenje zasnovano na flotaciji, biološkoj
obradi i elektro-kemijskoj oksidaciji, kao najpovoljnije sa tehnološkog, ekološkog i
ekonomskog aspekta. Očekivana koncentracija aktivnih substanci nakon procesa
pročiščavanja varira između 0,1 μg/L i 29 μg/L.
Nastali kruti otpad u procesu proizvodnje lijekova je uobičajeno klasificiran kao opasni otpad i
on se zbrinjava adekvatnim spaljivanjem ili se putem ovlaštenih operatera izvozi u zemlje
koje imaju riješeno zbrinjavanje ovog otpada.
137
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
PROJEKT BROJ 4.
Naslov projekta: Procjena uticaja na okoliš Fabrike gotovih jela, keonzervi od mesa i
mesnih prerađevina u Tešnju
Projektni tim: Doc. dr. Šefket Goletić
Institucije zadužene za rad na projektu: Institut za privredni inženjering Zenica
Vrijeme rada na projektu: 1 mjesec
Krakti sadržaj projekta:
Shodno odredbama Pravilnika o pogonima i postrojenjima koji mogu biti izgrađeni i pušteni u
rad samo ako imaju okolinsku dozvolu ("Službene novine Zeničko-Dobojskog kantona", broj:
12/05) i drugih okolinskih propisima, izvršena je procjena uticaja na okoliš poslovnog objekta
namijenjenog za proizvodnju gotovih jela, konzervi od mesa i mesnih prerađevina u Kraševu,
općina Tešanj. Isto tako, definisane su mjere za smanjivanje emisija u okoliš i svih negativnih
uticaja na okoliš u skladu sa važećim okolinskim propisima i BAT preporukama najboljih
raspoloživih tehnika za zaštitu okoliša.
Svrha provođenja procedure procjene uticaja na okoliš i izrade stručnog elaborata jeste
izdavanje okolinske dozvole za navedeni poslovni objekat od strane Ministarstvo za
prostorno uređenje, promet i komunikacije i zaštitu okoline Zeničko-Dobojskog kantona.
PROJEKT BROJ 5.
Naslov projekta: Procjena uticaja na okoliš postrojenja asfaltne baze u Brezi
"EURO-ASFALT" d.o.o. Sarajevo
Projektni tim: Doc. dr. Šefket Goletić
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 2 mjeseca
Krakti sadržaj projekta:
U svrhu pribavljanja okolinske dozvole za postrojenje asfaltna baza u Brezi, izrađena je
Studija o procjeni uticaja na okoliš ovog postrojenja u skladu sa važećim okolinskim
propisima i BAT preporukama.
U svrhu izrade navedene Studije, izvršena je identifikacija i evaluacija svih mogućih štetnih
uticaja na okoliš u toku pripreme i izgradnje postrojenja, korištenja i rada, kao i nakon
eventualnog prestanka i rada postrojenja. Istovremeno su definisane mjere za sprečavanje i
ublažavanje uticaja ovog postrojenja na okoliš, odnosno za sprečavanje ili minimiziranje
nastajanja emisija i otpada s ciljem zaštite ambijentalnog i propisanog kvaliteta okoliša.
Ova procjena je urađena na osnovu zahtjeva i principa savremene okolinske prakse, kroz
primjenu najprihvatljivijih tehničkih rješenja za zaštitu okoliša (BAT preporuke).
PROJEKT BROJ 6.
Naslov projekta: Procjena uticaja na okoliš postrojenja asfaltna baza na lokalitetu
"Borovačka stijena" kod Kaknja
Projektni tim: Doc. dr. Šefket Goletić
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 1,5 mjeseci
Krakti sadržaj projekta:
U svrhu pribavljanja okolinske dozvole za postrojenje asfaltna baza u Kaknju, izrađena je
Studija o procjeni uticaja na okoliš ovog postrojenja u skladu sa važećim okolinskim
propisima i BAT preporukama.
Za potrebe izrade navedene Studije, izvršena je identifikacija i evaluacija svih mogućih
štetnih uticaja na okoliš u toku pripreme i izgradnje postrojenja, korištenja i rada, kao i nakon
eventualnog prestanka i rada postrojenja. Istovremeno su analizirane i definisane mjere za
138
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
sprečavanje i ublažavanje uticaja ovog postrojenja na okoliš, odnosno za sprečavanje ili
minimiziranje nastajanja emisija i otpada, sukladno zahtjevima i principima BAT preporuka.
PROJEKT BROJ 7.
Naslov projekta: Procjena uticaja na okoliš eksploatacije dijabaza na lokalitetu "Mala
Ribnica", općina Zavidovići
Projektni tim: Doc. dr. Šefket Goletić
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 1 mjesec
Krakti sadržaj projekta:
U svrhu pribavljanja okolinske dozvole za površinski kop na lokalitetu "Mala Ribnica" u općini
Zavidovići, izrađen je Elaborat o procjeni uticaja na okoliš eksploatacije tehničkog kamena
dijabaza u skladu sa važećim okolinskim propisima i BAT preporukama. Elaboratom su
analizirani svi mogući negativni uticaji na okoliš i definisane su mjere za sprečavanje,
odnosno minimiziranje emisija i negativnih uticaja, sukladno zahtjevima i principima BAT
preporuka.
PROJEKT BROJ 8.
Naslov projekta: Procjena uticaja na okoliš proizvodnog pogona za proizvodnju
proizvoda od mesa peradi “Perutnina-Ptuj“ u Brezi
Projektni tim: Doc. dr. Šefket Goletić
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 1,5 mjeseci
Krakti sadržaj projekta:
Procjena uticaja na okoliš ovog projekta je rađena na osnovu zahtjeva i principa savremene
okolinske prakse i najboljih raspoloživih tehnika (BAT), što podrazumijeva harmonizaciju
između prirodne sredine i društvenog okruženja (ekonomskog i socijalnog), kroz primjenu
najprihvatljivijih rješenja za zaštitu okoliša i života ljudi u okolini navedenog poslovnog
objekta. Takvi zahtjevi su postavljeni u okolinskim propisima i standardima, kao i najboljim
raspoloživim tehnika (IPPC BAT dokumenti), koji se moraju dosljedno provoditi i poštovati u
praksi.
PROJEKT BROJ 9.
Naslov projekta: Plan aktivnosti i mjera za postupno smanjivanje emisija i negativnih
uticaja na okoliš pogona i postrojenja "Trgošped" d.o.o. Kakanj na
lokalitetu "Borovačka stijena" kod Kaknja
Projektni tim: Šefket Goletić, Hamdija Beganović, Magda Maslić, Emin Haračić
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 4 mjeseca
Krakti sadržaj projekta:
U svrhu izdavanja okolinske dozvole od strane Ministarstva okoliša i turizma za pogone i
postrojenja "Trgošped" d.o.o. Kakanj, izrađen je Plan aktivnosti sa mjerama i rokovima za
postupno smanjenje emisija, odnosno zagađenja i za usaglašavanje sa najboljom
raspoloživom tehnikom.
8. ORGANIZACIJA KONFERENCIJA, SEMINARA I JAVNIH PREDAVANJA
(KSJP)
139
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
KSJP_1
Naziv aktivnosti: Recenzent radova za IX. međunarodni simpozij GOSPODARENJE
OTPADOM ZAGREB 2006,
Vrijeme održavanja: 15 – 18. 11. 2006.
Mjesto održavanja: Zagreb
Broj učesnika: 50 slušalaca
Nosilac projekta:
Podaci o štampanom Zborniku:
Kratki rezime sadržaja aktivnosti: Prof. dr. Jakša Miličić: Isplinjavanje na bazi
plazme u rješavanju problema gospodarenja komunalnim otpadom u
Dalmaciji.
Model upravljanja troškovima sirovina i prirodnih resursa i čistija proizvodnja.
KSJP_2
Naziv aktivnosti: Seminar: "Unapređenje obrazovanja o okolišu i održivom razvoju u BiH"
Vrijeme održavanja: septembar – oktobar 2006.
Mjesto održavanja: Sarajevo, Tuzla, Vitez i Zvornik
Broj učesnika: 40-125
Nosilac projekta: doc. dr. Šefket Goletić; FONDEKO Sarajevo
Podaci o štampanom Zborniku:
Kratki rezime sadržaja aktivnosti:
9. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
1. Izdavanje knjiga u 2007. godini:
Naslov: Osnove zaštite okoliša
Mjesto: Zenica
Vrijeme: oktobar 2007.
2. Radovi na naučno-stručnim skupovima: "ICEE-2007" Tajland, "Kvalitet 2007" Neum i
"TMT 2007" Tunis
3. Radovi u časopisima: 1 rad u časopisu.
4. Projekti:
4.1.Plan aktivnosti sa mjerama i rokovima za postupno smanjenje emisija, odnosno
zagađenja i za usaglašavanje sa najboljom raspoloživom tehnikom za pogone i
postrojenja Mittal Steel d.o.o. Zenica
4.2.Plan aktivnosti sa mjerama i rokovima za postupno smanjenje emisija, odnosno
zagađenja i za usaglašavanje sa najboljom raspoloživom tehnikom za pogone i
postrojenja "UNICO FILTERI Tešanj
4.3.Studija za procjenu uticaja na okoliš za rekreaciono područje Kamenica, općina
Zavidovići
4.4.Elaborat o procjeni uticaja na okoliš za klaonicu "MADI" d.o.o. Tešanj
4.5.Studije, elaborati i projekti u oblasti inženjerske ekologije
5. Planiranje kadrova: Izbor dva nastavnika u zvanju docent za oblast Inženjerska ekologija
6. Osnivanje postdiplomskog magistarskog studija:
Postdiplomski magistarski studij "EKOLOŠKO INŽENJERSTVO I ZAŠTITA OKOLIŠA"
140
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
KATEDRA ZA MEHANIKE
1. MAGISTRANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
Ime i prezime
Alma Žiga
magistranta
Naslov
Dizajn stopala natkoljenične proteze sa ugrađenim hidrauličkim
magistarskog
pokretačima u članku i koljenu
rada
Mentor
R. prof. Nermina Zaimović-Uzunović
Kratki rezime
REZIME
rada:
Danas postoje određena rješenja natkoljeničnih proteza koja omogućavaju
jednostranim amputircima veliku mogućnost kretanja. Određena
konstruktivna rješenja proteza omogućavaju im i rekreativno bavljenje nekim
sportovima, kao što su trčanje, biciklizam, golf, sjedeća odbojka itd.
Život osobe s jednostranom ili obostranom amputacijom u potpunosti se
mijenja. One se moraju naviknuti na život uz korištenje proteza. Praksa je
pokazala da se osobe s amputacijama ispod koljena, bilo da se radi o
jednostranoj ili obostranoj amputaciji, lakše prilagode novom načinu života.
Tome doprinosi činjenica da se osoba s potkoljeničnom protezom lakše
'nauči' hodati, pa tako i obavljati sve ostale poslove u životu.
Osobe s natkoljeničnim protezama puno se teže navikavaju na svoju
vještačku nogu. Prilagođavanje umnogome ovisi o visini amputacije, o
zdravstvenom stanju osobe, njenoj psihofizičkoj kondiciji itd. Ukoliko se ne
naviknu na svoju natkoljeničnu protezu i ne nauče hodati i živjeti s njom,
ukoliko odustanu od nošenja proteze, što je u BiH čest slučaj nakon nekoliko
neuspjelih pokušaja, ovakve osobe postaju nesposobne za rad. Ovome
doprinosi slaba ekonomska i socijalna situacija u BiH, jer većina osoba nema
mogućnost velikog izbora protetičkih nogu.
Osobe koje su se donekle navikle na svoju natkoljeničnu protezu nailaze na
druge probleme, npr. ovakvim osobama neki detalji u svakodnevnom životu
postaju problemi. Neki od tih su: ustajanje sa stolice, ulazak u automobil i
izlazak, prelazak preko visinske prepreke, penjanje uz stepenice itd.
Ovaj projekt nudi razvoj nove tehnologije izrade 'inteligentnih' natkoljeničnih
proteza koje bi omogućile korisnicima puno prirodniji hod i mogućnost
penjanja uz stepenice, kao i rješenje drugih problema, kao što je kretanje uz
nagib ili niz nagib, čime bi se korisnici lakše prilagodili novom načinu života.
Rješenjem ovog problema uveliko bi se unaprijedilo liječenje amputiraca –
žrtava poslijeratnih trauma, što je čest slučaj u Bosni i Hercegovini.
SUMMARY
Today there are some solutions of above-knee prosthesis that give amputees
a great opportunity to walk. Some constructive solutions enable amputee to
take advantage of sports, like are: sprint, golf, bicycling, sitting volleyball etc.
Life of the amputee with one or both leg amputated changes completely. He
or she has to learn how to live with prosthesis. The practice shows that
amputee with under-knee amputation, whether unilateral or both, has the
ability to adapt easily on prosthesis. That is according to fact that under-knee
amputee learned easily ‘to walk’ and accordingly to do other things in life.
141
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Above-knee amputees adapt harder to artificial leg. Adaptation depends on
level of amputation, on amputee healthy, psychophysical condition etc. If this
person doesn’t learn to live and walk with prosthesis i.e. if he (she)
discharges prosthesis what is common case in B&H, this person becomes
unable to work. Poor economical and social condition in B&H contributes to
this, because most of the people don’t have wide choices of prosthetic legs.
Amputee, who in some degree adapts on new leg, has other problems.
Some detail in everyday life can be problems, for example: the standing up
from chair, entrance in the car, passing over high obstacles, ascending the
stair, descending etc.
This project develops new technology for production of ‘ intelligent’
prosthesis, which enable amputees more natural gait, possibility for stair
ascending and solution for other problems as walking on incline. This results
in better way of amputee life.
Solution of above problem would improve the health of amputee - victims of
after-war injures, what is common case in B&H.
Sastav
komisije
odbranu
rada:
R. prof. dr. Sato Olević, Mašinski fakultet, Univerzitet u Zenici
za R. prof. dr. Nermina Zaimović-Uzunović, Mašinski fakultet, Univerzitet u
Zenici
R. prof. dr. Remzo Dedić, Strojarski fakultet, Sveučilište u Mostaru
V. prof. dr. Sahib Muminagić, Zdravstveni fakultet, Univerzitet u Zenici
Doc. dr. Adisa Vučina, Strojarski fakultet, Sveučilište u Mostaru
3. DOKTORANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI
Ime i prezime
doktoranta
Naslov
doktorskog
rada
Mentor
Kratki rezime
rada:
Elma Ekinović
Određivanje utjecaja oštećenja na dinamičko
ponašanje grednih struktura
Prof.dr. Vlatko Doleček
ODREĐIVANJE UTJECAJA OŠTEĆENJA NA
DINAMIČKO PONAŠANJE GREDNIH STRUKTURA
U radu su prikazani rezultati istraživanja utjecaja oštećenja na
dinamičko ponašanje grednih struktura, odnosno na sopstvene frekvencije
savojnih vibracija. Predložena je originalna metodologija identifikacije
oštećenja kod grednih struktura na bazi mjerenja sopstvenih frekvencija
savojnih vibracija strukture prije i nakon oštećivanja. Navedena procedura
spada u grupu dijagnostičkih postupaka baziranih na modelima (modelbased), kod kojih se za identifikaciju parametara oštećenja koristi prethodno
usvojeni teoretski ili numerički model strukture. Oštećenje je u numeričkom i
eksperimentalnom dijelu simulirano u obliku otvorenog uskog zareza
okomitog na osu grede. Eksperimentalno mjerenje sopstvenih frekvencija
grednih struktura obavljeno je primjenom impulsne metode. Identifikacija
lokacije i veličine oštećenja ostvarena je korištenjem regresione zavisnosti
promjena frekvencija od parametara oštećenja i naknadne procedure
odstranjenja izoliranih presječnih tačaka. Predložena metodologija je
verificirana simuliranim i realnim eksperimentalnim vrijednostima promjene
142
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
frekvencija savojnih vibracija
INVESTIGATION OF INFLUENCE OF A DAMAGE
ON THE DYNAMIC BEHAVIOUR OF BEAM-LIKE STRUCTURES
The results of investigation of the influence of damage on the dynamic
behaviour, i.e. natural frequencies of transversal vibrations of beam-like
structures are presented in this thesis. An original damage identification
methodology based on bending frequency information before and after
damage is established. The proposed method is one of the so-called modelbased damage identification methods, which rely on theoretical or numerical
model of the beam structure. The damage is simulated as a narrow open
notch perpendicular to the beam axis. Natural frequencies are measured
using the impact method. The identification of damage location and its depth
is performed by use of regression relations between changes in natural
frequencies and damage parameters, followed by a use of outlier extraction.
The methodology is validated through simulated and experimental
identifications of a number of damage scenarios.
Sastav
komisije za
odbranu
rada:
1. Dr. sci. Dušan Vukojević, dipl.inž.maš., redovni profesor,
predsjednik,Univerzitet u Zenici, Mašinski fakultet, BiH
2. Dr. sci. Slavko Dolinšek, dipl.inž.maš., vanredni profesor, član,
Univerzitet u Ljubljani, Fakulteta za strojništvo, Slovenija
3. Dr. sci. Vlatko Doleček, dipl.inž.maš., redovni profesor, član,
Univerzitet u Sarajevu, Mašinski fakultet, BiH
4. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada:
POSSIBILITY TO USE MAXIMUM POWER OF MAIN SAW MOTIVE
Paper Title :
POWER DURING THE CUTTING PROCESS
Autori/
Ph.D. Dušan Vukojević, University of Zenica, B&H
Authors :
B.Sc. Raif Seferović, University of Zenica, B&H
TH
Kongres
10 INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE
/Congress :
“TRENDS IN THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED
TECHNOLOGY”
TMT 2006,
BARCELONA-LLORET DE MAR, Spain,
11-15 September, 2006
Precedings of "TMT 2006"; pages 101-105, S. Ekinović, S. Brdarević, J.
Podaci o
Vivankos, F. Puerta (Eds.),
zborniku
/
ISBN 99861730-7
Proceedings
Data
In a study is given analysis of electromotive power (EMP) of mechanism a
saw main motion at stationary and non-stationary work conditions. Base
theoretical displays are given and experimental tests power consumption of
electromotor (EM) during cutting pieces with different mechanical properties,
in conditions increased productivity of a rolling mill, are shown. Work of EM
has been analyzed: on natural characteristic and work with included
Rezime /
resistance in the rotor circle. Research results point out that even in
Summary
conditions of increased productivity, on the average 70%, degree of EM
143
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
power use is considerably low, which is a good base basement for redesigning of those very important rotary dynamic structures. Authors have
not been engaged with a problem of tool wear.
Key words: electromotive power, non-stationary work, maximum
power.
2.
Naslov rada:
SOME ASPECTS OF GEARS LOAD CAPACITY INCREASING
Paper Title :
Autori/
Ph.D. Dušan Vukojević, University of Zenica, B&H
Authors :
Ph.D. Nedeljko Vukojević, University of Zenica, B&H
B.Sc. Fuad Hadžikadunić, University of Zenica, B&H
TH
Kongres
10 INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE
/Congress :
“TRENDS IN THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
TECHNOLOGY”
TMT 2006,
BARCELONA-LLORET DE MAR, Spain,
11-15 September, 2006
Precedings of "TMT 2006"; pages 893-897, S. Ekinović, S. Brdarević, J.
Vivankos, F. Puerta (Eds.),
ISBN 99861730-7
There are many different materials of various types and characteristics used
for gear production, depending on gear function procurement possibilities
and available technology. The most used materials for gear box production
are structural steel, heat-treatable steel and cementation steel. The effect of
material quality and its properties on gears will be presented through
calculation of gear load capacity, in cases when gears are made of
cementation steel and heat-treatable steel. Besides requirements related to
material quality there are also requirements posed for gears teeth quality.
Choice of gear teeth quality, although has a large influence on load
capacity, has to be related to costs, and also technical and technological
production capacities. An influence of material quality and gear teeth quality
presented in this paper will be analyzed exclusively from gear load capacity
aspect.
Key words: quality of materials, quality of gear teeth, gear load
capacity.
3.
Naslov rada:
AN EXPERIMENTAL STUDY OF THE KINEMATICS OF A
Paper Title :
MODIFIED ABOVE-KNEE PROSTHESIS
Autori/
Ph.D. Remzo Dedić, University of Mostar, B&H
Authors :
Ph.D. Adisa Vučina, University of Mostar, B&H
B.Sc. Žiga Alma, University of Zenica, B&H
TH
Kongres
10 INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE
/Congress :
“TRENDS IN THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSOCIATED
Podaci o
TECHNOLOGY”
TMT 2006,
BARCELONA-LLORET DE MAR, Spain,
11-15 September, 2006
Precedings of "TMT 2006"; pages 1183-1187, S. Ekinović, S. Brdarević, J.
144
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Vivankos, F. Puerta (Eds.),
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
ISBN 99861730-7
The users of the modern prostheses, such as the so-called “intelligent”
prostheses or computer-controlled prostheses, still can’t climb stairs as nonamputees do. Rising from a chair is also very difficult activity for a
transfemoral amputee. The underlying reason for this unresolved problem of
stair climbing with an AK prosthesis lies in the need to introduce an external
source of energy, which would provide the user with the energy required to
lift the body when climbing stairs. To solve this problem, a small linear
actuator was installed in an existing Endolite above-knee prosthesis.
Connected to an external hydraulic power system, the new prosthesis
allows its user to climb stairs. This paper deals with the kinematics of such a
modified prosthesis.
Keywords: above-knee prosthesis, hydraulic actuator, kinematics
analysis
5. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
PROJEKT BROJ 1.
Naslov projekta.: UTVRĐIVANJE NAPONSKO DEFORMACIONOG STANJA ČELIČNE
KALOTE U POSTUPKU IZRADE INKREMENTALNOM DEFORMACIJOM
Projektni tim: prof. dr. Dušan Vukojević, prof. dr. Sato Olević, Zlatan Ištvanić, dipl. inž.,
mr. Nedeljko Vukojević, dipl. inž., mr. Fuad Hadžikadunić, dipl. inž.
Institucije zadužene za rad na projektu: Institut za privredni inženjering, Mašinski fakultet
u Zenici.
Vrijeme rada na projektu: juni-juli 2006. godine, projekat finansiran od strane firme
''METALINVEST'' Jajce.
Kratki sadržaj projekta:
U tehnološkom procesu proizvodnje čeličnih posuda pod pritiskom za razne medije veoma
bitan dio jeste proizvodnja podnica. U konkretnom slučaju razmatranja radi se o postupku
dobijanja podnica određenih geometrijskih karakteristika postupkom inkrementalne
deformacije, odnosno postupkom postupnog utiskivanja iz polaznih limova zavarene izvedbe,
tzv. rundela. Pri takvom postupku izrade podnica uočavaju se pritisne zone po radijusu koje u
smislu šireg definisanja problema zahtijevaju utvrđivanje naponsko-deformacionog stanja,
odnosno definiranja nivoa zaostalih napona, kao posljedice tehnologije izrade kombinacijom
zavarivanja i plastične deformacije. Pretpostavlja se da je nivo zaostalih napona značajan,
posebno u dijelu zavarenog spoja koji je prisutan u postupku dobijanja rundele. Značaj
određivanja zaostalih napona je veoma velik zbog toga što njihova vrijednost i karakter mogu
biti uzrokom da u eksploataciji ukupna vrijednost zaostalih i radnih napona budu veći od
granice tečenja, što dovodi do havarije. Istraživanja su provedena po određenom
eksperimentalnom planu, koji obuhvata parametre tehnologije izrade, geometrijskih i
mehaničkih karakteristika uzoraka. Inkrementalna deformacija rundele se izvodi na
hidrauličnoj presi sa izmjenjivim alatom i silom pritiska. Mjerenja valovitosti površine tretiranih
uzoraka vršena je mjernim uređajima za dužinu, a utvrđivanje naponsko-deformacionog
stanja je izvedena mjernim trakama – rozetama, za mjerenje zaostalih napona metodom
''zabušivanja rupe''.
145
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
PROJEKT BROJ 2.
Naslov projekta : STATIČKA PROVJERA AKUMULATORSKE POSUDE SA MIJEHOM
NAPUNJENIM GASOM POD PRITISKOM p=330 bar i V=2.5, 6 i 32 ltr.
Projektni tim: prof. dr. Dušan Vukojević, mr. Nedeljko Vukojević, dipl. inž., mr. Fuad
Hadžikadunić, dipl. inž.
Institucije zadužene za rad na projektu: Institut za privredni inženjering, Mašinski fakultet
u Zenici.
Vrijeme rada na projektu: mart 2006. godine, projekat finansiran od strane firme
“Cementara„ Kakanj.
Kratki sadržaj projekta:
Predmet ispitivanja su stabilne posude pod pritiskom koje se prvi put ispitituju na mjestu
korištenja ili u eksploataciji.
Definisanje posude i proračun osnovnih parametara izvršen u skladu sa važećim tehničkim
propisima i standardima za posude pod pritiskom (JUS M.E2.150 ... 261). Izvršena je i
provjera posude prema standardu EN14359:2002 „Gas-loaded accumulators for fluid power
application“..
Kombinovano ispitivanje pod pritiskom se sprovodi kada nije moguće izvršiti punjenje posude
tečnošću uz potpuno ispuštanje gasa.
Pri ispitivanju pod pritiskom koristi se kombinacija tečnosti (hidrauličko ulje) i gasa (nitrogen)
koji su međusobno neutralni. Veličina ispitnog iznosi za ovaj slučaj ispitivanja: pi=1,1⋅pr.
Vrijednosti dobijene tenzometrijskim mjerenjem se porede sa analitičkim vrijednostima
dobijenim kod pritiska koji je za vrijednost pritiska gasa u mijehu manji od mjerenog, i ove
vrijednosti se dobro slažu. Cilj ispitivanja i provjere je dobijanje upotrebne dozvole za rad
posuda u eksploataciji.
6. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
Knjige
U pripremi za štampanje su dvije knjige: ''Tehnička mehanika I'' i ''Dinamika''
Radovi iz naučno –istraživačke oblasti, koji su u toku ugovaranja:
1)
D. Vukojević, N. Vukojević, A. Hadžipašić i dr.: Definisanje mehaničkih parametara
za osvajanje proizvodnje torusnih plinskih rezervoara za automobile – Mašinski
fakultet u Zenici i 'Rudstroj' Kakanj, 2006.
2)
D. Vukojević, N. Vukojević, A. Hadžipašić i dr: Definisanje mehaničkih parametara
plinskih rezervoara zapremine V=40, 50, 55 i 60 L, Mašinski fakultet u Zenici i
'Metalno' Zenica, 2006.
3)
D. Vukojević, N. Vukojević, M. Imamović, A. Mandžuka i dr: Istraživanje uzroka
oštećenja i sanacija nosivih valjaka peći za klinkere ∅1600 x 980 mm, Mašinski
fakultet u Zenici i 'Tvornica cementa Kakanj' d.d, 2006.
Plan je da će članovi Katedre na konferencijama ''TMT 2007'' i ''Kvalitet 2007'' objaviti 5
radova.
146
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Seminari koji su u planu:
U pripremi je seminar: 'Eksperimentalno određivanje napona, deformacija i vibracija mašina i
uređaja’:
1) za Natron-Hayat Maglaj
2) za Mittal Steel
3) za Cementaru i Rudnik i TE Kakanj
Predavači su: dr. D. Vukojević, dr. N. Zaimović-Uzunović, dr. E. Ekinović, dr N. Vukojević,
mr. F. Hadžikadunić, mr. A. Žiga.
Potrebe za investicionim održavanjem opreme i objekata
Laboratorija za eksperimentalnu mehaniku je planirala nabavku opreme u okviru sredstava
kredita koji se očekuje za Univerzitet u Zenici. Potrebno je pronaći prostoriju za smještaj i
upotrebu planirane opreme.
Razno
Pratiti svakodnevno nastavni proces i ECTS sistem.
UNIVERZITET U ZENICI
UNIVERSITY OF ZENICA
-Mašinski fakultet-Faculty of Mechanical EngineeringKatedra za konstrukcije i CAD tehnologije – Chair for
constructions and CAD technologies
tel. + 387 32 449 125, fax. + 387 32 246 612
Fakultetska 3, 72 000 ZENICA
BOSNA I HERCEGOVINA - BOSNIA AND HERZEGOVINA
1. MAGISTRANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
Ime
i
prezime
magistranda
Naslov magistarskog
rada
Mentor
Datum odbrane rada
Komisija
Zlatan Ištvanić
"Analiza utjecaja geometrije alata i broja operacija na kvalitetu
danca u procesu proizvodnje inkrementalnom deformacijom"
Prof.dr. Sato Olević
28.12.2006.
Dr. sci. Nermina Zaimović-Uzunović, redovni profesor Mašinskog
fakulteta u Zenici, predsjednik
Dr. sci. Himzo Đukić, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Mostaru
Dr. sci. Džemo Tufekčić, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Tuzli
Dr. sci. Nadžija Haračić, vanredni profesor Mašinskog fakulteta u
Zenici
Dr. sci. Sato Olević, redovni profesor Mašinskog fakulteta u Zenici
REZIME
U ovom radu istraživanje je usmjereno na identifikaciju utjecajnih
faktora na kvalitetu danca koja se izrađuje postupkom
inkrementalne deformacije. u poduzeću "Metalinvest" Jajce. Dance
koje je predmet istraživanja se koristi za izradu posuda velikih
147
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
dimenzija za smještaj tečnih goriva.
Prvi dio rada obuhvata pregled dosadašnjih istraživanja, te
klasifikaciju uzroka pojave valovitosti u procesu izrade danca
inkrementalnom deformacijom. Na osnovu toga, istraživanje je
usmjereno na analizu izvijanja kao uzroka pojave valovitosti.
Metodom konačnih elemenata izvršena je analiza izvijanja za
različite vrijednosti parametara geometrije alata i polaznog komada.
U drugom dijelu rada je izvršena eksperimentalna analiza utjecaja
pojedinih faktora na pojavu grešaka u gotovom proizvodu,
mjerenjem zaostalih naprezanja pomoću elektrootpornih mjernih
traka i mjerenjem geometrije danca nakon pojedinih operacija za
različite vrijednosti parametara. Na osnovu dobivenih rezultata,
zaključeno je da se promjenom tih parametara može utjecati na
intenzitet valovitosti i time na pojavu zaostalih napona, ali da se
promjenom parametara ne može u potpunosti izbjeći potreba za
termičkom obradom gotovog proizvoda.
KLJUČNE RIJEČI: geometrija alata, inkrementalna deformacija,
izvijanje
ANALYSIS OF IMPACT OF TOOL GEOMETRY AND NUMBER
OF OPERATIONS ONTO SPHERICAL VESSEL HEAD QUALITY
IN
INCREMENTAL
DEFORMATION
MANUFACTURING
PROCESS
SUMMARY
Research performed in this paper is focused on identification of
influence factors onto spherical vessel head quality which is
manufactured through incremental deformation in the company
"Metalinvest" Jajce. The spherical vessel head investigated is being
used as part of large scale liquid fuel containers.
The first part of this paper gives survey of previous researches in
this area, and classification of causes for appearance of corrugation
in incremental deformation manufacturing process of spherical
vessel heads. According to these results, the research is focused to
analysis of buckling as a cause of corrugation. The buckling
analysis is performed using finite element method for various
parameter values of tool geometry and starting piece geometry. The
second part of this paper contains results of experimental analyses
of impact of various factors onto defects appearance in final
product, through measurement of residual stresses using strain
gauges and through measurement of geometry of semi-final
product after a number of operations, for different parameter values.
According to results obtained, it was concluded that change in
these parameters can influence waviness intensity and therefore
onto residual stresses appearance, but the change of these
parameters cannot completely avoid the need for heat treatment of
final product.
KEY WORDS: tool geometry, incremental deformation, buckling
2. DOKTORANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
Ime
i
doktoranda
prezime
mr. Nedeljko Vukojević
148
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naslov
doktortskog "Prilog procjeni integriteta i ponašanja debelostjenih posuda velikih
rada
dimenzija pod pritiskom"
Mentor
Prof.dr. Taško Maneski
Datum odbrane rada
11.11.2006.
Komisija
Dr. sci. Ahmet Hadžipašić, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Zenici, predsjednik
Dr. sci. Mirko Husnjak, vanredni profesor Fakulteta strojarstva i
brodogradnje u Zagrebu
Dr. sci. Taško Maneski, redovni profesor Mašinskog fakulteta u
Beogradu
REZIME:
U radu su prikazani rezultati istraživanja uticaja zaostalih napona,
anizotropnosti materijala kao i promjenljivog opterećenja na
integritet i preostali vijek konstrukcije. U radu je izvršena detaljna
dijagnostika stanja i ponašanja modela debelostijene posude pod
pritiskom velikih dimenzija. Dat je i kratak osvrt na najnoviji
standard koji tretira problematiku posuda pod pritiskom. U radu je
predložena i metodologija za analizu stanja i ponašanja složeno
opterećenih konstrukcija koja se s obzirom na kompleksnost
problema može primjeniti i na druge tipove mašinskih konstrukcija.
Pokazano je da se primjenom metodologije numeričkog proračuna
odnosno numeričke dijagnostike čvrstoće i analize stanja može
dobiti pouzdan podatak o ponašanju konstrukcije sa greškom i
utvrđivanje veličine pukotine u konstrukciji koja neće ugroziti
nosivost elementa strukture. Na taj način se može jedan dio
eksperimentalnih ispitivanja zamijeniti numeričkim analizama uz
visok nivo sigurnosti rezultata.
Ključne riječi: posude pod pritiskom, integritet konstrukcija,
dijagnostika čvrstoće, pukotine
Nedeljko Vukojević
’’Contribution to the Assesment of Integrity and Performance
of Thick Wall Large Dimension Pressure Vessels“
SUMMARY:
The thesis presents research results pertaining to effects of residual
stresses, unisotropy of material and variable loads to structural
integrity and life. In the thesis, there have been carried out a
detailed diagnostic of state and performance of thick wall large
dimension pressure vessels. It also includes a brief overview of the
newest standard treating pressure vessels. A methodology was
proposed as to the analysis of condition and performance of multi
loaded constructions which, due to the complexity of the problem,
can be applied to other types of constructions. It was proven that
the application of numerical analysis methodology i.e. numerical
structural performance diagnostics can obtain both a reliable
information as to performance of construction with cracks and
definition of crack size which will not jeopardize carrying capacity of
structure elements. Thus, a part of experiments can be reliably
replaced with numerical analyses.
Key words: pressure vessels, structural integrity, structural
149
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
performance diagnostics, crack
3. ELEMENTI NAUČNO-ISTRAŽIVAČKOG I STRUČNOG RADA NA KATEDRI
3.1. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
T1.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
SOME ASPECTS OF GEARS LOAD CAPACITY INCREASING
D. Vukojević, N. Vukojević, F. Hadžikadunić, University of Zenica
M. Džaferović, Opština Zavidovići-Zavidovići
10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT 2006, Barcelona,
Spain, Organiser: University of Zenica - University of Barcelona-University
of Bahcesehir; Lloret de Mar-Barcelona, Spain, 11-15 September 2006.
Proceding of the 10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT
2006, Vivancos J.-Ekinovic S.-Yalcin (Ed.),
ISBN 99861730-7, pages 893-896
There are many different materials of various types and characteristics used
for gear production, depending on gear function procurement possibilities
and available technology. The most used materials for gear box production
are carbon steel, heat-treateble steel and cementation steel. The effect of
materials quality and its properties on gears will be presented through
calculation of gear load capacity, in the case when gears are made of
cementation steel and heat-treateble steel. Besides requirements related to
materials quality there are also requirements posed for gears teeth quality.
Choice of gear theeth quality, although has a large influence on load
capacity, has to be in conection with costs, technical and technological
production capacities. Influence of materials quality and gear teeth quality
presented in this paper will be analysed exclusively from gear load capacity
aspect.
Key words: materials quality, gear teeth quality, gear load capacity.
T2.
Naslov rada:
SIMULATION OF FRICTON RATIOS AT DEEP-DRAWING PROCESS
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Amra Talić – Čikmiš, University of Zenica
Suad Hasanbegović, University of Sarajevo
Ahmet Hadžipašić, University of Zenica
10th INTERNATIONAL Research/Expert Conference TMT 2006, Barcelona,
Spain, Organizer: University of Zenica - University of Barcelona-University
of Bahcesehir; Lloret de Mar-Barcelona, Spain, 11-15 September 2006.
Preceding of the 10th INTERNATIONAL Research/Expert Conference TMT
2006, Vivancos J.-Ekinovic S.-Yalcin (Ed.), pp 1479-1483, ISBN 998617307, pages 1335-1338
150
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Friction between sheet and tool is important phenomenon in sheet deep
drawing process. The paper provides the analysis of impact of friction
coefficient on a deep-drawing force change.
3D numerical simulation was applied by using PAM-STAMP software.
Key words: deep drawing, simulation, analyze
Rezime /
Summary
T3.
Naslov rada:
MOTIONS AND DISPLACEMENTS IN THE EUCLIDEAN SPACE
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Suad Hasanbegović, University of Sarajevo
Ahmet Hadžipašić, University of Zenica
Amra Talić – Čikmiš, University of Zenica
10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT 2006, Barcelona,
Spain, Organiser: University of Zenica - University of Barcelona-University
of Bahcesehir; Lloret de Mar-Barcelona, Spain, 11-15 September 2006.
Proceding of the 10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT
2006, Vivancos J.-Ekinovic S.-Yalcin (Ed.), pp 1479-1483, ISBN 998617307, pages 1375-1379
Rezime /
Summary
T4.
Naslov rada:
SNABDIJEVANJE SANITARNOM/TEHNIČKOM VODOM KUPATILA I
Paper Title :
POSTROJENJA U JAMSKOM POGONU IZ IZVORIŠTA U JAMI
O. Jukić
Autori/
Authors :
International Mining Conference „Trendovi u savremenom rudarstvu“, Tuzla,
Kongres
/Congress : 2006.
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Zbornik nije štampan
T5.
Naslov rada:
POSTROJENJE ZA AUTOMATIZIRANO PRANJE TERETNIH VOZILA
Paper Title :
O. Jukić
Autori/
Authors :
International Mining Conference „Trendovi u savremenom rudarstvu“, Tuzla,
Kongres
/Congress : 2006.
151
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Zbornik nije štampan
3.5 REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekat 1.
Univerzitet u Zenici se radom i referencama Mašinskog fakulteta i Laboratorija za inženjerski
dizajn LECAD II, nametnuo kao potencijalni partner kompanije UGS za saradnju na području
Bosne i Hercegovine. Tako je Univerzitet u Zenici, sa svojim Mašinskim fakultetom i
pomenutim Laboratorijem, izabran od strane kompanije UGS da bude referalni centar i
tehnički suport ove kompanije za Bosnu i Hercegovinu. Tako je uslijedila i jedna od najvećih
donacija softvera u Evropi u posljednje vrijeme, sa ukupnom vrijednosšću od 56,53 miliona
Eura.
Na bazi ove donacije, Univerzitet u Zenici se svrstava u red visokoškolskih i istraživačkih
institucija koje mogu pružiti edukaciju studenata na najvišem nivou, a istovremeno se podižu
i proširuju mogućnosti na području naučno-istraživačkog rada profesora i saradnika
Univerziteta. Osim toga, Univerzitet ovim proširuje i svoje mogućnosti kada je u pitanju
saradnja sa privredom na području CAD/CAM/CAE i PDM/PLM tehnologija, razvoja novih
proizvoda i informatizacije privrednih subjekata, a sve s ciljem povećanja kompetitivnosti
naših preduzeća.
U slijedećoj tabeli je dat pregled softvera, donacije kompanije UNIGRAPHICS Univerzitetu u
Zenici.
Tabela 1. Pregled softvera – donacije kompanije UNIGRAPHICS Univerzitetu u Zenici
Projekat 2.
Federalno ministarstvo za obrazovanje i nauku, na konkursu za 2005./2006. godinu,
prihvatilo je finansiranje naučno-istraživačkog projekta pod nazivom:
152
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
“ISTRAŽIVANJE OPTIMALNOG MODELA TEHNIČKOG INFORMACIONOG SISTEMA
(PDMS) ZA MALA I SREDNJA PROIZVODNA PREDUZEĆA
NA PODRUČJU BOSNE I HERCEGOVINE«
Programski voditelj projekta je prof.dr. Jože Duhovnik, Fakulteta za strojništvo Univerze v
Ljubljani.
Izvršni voditelj projekta doc.dr. Senad Balić, Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici.
Sa Mašinskog fakulteta Univerziteta u Zenici, u projektnom timu su:
1. Spahić Denis, dipl. inž. i
2. Arifović Kemal, laborant.
Iz Kompanije UNIS – PRETIS NIS, u projektnom timu su:
1. Piralić Jusuf, dipl. inž.,
2. Bičić Aldin, dipl. inž.
3. Husanović Asim, dipl. inž. i
4. Rapa Emira, dipl. inž.
U projektnom timu je i doc.dr. Jože Tavčar, sa Fakultete za strojništvo Univerze v Ljubljani.
Projekat realizuje Laboratorij za inženjerski dizajn LECAD II, Mašinskog fakulteta
Univerziteta u Zenici,
u saradnji sa kompanijom UNIS – PRETIS NIS d.o.o. Sarajevo, koja je i sufinansijer
projekta. Realizaciji projekta podršku daju i:
1. Laoratorij LECAD, Fakulteta za strojništvo, Univerze v Ljubljani,
2. ITS d.o.o. Ljubljana, Zastopstvo UNIGRAPHICS PLM i
Realizacija projekta će trajati dvije godine, sa startom u prvom kvartalu 2006. godine.
Glavni ciljevi projekta su:
•
•
definisanje optimalnog modela tehničkog informacionog sistema (PDMS – Product Data
Management Systems) za mala i srednja proizvodna preduzeća na području Bosne i
Hercegovine i
direktna primjena simultanog inženjeringa, kao krajnjeg dometa do kojeg se treba doći uz
upotrebu koncepcija PDM sistema i podršku ERP softvera.
Parcijalni ciljevi istraživanja su:
•
optimalna organizacija inženjerskih modela podataka proizvodnog programa preduzeća,
•
obezbjeđenje integracije CAD/CAE/CAM baza podataka,
•
podrška odjeljenju razvoja preduzeća i primjena novih paradigmi razvoja proizvoda i
•
povezivanje tehničkog (PDMS) i poslovnog informacionog sistema (ERP).
Projekat 3.
Naslov projekta: UTVRĐIVANJE NAPONSKO DEFORMACIONOG STANJA ČELIČNE
KALOTE U POSTUPKU IZRADE INKREMENTALNOM DEFORMACIJOM
Projektni tim: prof. dr. Dušan Vukojević, prof. dr. Sato Olević, Zlatan Ištvanić, dipl. inž., mr.
Nedeljko Vukojević, dipl. inž., mr. Fuad Hadžikadunić, dipl. inž.
153
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Institucije zadužene za rad na projektu: Institut za privredni inženjering, Mašinski fakultet u
Zenici.
Vrijeme rada na projektu: juni-juli 2006. godine, projekat finansiran od strane firme
''METALINVEST'' Jajce.
Kratki sadržaj projekta: U tehnološkom procesu proizvodnje čeličnih posuda pod pritiskom za
razne medije veoma bitan dio jeste proizvodnja podnica. U konkretnom slučaju razmatranja
radi se o postupku dobijanja podnica određenih geometrijskih karakteristika postupkom
inkrementalne deformacije, odnosno postupkom postupnog utiskivanja iz polaznih limova
zavarene izvedbe, tzv. rundela. Pri takvom postupku izrade podnica uočavaju se pritisne
zone po radijusu koje u smislu šireg definisanja problema zahtijevaju utvrđivanje naponskodeformacionog stanja, odnosno definiranja nivoa zaostalih napona, kao posljedice
tehnologije izrade kombinacijom zavarivanja i plastične deformacije. Pretpostavlja se da je
nivo zaostalih napona značajan, posebno u dijelu zavarenog spoja koji je prisutan u
postupku dobijanja rundele. Značaj određivanja zaostalih napona je veoma velik zbog toga
što njihova vrijednost i karakter mogu biti uzrokom da u eksploataciji ukupna vrijednost
zaostalih i radnih napona budu veći od granice tečenja, što dovodi do havarije. Istraživanja
su provedena po određenom eksperimentalnom planu, koji obuhvata parametre tehnologije
izrade, geometrijskih i mehaničkih karakteristika uzoraka. Inkrementalna deformacija rundele
se izvodi na hidrauličnoj presi sa izmjenjivim alatom i silom pritiska. Mjerenja valovitosti
površine tretiranih uzoraka vršena je mjernim uređajima za dužinu, a utvrđivanje naponskodeformacionog stanja je izvedena mjernim trakama – rozetama, za mjerenje zaostalih
napona metodom ''zabušivanja rupe''.
Projekat 4.
Naslov projekta: STATIČKA PROVJERA AKUMULATORSKE POSUDE SA MIJEHOM
NAPUNJENIM GASOM POD PRITISKOM p=330 bar i V=2.5, 6 i 32 ltr.
Projektni tim: prof. dr. Dušan Vukojević, mr. Nedeljko Vukojević, dipl. inž., mr. Fuad
Hadžikadunić, dipl. inž.
Institucije zadužene za rad na projektu: Institut za privredni inženjering, Mašinski fakultet u
Zenici.
Vrijeme rada na projektu: mart 2006. godine, projekat finansiran od strane firme “Cementara„
Kakanj.
Kratki sadržaj projekta:
Predmet ispitivanja su stabilne posude pod pritiskom koje se prvi put ispitituju na mjestu
korištenja ili u eksploataciji.
Definisanje posude i proračun osnovnih parametara izvršen u skladu sa važećim tehničkim
propisima i standardima za posude pod pritiskom (JUS M.E2.150 ... 261). Izvršena je i
provjera posude prema standardu EN14359:2002 „Gas-loaded accumulators for fluid power
application“..Kombinovano ispitivanje pod pritiskom se sprovodi kada nije moguće izvršiti
punjenje posude tečnošću uz potpuno ispuštanje gasa. Pri ispitivanju pod pritiskom koristi se
kombinacija tečnosti (hidrauličko ulje) i gasa (nitrogen) koji su međusobno neutralni. Veličina
ispitnog iznosi za ovaj slučaj ispitivanja: pi=1,1⋅pr. Vrijednosti dobijene tenzometrijskim
mjerenjem se porede sa analitičkim vrijednostima dobijenim kod pritiska koji je za vrijednost
pritiska gasa u mijehu manji od mjerenog, i ove vrijednosti se dobro slažu. Cilj ispitivanja i
provjere je dobijanje upotrebne dozvole za rad posuda u eksploataciji.
4. ORGANIZACIJA SEMINARA I JAVNIH PREDAVANJA
1. S. Balić, B. Chatam, D. Spahić i dr., Solid Edge – Design, Laboratorij za inženjerski
dizajn LECAD II Mašinskog fakulteta Univerziteta u Zenici, kompanija UNIGRAPHICS i
154
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
firma Ping Sarajevo, održan u Laboratoriju za inženjerski dizajn LECAD II, Zenica, juli
2006.
2. S. Balić, D.Spahić i K. Arifović, Osnovi moleliranja u programu NX 4, Laboratorij za
inženjerski dizajn LECAD II Mašinskog fakulteta Univerziteta u Zenici, održan u kompaniji
UNIS – PRETIS NIS d.d., Vogošća, Sarajevo, juli 2006.
3. S. Balić, J. Duhovnik, B. Veselić, D. Spahić i dr., Teamcenter Engineering, Laboratorij za
inženjerski dizajn LECAD II Mašinskog fakulteta Univerziteta u Zenici, Laboratorij za
konstruiranje LECAD Fakulteta za strojništvo Univerziteta u Ljubljani i firma ITS –
Industrial Technology Systems Ljubljana, održan u Laboratoriju za konstruiranje LECAD
Ljubljana, Ljubljana, septembar 2006.
4. Kompanija UNIGRAPHICS, firma PING Sarajevo i Laboratorij za inženjerski dizajn
LECAD II Mašinskog fakulteta Univerziteta u Zenici, UGS seminar, održan u kompaniji
UNIS – PRETIS NIS d.d., Vogošća, Sarajevo, 27. septembar 2006.
5. kompanija UNIGRAPHICS, firma PING Sarajevo i Laboratorij za inženjerski dizajn
LECAD II Mašinskog fakulteta Univerziteta u Zenici, UGS generalni seminar za BiH,
održan u Biznis centru UNITIC, Sarajevo, 28. septembar 2006.
6. D. Petković, S. Balić, D. Spahić i K. Arifović, Upotreba 3D tehnologija skeniranja (3D
skeniranje i 3D printanje) u mašinstvu, metalurgiji, medicini, arhitekturi, industrijskom
dizajnu i drugim oblastima, Laboratorij za inženjerski dizajn LECAD II, Mašinski fakultet
Univerziteta u Zenici, Zenica, decembar, 2006.
7. S. Balić, M. Bezdrob i M. Stevančević, UNIGRAPHICS PLM tehnologije i softverska
rješenja u funkciji razvoja novih proizvoda i razvoja preduzeća, Prezentaciono predavanje
prilikom uručenja donacije softvera kompanije UNIGRAPHIGS Mašinskom fakultetu
Univerziteta u Sarajevu, Mašinski fakultet Univerziteta u Sarajevu, Sarajevo, decembar,
2006.
8. S. Balić, M. Bezdrob i M. Stevančević, UNIGRAPHICS PLM tehnologije i softverska
rješenja u funkciji razvoja novih proizvoda i razvoja preduzeća, Prezentaciono predavanje
prilikom uručenja donacije softvera kompanije UNIGRAPHIGS Univerzitetu u Tuzli,
Univerzitet u Tuzli, Tuzla, decembar, 2006.
9. S. Balić, D. Spahić i K. Arifovoć, Prezentacija softverskih aplikacija UGSa za dizajniranje i
optimiranje proizvodnje u drvopreradi, Klaster drvoprerade i šumarstva, Regija Centralna
BiH, Zenica, oktobar 2006.
UNIVERZITET U ZENICI
UNIVERSITY OF ZENICA
-Mašinski fakultet-Faculty of Mechanical EngineeringKatedra za industrijsko inžnjerstvo i CIM tehnologije –
Chair for Industrial Engineering and CIM Technology
tel. + 387 32 449 120, 449 145, fax. + 387 32 246 612
[email protected]
Fakultetska 3, 72 000 ZENICA
BOSNA I HERCEGOVINA - BOSNIA AND HERZEGOVINA
GODIŠNJI IZVJEŠTAJ KATEDRE ZA INDUSTRIJSKO
INŽENJERSTVO I CIM TEHNOLOGIJE ZA 2006.GODINU
1. OPŠTE ODREDNICE O KATEDRI
155
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Katedra za industrijsko inženjerstvo i CIM tehnologije okuplja kadrove i druge resurse iz
područja industrijskog inženjerstva i proizvodnih sistema Univerziteta u Zenici.Matična je
katedra Mašinskog fakulteta u Zenici.
Prema aktuelnom nastavnom planu obuhvata sljedeće discipline:
11. Organizacija proizvodnje
03-K17-01
12. Proizvodni sistemi
03-K17-02
13. Projektovanje proizvodnih sistema
03-K17-03
14. Projektovanje tehnoloških postupaka
03-K17-04
15. Projektni menadžment
03-K17-05
16. Unutrašnji transport
03-K17-06
17. Upravljanje kvalitetom
03-K17-07
18. Organizacija proizvodnje i održavanje
03-K17-08
Članovi katedre su:
1. red. Prof. Dr. Safet Brdarević, šef katedre
2. van. Prof. Dr. Darko Petković
3. Van. Prof. Dr. Zećir Hadžiahmetović
4. viši asistent mr. Sabahudin Jašarević, tehnički sekretar
5. viši asistent mr. Ismar Alagić
U okviru strukture katedre ima i forme djelovanja
- laboratorija za industrijsko inženjerstvo
- Centar za menadžment, kvalitet i razvoj
2. NAUČNO- NASTAVNI PROCES U 2006.GODINI
2. 1. DIPLOMANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
U potekloj 2006. godini na katedri su odbranjena tri diplomska rada, i to:
- Admir Mujić: BIZNIS PROJEKAT LIVNICE ZA PROIZVODNJU ODLIVAKA ZA
AUTOMOBILSKU INDUSTRIJU
- Edin Garić: PRIMJENA CIM I JIT KONCEPTA U PROIZVODNJI NAMJEŠTAJA
ECONOMIC D.D. VITEZ
- Adnan Lihić: NAPREDNI LOGISTIČKI PRISTUPI U KONCIPIRANJU NOVE
FABRIKE ZA PROIZVODNJU NAMJEŠTAJA ECONOMIC D.D. VITEZ
- Elvir Bećirović: IDEJNI PROJEKAT SISTEMA KVALITETA ZA JAVNO KOMUNALNO
PREDUZEĆE „RADNIK“ ZAVIDOVIĆI
2.2. MAGISTRANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
U potekloj 2006. godini na katedri su odbranjena dva magistarska rada, i to:
-
Ibrahim Plančić, dipl.inž.maš.: RAZVOJ I UVOĐENJE SISTEMA KVALITETA U
INSTITUCIJE VISOKOG OBRAZOVANJA U SKLADU SA STANDARDOM ISO
9001:2000
Damir Hodžić: ISTRAŽIVANJE KOMPAKTIBILNOSTI TQM I EMS SA OSVRTOM NA
METALNU INDUSTRIJU
3. ELEMENTI NAUČNO-ISTRAŽIVAČKOG I STRUČNOG RADA NA KATEDRI
3.1. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
T1.
Naslov rada:
KNOW-HOW TRANSFER FOR SUPPORTING THE SME’S
Paper Title :
156
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
DEVELOPMENT: THE INCUBATOR PHYLOSOPHY
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Darko Petkovic, University of Zenica
Stefano Tornincasa, Politecnico di Torino
Enrico Vezzetti, Politecnico di Torino
10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT 2006, Barcelona,
Spain, Organiser: University of Zenica - University of Barcelona-University
of Bahcesehir; Lloret de Mar-Barcelona, Spain, 11-15 September 2006.
Proceding of the 10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT
2006, Vivancos J.-Ekinovic S.-Yalcin (Ed.), pp 1479-1483, ISBN 998617307, pages 1295-1299
Aim of this paper is to present the concept of “industrial incubator” and its
role for the development of innovative Small and Medium Enterprises
(SME’s). Analyzing different incubator typologies the paper focus its
attention on the reason why different incubation strategies could be
implemented. Moreover the paper presents which are the main parameters
that characterize an incubator structure and how the different incubation
methodologies can answer selectively to market needs. The last part of the
paper give a concrete view of the theoretical aspects cited presenting the
incubator experience developed in Zenica (Bosnia Herzegovina.)
Keywords: Small and Medium Enterprises (SME’s), Business Management
T2.
Naslov rada:
STRATEGIES FOR DESIGN DATA REUSAGE OVER THE PROPIETARY
Paper Title :
3D DESIGN TOOLS
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Darko Petkovic, University of Zenica
Stefano Tornincasa, Politecnico di Torino
Enrico Vezzetti, Politecnico di Torino
10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT 2006, Barcelona,
Spain, Organiser: University of Zenica - University of Barcelona-University
of Bahcesehir; Lloret de Mar-Barcelona, Spain, 11-15 September 2006.
Proceding of the 10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT
2006, Vivancos J.-Ekinovic S.-Yalcin (Ed.), pp 1479-1483, ISBN 998617307, pages 1375-1379
Product design and manufacturing are all intrinsically collaborative
processes. From conception and design on through to project completion
and ongoing maintenance, all points in the lifecycle on any product involve
the work of fluctuating teams of designers, suppliers and customers. For this
reason companies are in the process of creating a distributed design and
manufacturing environment that enables integrated product, processes, and
protocols development, finding effective methods for communication and
sharing of information throughout the entire enterprise and the supply chain.
Actually the ownership of the 3D models management tecnologies is stiill
157
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
linked with the 3D CAD propritary even if the new trend is moving in the
direction of new standard and technologies based on World Wide Web
platforms. This new tendency tryes to extend the life of 3D product data
moving these design information downstream thorough the entire product
lifecycle. Unfortunately the actual lack of a unique 3D web-based standard
has stimulated the growing up of a lot of proprietary and open source
standards and consequently a production of an incompatible information
exchange over the WEB. The paper proposes a structured analysis of webbased solutions, trying to identify the most critical aspects to promote a
unique 3D digital standard model capable of sharing product and
manufacturing data more effectively - regardless of geographic boundaries,
data structures, processes or computing environment.
Keywords: Collaborative design; Web3D, Virtual enterprise, Product
lifecycle management.
T3.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
MAX FOR WINDOWS PDM SYSTEM IMPLEMENTATION IN BNT TMIH
COMPANY
Begovic E.; University of Zenica
Petkovic, D.; University of Zenica
Visekruna, V.; University of Mostar
INTERNATIONAL
DAAAM
SYMPOSIUM
“Inteligent
17th
Manufacturing&Automatization”, Vienna University of Technology; Danube
Adria Association for Automation&Manufacturing; Vienna, Austria, 08-11st
November, 2006.
Precedings of the 17th INTERNATIONAL DAAAM SYMPOSIUM “Inteligent
Manufacturing&Automatization”, Katalinic, B. (Ed), pp.031-033, ISBN 3901509-57-7, ISSN 1726-9679; Vienna University of Technology and
Danube Adria Association for Automation&Manufacturing; Vienna, Austria,
Aim of the paper is to present some features of implementation one PDM
system in typical BiH postwar factory. MAX for Windows is PDM software
package that management of BNT TMiH to bought license for. Paper
explores reasons which cause low level of PDM system implementation
effects in this company. Some common characteristics of PDM system were
the base for this exploration.
Key words:Product Data Management, MAX for Windows,
T4.
Naslov rada: TTHE IMPORTANCE OF QUALITY MANAGEMENT SYSTEM AT THE HIGH
EDUCATION AND CORELATION WITH ISO 9000 STANDARDS
Paper Title :
Autori/
Authors :
Dr Sci.Darko Petković, University of Zenica,
Mr Sci. Sabahudin Jašarević, University of Zenica,
Mr Ibrahim Plančić, University of Zenica,
158
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
1st International ICQME Conference
(Quality, Management, Environment, Education, Engineering)
September, 13-15, 2006-07-11
Center for Quality, University of Montenegro
Montenegro
Proceding of the International ICQME Conference, Center for Quality of
Montenegro, Ed. Z.Krivokapic, Montenegro, ISBN 86-907878-1-2, pages
112-118
The modern concept of quality management understands construction and
implementation of an internal system of organization, respectively of a
system of the quality management (QMS). This means arranging the
business system which treats the quality trough all aspects of making the
business and by which the organization is directed by the demands of its
users. This again comes from the definition itself of the quality as an
assembly of all features and characteristics of a product and of the services
which satisfy for the best the users needs. In other words, the traditional
thought that the quality is defined from "up side", and that it expresses an
expert opinion, is the matter of past in all the fields of work and business.
The quality must be related to users function, respectively to users
satisfaction. From this trends are not exempted neither the higher education
institutions, since the Bologna model of the higher education organization
dedicates an important part to the quality management. Related to that,
numerous reports, analyses and discussions, carried out in the framework of
actual reform, show that the important changes of existing state are
necessary, in view of the organization and advancement of higher
education. In the work are assumed the experiences of the international
quality standards in higher education institutions, considering the significant
specific particularity of our high education reality. The former can help the
more efficient adaptation to the demands of the Bologna process.
Key words: Quality, University, Bologna process, QMS, ISO 9000
T5.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
" UNIVERZITETSKI TEHNOLOŠKI PARK
(UTP) PODGORICA –
KAKO PODSTAĆI PREDUZETNIŠTVO?"
Darko Petković, Univerzitet u Zenici,
Anđelko Lojpur, Univerzitet u Podgorici
Miodrag Bulatović,Univerzitet u Podgorici
Konferencija održavanja KOD-2006, Tivat 27-30.06.2006. Crna Gora,
Organizatori: Društvo održavalaca za rad Crne Gore i Centar za kvalitet
Mašinskog fakulteta -Podgorica
Zbornik radova KOD 2006, Urednici: M.Bulatović, M.Janjić i J.Jovanović;
ISBN 86-907877-1-2, stranice 71-81
159
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
Grad Podgorica i privreda Crne Gore su do devedesteih godina prošlog
vijeka važili za jedan od snažnijih regiona ex-SFRJ. Razvijena bazna
industrija, visok stepen finalizacije visokovrijednih i sofisticiranih proizvoda iz
metaloprerađivačkih djelatnosti, razvijen poljoprivredni sektor i proizvodnja
hrane samo su neke od odrednica nekadašnjeg privrednog stanja. Na
žalost, posljedice embarga i svjetskih privrednih tokova u poslednjih 15
godina dovele su do potpuno promijenjene slike stanja privrede u širem
regionu. Sa druge strane proklamovana politika Evropske Unije izražena
kroz dominantni razvoj malih i srednjih preduzeća (MSP) u zemljama JI
Evrope, u prethodnih 15 godina tranzicije nije dala sasvim očekivane
rezultate. Globalizacija i proizvodni tokovi koji nam dolaze sa Zapada uslovili
su dolazak novih tehnologija koje često ostaju nedostupne za odgovarajuća
mala i srednja preduzeća (MSP). Da li su naučno-tehnološki parkovi
moguća preduzetnička zamjena za dosadašnji koncept nefleksibilnih
instituta naslonjenih na univerzitete ili razvijenih unutar njih? Na naka od
ovih pitanja pokušava da odgovori i ovaj rad. Dobro poznata formula
naučno-istraživačkog rada na institutima a nastavno-naučnog procesa na
fakultetima, i pored nekoliko značajnijih rezultata na ovim prostorima nije
nikada postala opšte pravilo ponašanja i rada. Instituti prečesto izgubljeni u
svojim naučno-istraživačkim opservacijama i istraživanjima i fakulteti
okrenuti ka svojoj predavačkoj funkciji bili su najčešće „dva broda na velikoj
pučini“ bez mogućnosti neke ozbiljnije interakcije i integracije.
Da li je moguć razvoj MSP bez pokretanja nekada velikih privrednih sistema
karakterističnih za ovo područje? Kakvu ulogu u svemu ovome trebaju da
imaju naučno-tehnološki parkovi (NTP) koje vidimo kao idealno mjesto
transformacije univerziteta od predavačkog ka preduzetničkom?
Ključne riječi: univerzitetski tehnološki park, transfer tehnologija,
preduzetništvo, univerzitet, MSP
T6.
Naslov rada: FORMIRANJE PROTOTIPNE LABORATORIJE ZA LJEVARSTVO U
Paper Title :
SASTAVU TEHNOLOŠKOG PARKA UNIVERZITETA U ZENICI
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Darko Petković, Senad Balić, Ana Beroš, Hasan Avdušinović, Ismar Alagić
Univerzitet u Zenici, B&H
CIMOSovi IZZIVi
CIMOSov dan raziskav 2006 – CRD '06, Koper, 17. november 2006
2.Zbornik referatov : DAN RAZISKAV, Urednik Dr.P.Orbanič, ISBN-10 96191902-0-3, Cimos Kopar, 2006.godine, CIP Narodna in univerzitetna
knjižnica Ljubljana; stranice 97-102
Još šezdesetih godina prošlog vijeka na Metalurškom institutu u Zenici i
Fakultetu za metalurgiju i materijale razvijane su prve mini-simulacione i
prototipne fabrike (čeličane, valjaonice, livnice, i sl.). Finansijsko slabljenje i
posledice rata dovele su do toga da su one danas zastarjele sa opremom i
teško adaptibilne savremenim proizvodnim trendovima. Jedna od
najkritičnijih faza u realizaciji proizvodnih programa u BIH industriji kako u
160
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Summary
velikim proizvodnim sistemima SVIH INDUSTRIJSKIH GRANA, jeste
rješavanje CAD (dizajna-konstrukcije), CAPP (planiranja i simulacije)
procesa te CAM (kompjuterski podržane proizvodnje). Brojne su SWOT i
druge analize načinjene koje pokzazuju interne snage, slabosti, prednosti i
mogućnosti ali praktičan iskorak ili veza između funkcija CAD-CAP-CAM
nije na zadovoljavajući način ostvarena. Zašto je to tako i koji su putevi da
se ovaj jaz premosti. Univerzitet u Zenici je učinio prve korake u smislu
preovladavanja ovog problema nabavkom 400 licenciranih software-a
kompanije UNIGRAPHICS koji se koriste u nastavnom i naučnoistraživačkom te stručnom radu. Urađena je i studija izvodljivosti Naučnotehnološkog parka Zenica u kome značajno mjesto treba da ima Prototipna
laboratorija.
Ključne riječi: prototip, odklivak, dizajn
T.7.
Naslov rada: STANJA LJUDSKIH RESURSA I DRUGIH BITNIH ELEMENATA KAO
Paper Title :
OSNOVNI PREDUSLOVI ZA POČETAK RADA I RAZVOJ SAVREMENE
LIVNICE ZA AUTOMOBILSKU INDUSTRIJU U ZENICI
Autori/
Authors :
Darko Petkovic, Ismar Alagić,Univerzitet u Zenici, B&H
Suad Isaković, ITC d.o.o. Zenica, B&H
Saradnici:
Egon Žižmond, Slavko Dolinšek, Univerzitet Primorske u Kopru, Slovenija
Ana Beroš, Ishak Mešić, Univerzitet u Zenici, B&H
Borut Kosec, Univerzitet u Ljubljani, Slovenija
Kongres
/Congress :
CIMOSovi IZZIVi
CIMOSov dan raziskav 2006 – CRD '06, Koper, 17. november 2006
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
2.Zbornik referatov : DAN RAZISKAV, Urednik Dr.P.Orbanič, ISBN-10 96191902-0-3, Cimos Kopar, 2006.godine, CIP Narodna in univerzitetna
knjižnica Ljubljana; stranice 102-111
Rezime /
Summary
Na bazi dugogodišnje tradicije ljevarske proizvodnje u BIH, a prvenstveno
tradicije u proizvodnji i obradi metala u Zenici, započeta je jedna od najvećih
investicija CIMOS-a u BIH tj. gradnja savremene livnice za automobilsku
industriju u Poslovnoj zoni Zenica 1. Sigurno je da planirana investicija grad
Zenicu, Univerzitet u Zenici i regiju Srednje Bosne, dovodi u jednu sasvim
novu poziciju kada je buduće planiranje i školovanje kadrova u pitanju.
Također, razvoj pratećih resursa jednog ovakvog kapaciteta, logistika, i sve
drugo što se postavlja kao imperativ za početak rada jednog složenog i
modernog sistema, nameće potrebu za izradom složenih i kompleksnih
projekata koji trebaju da daju odgovor na ova i druga pitanja. U ovom radu
dat je odgovor na neka a otvorena područja za nova istraživanja koja trebaju
da dovedu do zajedničkih projekata BIH i slovenačkih univerziteta,
prvenstveno Univerziteta u Zenici i Univerziteta u Kopru. Ova analiza treba
da predstavlja i osnovu za zajedničke napore na koncipiranju budućih
naučno-istraživačkih projekata koji će se prijaviti u okviru projekata EU
(Frame Program7), programa Vlada zemalja partnera ili kroz CIMOS-ov
razvojni centar.
161
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Ključne riječi: livnica, ljudski resursi, školovanje, materijalni resursi,
proizvodni pokazatelji
T8
Naslov rada:
APPLICATION OF “METHOD FOR TOTAL AND PARTIALS PRODUCT’S
Paper Title :
SUITABILITY DETERMINATION” AT PRODUCT “ACTUATOR”
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Dragi Tiro, University of Mostar
Safet Brdarević, University of Zenica
10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT 2006, Barcelona,
Spain, Organiser: University of Zenica - University of Barcelona-University
of Bahcesehir; Lloret de Mar-Barcelona, Spain, 11-15 September 2006.
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Proceding of the 10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT
2006, Vivancos J.-Ekinovic S.-Yalcin (Ed.), pp 1479-1483, ISBN 998617307, pages 573-576
Rezime /
Summary
T9
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
The task of “Hydraulic Actuator” is moving of the artificial leg of invalid
persons. It bends the artificial leg in the knee. The invalid person can climb
up the stairs with it. The Actuator is designed for function and working load.
“The Method for Total and Partials Product’s Suitability Determination” is
applied at the product in this paper. The application is done for the Actuator
design improvement in the mining of easier and chipper production,
maintenance, exploitation and recycling.
Keywords: Design for Manufacturing, Assembly, Exploitation,
Maintenance and Recycling
NEW TRENDS IN DEVELOPMENT OF SURFACE TECHNOLOGY
REQUIRED BY AUTOMOTIVE INDUSTRY
Ismar Alagić
REZ Regionalna razvojna agencija za regiju Centralna BiH /
Univerzitet u Zenici, B&H
Kongres
/Congress :
VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem ”METALNI I
NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI” Zenica, BiH, 27-28. april 2006.
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Zbornik radova sa VI Naučno/stručnog simpozija sa međunarodnim
učešćem MNM 2006, Muhamed Pašić (ed.), ISBN 9958-785-02-1, pages
267-272
A globalization of relations of a worldwide known leading vehicles
manufacturers is increasingly spreading in the world. Such a practice is
followed by the components manufacturers and suppliers (subcontractors),
who have to produce their products by meeting the demands of a highest
designing, technological and quality requirements. Therefore, manufacturers
162
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
of automobile parts (especially of braking system parts for passenger cars)
have to provide implementation of continuous improvement in their quality
assurance system and increasing of corrosion protection of their products
on higher level.
Recognizing the need for a more efficient surface protection system that
meets the requirements of automotive parts manufacturers and suppliers in
a global world market, a few worldwide companies as leaders in the surface
technology as well as related associations their respective countries joint
together in developing a new products for satisfying customer’s needs for
corrosion protection.
This is answering the needs of automotive and steel industries for high
performance coatings for the protection against corrosion. Over the last six
years a new technology of corrosion protection for various type of
automotive parts using components such as: Geomet, Dacromet, Deltatone
and Autophoretic Coating Chemicals (ACC) has appeared and has
developed very quickly.
In this paper, chemical compounds for corrosion protection and their
application processes in worldwide known automakers are explained.
Key words: corrosion protection, surface technology, automotive
parts.
T10
Naslov rada: USING OF THE VOLATILE CORROSION INHIBITORS (VCI)
Paper Title :
TECHNOLOGY IN AUTOMOTIVE INDUSTRY
Autori/
Authors :
Ismar Alagić
REZ Regionalna razvojna agencija za regiju Centralna BiH /
Univerzitet u Zenici, B&H
Kongres
/Congress :
VI Naučno/stručni simpozij sa međunarodnim učešćem ”METALNI I
NEMETALNI ANORGANSKI MATERIJALI” Zenica, BiH, 27-28. april 2006.
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Zbornik radova sa VI Naučno/stručnog simpozija sa međunarodnim
učešćem MNM 2006, Muhamed Pašič (ed.), ISBN 9958-785-02-1, pages
261-266
Rezime /
Summary
The appearance of "rust" on ferrous parts is the result of simultaneous
chemical reactions of oxidation and reduction at the surface of "cathode"
and "anode" micro-zones.
VCIs are packaging materials composed of a polyolefin base with an
integrated anticorrosive active ingredient. This active ingredient is capable
of progressively emitting corrosion inhibiting vapours. Automobile parts
made of cast iron, steel, coated steel, aluminium and copper alloys that are
enclosed in VCI packages are protected from corrosion by the vapours that
gradually emerging from the polymer. These vapours are non-toxic, nonpolluting, and the treated polymer remains entirely recyclable.
Today, commercial product Gardac as typically representant of VCIs
technology is already complied with the automotive standards around all
worlds.
Advantages of the VCI technology compared to traditional oiling and
163
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
compared to desiccants (or drying agents) are shown in this article. Also,
the impact of VCI technology on the environment is very important and
should be clarify in this article. Therefore, after detailed explanation of
mechanism of function principle of VTIs technology, we’ll have to put the
most stress in this paper on following issues: application of VCI, advantages
of the VCI technology compared to conventional traditional methods and
using of this type of technology.
Key words: Volatile corrosion inhibitors (VCI), technology,
environment, automotive standards, package.
T11
Naslov rada: FEM SIMULATION OF TIE ROD TENSILE TEST
Paper Title :
Autori/
Ismar Alagić
Authors :
REZ Regionalna razvojna agencija za regiju Centralna BiH /
Univerzitet u Zenici, B&H
Kongres
/Congress :
10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT 2006, Barcelona,
Spain, Organiser: University of Zenica - University of Barcelona-University
of Bahcesehir; Lloret de Mar-Barcelona, Spain, 11-15 September 2006.
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Proceding of the 10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT
2006, Vivancos J.-Ekinovic S.-Yalcin (Ed.), , ISBN 99861730-7, pages 769773
Rezime /
Summary
Advanced solid modelling in Algor FEM software is ideally suited for testing
functionality of automobile parts.
This article shows that Finite Element Method (FEM) helps designer asses
the effects of flexible components on full system performance, improve the
accuracy of simulations and thus bring it closer to the system-level design.
The conducted research has begun with creation of 3D-CAD solid
approximate model in the form of a multi-body system, after that solid mesh
was generated where all meshed elements assumed to be perfectly rigid,
and in final stage of testing finite element analysis was performed using
Algor software package.
Tie rod, a part of steering system, is primarily used in automobile industry in
wide variety of exploitation conditions during actual driving conditions and
road test.
In order to conduct the tensile test of tie bar from housing of tie rod
assembly (tensile force, F=30000 N) designed for assembling wheel
transmission system of passenger vehicles, finite element calculation has
been carried out using Algor software. Sufficiently accurate stress
distribution and displacement distribution of tie rod assembly have been
obtained through the whole tensile test.
The accuracy of the simulation results after unloading is compared to
experimental results. The experiment is performed by internal control device
MR 96.
Key words: Finite element method (FEM), Tie rod, Tensile test, Algor.
164
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
T12
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
AUTOMOTIVE INDUSTRY SPECIFIC REQUIREMENTS RELATED
CORROSION PROTECTION OF PARTS
Ismar Alagić
REZ Regionalna razvojna agencija za regiju Centralna BiH /
Univerzitet u Zenici, B&H
10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT 2006, Barcelona,
Spain, Organiser: University of Zenica - University of Barcelona-University
of Bahcesehir; Lloret de Mar-Barcelona, Spain, 11-15 September 2006.
Proceding of the 10th INTERNATIONAL Reseach/Expert Conference TMT
2006, Vivancos J.-Ekinovic S.-Yalcin (Ed.), ISBN 99861730-7, pages 973976
The automotive industry is one of the largest and most dynamic industrial
sectors in the world. Over 60 millions of new vehicles are put on the road
each year. The size and dynamics of this industry have created challenges
equal to a very few other sectors. These challenges are ranging from
globalization and industry consolidation to maintaining innovation and the
effective use of new technologies. A globalization of relations between
worldwide known leading vehicle manufacturers is increasing and spreading
around the world. Such practice is followed by the components
manufacturers and suppliers (subcontractors), who have to produce their
products while maintain the demands of a highest designing, technological
and quality requirements. Therefore, manufacturers of automobile parts
have to apply continuous improvement in their quality management system
and to increase the corrosion protection of their products to a higher level.
The coating of automobile parts enables meeting a storage corrosion
resistance requirement and assurance of a nice presentation of the vehicle
for its delivery.
Worldwide known surface technologies companies and relevant country
associations (such as Metal Coatings International, Henkel, Dacral Nippon
Dacro Shamrock Co., etc.) have recognized the need for a more efficient
surface protection system that meets the requirements of automotive parts
manufacturers and suppliers in a global world market. The have joint
together in developing new products that are fulfilling customer’s needs for
corrosion protection. This responds to the needs of automotive and steel
industries for high performance coatings for the protection against corrosion.
Over the last ten years a new technology of anticorrosion protection for
brake discs (using components like: GEOMET, DACROMET, DELTA TONE
and ACC) has appeared and was developed very promptly. A process is
already applied at Volkswagen, Peugeot, AUDI, BMW, Toyota, Volvo, Bosch
etc.
This article presents products list of new surface protection technologies for
automotive sector, technical specifications of automakers that are using new
surface protection techniques and worldwide known automakers approvals.
Key words: surface protection technology, automotive industry, sector
specific requirements, approvals.
165
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
T13
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
DESIGN OF EXPERIMENT APPLICATION IN ANALYSIS OF GEAR OIL
PUMP FLOW CAPACITY
Ismar Alagić
REZ Regionalna razvojna agencija za regiju Centralna BiH /
Univerzitet u Zenici, B&H
2. međunarodni skup Informatika u poslovnom menadžmentu i
komunikacijama IPOM 2006, Saobraćajni fakultet i Viša tehnička škola u
Doboju, 15-16. septembar 2006, Hotel Kardijal, Teslić, Bosna i Hercegovina.
Zbornik radova, II međunarodno savjetovanje “Informaika u poslovnom
menadžmentu i komunikacijama”, IPOM 2006, Teslić 2006, ISBN 99938815-3-8, COBISS.BH-ID 116760, stranice 60-68
Application of experiment planning mathematical model in industrial
conditions testing of gear oil pump at company “Pobjeda”, Tešanj is shown
in this paper. This paper is supplement to experimental research of gear
pump flow capacity. The experiment was conducted on a testing engine
board specially designed for gear pump performances measuring.
Optimizations of construction and exploitation factors are very important
factor which influences on gear pumps quality and on functional utilization of
these pumps. The investigation is realized under exactly established plan
with using statistical methods of results treatment with application of
regression analyse. The theory of experiment design through the models of
the first and second order was applied here to obtain a functional
relationship between following parameters: revolution speed, pressure, oil
temperature and gear normal pressure angle on the one side and flow
capacity on the other side.
The application of this form gives enough precisely results in practice. This
paper's goal is to show that application of design experiment is successful in
solving these and similar problems. Also, the application of Taguchi method
(L16 experimental plan) in industrial conditions determination of firm
“Pobjeda”, Tešanj is shown in this article.
Key words: oil gear pump, experimental design, flow capacity, Taguchi
method.
T14
Naslov rada: WHAT IS TOYOTA PRODUCTION SYSTEM (TPS) ?
Paper Title :
Autori/
Ismar Alagić
Authors :
REZ Regionalna razvojna agencija za regiju Centralna BiH /
Univerzitet u Zenici, B&H
Kongres
2.
međunarodni
skup
Informatika
u
poslovnom
menadžmentu
i
166
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
komunikacijama IPOM 2006, Saobraćajni fakultet i Viša tehnička škola u
Doboju, 15-16. septembar 2006, Hotel Kardijal, Teslić, Bosna i Hercegovina.
Zbornik radova, II međunarodno savjetovanje “Informaika u poslovnom
menadžmentu i komunikacijama”, IPOM 2006, Teslić 2006, ISBN 99938815-3-8, COBISS.BH-ID 116760, stranice 79-84
Author of this article has successfully completed the Country Focused
Training Course (as a representative of Bosnia and Herzegovina) in
Production Management for Eastern European Countries at Northern
Advancement Center for Science & Technology organized by the Japan
International Cooperation Agency – JICA under the International
Cooperation Program of the Government of Japan. As he saw through his
visit in the Japanese companies (24 different companies), most companies
use high technology. In the past 30 years, the Japanese industries have
achieved tremendous progress. Especially in the mass production field, they
have made spectacular advances in connection with production techniques.
Toyota Motor Corporation principally strives to produce ″The best products
at lowest costs″. To this end Toyota has developed its own unique
production method. This system is based upon the idea ″Just In Time -JIT″ producing only the necessary amount of parts just at its needed time. Also,
this system seeks to thoroughly eliminate all sorts of waste in order to
reduce prime costs. All the workers were participating in the KAIZEN
activity, that production activities can be achieved most efficiently. And the
Toyota Production System, regarded as a representative success case
among these advances has been highly acclaimed not only in Japan but
also in other countries as well.
Proof of the superiority of the Toyota production system can be found in the
outstanding business results being achieved by Toyota Motor Co., Ltd. In
this paper experience (case study) from one Toyota successful firm is
shown.
Key words: Toyota Production System (TPS), Just In Time (JIT), Kaizen,
Motomachi Plant.
3.2. RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada: ANALIZA ZADOVOLJSTVA KORISNIKA USLUGA OSIGURANJA QFD
Paper Title :
METODOM
QFD ANALYSIS OF CUSTOMER SATISFACTION WITH INSURANCE
SERVICES
Autori/
Safet Brdarević, University of Zenica
Authors :
Adis Čevra, Sarajevo Osiguranje, Filijala Mostar
Podaci o
Časopis za mašinsko inženjerstvo
"MAŠINSTVO"
časopisu
Journal of Mechanical Engineering
/
Vol.10. No.1-2, p.p.29-40, ISSN 1512-5173
Proceedings
Data
U ovome radu je dat primjer ispitivanje zadovoljstva korisnika usluga
jedne osiguravajuće kuće QFD metodom za proizvod polise osiguranja.
167
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
Rezultati dobijeni ispitivanjem uz pomoć ove metode daju dosta širok
dijapazon odgovora kako o samom proizvodu – usluzi za koju je
ispitivanje provedeno tako i o položaju kompanije na tržištu u odnosu na
konkurenciju i njenim «jakim i lošim» stranama.
Ključne riječi: ispitivanje zadovoljstva korisnika usluge, QFD metod,
osiguranje
The paper presents an analysis of customer satisfaction with services of
an insurance company applying the QFD method for a product of
insurance policy. The results obtained by the method provide quite a
range of information both about the product itself – the service which was
the subject of the analysis and about the company's position in the
market competition- wise, as well as the company's strengths and
weakness.
Key words: customer satisfaction analysis, QFD method, insurance
3.6 REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekt 1.
Naslov projekta: PROCESS PLANNING USING LOW-BUDGET VIRTUAL REALITY
TECHNOLOGY
Projektni tim: M.Plančak, D.Petković
Institucije zadužene za rad na projektu: FTN Univerziteta u Novom Sadu-Univerzitet u
Pečuju (Mađarska)- MF Univerziteta u Zenici
Vrijeme rada na projektu: Projekt finansiran od strane Vlade Vojvodine, 2006/07.godina
Kratki sadržaj projekta: U projektu je cilj istražiti sve relevatne veličine uticaja na budući
proizvodni proces realnog sistema. Sadašnji trendovi u projektovanju tehnoloških procesa a
posebno u lansiranju novih proizvoda nameću pred proizvođače potrebe da se većina stvari
koje su se nekada utvrđivale u probnoj proizvodnji poznaju mnogo ranije. Savremeni
software-i ukomponovani sa detaljnim podacima iz realnih inustrijskih procesa pružaju
osnovu da se proizvodnja može optimizirati i prije nego ona započne.
Projekt 2.
Naslov projekta: «DESIGN AND MANUFACTURING OF PRODUCTS ON THE BASES OF
REVERSE ENGINEERING“
Projektni tim: J.Hodolič, D.Petković
Institucije zadužene za rad na projektu: FTN Univerziteta u Novom Sadu- MF Univerziteta u
Zenici
Vrijeme rada na projektu: Projekt finansiran od strane Vlade Vojvodine, 2006/07.godina
Kratki sadržaj projekta: Ova istraživanja aktuelna u svetskim okvirima i u žiži interesovanja
naučno-stručne javnosti i zajedničkim snagama se pokušava doći do novih rezultata. Uz
softversku opremu za jedno ovako istraživanje te planirane nabavke 3D skenera i printera
moguće je otkriti sasvim nove percepcije u projektovanju tehnoloških postupaka. Reinženjering kao naučna metoda dobija na ovaj način svoju novu dimenziju koja nije puko
preslikavanje postojećih tehnoloških rješenja.
Projekt 3.
168
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naslov projekta: CENTAR OF WOOD EXCELLENCE - STRENGTHENING OF RESEARCH,
DEVELOPMENT AND TRAINING CAPACITIES; WOOD INDUSTRY, BOSNIA &
HERZEGOVINA;
Projektni tim: D.Petković, T.Stautmeister, I.Alagić, K.Wurticht
Institucije zadužene za rad na projektu: Nosilac projekta Univerzitet u Bernu (Švicarska) i
Švicarska vlada te MF UNZE
Vrijeme rada na projektu: 2006-2008
Krakti sadržaj projekta: Kroz projekt USAID već više od godinu dana radi se na razvoju
Centra za izvrsnost u drvopreradi u BIH. Kandidati za implementaciju ovog rješenja bili su
univerziteti u Sarajevu, Banjoj Luci, Bihaću i Zenici. Izbor, švicarskih nosilaca projekta je bio
UNZE te laboratorijski i edukacijski resursi koje ima univerzitet te klaster MSP
drvoprerađivača Regije Centralna BIH. Ovaj Centar trebao bi u budućnosti biti referalno
mjesto BIH drvoprerađivača kao i industrije namješataja u smislu dizajna, konstrukcija,
tehnologija, ispitivanja, uvozno-izvoznih licenci i dr. Kroz Centar radilo bi se na pomoći
novom studiju industrijskog inženjerstva na UNZE.
4. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
Na osnovu usvojenih nastavnih planova i programa, domena rada katedre (Pravilnik o radu
katedri), ugovorenih zadataka i raspoloživih kapaciteta Katedre za industrijsko inženjerstvo i
CIM tehnologije utvrđuje se :
PLAN RADA KATEDRE ZA 2007. GODINU
-
Izvođenje nastave prema nastavnim planovima i programima na predmetima iz
domena rada Katedre a prema rasporedu sati,
Izvođenje ispita na predmetima iz domena rada katedre prema utvrđenim
rasporedima polaganja ispita na dodiplomskom studiju,
Izvođenje ispita na postdiplomskom studiju ”Upravljanje kvalitetom” i ”Proizvodni
menadžment”
Priprema i vođenje diplomskih radova dodjeljenih kandidata
Vođenje magistarskih radova (kandidati Pašalić, Hajduković, Alić)
Vođenje doktorskih radova (kandidati Šabić, Gutošić Plevljak)
Održavanje sistema kvaliteta Mašinskog fakulteta u Zenici
Učešće u izradi sistema kvaliteta Univerziteta u Zenici,
Priprema i organizacija 5. Međunarodnog skupa KVALITET 2007
Učešće u organizaciji 11. Međunarodnog skupa TMT 2007,
Uređivanje i priprema časopisa ”MAŠINSTVO”
Učešće u radu Asocijacije za kvalitet u BiH,
Učešće u pripremi i organizaciji godišnje skupštine AQBiH,
Učešće u pripremi i organizaciji II stručne konferencije o kvalitetu u BiH Asocijacije za
kvalitet u BiH,
Priprema i organizacija laboratorije za CIM tehnologije,
Obezbjeđenje resursa za Laboratoriju za industrijsko inženjerstvo,
osavremenjavanje nastavnog procesa sa novom nastavnom opremom u segmentu
CNC tehnologija i CIM koncepta proizvodnje;
edukacija u novom segmentu drvoprerađivačkih tehnologija na savremenom sistemu
MasterWood 315;
učešće u razvoju Centra za izvrsnost u drvopreradi i prototipne laboratorije za
drvopreradu;
jače povezivanje sa privrednim subjektima a posebno sa MSP-a regiona i šire;
169
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
-
jače uvezivanje sa lokalnom i regionalnom zajednicom na projektima od značaja za
razvoj iste;
aplikacije na programe i projekte FP 7, Tempus, EU-RED, ATA i druge;
Katedra za proizvodne tehnologije
1. DIPLOMANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
Ime
i
prezime Amira Silajdžija
diplomanta
Naslov
diplomskog UPOREDNA ANALIZA KVALITETA OBRAĐENE POVRŠINE PRI
rada
STRUGANJU ČELIKA NORMALNE I POVIŠENE TVRDOĆE
Mentor
Van.prof.dr. Sabahudin Ekinović
Ime
i
prezime
diplomanta
Naslov
diplomskog
rada
Mentor
1.2.
Mirsad Korajlić
RAČUNARSKI
PROGRAM
MarSurfXR20
ZA
OBRADU
REZULTATA MJERENJA HRAPAVOSTI OBRAĐENE POVRŠINE
Van.prof.dr. Sabahudin Ekinović
Magistarski radovi članova katedre
Član ove Katedre Ibrahim Plančić, odbranio je rad na katedri za industrijsko inženjerstvo i
CIM sisteme:
Ime i prezime
magistranta
Naslov magistarskog
rada
Mentor
Kratki rezime rada:
Ibrahim Plančić
RAZVOJ I UVOĐENJE SISTEMA KVALITETA U INSTITUCIJE
VISOKOG OBRAZOVANJA U SKLADU SA STANDARDOM ISO
9001:2000
Prof.dr. Safet Brdarević
Razvoj i uvođenje sistema kvaliteta u institucije visokog
obrazovanja u skladu sa standardom ISO 9001:2000
REZIME
Pojam kvaliteta kao najznačajnijeg fenomena današnjice, njegovo
obezbjeđenje i upravljanje sve više postaje strateško opredjeljenje i
u sferi visokog obrazovanja. Briga o kvalitetu istovremeno je i
imperativ opstanka i daljeg razvoja visokoškolskih institucija.
Utemeljeno je to na ulozi i društvenoj odgovornosti visokoškolskih
institucija u cjelokupnom društvenom razvoju, ali i njihovoj
višedecenijskoj tradiciji brige o kvalitetu u akademskoj zajednici.
Stoga se sa sigurnošću može utvrditi da su oduvijek u
visokoškolskim institucijama postojali određeni elementi sistema
upravljanja kvalitetom (npr. procedure provođenja određenih
aktivnosti, organizaciona struktura, gruba podijela ovlaštenja i
odgovornosti, identifikacija neophodnih resursa i sl.). Ovi elementi
sistema upravljanja kvalitetom su nastajali kao rezultat primjene
zakonske regulative koja je pratila osnivanje, rad i razvoj
visokoškolskih institucija. Međutim, savremeni trendovi i evolucijski
razvoj koncepcija kvaliteta tokom nekoliko posljednjih desetljeća
ostavili su snažan uticaj i u oblasti visokog obrazovanja. U radu je
analiziran stepen njihovog uticaja na visokoškolske institucije.
170
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Intenzitet ovog uticaja predstavljen je kroz razmatranje većeg broja
prisutnih programa upravljanja kvalitetom u visokom obrazovanju i
primjenu sistema upravljanja kvalitetom zasnovanog na ISO
9001:2000 standardu. Predmetna problematika je obrađena kroz
devet zasebnih poglavlja.
Sadržaj prvog i drugog poglavlja predstavlja uvod u predmet
istraživanja kroz razradu opštih odrednica i pregled stanja
istraživanja u predmetnoj oblasti. U trećem poglavlju data je
njegova metodološka postavka i definisane hipoteze kojima je ovo
istraživanje vođeno. Sistematičnom analizom i teorijskim
razmatranjima u četvrtom poglavlju u potpunosti je rasvijetljen
pojam i 'fenomen' kvaliteta, ali i sistema upravljanja kvalitetom kroz
osvrt na istorijski razvoj njegovih koncepcija. U petom poglavlju se
razjašnjavaju specifičnosti i mogući efekti primjene sistema
upravljanja kvalitetom u visokoškolskim institucijama. Sadržaj ovog
poglavlja je rezultat analize zakonske regulative visokog
obrazovanja u BiH i sistematizacije dosadašnjih iskustava u
primjeni programa upravljanja kvalitetom u univerzitetskom
okruženju.
Cjelokupni postupak u vezi sa izborom sistema upravljanja
kvalitetom prema ISO 9001:2000 standardu predstavljen je u
šestom poglavlju. Izbor je izvršen na osnovu kriterija uslovljenih
realnim stanjem i aktuelnom situacijom u bosansko-hercegovačkom
prostoru visokog obrazovanja. U ovom poglavlju je za izabrani
teorijski model razvijena njegova grafička interpretacija i izvedbeni
projekat za oblast visokog obrazovanja.
Poglavljem sedam obrađena je implementacija odabranog modela
u jednoj visokoškolskoj instituciji tehničkog smjera u BiH. Ovim
poglavljem predstavljene su istraživačko–operativne aktivnosti,
identifikovane specifičnosti i ključne faze praktične uspostave
odabranog modela na predmetnoj instituciji, od same ideje, preko
izrade cjelokupne dokumentacije, do certifikacije i kontrolnih
provjera. Time je dokazana i generalna hipoteza rada.
Odnos implementiranog ISO 9001:2000 sistema upravljanja
kvalitetom prema zahtjevima za obezbjeđenje kvaliteta iz Bolonjske
deklaracije predstavljen je u osmom poglavlju. Razmatranja
provedena u ovom poglavlju ukazuju na univerzalnost predmetnog
modela i njegovu kompatibilnost sa zahtjevima Bolonjskog procesa.
Opšte je poznato da je provedba bolonjskih zahtjeva obavezna do
2010 godine za sve visokoškolske institucije država koje su
potpisale Deklaraciju. Stoga je u završnom poglavlju dato niz
praktičnih preporuka za efikasnu implementaciju predmetnog
modela na integrisanom (Bolonjskom) univerzitetu. Iste mogu
uspješno da posluže mnogim visokoškolskim institucijama na 'putu
kvaliteta', ali i da budu snažan podstrek budućim istraživanjima u
ovom području.
KLJUČNE RIJEČI: kvalitet, visoko obrazovanje, visokoškolske
institucije, standard ISO 9001:2000,
certifikacija, Bolonjski proces.
Development and Implementation of Quality Management
System in Higher Education Institutions According to ISO
171
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
9001:2000 Standard
SUMMARY
Term “Quality” became one of the most important phenomena and
a frequently used word in the modern world. Nowadays, assurance
and management of quality in Higher Education (HE) institutions is
of strategic importance as well as an imperative of their survival and
successful further development. The aforementioned is based on
the role and social responsibility of HE institutions in an overall
social development as well as on traditional care of quality.
Hence, it can be stated that some elements of Quality Management
System-QMS (such as: procedures, hierarchy, clearly defined rights
and responsibilities, resources etc.) have always existed in HE
institutions. These elements are results of a respective legislation
application. However, contemporary trends and evolutional
development of quality concepts over the last decades made strong
effect in the field of HE.
This work analyses the influence level of those new trends in the
field of quality assurance in HE institutions through the analysis of
existing models and implementation of the new one based on ISO
9001:2000 standard. The work contains nine chapters elaborating
this issue completely.
First and second chapters introduce the subject of research. carried
out through general directions and a review of up-to-date
researches of the subject matter. The third chapter deals with the
methodological concept and defines research hypotheses. In the
chapter four, systematical analysis and theoretical considerations
cast light on the both “quality phenomenon” and QMS. The fifth
chapter deals with characteristics and possible effects of QMS
application in HE institutions. The content of this chapter is a result
of an analysis of the both: legal regulations in HE in Bosnia and
Herzegovina and experience systematization in quality programe
application in HE.
The selection of the QMS model according to the ISO 9001:2000
standard is presented in the chapter six. The selection was based
on the criteria determined by a real and actual situation in BiH HE
area. The selected theoretical model in this chapter is equipped
with a graphical interpretation and with implementation project for
the HE area.
The next chapter presents implementation of the selected model in
a particular HE institution in BiH through all stages of the selected
model application. Here, the general hypothesis of the work was
proven.
The eight chapter includes considerations pertaining the relation
between the quality requirements of the implemented model and
quality requirements defined in Bologna process. These
considerations acknowledge the universality of the applied model
and compatibility of its requirements with Bologna process. It is well
known that all HE signees of the Bologna Declaration have to
implement it until 2010. Therefore, the final chapter provides a
range of practical recommendations for efficient implementation of
QMS according to the ISO 9001:2000 standard at an integrated
172
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
(i.e.Bologna) University.
The recommendations can successfully help many HE institutions
in enhancing their quality programme implementation. They can
also be a strong stimulus for further research in this area.
KEY WORDS: quality, higher education, higher education
institutions,
ISO
9001:2000
standard,
certification, Bologna process.
Sastav komisije za
odbranu rada:
Prof.dr. Safet Brdarević (Univerzitet u Zenici),
prof.dr. Mirko Soković (Univerza v Ljubljani),
Doc.dr. Smail Klarić (Univerzitet “Džemal Bijedić” u Mostaru),
prof.dr. Nermina Zaimović-Uzunović (Univerzitet u Zenici),
van.prof.dr. Darko Petković (Univerzitet u Zenici)
2. RADOVI OBJAVLJENI NA SKUPOVIMA I KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku/
Proceedings
Data
INVESTIGATION OF CUTTING TOOL INFLUENCES ON WHITE LAYER
FORMATION FOR A TURNING PROCESS OF HARDENED 16MNCR5
STEEL
Dr. Muhamed Mehmedović, University of Tuzla, B&H
Dr Sabahudin Ekinović, University of Zenica, B&H
Dr. Slavko Dolinšek, Univerza na Primorskem, Slovenia
Dr. Emir Šarić, Univerity of Tuzla, B&H
9TH. CIRP INTERNATIONAL WORKSHOP ON MODELING OF
MACHINING OPERATION
BLED, SLOVENIA
May 11tjh-12th 2006.
Precedings of „9th. CIRP International Workshop on Modeling of Machining
Operation“; pages 379-385, I. Grabec, E. Govekar (Eds.),
ISBN 961-6536-06-0
173
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
Investigation of conditions for white layer formation as well as its
characteristics (geometrical, mechanical, physical etc.) during a cutting
process of hardened materials, requires cutting tool, among others, to be
taken into account as one from the set of influencing factors. Generally
speaking, influence of the cutting tool on the above mentioned object of
research activities (white layer formation and its characteristics) could be
observed from the following aspects: cutting tool geometry, cutting tool
material and manufacturing technologies and physical-mechanical-thermal
cutting tool characteristics.
In this research, from the set of influencing cutting tool factors, cutting tool
nose radius and cutting tool material were observed with analysis of type
and scale of their influence on white layer formation for the turning operation
of hardened 16MnCr5 steel. Cutting tool nose radius was observed for three
levels (0.4, 0.8 and 1.2 mm), while regarding cutting tool material two mostly
used materials in this field were observed, black ceramic (Al2O3-TiCN) and
cubic boron nitride (CBN). Analysis of experimental results showed inverse
proportion between cutting tool nose radius and average thickness of the
white layer, as well as significance of indirect influence of cutting tool
material on white layer formation and its characteristics, via the flank wear
shape.
Key Words:
White layer, Hard Machining
2.
Naslov rada:
HIGH PERFORMANCE MANUFACTURING – DEFINITION AND AIMS
Paper Title :
Autori/
Dr. Janez Kopač, University of Ljubljana, Slovenia
Authors :
Franci Pusavec, University of Ljubljana, Slovenia
Dr Sabahudin Ekinović, University of Zenica, B&H
Kongres
10TH. INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE 2TRENDS
/Congress :
IN THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSICIATED
TECHNOLOGY“ TMT2006
BARCELONA – LLORET DE MAR, SPAIN
September 11-15, 2006.
Podaci o
Precedings of 10th International Research/Expert Conference „Trends in
zborniku/
the Development of Machinery and Associated Technology“, TMT2006;
Proceedings
pages 11-24, S. Ekinović, J. Vivancos, S. Yalcin (Eds.),
Data
ISBN 9958-617-30-7
High Performance Manufacturing (HPM) technology comprises new
developments to reduce primary process times and lead times significantly
Rezime /
by the means of enhanced cutting abilities, adapted tooling and machine
Summary
concepts combined with integrated examination and optimization of the
process chain. The overall objective of High Performance Manufacturing is
to increase efficiency and quality of production processes associated with
rapid and successful introduction on high-tech materials. This technology
will bundle requirements and knowledge from a broad group of mainly SME
manufacturing companies specialized in machining of grey cast iron for use
in the automotive industry. This goal is to define standardized manufacturing
HPM strategies trough combining appropriate choices of: Reference
materials of specific characteristics, Machining tools (mould and dies),
methods and indicators (e.g. Tool wear), Optimised manufacturing
processes.
174
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Key Words:
High Performance Manufacturing, Grey Cast Iron, Machinability, Tool
Life CBN
3.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
INFLUENCE OF OPERATING REGIME PARAMETERS ON WHITE
LAYER FORMATION DURING A TURNING PROCESS OF HARDENED
16MnCr5 STEEL
Dr. Muhamed Mehmedović, University of Tuzla, B&H
Dr Sabahudin Ekinović, University of Zenica, B&H
Dr. Emir Šarić, University of Tuzla, B&H
Dr. Indira Buljubašić, University of Tuzla, B&H
Kongres
/Congress :
10TH. INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE 2TRENDS
IN THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSICIATED
TECHNOLOGY“ TMT2006
BARCELONA – LLORET DE MAR, SPAIN
September 11-15, 2006.
Podaci o
zborniku/
Proceedings
Data
Precedings of 10th International Research/Expert Conference „Trends in
the Development of Machinery and Associated Technology“, TMT2006;
pages 37-40, S. Ekinović, J. Vivancos, S. Yalcin (Eds.),
Rezime /
Summary
ISBN 9958-617-30-7
In this paper an analysis was carried out on characteristics and level of
influence that operating regime parameters have on white layer formation
during a turning process of hardened 16MnCr5 steel. Results of
experimental research activities show that there is a close bond between an
average thickness of white layer (hsr) and average arithmetic deviation of the
profile of machined surface Ra. The above mentioned is expressed in high
values for determination coefficients of acquired regression functions. Also,
the results show that when machining hardened materials, characteristics of
change for Ra caused by change in operating parameters can be
significantly different from the conventional machining. Difference in change
of characteristic for Ra can, in a specific way, be explained through effect of
additional plastic deformation of generated white layer during the machining
process of hardened steel.
Key Words:
Turning of hardened steel, white layer, additional plastic deformation
of white layer
4.
Naslov rada:
Motions and Displacement in the Euclidean Space
Paper Title :
Autori/
Dr. Suad Hasanbegović, University of Sarajevo, B&H
Authors :
Dr. Ahmet Hadžipašić, University of Zenica, B&H
Mr. Amra Talić-Čikmiš, University of Zenica, B&H
Kongres
10TH. INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE 2TRENDS
/Congress :
IN THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSICIATED
TECHNOLOGY“ TMT2006
BARCELONA – LLORET DE MAR, SPAIN
175
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
September 11-15, 2006.
Podaci o
zborniku/
Proceedings
Data
Precedings of 10th International Research/Expert Conference „Trends in
the Development of Machinery and Associated Technology“, TMT2006;
pages 37-40, S. Ekinović, J. Vivancos, S. Yalcin (Eds.),
ISBN 9958-617-30-7
Rezime /
Summary
The measure of strain the uniform deformed zone in the process is defined
with the change of the distance between anyone two points of this zone.
The reduction the measure of strain to the unit of the initial distance of these
points is obtained the deformation of the one - dimensional element of this
zone. Accordingly, the deformation of some zone can be defined in the
space which has defined metric, i.e. in the metric space.
On the example the extension of the test bar is demonstrated that the
change of the distance between the points is the function only the initial
distance of these points. Therefore, the change the vector position between
the points can be described with linear vector functions.
In this paper, with the observation the change of the vector position
between anyone two points, is defined strain of the uniform strained zone.
For strain defined in this manner one the fixed point is necessary and she is
independent of coordinate system.
Key words: Euclidean space, uniform strain, strain vector.
5.
Naslov rada:
COMPARISON OF MACHINED SURFACE QUALITY OBTAINED BY
Paper Title :
HARD TURNING AND CONVENTIONAL TURNING
Autori/
Dr Sabahudin Ekinović, University of Zenica, B&H
Authors :
Edin Begović, University of Zenica, B&H
Amira Silajdžija, University of Zenica, B&H
Kongres
10TH. INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE 2TRENDS
/Congress :
IN THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSICIATED
TECHNOLOGY“ TMT2006
BARCELONA – LLORET DE MAR, SPAIN
September 11-15, 2006.
Precedings of 10th International Research/Expert Conference „Trends in
Podaci o
the Development of Machinery and Associated Technology“, TMT2006;
zborniku/
pages 41-44, S. Ekinović, J. Vivancos, S. Yalcin (Eds.),
Proceedings
Data
ISBN 9958-617-30-7
The authors of this paper aim to present results of investigation on
machined surface quality achieved by turning of steels with different
Rezime /
hardness value. Test has been made on two steel rods hardness of 52 HRc
Summary
and 240 HB. Harder material has been cut by using CBN inserts while softer
work was machined with Cermet insert. Factorial plan 23 was used for
conducting experimental investigation, which main goal has been to define
cutting conditions that produce the best results of machined surface.
Key Words:
Turning, Hardened Steel, Factorial Design of Experiment
6.
Naslov rada:
Paper Title :
MANAGING TECHNOLOGY TRANSFER MODEL FOR THE
REHABILITATION SUPPORT IN MINEFIELD CASUALTIES
176
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Dr Slavko Dolinšek, University of Kopar, Slovenia
Dr Armand Faganel, University of Kopar, Slovena
Dr Egon Zizmond, University of Kopar, Slovena
Dr Sabahudin Ekinović, University of Zenica, B&H
Metod Florjanc, Institute for Rehabilitation RS, Slovenia
10TH. INTERNATIONAL RESEARCH/EXPERT CONFERENCE 2TRENDS
IN THE DEVELOPMENT OF MACHINERY AND ASSICIATED
TECHNOLOGY“ TMT2006
BARCELONA – LLORET DE MAR, SPAIN
September 11-15, 2006.
Precedings of 10th International Research/Expert Conference „Trends in
the Development of Machinery and Associated Technology“, TMT2006;
pages 405-408, S. Ekinović, J. Vivancos, S. Yalcin (Eds.),
ISBN 9958-617-30-7
This paper describes the use of rapid prototyping technology for the
production of lower limb prostheses and a model of modern technology
transfer to Bosnia and Herzegovina – BiH. This country was identified as
one of 24 States Parties with significant numbers of mine survivors, and vith
„the greatest responsibility to act, but also the greatest needs and
expectations for assistance“ in providing adequate assistance for the care,
rehabilitation and reintegration of survivors.
Key Words:
Technology transfer, Rapid prototyping, Prostheses
7.
Naslov rada: UPRAVLJANJE NASTAJANJEM I KARAKTERISTIKAMA BIJELOG SLOJA
Paper Title :
PRI STRUGANJU OTVRDNUTOG ČELIKA
Autori/
Authors :
Mr Muhamed Mehmedović, University of Tuzla, B&H
Dr Sabahudin Ekinović, University of Zenica, B&H
Dr. Emir Šarić, University of Tuzla, B&H
Sakib Mustafagić, Tuzla, B&H
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku/
Proceedings
Data
DANI REZISKAV CIMOS
KOPAR, Slovenia
November 17th 2006.
Precedings of Dani reziskav CIMOS; pages 73-80, P. Orbanić (Ed.),
U radu su prezentirani rezultati eksperimentalnih istraživanja nastajanja I
karakteristika bijelog sloja pri struganju otvrdnutih čelika, relaliziranih u
okviru laboratorijskog kompleksa DD Cimos TMT Gradačac. Nastajanje I
karakteristike bijelog sloja pri struganju otvrdnutih čelika analizirani su s
aspekta uticaja parametara obrade te širine leđne istrošenosti alata. Analiza
dobijenih rezultata upućuje na mogućnost iskorištenja bijelog sloja u
pozitivnom kontekstu. Osnova za to je sadržana u efektu dodatne plastične
deformacije bijelog sloja do koje dolazi samo u određenim uslovima
177
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
odvijanja procesa obrade.
Key Words:
Bijeli sloj, Dodatna plastična deformacija, Obrada tvrdih materijala
5. RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada:
KORAK PO KORAK (STEP BY STEP) – MODEL INTEGRACIJE
Paper Title :
UNIVERZITETA U ZENICI
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Dr Sabahudin Ekinović, University of Zenica, B&H
Didaktički putokazi, Vol. 12, Br. 39 (2006)
pp. 2-6, Pedagoški zavod & Pedagoški fakultet Univerziteta u Zenici
U radu je prikazan model integracije Univerziteta u Zenici koji je u potpunoj
saglasnosti sa odredbama Bolonjske deklaracije I koji je realiziran u
vremenu od februara 2005. do januara 2006. godine, dakle, za nepunu
godinu dana. Inače, process integracije univerziteta je veoma bolan process
što potvrđuje podatak da većina državnih univerziteta u Bosni I Hercegovini,
ili nisu uopće počeli, ili su pak djelimično odmakli u realizaciji ovog procesa.
Univerzitet u Zenici je danas potpuno integrisan zahvaljujući aktivnostima
koje su se sastojale u pažljivo projektovanom planu, pravovremenoj
realizaciji pojedinih aktivnosti I uz razumijevanje težine ovih aktivnosti od
strane menadžmenta Univerziteta I naravno, Osnivača.
Key Words:
Univerzitet, Integracija, Funkcije univerziteta, Bolonjska deklaracija.
7.
REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekat 1.
Naslov projekta: MODELIRANJE I SIMULACIJA GLAVČINE KAMIONSKE PRIKOLICE
Projektni tim: V.prof.dr. Sabahudin Ekinović, Nermin Džindić, dipl.inž
Institucije zadužene za rad na projektu: CIMOS d.d. TMD, Gradačac
Vrijeme rada na projektu: januar – septembar 2006. godine
Krakti sadržaj projekta: Predstavljen proces modeliranja i eksperimentalnog testiranja
glavčine kamionske prikolice. Rezultat simulacije i testiranje prototipova je novo konstruktivno rješenje pomenutog dijela.
Projekat 2.
Naslov projekta: TOPOLOŠKA OPTIMIZACIJA DONJEG DESNOG NOSAČA MOTORA ZA
MINI
Projektni tim: V.prof.dr. Sabahudin Ekinović, Esmir Mehanović, dipl.inž
Institucije zadužene za rad na projektu: CIMOS d.d. TMD, Gradačac
Vrijeme rada na projektu: mart – septembar 2006. godine
Krakti sadržaj projekta: U radu su prikazane mogućnosti optimizacije oblika konstrukcije
čija je funkcija cilja minimalna masa s jedne, odnosno uravnoteženje napona u konstrukciji, s
178
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
druge strane. Optimizacija je bazirana na primjeni metode konačnih elemenata. Osim toga,
urađen je protip dijela koji je testiran u realnim uslovima.
Projekat 3.
Naslov projekta: MODELIRANJE I OPTIMIZACIJA NOSAČA MOTORA BMW
Projektni tim: V.prof.dr. Sabahudin Ekinović, Ismail Šenderović, dipl.inž
Institucije zadužene za rad na projektu: CIMOS d.d. TMD, Gradačac
Vrijeme rada na projektu: mart – septembar 2006. godine
Krakti sadržaj projekta: U radu je prikazano modeliranje I optimizacija oblika nosača
motora za automobile BMW. Modeliranjem se došlo do prihvatljivog rješenja s obzirom na
prethodno postavljena ograničenja I zahtjeve koji su se odnosili na masu, frekvenciju
osciovanja I dozvoljena naprezanja. Rezultat postupka je redizajn navedenog dijela, koji je
testiran u laboratorijskim uslovima.
Projekat 4.
Naslov projekta: OPTIMIZACIJA STEZNE GLAVE PO KRITERIJU MINIMALNE MASE I
NAPONA U REALNIM USLOVIMA EKSPLOATACIJE
Projektni tim: V.prof.dr. Sabahudin Ekinović, Almedin Zahirović, dipl.inž
Institucije zadužene za rad na projektu: CIMOS d.d. TMD, Gradačac
Vrijeme rada na projektu: mart – juli 2006. godine
Krakti sadržaj projekta: U sklopu projekta je urađeno modeliranje elemenata I cijelog
sklopa stezne glave struga, a zatim simulacija opterećenja I naponskog stanja. Rezultat
istraživanja se ogleda u potpuno novom rješenju stezne glave sa identifikovanim kritičnim
mjestima, kako stare , tako I nove konstrukcije
Projekat 5.
Naslov projekta: SIMULACIJA PROCESA REZANJA METODOM KONAČNIH
ELEMENATA U SOFTVERSKOM PAKETU DEFORM 3D
Projektni tim: V.prof.dr. Sabahudin Ekinović, Almir Osmanović, dipl.inž
Institucije zadužene za rad na projektu: Mašinski fakultet Univerziteta u Tuzli
Vrijeme rada na projektu: mart – septembar 2006. godine
Krakti sadržaj projekta: Uspješan razvoj numeričkih metoda potaknut je razvojem modernih
računala i softvera na kojima počiva efikasna primjena ove metode. U različitim područjima
znanstvenih istraživanja i inženjerske prakse, sve je veća primjena ovih metoda pošto je
moguće definirati matematički model i izvesti simulacije rješenja bez provedbe
eksperimentalnih istraživanja i izrade prototipnih sistema. U numeričkom pristupu rješavanju
pojedinih tehničkih problema moguće je koristiti neke od slijedećih numeričkih metoda:
♦ Metoda konačnih razlika (Finite Diferences Method),
♦ Metoda konačnih elemenata (Finite Element Method),
♦ Metoda konačnih zapremina (Finite Volume Method),
Ove metode omogućuju da se uz primjenu računara i odgovarajućeg softvera u
konstrukcijskom elementu, materijalu obradka ili bilo kojem mašinskom elementu modeliraju i
odrede veličine naprezanja i deformacije. Na ovaj način primjenom jedne od navedenih
metoda moguće je odrediti stanje naprezanja i deformacije u radnoj zoni kontakta alata i
predmeta obrade, te simulacijom predvidjeti stanje procesa, alata ili obradka u fazi
projektiranja.
Projekat 6.
179
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naslov projekta: MODELIRANJE I OPTIMIZACIJA PARKIRNE (RUČNE) KOČNICE ZA
PUTNIČKI AUTOMOBIL
Projektni tim: V.prof.dr. Sabahudin Ekinović, Damir Okanović, dipl.inž
Institucije zadužene za rad na projektu: CIMOS d.d. TMD, Gradačac
Vrijeme rada na projektu: januar – juli 2006. godine
Krakti sadržaj projekta: Tema obradjena u ovom projektu je jedna od faza u izradi modela i
optimiranju parkirne (ručne) kočnice za putnički automobil. Definirana metoda proračuna i
optimizacije parkirne (ručne) kočnice pomoću fem analize i prototipa. Izrada 3D modela je
napravljena u softverskom paketu UGNX3 i CATIA V5 a optimizacija je bazirana na primjeni
softverskog paketa CATIA V4. Pri izradi prvog 3D modela primarni cilj je funkcija, kako se
model sastoji od preko 20 pozicija bilo je potrebno je uskladiti sva njihova medjudjelovanja. N
akon virt ual ne provj ere prvog 3D modela ukažu se „slaba“ mjesta na sklopu (pozicijama)
gledano sa strane statičkih i dinamičkih opterećenja. Sukladno tome se vrše izmjene na
modelu kako bi se zadovoljili traženi uslovi. Ovaj projekat obradjuje samo bočna (latelarna)
pomjeranja sklopa. Nakon redizajna se ponovo pristupilo fem analizi, na kraju se dobije
model baziran na rezultatima fem analize. Nakon dobivenog modela pristupilo se izradi
prototipa i testiranju istih u laboratorijima za ispitivanje. Sa rezultatima fem analize i
rezultatima testova na gotovim komadima, izvršila se optimizacija ali sada na osnovu dva
ulaza što daje mnogo bolje konačno rješenje.
Projekat 7.
Naslov projekta: OPTIMIZACIJA DIJELA SASTAVNOG MEHANIZMA RUČNE KOČNICE
ZA PONIŠTAVANJE ZRAČNOSTI SAJLI
Projektni tim: V.prof.dr. Sabahudin Ekinović, Etjen Šarić, dipl.inž
Institucije zadužene za rad na projektu: CIMOS d.d. TMD, Gradačac
Vrijeme rada na projektu: maj – decembar 2006. godine
Krakti sadržaj projekta: U dijelu definiranja projektnog zadatka dati su zahtjevi koji se
odnose na optimizaciju dijela sastavnog mehanizma ručne kočnice s ciljem poništavanja
zračnosti sajli. Dalje su ukratko dati osnovni pojmovi o namjeni, funkciji, zahtjevima kupaca,
specifičnostima konstrukcije sklopa ručne kočnice. Isto tako naveden je predlog koncepta za
razvoj sklopa od strane kupca. Nakon toga prikazan je dio postupaka rada razvojnog tima od
izrade 3D-modela, prototipa, eksperimenta i mjerenja, za optimiranje konstrukcijsko
geometrijskih parametara sastavne pozicije mehanizma za poništavanje zračnosti sajli ručne
kočnice-pokrova. U radu je prikazan dio radnji pri razvoju pozicije mehanizma za
poništavanje zračnosti ručne kočnice. Da bi se problem uspješno riješio bilo je potrebno
napraviti prototipe i izmjeriti stvarno stanje na u približno realnim uslovima. Da bi se
pojednostavila (pojeftinila) izrada prototipa bilo je potrebno napraviti optimirani model.
Kasnija mjerenja na prototipima cijelog mehanizma nisu pokazala značajna odstupanja od
mjerenja na optimiranim modelima što znači da je ostvarena velika saglasnost numeričkih i
eksperimentalnih rezultata.
8. ORGANIZACIJA KONFERENCIJA, SEMINARA I JAVNIH PREDAVANJA
KSJP_1
Naziv aktivnosti: 10. Međunarodna konferencija ”Trendovi u razvoju mašinskih konstrukcija
i tehnologija” TMT2006, Lloret de Mar, Barcelona, Španija, 11-15. septembar, 2006. godine
Nosilac: Katedra ma proizvodne tehnologija, Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici
180
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Kratki rezime sadržaja aktivnosti: Već tradicionalan i u Evropi prepoznatljiv skup koji je i
ove godine okupio preko 250 učesnika. U Zborniku radova štampano je preko 380 radova, a
autori su iz 40-tak država širom svijeta.
UNIVERZITET U ZENICI
UNIVERSITY OF ZENICA
-Mašinski fakultet-Faculty of Mechanical EngineeringKatedra za održavanja – Chair for Maintenance
tel. + 387 32 449 120, 449 145, fax. + 387 32 246 612
[email protected]
Fakultetska 3, 72 000 ZENICA
BOSNA I HERCEGOVINA - BOSNIA AND HERZEGOVINA
GODIŠNJI IZVJEŠTAJ KATEDRE ZA ODRŽAVANJE ZA
2006.GODINU
1. OPŠTE ODREDNICE O KATEDRI ZA ODRŽAVANJE
Katedra za održavanje prema novoj organizacijskoj strukturi Univerziteta u Zenici (UNZE)
postoji od juna 2006.godine i matično je smještena na Mašinskom fakultetu (MF). Iz Katedre
za industrijski inženjering i proizvodne sisteme u prethodnoj organizacijskoj strukturi ona je
„naslijedila“ određeni broj naučno-istraživačkih i stručnih disciplina koje se izučavaju na
Mašinskom fakultetu te Laboratoriju za tehničku dijagnostiku. Samo ime Katedre ukazuje na
osnovne pravce naučno-istraživačkog i stručnog rada u kojima rade nastavnici i saradnici
ove Katedre. Dakle, to su izučavanja u oblastima savremenog održavanja metalurških i
rudarskih postrojenja i opreme, građevinskih mašina, energetskih postrojenja, motornih
vozila i dr. U nastavnim predmeta katedre za izučavaju i savremene metode tehničke
dijagnostike, procesa montaže i demontaže, novih tehnologija u održavanju i sl. Kako se
najveći dio troškova održavanja „napravi“ već u fazi konstruisanja mašina i postrojenja to se
u okviru nastavnog procesa izučavaju i komponente istih te osnove proračuna mašina i
postrojenja i njihovog funkcionisanja. Katedra je najodgovornija za realizaciju nastavnog
odsjeka na Mašinskom fakultetu koji nosi naziv ODRŽAVANJE kao i realizaciju
postdiplomskog studija pod nazivom Održavanje industrijskih postrojenja. Na katedri je u
toku 2006.godine usvojen novi sistem označavanja-šifriranja predmeta kompatibilan sa
sistemom cijelog univerziteta koji je vrlo značajan element u ispunjavanju odredbi iz
Bolonjskog procesa i buduće tražene informatizacije funkcija UNZE te mogućnosti brzog i
lakog vođenja procesa prohodnosti studenata i izdavanja dodatka diplomi.
Kako najveći broj mašinskih inženjera (analize pokazuju oko 40% u procesnoj industriji) radi
na poslovima održavanja to značaj ove Katedre i postojanja ovog smjera na Mašinskom
fakultetu nameće obavezu stalnog usavršavanja i inoviranja rada ove Katedre.
Osnovi podaci o katedri:
Naziv katedre: KATEDRA ZA ODRŽAVANJE
Šifra katedre: UNZE-K-14
Šef katedre: V.prof. Dr Darko Petković, dipl.inž.maš.
Tehnički sekretar katedre: V.asist.Mr Sabahudin Jašarević
Laboratorije katedre: Laboratorija za tehničku dijagnostiku
Telefon : 032 449 145
Fax.: 032 246 612
Web domena: www.mf.unze.ba
181
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
e-mail adresa: [email protected]
2. NAUČNO- NASTAVNI PROCES U 2006.GODINI
U akademskoj 2005/06. (ljetni semestar) i 2006/07.(zimski semestar) na dodiplomskom
studiju (zvanje diplomirani inženjer mašinstva) su izučavani slijedeći predmeti:
R.b.
Naziv predmeta
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Energetske mašine i postrojenja I
Energetske mašine i postrojenja II
Građevinske mašine
Metalurške mašine I
Metalurške mašine II
Motorna vozila
Održavanje tehničkih sistema
Rudarska tehnologija
Rudarske mašine I
Rudarske mašine II
Tehnička dijagnostika
Tehnologije montaže i demontaže
Energetska postrojenja u metalurgiji
Metalurške mašine i postrojenja I
Metalurške mašine i postrojenja II
Metalurške mašine i postrojenja III
Semesta
r
VII
VIII
VIII
VIII
VIII
VIII
VI
VII
VIII
VIII
VI
VII
VII i VIII
VI
VII i VIII
IX
Fond sati
45 / 45
45 / 45
45 / 45
45 / 45
45 / 45
45 / 45
45 / 45
45 / 45
45 / 45
45 / 45
45 / 30
45 / 45
75 / 60
45 / 45
75 / 90
45 / 45
ECTS
bodovi
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,0
6,5
6,5
6,5
6,5
6,0
Stari NPP
Stari NPP
Stari NPP
Stari NPP
Šifra
predmeta
03-K14-01
03-K14-02
03-K14-03
03-K14-04
03-K14-05
03-K14-06
03-K14-07
03-K14-08
03-K14-09
03-K14-10
03-K14-11
03-K14-12
03-K14-13
03-K14-14
03-K14-15
03-K14-16
U 2007.godini nije bilo nastave na PDS nego su samo studenti iz prethodnih generacija
polagali zaostale ispitne obaveze.
Odsjek: ODRŽAVANJE INDUSTRIJSKIH POSTROJENJA (postdiplomski studij)
Redni
broj
1
2
3
4
Predmet
I
Metodologija naučnoistraživačkog rada
Matematičko modeliranje inženjerskih sistema i procesa
Planiranje eksperimenta
5
6
Terotehnologija
Operaciona istraživanja
Tehnologija održavanja
7
8a
8b
8c
Tehnička dijagnostika
Projektovanje sistema održavanja
Inženjering pouzdanosti
Logistika u održavanju
9
Izrada magistarskog rada –konsultacije
Semestar
II
III
IV
15
25
15
30
25
25
25
30
30
30
25
182
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Katedra za održavanje ima solidnu pokrivenost nastavnih predmeta vlastitim kadrom. Po
pitanju laboratorijske opreme i prostora u pitanju je samo jedna laboratorija koja je jedina
ovakve vrste u BIH na nekom Mašinskom fakultetu. Kroz sredstva kredita austrijske vlade
planirano je dodatno opremanje Laboratorije za tehničku dijagnostiku koja se u prethodnom
periodu iskazala kao tržišno najbolje profilisana laboratorija ovog fakulteta. U tom smislu
urađeno je više od 100 različitih ekspertiza i više od 1000 raznih dijagnostičkih mjerenja. U
samoj laboratoroji postoje i audio-vizuelna oprema (video, TV, CD-projektor, računari) sa
savremeno odvijanje nastavnog procesa te veći broj različitih simulacionih modela
napravljenih vlastitim snagama u periodu 1995-2006.godina.
Na Katedri je tokom 2006. odbranjen jedan diplomski rad i jedan završni rad. Tokom
2006.godine nije odbranjena niti jedna magistarska teza čija je matičnost na ovoj katedri. U
proceduri izarde nalaze se dvije doktorske disertacije.
2. 1. DIPLOMANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
U periodu od ustanovljavanja ove katedre (juli 2006.god.) do kraja 2006. nije bilo
diplomanata na istoj. Plan je da se u 2007. godini na katedri urade i odbrane 1-2 diplomske
teme.
2.2. MAGISTRANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
U periodu od ustanovljavanja ove katedre (juli 2006.god.) do kraja 2006. nije bilo odbranjenih
magistarskih teza na istoj. Kako ovoj katedri matičnošću pripada postdiplomski studij iz
oblasti održavanja to će biti učinjeni napori da se sa u narednoj godini a kroz nabavku nove
savremene dijagnostičke opreme ugovore NIR projekti koji će rezultovati i magistarskim
radovima kandidata. Trenutno na katedri nekoliko kandidata radi magistarske teme te
seminarske radove iz djelokruga katedre na PDS.
2.3. DOKTORANTI U KALENDARSKOJ 2006.GODINI:
U periodu od ustanovljavanja ove katedre (juli 2006.god.) do kraja 2006. nije bilo doktorskih
disertacija koje su odbranjene na istoj. Kao i za PDS i ovdje će biti učinjeni napori da se u
narednoj godini a kroz nabavku nove savremene dijagnostičke opreme ugovore NIR projekti
koji će rezultovati i doktorskim radovima kandidata. Trenutno se na katedri rade dvije
doktorske disertacije. Prva, Mr. Fikreta Plevljaka “Prilog razvoju metode ocjene rizika
osiguranja sredstava za rad na osnovu ocjene stanja funkcije održavanja” i druga, Mr.
Muharema Šabića „Konceptualni prilaz razvoju projektovanja sistema za održavanje
vazduhoplova“.
3. ELEMENTI NAUČNO-ISTRAŽIVAČKOG I STRUČNOG RADA NA KATEDRI
183
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
3.1. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
Tokom 2006. godine nastavnici i saradnici su objavili dva rada koji matičnošću pripadaju ovoj
katedri čiji su osnovni podaci za identifikaciju dati u narednoj tabeli:
T1.
Naslov rada: KONCEPT SAVREMENOG ODRŽAVANJA PO STANJU MATERIJALNIM
Paper Title :
JAČANJEM LABORATORIJE ZA TEHNIČKU DIJAGNOSTIKU
UNIVERZITETA U ZENICI
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Darko Petkovic, Univerzitet u Zenici, B&H
Sabahudin Jašarević, Univerzitet u Zenici, B&H
Fikret Plevljak, Sarajevo Osiguranje, Filijala Zenica, B&H
CIMOSovi IZZIVi
CIMOSov dan raziskav 2006 – CRD '06, Koper, 17. november 2006
2.Zbornik referatov : DAN RAZISKAV, Urednik Dr.P.Orbanič, ISBN-10 96191902-0-3, Cimos Kopar, 2006.godine, CIP Narodna in univerzitetna
knjižnica Ljubljana; stranice 182-187
Proizvodnja u livnicama (i uopšte u procesnoj industriji) predstavlja složen
proces niza transformacija materijala iz jednog oblika u drugi pomoću
odgovarajućih uređaja i opreme. Opšta karakteristika, odnosno cilj svakog
poslovnog sistema je da ostvari što veći stepen iskorištenja uz što sigurniji i
po okolinu bezopasniji rad pojedinog svog dijela. Zato se rješenje i traži u
povišenju pogonske spremnosti postrojenja i povećanju pouzdanosti
njihovog rada. Taj cilj se, pored ostalog može ostvariti smanjenjem broja
zastoja (kvarova, havarija i dr.) podizanjem kvaliteta održavanja kao i boljim
vođenjem i praćenjem postrojenja u radu. Za efikasno, ekonomično i
kvalitetno održavanje uticajni faktori su pripremljenost i mehanizacija
radova, obezbjeđenje rezervnih dijelova i materijala, priprema tehničkotehnoloških rješenja, obučenost i stimulacija izvršioca, a najviše planirano
preventivno održavanje po stanju (PPOS) uz što veći primjenjeni nivo
tehničke dijagnostike.
Odmah da objasnimo i kako vidimo koncept planiranog preventivnog
održavanja po stanju u budućem radu livnice (i ne samo nje nego kao
generalni pristup funkciji održavanja) jer su u naučnim-stručnim krugovima
uglavnom poznati koncepti (strategije): (a) plansko-preventivnog
održavanja, (b) održavanja po stanju i (c) čekanje na kvar. Koncept PPOS
podrazumijeva sljedeće korake:
Korak 1. Nulti dijagnostički snimak stanja postrojenja sa validnom ocjenom
stanja prema odgovarajućim internacionalnim standardima ili preporukama
proizvođača.
Korak 2. Planirani model dijagnostičkih pregleda na bazi utvrđenog nultog
stanja i definisanih rangova prioriteta održavanja a u funkciji proizvodnje.
Korak 3. Godišnje provođenje plansko-preventivnih intervencija održavanja
na bazi rezultata dijagnostičkih mjerenja i praćenja trendova.
Šta je to u najkraćem "nulti snimak stanja" postrojenja. Recimo samo da je
to, kompleksna dijagnostička defektacija postrojenja po svim relevantnim
dijagnostičkim metodama provedena u jednom vremenskom intervalu za
sve proizvodne agregate u livnici. Primjena i uvođenje sistema tehničke
dijagnostike zahtjeva razradu odgovarajućih metoda i njene organizacije,
184
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
upoznavanje sa fizičko-tehničkim problemima koji se javljaju pri radu
postrojenja, vršenje određenih kontrola i uporedbi itd. Veliki je broj metoda i
dijagnostičkih uređaja koji se mogu primjeniti za dijagnostičku primjenu u
livnicama. Razvoj kontrolne, mjerne i računarske tehnike omogućio je
jedinstven sistem operativnog upravljanja postrojenjem koji nas vodi do
koncepta integralne dijagnostike agregata.
Ključne riječi: procesna industrija, nulti snimak stanja, tehnička
dijagnostika, održavanje, osiguranje opreme, livnice
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
T.2.
ANALIZA POUZDANOSTI KOVANIH VALJAČKIH VALJAKA SA
NAVARENIM KALIBRIMA ANALYSIS OF RELIABILITY OF FORGED
ROLLING ROLLS WITH WELD-ON GROOVES
Mustafa Imamović, Mittal Steel Zenica
Safet Brdarević, University of Zenica
12th Međunarodno savjetovanje HDO “ODRŽAVANJE 2006” , Rovinj,
Hrvatska, 16-18 Svibanj 2006.
Zbornik radova 12’tog Međunarodnog savjetovanja HDO “ODRŽAVANJE
2006”, Ivo Čala (Ed.), , ISBN 953-97615-8-1, pages 229-234
SAŽETAK: Valjački valjci su veoma bitan konstrukcioni element valjačkih
stanova. Pored ove funkcije oni obavljaju i funkciju alata u toku proizvodnog
procesa valjanja. Njihov kvalitet je veoma bitan za kvalitet valjanog
proizvoda, a njihov vijek trajanja i učestalost otkaza veoma su značajni sa
aspekta cijene koštanja valjanih proizvoda, te troškova održavanja. Kako su
to elementi koji se troše u toku procesa valjanja to je njihova izdržljivost u
radu veoma značajna. Kako bi se vijek trajanja povećao, kovani valjački
valjci se nakon dozvoljenog istrošenja navaruju i ponovo upotrebljavaju.
Time se produžava ukupno vrijeme upotrebe valjaka i snižava nivo troškova
valjaka u cijeni proizvoda.
U ovom radu se analizira mogućnost navarivanja kalibara kovanih valjaka
primjenjivanih u valjaonicama, njihova daljnja mogućnost upotrebe, kao i
pouzdanost takvih valjaka.
Utvrđeni pokazatelji pouzdanosti u radu tj. rezultati mogu koristiti, kako
održavaocima valjačkih stanova, tako i onima koji vrše planiranje nabavke
valjaka za buduću proizvodnju.
Ključne riječi: kovani valjački valjci, istrošenost valjaka, kalibar valjaka,
pouzdanost valjaka
3.3.
REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
U toku 2006. godine na Katedri, odnosno u Laboratoriji za tehničku dijagnostiku je urađena
jedna stručna ekspertiza za potrebe poslovnog sistema Natron – Maglaj:
185
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Projekt 1.
Naslov: Analiza pogonskog stanja ventilatora sekundarnog zraka M24 na LU-KO 4
nakon izvršenog remonta
Projektni tim: V.prof.Dr Darko Petković, v.asist. Mr Sabahudin Jašarević
Institucije zadužene za rad: Lab TD i IPI
Vrijeme rada: oktobar 2006.
Krakti sadržaj:
Ispitivanjima je bilo potrebno dati ocjenu ventilacionog sistema sa aspekta održavanja po
stanju saglasno preporukama VDI 2056 a nakon izvšenog kompletnog remonta i sanacije
postrojenja. Prije nego se pristupilo mjerenju izvršena je detaljna provjera dostupne
dokumentacije kao i pregled tehničkog sistema čije je ispitivanje traženo sa ciljem definisanja
optimalnih mjernih mjesta. Određivanje veličine vibracija (odnosno amplitude vibracija) i broja
okretaja, obavljeno je korištenjem analizatora vibracija PORTABLE BALANCING SET - PBS
380 i digitalnog tahometra DT 390, koji su namjenjeni za mjerenje nivoa vibracija, brojeva
okretaja, frekventnu analizu, te statičko i dinamičko uravnotežavanje obrtnih elemenata u
sopstvenim ležajima. Analizirani ventilator sekundarnog zraka M24 na LU-KO 4 nakon
provedenog remonta nalazi se u upotrebljivom stanju i može se pustiti u radne-pogonske
uslove. Redovnu kontrolu radnih parametara potrebno je provoditi saglasno tehnološkim
procedurama za održavanje ovakvih sistema.
3.4.
ORGANIZACIJA KONFERENCIJA, SEMINARA I JAVNIH PREDAVANJA
Katedra nije direktno organizovala niti jednu konferenciju ili seminar ali je na nadirektniji
način bila uključena u organizaciju konferencije TMT 2006 u Španiji gdj je jedna od sekcija
tretirala i problematike održavanja.
Također, članovi Katedre su radili i na pripremama za konferenciju Kvalitet 2007 – Quality
2007 koja se juna 2007.godine održava u Neumu.
4. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
U narednoj godini ključni zadaci Katedre za održavanje biće:
♦ Redovno odvijanje nastavnog i NIR-a u skladu sa potrebama nastavnog procesa
na MF i drugim OJ UNZE,
♦ Nabavka nove dijagnostičke opreme (novi savremeniji analizator vibracija sa
pisanim i memorisanim zapisima, fonomometar sa frekventnim analizatorom,
termovizijska kamera, analizatori stanja ležaja, mjereči temperature ležaja
bezkontaktno i dr.)
♦ Opremanje novog laboratorijskog prostora jer sadašnji u podrumu MF svojom
malom površinom i neuslovnošću ne zadovoljava rast laboratorije (teški modeli se
ne mogu unijeti),
♦ Kadrovsko jačanje katedre novim mladim zaposlenicima,
♦ Pro-aktivniji i više preduzetnički nastup ka privrednim subjektima na stručnim
poslovima,
♦ Ponovno pokretanje PDS prema novom konceptu jednogodišnjeg postdiplomskog
studija sa ECTS bodovima,
♦ Otvaranje i opremanje novih laboratorijskih sadržaja iz oblasti metalurgije,
rudarstva, i motornih vozila,
♦ Posjete poznatim sajmovima iz oblasti logistike i održavanja,
♦ Učešća na konferencijama iz oblasti održavanja,
♦ Razvoj veza sa drugim univerzitetima koji imaju ovakve katedre i slična polja NIRa i nastave,
186
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
♦ Osavremenjavanje nastavnog procesa i te težnja da se veći dio nastavnih
sadržaja obavi u privrednim subjektima kroz forme seminarskih radova, projekata
is l.
♦ Veće uključivanje studenata u forme naučno-istraživačkog i stručnog rada,
♦ Prijava magistarskih i doktorskih tema na Katedri a koje za predmet izučavanja
imaju neki od sadržaja koji se istražuje na katedri,
♦ Organizacija stručnih konferencija iz oblasti proizvodnje i održavanja,
♦ Organizacija instruktivnih seminara iz oblasti tehničke dijagnostike, novih
tehnologija u održavanju, i dr. na bazi cjeloživotnog učenja (LLL),
♦ Organizacija instruktivnih seminara u saradnji sa renomiranim evropskim firmama
(Bruel&Kjaer, SPM, Antón Paar, …)
♦ Organizacija stručne konferencije koja bi na prvom mjestu naglasila značaj
studentskog uključivanja u NIR i stručni rad,
♦ Povezivanje sa udruženjima inženjera održavanja iz Hrvatske, Slovenije, Crne
Gore, Srbije, Makedonije, Turske i drugih zemalja regiona,
♦ Aplikacije na programe Tempus, Cards, FP 7 i dr. u cilju obezbjeđenja zajedničkih
evro-projekata sa EU institucijama.
187
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10.3. PEDAGOŠKI FAKULTET
GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006.
GODINU
188
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Katedra za opšte programske osnove
1. OPŠTE ODREDNICE O KATEDRI
Katedra za opšte programske osnove obuhvata sve fakultete Univerziteta u Zenici, a matično
pripada Pedagoškom fakultetu. Šef Katedre je prof. dr Željko Škuljević, a tehnički sekretar
ass. Spahija Kozlić. Prema predmetima koji joj pripadaju Katedra obuhvata sve fakultete
Univerziteta u Zenici, a nastavnici i saradnici, članovi Katedre su:
1. Prof. dr Željko Škuljević
2. V. Prof. dr Dževad Zečić
3. Doc. dr Damir Kukić
4. Doc. dr Šefik Baraković
5. Doc. dr Faruk Kozić
6. Mr. Aleksa Stanković
7. Mr. Mirjana Mađarević
8. Uzeir Mehmedić
9. Ass. Spahija Kozlić
10. Ass. Bernard Harbaš
11. Ass. Enes Prasko
Katedra je konstituirana na sjednici održanoj 29.06.2006. godine, na kojoj su konstatovani
predmeti koji joj pripadaju i nastavnici i saradnici, te izabran tehnički sekretar.
Do kraja 2006. godine Katedra je održala dvije sjednice na kojima je urađeno sljedeće:
- konstituirana Katedra za opšte programske osnove,
- imenovan sekretar Katedre,
- imenovani članovi Nastavno-naučnog vijeća Pravnog i Ekonomskog fakulteta iz reda
članova Katedre (doc. dr Šefik Baraković za člana NNV Pravnog i Mašinskog
fakulteta, te doc. dr Faruk Kozić za člana NNV Ekonomskog fakulteta),
- utvrđen i usvojen Plan rada za 2006. godinu.
2. NAUČNO-NASTAVNI PROCES NA KATEDRI U 2006. GODINI
2.1. DIPLOMIRANI STUDENTI ODSJEKA RAZREDNE NASTAVE
(ČETVEROGODIŠNJI STUDIJ VII/1) U 2006. GODINI
Prezime i ime diplomanta
1. Pašalić Enisa
2. Mujkić Sutla
3. Tuzlak Diana
4. Ramić Azra
5. Hodžić Meliha
6. Džampo Azra
Naslov diplomskog rada
Dodatna i dopunska početna nastava
matematike (teorija i praksa)
Utjecaji socijalnih oblika nastavnog rada u
početnoj nastavi matematike na efikasnost
učenja matematike
Povezanost varijabli manifestnog
morfološkog i motoričkog polja kod djece
nižeg školskog uzrasta
Rad specijalnih odjeljenja pri redovnoj
osnovnoj školi
Integracija djece sa posebnim potrebama u
niže razrede osnovnih škola na području
Općine Lukavac
Dimnezije ličnosti nastavnika u osnovnoj
školi
Mentor
Doc.dr. Marinko Pejić
Doc.dr. Marinko Pejić
Prof.dr.Muriz Hadžikadunić
Prof.dr. Refik Ćatić
Prof.dr.Obrad Šarenac
Prof.dr. Refik Ćatić
189
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
7. Šišić Dženana
8. Praskić Sanela
9. Šogolj Mevlida
10. Beganović Azra
11. Tuka Aida
12. Halvađija Aida
13. Mušanović Mejrija
14. Mujdža Osman
15. Mulalić Amina
16. Nuhić Mersiha
17. Tufekčić Mersiha
18. Bašić Vildana
19. Kadrić Fatima
20. Livančić Dragana
21. Obralić Aida
22. Hasičić Elma
23. Skoko Aida
24. Popović Tatjana
25. Šain Dijana
26. Mujkić Fahrudin
27. Čamdžić Hajrudin
28. Gluhić Jasmina
29. Redžepagić Sabina
30. Mujkanović Amela
31. Aganović Melisa
32. Mahovkić Vanesa
33. Talić Emina
Početna nastava matematike u
Doc.dr.Marnko Pejić
kombinovanim odjeljenjima
Matematički zadaci u početnoj nastavi
Doc.dr.Marnko Pejić
matematike
Intelektualna i psihomotorna zrelost
Prof.dr. Refik Ćatić
procijenjena kroz crtež djece
Nepoznate riječi u obradi
Prof.dr.Zilhad Ključanin
književnoumjetničkog teksta
Aktivna participacija učenika u nastavi kao
Prof.dr. Refik Ćatić
motivacioni faktor
Vrste zadataka u početnoj nastavi
Doc.dr.Marnko Pejić
matematike
Početna nastava matematike u koncepciji
prvog razreda devetogodišnje osnovne
Doc.dr.Marnko Pejić
škole
Nastavnik kao istraživač
Prof.dr.Dževdeta Ajanović
Utjecaj vannastavnih aktivnosti na školsko
Prof.dr. Refik Ćatić
postignuće
Računari u nižim razredima osnovne škole
Prof.dr. Refik Ćatić
Roditelji kao partneri u realizaciji odgojnoobrazovnih sadržaja od I do IV razreda
Prof.dr. Refik Ćatić
osnovne škole
Likovna područja i tehnike rada u procesu
Doc.Muhamed Bajramović
nastave likovne kulture
Razvoj govora u predslovnoj fazi kod
Prof.dr.Ahmet Kasumović
devetogodišnjaka
Utjecaj verbalnih sposobnosti na školska
Prof.dr.Refik Ćatić
postignuća
Emocionalno izražavanje kroz crtež djece
predškolskog i školskog uzrasta od I do IV
Doc.Muhamed Bajramović
razreda osnovne škole
Mogućnost odjeljenskog rada u školi sa
Prof.dr.Refik Ćatić
djecom iz nepotpunih porodica
Škola za roditelje
Prof.dr.Refik Ćatić
Uzroci neuspjeha u početnoj nastavi
matematike i načini uklanjanja
Doc.dr.Marnko Pejić
(ublažavanja) neuspjeha
Uži zavičaj kao metodičko-didaktički sadržaj
Prof.dr.Salih Jalimam
u nastavi prirode i društva
Školstvo u BiH od srednjeg vijeka do danas Prof.dr.Refik Ćatić
Utjecaj morfoloških karakteristika visine i
težine na psihomotoričke sposobnosti kod
Prof.dr.Muriz Hadžikadunić
djece četvrtih razreda OŠ
Ocjenjivanje u poč.nastavi matematike
Doc.dr.Marinko Pejić
Računar kao medij u nastavi
Prof.dr.Refik Ćatić
Jedinče u obitelji: uspjeh u odgoju i
Prof.dr.Refik Ćatić
obrazovanju
Utjecaj predškolskog odgoja na socijalni
Prof.dr.Refik Ćatić
razvoj djece
Vizuelna komunikacija i dizajn u radu sa
Doc.Muhamed Bajramović
predškolskom djecom
Komponiranje likovnih elemenata
Doc.Muhamed Bajramović
prostorno-plastičnim oblikovanjem
190
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
34. Dizdar Damir
35. Dizdarević Hatidža
36. Haračić Ajna
37. Begović Halida
38. Tihić Džejna
39. Begagić Majda
40. Radovanović Maja
41. Tirić Jasna
42. Žuna Alisa
43. Hrvić Senaida
44. Kokoruš Dragana
45. Božić Dijana
46. Dizdarević Daria
47. Ostrvica Mersida
48. Bošnjaković Nedžada
49. Krišto Slađana
50. Balagić Šejla
51. Muračević Zijada
52. Džano Medisa
53. Hadžić Alma
54. Opanović Berina
55. Isić Munevera
56. Karalić Đenita
57. Muratović Merana
58. Mustafičić Nedžmija
59. Kulenović Đana
60. Čalkić Amila
61. Parlić Sadeta
62. Garanović Amra
Utjecaj težine-pretilosti na psihomotoričke
sposobnosti djece nižeg školskog uzrasta
Primjena nastavnih sredstava i pomagala u
nastavi
Metodički aspekti učeničkog udžbenika u
početnoj nastavi matematike
Motiviranost učenika za učenje matematike
u nižim razredima osnovne škole
Objektivno i subjektivno ocjenjivanje u
osnovnoškolskoj nastavi
Uloga roditelja u devetogodišnjoj osnovnoj
školi
Restitucija školske nediscipline
Uloga i zmačaj didaktičkog materijala u
početnoj nastavi matematike
Edukativne igre u funkciji formiranja i
razvijanja predmatematičkih vještina djeteta
Edukacija nastavnika razredne nastave za
devetogodišnje obrazovanje
Stavovi roditelja, nastavnika i učenika u
osmogodišnjem i devetogodišnjem
obrazovanju
Ekološki odgoj u nižim razredima osnovne
škole
Nastavni sistemi u našim školama
Stvaranje kvaliteta u obrazovanju
Zrelost djeteta za polazak u devetogodišnju
osnovnu školu
Aktivno učenje u grupnom obliku rada
Korelacija prirode i društva sa drugim
predmetima u nastavi
Nastavna sredstva u nastavi prirode i
društva
Povezanost socioekonomskog statusa
porodice i školskog uspjeha
Aktivnosti djece u slobodnom vremenu
nižeg školskog uzrasta
Verbalno i emocionalno zlostavljanje djece
u porodici
Interakcija u nastavi
Poremećaj porodične kohezije i dinamike
odgoja
Sadržaji ekološkog odgoja u nižim
razredima osnovne škole
Komunikacija sa djecom – verbalna i
neverbalna komunikacija
Škola za roditelje
Raspored likovnih simbola u dječijem
likovnom stvaralaštvu predškolskog i
školskog uzrasta
Opisno ocjenjiavnje u devetogodišnjoj školi
Provođenje inkluzije u nižim razredima
osnovnih škola na području Općine Zenica
Prof.dr.Muriz Hadžikadunić
Prof.dr.Refik Ćatić
Doc.dr.Marinko Pejić
Doc.dr.Marinko Pejić
Prof.dr.Refik ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik ćatić,
Doc.dr.Marinko Pejić,
Doc.dr.Marinko Pejić,
Prof.dr.Dževdeta Ajanović
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Dževdeta Ajanović
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
V.prof.Muhamed
Bajramović
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Obrad Šarenac
191
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
63. Muminović Ajana
64. Šišić Lejla
65. Jašarević Eldina
66. Agić Emina
67. Mulić Jasminka
68. Muminović Lejla
69. Dugić Nermina
70. Smajić Lejla
Stilovi vođenja nastavnika razredne
nastave i uspjeh učenika
Interakcijska povezanost u komunikaciji
nastavnika i učenika za ostvarivanje
odgojne funkcije škole
Struktura NPP razredne nastave za
individualno učenje i poučavanje
Profesionalizam nastavnika razredne
nastave u reformi obrazovanja u BiH
Povezanost religioznosti s moralnim
promišljanjem i ponašanjem djece u
osnovnoškolskom uzrastu
Kvantitativna deficijencija porodice i školski
uspjeh
Individualne razlike među učenicima u
likovnom izrazu
Nivo školskih postignuća u projektu Step by
Step
Prof.dr.Dževdeta Ajanović
Prof.dr.Dževdeta Ajanović
Prof.dr.Dževdeta Ajanović
Prof.dr.Dževdeta Ajanović
Prof.dr.Refik Ćatić
Prof.dr.Refik Ćatić
V.prof.Muhamed
Bajramović
Prof.dr.Refik Ćatić
DIPLOMIRANI STUDENTI ODSJEKA ENGLESKOG JEZIKA I KNJIŽEVNOSTI
(ČETVEROGODIŠNJI STUDIJ VII/1) U 2006. GODINI
Prezime i ime
diplomanta
1. Jasavić Mirna
2. Bujak Adnan
3. Mujčić Vildana
4. Krehić Mirza
5. Kablar Elma
6. Čečura Ivana
7. Joldić Indira
Naslov diplomskog rada
Teatar apsurda u djelima Harolda Pintera
i Samuela Becketa
Kolonijalizam i rasizam u djelu Džozefa Konrada
"Srce tame"
Muško-ženski odnosi kao paremiološki izvor u
engleskom i bosanskom jeziku
Grčki i latinski idiomi u engleskom jeziku i njihovi
ekvivalenti u bosanskom jeziku
Mjuzikl – fenomen američkog teatra
Geneza dramskog stvaralaštva Eugen-a O'Neill-a
Američka drama 20.stoljeća
Mentor
Doc.dr. Borislav Berić,
Doc.dr. Borislav Berić,
Doc.dr. Marija Omazić,
Doc.dr. Marija Omazić,
Prof.dr.Đorđe Slavnić,
Prof.dr.Đorđe Slavnić,
Prof.dr.Đorđe Slavnić,
DIPLOMIRANI STUDENTI ODSJEKA RAZREDNE NASTAVE
(DVOGODIŠNJI STUDIJ VI/1) U 2006. GODINI
Prezime i ime diplomanta
1. Mušović Medina
2. Helja Emina
3. Karabegović Ines
Datum diplomiranja
13.01.2006.
27.10.2006.
11.12.2006.
DIPLOMIRANI STUDENTI ODSJEKA MATEMATIKA I INFORMATIKA
(DVOGODIŠNJI STUDIJ VI/1) U 2006. GODINI
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Prezime i ime diplomanta
Sejdić Aida
Jašarspahić Amina
Imamović Jasmina
Hukić Indira
Delić Amela
Omerašević Ramo
Datum diplomiranja
18.02.2006.
18.02.2006.
25.02.2006.
28.02.2006.
09.05.2006.
24.04.2006.
192
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
7. Ljubović Senadina
8. Halilović Velida
9. Piljug Mediha
10. Cikotić Nedžad
11. Botić Selvedin
12. Miletić Gordana
13. Kovačić Samir
14. Begić Ena
15. Veispahić Merima
16. Jugović Indira
17. Šutić Sedina
14.07.2006.
14.07.2006.
04.10.2006.
11.10.2006.
14.10.2006.
27.10.2006.
28.10.2006.
02.11.2006.
07.11.2006.
21.11.2006.
05.12.2006.
2.2. MAGISTRANTI U KALENDARSKOJ 2006. GODINI
Ime i prezime magistranta
Naslov magistarskog rada
Mentor
Muris Bajramović
«Elementi postmodernističke poetike u
romanima Tvrtka Kulenovića»
Doc. dr. Enver Kazaz
Kratki rezime rada
SUMMARY
In my Master I am writing about elements of
U uvodnom dijelu nastojao sam rasvijetliti šta
postmodern poetics in Tvrtko Kulenovic's
bi to postmoderna mogla da znači za
novels. This author has unique postion in
artikulisanje vlastite poetike. Pisao sam o
bosnian literature. He was literature
paradoksima
professor at Philosophy faculty in Sarajevo
pluralnosti, zapravo pluralnosti definicija, koje
(has Ph.D in asian drama) and writer of
bi se mogle odnositi na romane Tvrtka
novels, short stories and travel-records too.
Kulenovića.
This is position between theory and practice,
Zaokret koji je napravila postmodernistička
as Linda Hutcheon in «Poetics of
poetika je taj što ona ukida , odnosno ne
Postmodernism» writes. There is no better
pristaje na «filter», kako to Kulenović
author than Kulenovic to question this
Rezimeu piše:
position. Also, I am writing about postmodern
apsurda, Andrićev filozofija patnje, a Joyceov
interpretation of his six novels (Putovanja,
filozofija jezika. U tom smislu bezfilteričnosti,
Pejsazi zrelog doba, Kasino, Covekova
stvarnost sama po sebi postaje građa, koja
porodica, Istorija bolesti, and Jesenja
se
violina). Kulenovic writes about the subject,
haotičnosti.
especcialy history, and he marks
Na tom tragu moje čitanje Kulenovićevih
(post)historical characters in his novels. Also
romana
he is questioning the storytelling, literacy and
interteorijsko
meaning of literacy, and life in general. The
tekstualne
poetics of postmodenism has no filters. The
Intertekstualno, svi Kulenovićevi romani čine
filter (in poetic sense) for Joyce is language,
jednu veliku hibridnu cjelinu, tako da se može
postmodernizma,
u
Kamijev filter je filozofija
raspoređuje
je
njenoj
po
bilo
čitanje
kodove
prividnoj
jedno
koje
koncepciji
interkulturalno,
je
propitivalo
viđenja
historije.
193
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
for Andic that is suffer(ing), and for Camus is
zaključiti da o opsesivnim temama historije
philosophy. Kulenovic has no filter. The text
Kulenović piše čitav svoj život. Njegovo
is mirroring the life in general, without filter in
problematizovanje historije se prelama i kroz
his novels.
potku odnosa sa Drugim, čime se nude
Kulenovic also appreciate the Other.
modeli otvorenog djela i komunikacije sa
čitaocem.
U smislu poetike Kulenović ostaje dosljedan
sebi i svom viđenju svijeta, u svim romanima.
Dobro teorijski osviješćen, on zauzima
poziciju između teorije i prakse, poziciju jako
bitnu u okviru postmodernističke poetike. Ako
bih mogao izdvojiti nešto što je specifično za
ovog autora to bi onda bila nova vrsta
poetike koja bi se mogla označiti kao poetika
komešanja i poetika iluzije slike u pokretu.
Sastav komisije za odbranu rada
1. prof.dr. Ahmet Kasumović, redovni
profesor, Univerzitet u Tuzli,
predsjednik;
2. dr. Enver Kazaz, docent, Univerzitet u
Sarajevu, mentor i član;
3. prof.dr. Nedžad Ibrahimović, vanredni
profesor, Unverzitet u Tuzli, član.
Napomena: Ovaj magistarski rad je rad asistenta na Katedri koji je odbranjen izvan UNZE.
2.3. DOKTORANTI U KALENDARSKOJ 2006. GODINI
Ime i prezime doktoranta
Naslov doktorskog rada
SUMMARY
Indira Meškić
„Muzički pedagozi i njihovo mjesto u razvoju
muzičkog života u Bosni i Hercegovini“
Red.prof.dr
Selma
Ferović,
Muzička
akademija u Sarajevu
Kratki rezime rada
Music culture and music pedagogy in Bosnia
and Herzegovina have been rising and
developing in specific historical, social,
economic and cultural occasions and
surroundings, not only as a result or direct
effect of the current and actual economic,
social and cultural developments, but also as
continuity of the developments and
tendencies of the contemporary time. We
have been following the music pedagogists
and their position in the development of
music life in Bosnia and Herzegovina since
Muzička kultura i muzička pedagogija u
Bosni i Hercegovini nastajale su i razvijale se
u specifičnim historijskim, društveno –
ekonomskim
i
kulturnim
prilikama
i
sredinama, ne samo kao rezultat i direktna
posljedica trenutnih i aktuelnih privrednih,
društvenih i kulturnih tokova, nego i kao slijed
onovremenskih tokova i tendencija. Muzičke
pedagoge i njihovo mjesto u razvoju
muzičkog života Bosne i Hercegovine pratili
smo od perioda osmanske uprave, preko
razdoblja Austro – ugarske uprave, perioda
Mentor
194
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
the Ottoman Authority, over the AustroHungarian Authority, over World War I, the
period between two World Wars, over World
War II and almost a fifty-year period after
World War II (from 1945-1992).
We have to emphasise that the great
names with their enormous contribution in
different areas of music life, regardless of
their music or other kind of education, have
marked the period of five centuries. They
have started, cultivated and developed the
music cultural and educational network by
their work, enthusiasm and love towards
music spiritual, aesthetic and educational
values and they have written cultural and
pedagogical music history of Bosnia and
Herzegovina step by step.
It was necessary to prove all cited
statements in our research work, regardless
of, whether they were risen as the sequence
of the research process, or they were the
starting points which ought to be supported
by adequate facts applying certain number of
methods
and
procedures
in
some
surroundings. It was also necessary to find
out, analyse and research over available
material and documentation the role, activity
and contribution of the most important music
participants in the history of Bosnia and
Herzegovina, not in the way to confirm them,
because they are not disputable, but to
analyse, express and emphasise them
considerably through different periods and
parameters.
We present the research results
through three interactive and determined
parts whose aim were to determine and
emphasise the most eminent music
participants as initiators and founders of
music culture and music pedagogy and
active participants of different periods and
conditions in which they have worked. In the
first place we found out the results
researching:
prvog svjetskog rata i izmedju dva svjetska
rata, perioda za vrijeme drugog svjetskog
rata i gotovo pedesetogodišnjeg razdoblja
poslije drugog svjetskog rata (od 1945 –
1992.g.).
Moramo istaći da su vrijeme od pet
stoljeća (i nešto više) obilježile velike ličnosti
svojim izuzetnim doprinosom u različitim /
raznim sferama muzičkog života, bez obzira
na muzičku i drugu naobrazbu, jer su svojom
djelatnošću, entuzijazmom i ljubavlju prema
muzičkim duhovnim, estetskim i vaspitnim
vrijednostima započeli, njegovali i razvijali
muzičku kulturnu i obrazovnu mrežu, te korak
po korak, pisali muzičku kulturnu i pedagošku
historiju Bosne i Hercegovine. Sve ranije
navedeno bilo je potrebno dokazati u našem
istraživačkom radu, bez obzira da li su
navedene konstatacije nastajale kao slijed
istraživačkog procesa ili su, u nekim
sredinama, bile polazište koje je trebalo
potkrijepiti adekvatnim činjenicama, uz
primjenu znatnog broja metoda i postupaka.
Ulogu, djelatnost i doprinos najznačajnijih
muzičkih djelatnika kroz historiju Bosne i
Hercegovine, kroz dostupnu gradju i
dokumentaciju, bilo je potrebno pronaći,
sagledati i ispitati, ne na način da je
konstatujemo, jer nije bila upitna, nego da je
u dovoljnoj mjeri, kroz različita vremena i
parametre, proučimo, izrazimo i istaknemo.
Muzički djelatnici – muzičari po
profesiji (oni koji su djelovali kao muzički
pedagozi i oni koji su se školovali za muzičke
pedagoge, ali su izučavali i djelovali i u
drugim muzičkim smjerovima) i muzičari amateri djelovali su u različitim historijskim,
društveno – političkim i kulturnim uslovima,
analogno različitim historijskim periodima u
kojima se nalazila Bosna i Hercegovina kroz
svoju bogatu historiju. Muzički djelatnici su
svojom djelatnošću odražavali svojstva i
zakonitosti vremena u kojem su živjeli, ali su
1. the conditions of music activity of the svojom prirodom djelovanja umnogome
most eminent music participants and doprinosili da njihova djelatnost obilježi /
their influence on music/cultural life of označi i obogati vrijeme u kojem su živjeli.
the surroundings in which they have
Kulturna i muzička pedagoška djelatnost u
lived and worked;
2. the conditions of beginning an Bosni i Hercegovini za vrijeme osmanske
organized/institutional
music uprave bila je u skladu sa osnovnim
educational system- with emphasis karakteristikama i postulatima osmanskog
carstva.Ovaj period kulturne i pedagoške
on the period after World War II;
3. the co-relation between the music historije Bosne Hercegovine smo proučili
195
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
pedagogist
and
pedagogical
standards in schools where they have
worked as music pedagogist and
cultural participants
nešto detaljnije nego ove djelatnosti kroz
ostala historijska područja iz razloga što su
do sada istraženi i prikazani podaci oskudni i
nedovoljni da bi se dobila adekvatna ili tačna
predstava, bar u kontekstu osnove za lakše
The research results, besides the praćenje i razumijevanje daljeg razvoja
conditions in which the music participants muzičkog kulturnog i pedagoškog rada u
have lived and worked (previous and self- Bosni i Hercegovini.
creative), contain the numerous eminent
music participants among which, in these
three parts we only presented those ones
which were the initiators, founders,
promoters and creators of the ideas which by
their realization opened the new chapters of
the music culture and the music pedagogy.
The music participants-musicians by their
profession (those who worked as music
pedagogists and those who were educated
as music pedagogists but who researched
and worked in other music directions) and
musicians-amateurs worked in different
historical, social, political and cultural
conditions, similar to different historical
periods in which Bosnian and Herzegovina
was through its rich history. By their work,
music
participants
reflected
the
characteristics and regularities of the time
they lived in with the nature of their work. But
with the nature of their work they contributed
a lot that it marked and enriched the time
they lived in.
Sastav komisije za odbranu rada
van.prof.dr Ivan Čavlović, Muzička akademija
Sarajevo,
red,prof. dr Selma Ferović, Muzička
akademija Sarajevo
van.prof.dr Miljenko Grgić,
Umjetnički
fakultet Split, Hrvatska;
Napomena: Ova doktorska disertacija je rad nastavnika na Katedri koji je odbranjen izvan
UNZE.
3. ELEMENTI NAUČNO-ISTRAŽIVAČKOG I STRUČNOG RADA NA KATEDRI
3.1.OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada/Paper Title
Autori/Authors
Kongres/Congress
SEKULARNO VJEROVANJE I(LI) VJERSKA
SEKULARNOST. NEKI PARADOKSI
ODNOSA VJERSKOG I SEKULARNOG
Prof. dr Željko Škuljević
15. DANI FRANE PETRIĆA
FILOZOFIJA, ZNANOST, RELIGIJA
KOMPLEKSNOST ODNOSA I GRANICE
DIJALOGA
196
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Podaci o zborniku/Preceding data
Rezime/Summary
CRES, HRVATSKA 28-30. SEPTEMBAR
2006.
15. DANI FRANE PETRIĆA
CRES, HRVATSKA 28-30. SEPTEMBAR
2006
CIP – KATALOGIZACIJA U PUBLIKACIJI,
NACIONALNA I SVEUČILIŠNA KNJIŽNICA,
ZAGREB (UREDNIK HRVOJE JURIĆ)
ISBN 953-164-104-8
Moderna pluralna društva sa sobom
(do)nose najmanje dvije paradoksalnosti
svoje multireligioznosti, multikulturalnosti. U
tzv. “trećem pluralizacijskom pomaku”, koji se
može nazvati I plutalizmom religija,
proizvedena je I neka vrst uznemirenosti u
zemljama zapadne Evrope. Naime, to je
posebno uzdrmalo dotadašnji konfesionalni I
sekularno-humanistički status quo, ali I
proizvelo “mentalno zazidivanje na obje
strane, odbijanje dijaloga, samogetoiziranje,
kulturni
otpor”.
Drugu
paradoksalnost
polučuje nužnost koegzistiranja religija u
postsocijalističkim držuštvima kakvo je,
primjerice, bosanskohercegovačko.
Ključne riječi:
Pluralno
društvo,
multireligioznost
2.
Naslov rada
Paper title
Autor
Author
Kongres
Congress
3.
Naslov rada
Paper title
Autor
Author
Kongres
Congress
Podaci o Zborniku/Preceding data
Rezime
Summary
sekularizam,
„Interkulturacija u odgoju i obrazovanju“
Prof. dr. Refik Čatić
Kongres u Istambulu, Tasam – Tica
9. 7. 06. – 17. 7. 06.
Djeca u virtuelnom svijetu
Dr. Damir Kukić
Znanstveno-stručna konferencija „Sistem
preveniranja socijalnog isključivanja
mladih“22.04.2006. godine Zenica (IPF
Zenica)
Zbornik radova sa znanstveno-stručne
konferencije „Sistem preveniranja socijalnog
isključivanja mladih“
ISBN 9958-697-03-3
Str. 133-141
Nije potrebno preuveličavati uticaj modernih
masovnih medija na djecu. Ali, mediji u
197
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
savremenom društvenom kontekstu stvaraju
virtuelnu sredinu koja postaje važno mjesto
za samoiskazivanje dječijih potencijala. U
tom svijetu djeca formiraju elemente svog
budućeg identiteta što direktno omogućava
djeci da ukidaju određene autoritete i
stvaraju neke nove koji, do sada, kao takvi
nisu egzistirali u procesu socijalizacije.
Kako bi taj proces imao harmonične i
kvalitetne komponente, potrebno je, prije
svega, insistirati na razvoju medijske kulture
kao sastavnog dijela obrazovnog procesa.
Ovo obrazovanje bi bilo namijenjeno
različitim grupama, a podrazumijevalo bi
multiperspektivistički pristup uz kombinaciju
znanja iz nekoliko oblasti – kulture,
obrazovanja,
filozofije,
sociologije,
politologije, ekonomije.
4.
Naslov rada
Autor
Konferencija
Summary
BALKAN : FROM HERE TO TIMES PAST
Dr. Damir Kukić
ECPD International Symposium
ON
National And Inter-Ethnic Reconciliation And Religious Tolerance In The
Western Balkans
By the beginning of 2006, it seemed that the processes on the Balkans had
been developing in positive direction. All this suggested that the further
improvement and normalization of the situation in the region was possible,
as well as approaching to the EU. Such positive tendencies indicated the
possibility that interested parties would finally approach the solution of
status of Kosovo, that Croatia would make significant advancement in
negotiations with the EU, then that Serbia and Montenegro would enter the
NATO's Partnership for Peace, and that Macedonia would get an
opportunity to open the doors for negotiations for the EU membership.
There were also expectations of visible progress to be achieved also in
BiH, especially in relation to arrest of the war crime suspects, police reform,
constitutional changes and negotiations on the Stabilization and
Association Agreement.
We may say that the Balkans, and foremost the countries created by the
disintegration of the former SFRY, have not yet taken this crucial step
towards European integration, which would have represented an evidence
of progress. Inter-ethnical and inter-religious reconciliation, as well as
promotion of tolerance have not yet become a priority on the Western
Balkans. These issues are still burdened with xenophobic political projects
whose aims are defined by national interests from the past.
5.
Naslov rada/Paper Title
Autori/Authors
Kongres/Congress
The Role of Mass Media in Promoting Ethnic
and Religious Reconciliation : Lessons,
Warnings and Tips from the Journalist
Perpsective (pages 191-205)
Dr. Damir Kukić
National and Inter-Ethnic Reconciliation and
198
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Podaci o zborniku/Preceding data
Rezime/Summary
Religious Tolerance in the Western Balkans
Belgrade, 2006., Published by European
Center for Peace and Development of the
United Nations University for Peace
(ISBN 86-7236-037-0)
The theory of mass media points to their
importance in the contemporary social
context. Modernity is inconceivable without
the mass media function and their daily
presence. With their high speed, the mass
media
have
turned
the
world
of
graphosphere into the new world of
videosphere within which the categories of
time and space have been changed.
National policies and mass media, as well as
the activities of religious communities, both in
Bosnia and Herzegovina and in other West
Balkan countries, must take a different
attitude towards the „other“ and „different“, if
they really wish to form communities based
on tolerance and open dialogue. Such a
context means a free movement between
cultures and the co-existence of special and
general, national and regional/local.
3.2.RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada
Paper title
Autor
Author
Podaci o Zborniku/Preceding data
2.
Naslov rada
Paper title
Autor
Author
Podaci o Zborniku/Preceding data
3.
Naslov rada
Paper title
Autor
Author
Podaci o Zborniku/Preceding data
4.
Naslov rada:
Paper Title :
„Znanstveno – iskustvena paradigma
pamćenja Kur'ana“
Prof. dr. Refik Čatić
List „Mualim“ br 25.
Istraživački rad „Cjeloživotno učenje o
sportu“
Prof. dr. Refik Čatić
Zbornik radova Islamsko – pedagoškog
fakulteta br. 4
„Poremećaj porodične psiho – dinamike i
kohezije“
Prof. dr. Refik Čatić
Zbornik radova Pedagoškog fakulteta br. 4
KOJA LJUDSKA PRAVA POSTOJE?
199
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Doc.dr. Faruk Kozić
ZBORNIK RADOVA PEDAGOŠKOG FAKULTETA U ZENICI, Broj
IV/2006, str. 69-82. (ISSN 1512-9195)
Gledano kroz historiju ljudska prava su se razvijala i širila
zahvatajući sve aspekte ljudskog života i rada. Nekad su se priznavala
samo prirodna prava: pravo na život, slobodu i imovinu. Ljudska prava su
postala baština svih ljudi, odnosno čovječanstva. Pripadaju ljudima
jednostavno zato što su ljudska bića. Ona se ne mogu kupiti, zaraditi ili
naslijediti - ona su “neotuđiva”, niko nema pravo druge lišiti prava iz bilo
kog razloga. Standardi ljudskih prava određuju šta vlade moraju napraviti
za svoje građane i ono šta ne smiju učiniti svojim građanima. Kada
kažemo da svaka osoba ima ljudska prava, time kažemo i da svaka osoba
ima odgovornosti da poštuje prava drugih. Ljudi imaju ljudska prava čak i
kada ih zakoni njihove zemlje ne priznaju ili ne štite. Historija je puna
kršenja ljudskih prava. Država i vlast treba da ih štiti, a građani bi trebal da
se znaju boriti za svoja prava. Ona se šire jer rastu standardi u svijetu.
Katalog ljudskih prava raste i povećava se onako kako se standardiziraju
nova prava. Tako se šire horizonti prava, slobode i demokratije. Ljudska
prava nisu ustanovljena jednom za sva vremena, već su dovoljno
fleksibilna i reagiraju na nove izazove kao što su globalni problemi zaštite
okoline. Ona su izašla iz okvira nacionalnih država i postala su
međunarodni problem. Nakon standardizacije kroz univerzalnu povelju i
ostale međunarodne akte, ostaje da sve države svijeta primjene te
standarde. Čak i kritičari koji ih osporavaju rado bi ih koristili. Ljudska
prava su postala civilizacijska vrijednost i baština čovječanstva.
Postoje različte podjele ljudska prava. Često se dijele na
individualna i kolektivna, zatim na: prava prve generacije, prava druge
generacije i prava treće genetacije. Najčešće ih dijele u četiri grupe:
1.lična prava, 2.politička i civilna prava, 3.socijalna, ekonomska i kulturna
prava i 4.prava treće generacije ili socijalna prava. Bez obzira na podjelu
ona čine jednu cjelinu i sva su jednako važna kao dio cjeline ili kataloga
ljudskih prava. Ako je jedno pravo ugroženo onda su sva prava ugrožena.
Solidarna prava ili prava treće generacije su i kolektivna prava, ili prava
naroda, netničkih manjina (grupa, skupina) i pod snažnim su uticajem
nerazvijenog svijeta. Prava treće generacije obuhvataju: pravo na
ravnopravnost naroda, pravo na samoopredjeljenje, pravo manjina, pravo
na upravljanje nacionalnim resursima, pravo na razvoj, pravo na mir i
pravo na zdravu okolinu... Savremeni evropski i svjetski trendovi danas u
područje zaštite ljudskih prava osim ličnih, političkih ili civilnih, socijalnih ili
ekonomskih prava uključuju i tzv. prava treće generacije. Ova posljednja,
ili četvrta grupa ljudskih prava tek se odnedavno ubraja u ljudska prava.
Četvrtom grupom ljudskih prava ili pravima treće generacije prepoznati su
i verificirani novi problemi koji ugrožavaju pravo na život svih ljudi. U tu
grupu prava, osim prava na razvoj koje treba pomoći smanjenju razlika
između bogatih i siromašnih u svijetu, ubraja se i pravo na zaštitu okoline.
Ova prava imaju zadatak očuvati životni prostor čovjeka od ekološke
degradacije i uništenja. Svi imamo pravo na zdrav život. Država i njena
vlast osiguravaju uslove za zdravu okolinu. Svi smo dužni, u sklopu svojih
djelatnosti, posvećivati pažnju zaštiti zdravlja ljudi, prirode i ljudske
okoline. Ova grupa prava još uvije se ne može efikasno vršiti. Očekivati je
200
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
da će se za sva ljudska prava naći efikasni mehanizmi primjene i zaštite
na unutrašnjem i međunarodnom planu na dobrobit cjelokupnog
čovječanstva.
WHAT TYPE OF HUMAN
RIGHTS EXIST?
Human rights have become the heritage of human race. History is full off
breaking human rights. The state and authorities should protect them, and
the citizens should know to fight for their rights. Human rights are often
devided on individual and group ones, then on: the rights of the first
generation , the rights of the second generation and the rights of the third
generation. They are mostly devided on four groups:
1. personal rights;
2. political and civil rights;
3. social, economic and cultural rights and
4. the rights of the third generation or social rights.
Regardless of devision, they form one entirety and each one has the
some importance as a part of entirety or human rights is imperilled then all
the rights are imperilled. Solidary rights or the rightsof the third generation
are also group rights, or public rights and they are under powerful influence
of undeveloped world. The rights of the third generation are consisted of:
right on the equality among the people, the right on self-determination, the
right on minority, the right on managing with national resources, the right on
development , the right on piece and the right on healthy environment. This
group of rights cannot be still successfully realised. It is expected that
ellective mechanisms of application and protection of all human rights will be
found in local and international plan.
5.
Naslov rada
Paper title
Autor
Author
Časopis
Journal
Rezime
Summary
Javni mediji – tržišni interesi
Dr. Damir Kukić
Zbornik radova, Tuzla, 2006. Vol.31, br.7.;
ISSN 1521-6021; str. 464-471
Imajući u vidu da i javni servisi sve više svoj
program podređuju principima atraktivnosti
kojeg afirmišu komercijalne televizije, te da
gledaoci
posebnu
pažnju
posvećuju
sadržajima koji su pretežno zabavnog
karaktera, onda se nameće pitanje na koji
način će javne televizije održati i ispuniti
svoje funkcije u budućnosti.
Pretvaranje programa javnih servisa u
sadržaje nalik na one koje emituju
komercijalne televizije dovelo je do
standardizacije programa, njegove
stereotipnosti, ali i reduciranja značaja javnih
servisa u procesu stvaranja kvalitetnog
javnog komunikacijskog prostora. Takvi
procesi, ukoliko se nastavi njihovo trajanje,
mogu značajno uticati na kvalitet informisanja
i obrazovanja budućih generacija.
201
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
6.
Naslov rada/Paper Title
Autori/Authors
Podaci o zborniku/Preceding data
Rezime/Summary
Umreženo društvo (str. 57-67)
Dr. Damir Kukić
Zbornik radova Pedagoškog fakulteta u
Zenici, Univerzitet u Zenici, IV/2006.; ISSN
1512-9195
Development of the network society brought
in some new elements into our lives. One of
these is the breakdown of a biological cycle
changing our conception of the working time
and working years, as well as our attitude
towards death. All this should not be viewed
as a negative phenomenon, rather as a
realistic occurence having consequences
that are already visible.
7.
Naslov rada
Autor
Časopis
Rezime
8.
Naslov rada
Autor
Časopis
Rezime
9.
Naslov rada
Autor
Časopis
Rezime
Termini grafija i knjiga u lingvističkoj retrospektivi
Mr. Muhamed Arnaut, Pedagoški fakultet u Zenici
Didaktički putokazi, Pedagoški zavod i Pedagoški fakultet u Zenici, br. 41,
2006, str. 2 – 9, ISSN 1512-5998, UDK 37
Svakodnevna upotreba termina grafija i knjiga u neposrednoj komunikaciji
navodi nas na razmišljanje i postavljenje niza pitanja na koja istovremeno
nismo u mogućnosti dati odgovor. Šta znače ove lekseme, kako su
nastajale i koji su novi terminološko-leksički fond proizvele, kakvi su im
pojavni oblici u pojedinim epohama razvoja? Na ta i mnoga druga pitanja
nastoji odgovoriti ovaj rad koji termine grafija i knjiga posmatra, analizira i
prezentira u specifičnoj lingvističkoj retrospektivi.
Milan Šipka, KULTURA GOVORA, Sarajevo, 2005, Institut za jezik,
Priručnici 5 (prikaz)
Mr. Muhamed Arnaut
Didaktički putokazi, Pedagoški zavod i Pedagoški fakultet u Zenici, br. 39,
2006, str. 95 – 96, ISSN 1512-5998, UDK 37
Kultura je stepen usavršenosti vlastitoga govora, tj. ovladavanja vještinom
pravilnog, tačnog i tečnog iskazivanja vlastitih misli i osjećanja i uspješne
komunikacije s drugim članovima govorne zajednice. Priručnik Kultura
govora namijenjen je širokom krugu mogućih korisnika. Tu su prvenstveno
studenti koji se spremaju za budući poziv nastavnika i profesora na svim
nivoima obrazovanja, te svim drugim društvenim djelatnicima.
Jezik u Bosni i Hercegovini (prikaz)
Mr. Muhamed Arnaut
Didaktički putokazi, Pedagoški zavod i Pedagoški fakultet u Zenici, br. 38,
2006, str. 97 – 99, ISSN 1512-5998, UDK 37
Godine 2005. izašlo je iz štampe kapitalno djelo Jezik u Bosni i
Hercegovini u organizaciji Instituta za jezik u Sarajevu i Instituta za
istočnoevropske i orijentalne studije Univerziteta u Oslu. U knjizi su dati
osnovni podaci o autorima radova koji su zastupljeni u ovoj publikaciji. Cilj
ovog zaista vrijednog kulturno-lingvističkog i društvenog poduhvata je
otkrivanje i rasvjetljavanje jezičkih fenomena koji se prožimaju čudesnom
zemljom Bosnom od njenog nastajanja do danas.
202
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10.
Naslov rada
Paper title
Autor
Author
Časopis
Journal
11.
Naslov rada
Paper title
Autor
Author
Časopis
Journal
12.
Naslov rada/Paper Title
Autori/Authors
Kongres/Congress
Podaci o zborniku/Preceding data
Rezime/Summary
„Abakus“
Mr. Nihad Suljičić
Abakus, priručnik za nastavnike sa
inovativnim didaktičkim materijalom
Stručni tekst
Mr. Nihad Suljičić
„Brojevne kvadrice“, priručnik za nastavnike
sa inovativnim didaktičkim materijalom
DIE SATZVEBINDUNG
(Methodischer Exkurs)
Mr. sci. Memnuna Hasanica, Pedagoški
fakultetu Zenici,Univerzitet u Zenici, BiH
Zbornik radova Pedagoškog fakulteta u
Zenici: ISSN 1512-9195 Zenica, IV/2006, str.
149-159 , oktobar 2006.
Die Satzverbindung / Povezivanje rečenica
(metodički ekskurs)
(ein methodischer Exkurs)
--------------------------------------Zusammenfassung
Das
Thema
dieser
Arbeit
ist
die
Satzverbindung,
die
ein
Teil
der
Grundstruktur
des
zusammengesetzten
Satzes darstellt. In der Arbeit werden die
Satzverbindungen in mehreren Untergruppen
geteilt. Alle diesen Satzverbindungen werden
in der Sprache viel genutzt.
Von den Konjunktionaladverbien werden in
der Sprache nicht alle Formen genutzt, z.B:
(nichtsdestoweniger, dessen ungedacht,
freilich...usw.)
Die meisten Beispiele wurden für die
kopulative Satzverbindung und die wenigsten
für
die
kausale
Satzverbindung
herausgefunden.
SAŽETAK
Tema ovog rada jeste povezivanje rečenica
koje sačinjava dio osnovne strukrure složene
rečenice. Izvršea je podjela rečeničnog
povezivanja u nekoliko podgrupa. Sve vrste
rečeničnih povezivanja u njemačkom jeziku
se koriste višestruko. U njemačkom jeziku se
ne
koriste
podjednako
svi
oblici
konjunkcionalnih
adverba
(kao
npr.
nichtsdestoweniger, desssen ungedacht,
203
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
freilich...itd)
Većina korišćenih primjera je predstavljena
kao metodički exkurs primjera kopulativne
rečenične povezanosti, a manji broj kauzalne
rečenične povezanosti.
13.
Naslov rada/Paper Title
Autori/Authors
Časopis/Journal
Rezime/Summary
14.
Naslov rada
Autor
Časopis
Rezime
15.
Naslov rada
Autor
Zbornik
Osnovne karakteristike teorije valencije
glagola
Mr. sci. Memnuna Hasanica, Pedagoški
fakultet u Zenici, Univerzitet u Zenici, BiH
Didaktički putokazi 38, Zenica, maj 2006, str.
70-71
ISSN 1512-5998, UDK 37
Osnovne karakteristike teorije valencije
glagola
--------------------------------------------Teorija valencije uopće, u njemačkoj
lingvistici, je nastala sredinom šezdesetih
godina kao specifični dalji razvoj Tesnirove
Dependenz gramatike, koju je kasnije veoma
uspješno razviijao Johannes Erben. Tesniere
se
označava
zapravo
osnivačem
Dependenzgramatike. U ovoj gramatici se
polazi od toga da se određenim simbolima
daju viša mjesta (površinska strukturaFlachstruktur), a u drugim opet niža
(dubinska
struktura-Tiefstruktur).
Više
kategorije se tada označavaju kao vladajuće,
a dubinske (niže) kao zavisne. Sposobnost
jedne riječi da može vladati sintaksičkim
dijelovima se, zapravo, naziva rekcija. Svi
elementi jedne iste vrste riječi nemaju
jedinstvenu rekciju. Rekcija, koja se
ograničava na dijelove vrsta riječi, se
pojavljuje kod glagola: essen + akuzativ;
bedürfen + genitiv; fahren + priloška oznaka
za mjesto; begegnen + dativ; imenica +
imenica: Hoffnung auf Frieden; Sehnsuch
nach der Heimat itd.
Deformiteti stopala
Mr. Mirjana Mađarević
Didaktički putokazi,časopis za nastavnu teoriju i praksu( juni 2006.god)
ISSN1512,UDK37
Model povezanosti psihomotornih sposobnosti i antropometrijskih
karakteristika korištenjem Mat Lab paketa
Mr. Mirjana Mađarević
Zbornik radova, Pedagoški fakultet u Zenici, br. IV, 2006, str. 237 – 277,
ISSN 1512-9195
Rezime
204
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
16.
Naslov rada/Paper Title
Autori/Authors
Časopis/Journal
Postmodernizam na bosanski način
(„Sarajevska hagada i druge priče“, Zilhada
Ključanina)
Muris Bajramović
Zbornik radova Pedagoškog fakulteta u
Zenici IV/2006
Ovaj rad predstavlja prikaz zbirki priča
Zilhada Ključanina, koje se određuju kao
postmodernističke.
Rezime/Summary
17.
Naslov rada/Paper Title
Autori/Authors
Časopis/Journal
Pozicija
subjekta
u
pseudoformi
bildungsomana «Jesenja violina»
Muris Bajramović
Zbornik radova Pedagoškog fakulteta u
Zenici IV/2006
Ovo je dio magistarskog rada i predstavlja
književnoteorijsku interpretaciju navedenog
romana.
Rezime/Summary
18.
Naslov rada/Paper Title
Autori/Authors
Časopis/Journal
Rezime/Summary
19.
Naslov rada
Autor
Časopis
Rezime
20.
Naslov rada
Autor
Časopis
Rezime
Teorija književnosti Zdenka Lešića
Muris Bajramović
Didaktički putokazi, 40
Rad predstavlja teorijski prikaz navedene
knjige
Motiv ljubavi u pripovijetkama Alije Nametka
Alica Arnaut, profesor
Didaktički putokazi, Pedagoški zavod i Pedagoški fakultet u Zenici, br. 38,
2006, str. 2 – 6, ISSN 1512-5998, UDK 37
Alija Nametak pojavio se na literarnoj sceni 1930. godine. Na njemu
svojstven način nastavio je tradiciju koja je započela sa prirodnoromantičarskim bosanskim piscima sa početka XX stoljeća. Ljubavne
motive varirao je na različite načine, od čiste lirske ljubavi preko bolesne
želje za ljubavlju, pa sve do baladesknog kraja jedne ljubavne priče. Neki
likovi uspjeli su pronaći pravu ljubav i sačuvati je, dok su drugi, ne znajući
cijeniti ono što imaju, završili tragično.
Religiozne teme i motivi u poeziji Silvija Strahimira Kranjčevića
Alica Arnaut, profesor
Didaktički putokazi, Pedagoški zavod i Pedagoški fakultet u Zenici, br. 40,
2006, str. 73 – 76, ISSN 1512-5998, UDK 37
Pjesnički put Silvija Strahimira Kranjčevića bio je određen socijalnim
prilikama, rodnim krajem i studijem teologije koji je započeo, ali ne i
dovršio. Oslobodivši se rano uzora krenuo je stazom kojom ga je vodila
sopstvena misao. Budući da su religiozne teme i motivi uvijek predstavljele
izazov za sve umjetnike – prozaiste, pjesnike, slikare, muzičare, ne čudi
što su u određenom periodu postale i metom interesovanja ovog
nadarenog pjesnika. Iako religiozan, Kranjčević nije odobravao dogme
hrišćanstva koje je u tom vremenu postalo sopstvena suprotnost.Vječno
pitanje čovjekove egzistencije na Zemlji i traženje smisla njegovog
205
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
postojanja našlo je svakako svoje mjesto i u Kranjčevićevim pjesmama.
21.
Naslov rada
Autor
Zbornik
Uzročno-posljedične kopulativne rečenice
Alica Arnaut, profesor
Zbornik radova, Pedagoški fakultet u Zenici, br. IV, 2006, str. 237 – 277,
ISSN 1512-9195
Uzročno-posljedične
kopulativne rečenice deklariraju se kao vrsta
koordiniranih rečenica. Iako je uzročno-posljedični odnos po svojoj prirodi
zavisan odnos, kopulativne rečenice su samo jedan od načina njegovog
izražavanja, pored subordiniranih rečenica i adverbijalnih odredbi. Sama
priroda uzročno-posljedičnog odnosa nije u svim primjerima istovjetna.
Tako je u nekim primjerima ovaj odnos manje, a u drugima više
transparentan, dok se u manjem broju primjera bilježi i upotreba leksičkih
konektora koji ekspliciraju uzročno-posljedični odnos. Najbitnija
karakteristika uzročno-posljedičnih kopulativnih rečenica je njihova
dvodijelna strukturiranost. Ima više podjela ovih rečenica, s obzirom na
različite kriterije – prisustvo/odsustvo veznika, subjekte, predikate i
transparentnost uzročno-posljedičnog odnosa. Primarno se izdvajaju
eksplicitne i implicitne uzročno-posljedične kopulativne rečenice. Među
eksplicitnima izdvajaju se one sa veznicima i, pa, te i a, dok se među
implicitnima izdvajaju tipizirane i netipizirane, te uzročne, posljedične i
kombinirane. U korpusu su zabilježeni i primjeri parceliranih
uzročnoposljedičnih kopulativnih rečenica koje podrazumijevaju realizaciju jedne
uzročno-posljedične kopulativne rečenice u više tekstovnih jedinica. Takve
rečenice su zaista malobrojne i obilježje su stila nekog autora.
Rezime
3.4. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekt broj 1.
Naslov projekta :
Projektni tim :
Institucije zadužene za rad na projektu :
Vrijeme rada na projektu :
Kratki sadržaj projekta :
Reforma devetogodišnjeg obrazovanja (za 3.
i 4. razred)
mr.sc. Memnuna Hasanica (koordinator
Projekta, članovi Projektnog tima: Maglajlija
Zlata i Aldina Herić)
Federalno ministarstvo obrazovanja i nauke
2006. godina
Cilj je provođenje reforme devetogodišnjeg
osnovnoškolskog obrazovanja u Federaciji
Bosne i Hercegovine, uvođenje učenja dva
strana jezika u osnovnim školama na teritoriji
Fedracije Bosne i Hercegovine.
Projekt broj 2.
Naslov
projekta
Projektni tim
Institucija
zadužena
Development of a master’s degree study in comparative religious studies
Amel Alić, Nedžad Grabus, Amra Pandžo-Đurić, Sead Fetahagić, Entoni
Šeperić, Vuk Miljanović,
Zilka Spahić-Šiljak
Cooperation between Arizona State University and University of Sarajevo
za Center for Interdisciplinary Postgraduate Studies (CIPS).
206
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
rad na projektu
Vrijeme rada
Summer semester 2006. (07.01.-30.04.2006)
na projektu
Kratki sadržaj In cooperation of Center for Interdisciplinary Postgraduate Studies (CIPS),
projekta
University of Sarajevo, and Department of Religious Studies and REESC,
Arizona State University, from 07.01.2006. to 28.04.2006., seven scholars
from Bosnia and Herzegovina have spent spring semester at Arizona State
University.
As a main purpose of this study program, they have completed an intensive
semester of advanced study at Arizona State University in the field of
Religious Studies under terms of a grant from the U.S. Department of State
Bureau of Educational and Cultural Affairs. Seven young scholars: Amel
Alic, Nedzad Grabus, Amra Pandzo-Dzuric, Vuk Miljanovic, Entoni Seperic,
and Zilka Siljak, have prepared professional academic syllabi for
incorporation in the new M.A. program in Comparative Religious Studies at
the Center for Interdisciplinary Postgraduate Studies, University of
Sarajevo. The aim of this further Master of Arts in Religious Studies at
University of Sarajevo is to emphasize the comparative study of religions,
contributing to the understanding of the phenomena of religion across a
spectrum of cultural contexts and historical periods. The program
emphasizes the comparative study of western religious traditions while
providing opportunities to explore aspects a variety of world religions.
Comparative themes and issues are central to the curriculum. These
include: religion traditions; religion and education; religion and psychology;
religion and gender; religion, politics and democratization; religion and
modernity; comparative mysticism, etc. Although students often
concentrate upon a single religious tradition for their thesis work, the
program seeks to provide a broadly comparative understanding of
religions, not simply a specialist's training in a single tradition.
Reflecting the different interests and areas of expertise of the faculty, the
curriculum incorporates a variety of disciplinary approaches to the subject,
including the cultural, historical, literary, sociological, and theological.
Projekt broj 3.
Naslov
projekta
Projektni tim
XIII World Congress of Comparative Education Societies – Living
together, education and Intercultural Dialogue
Living
together:
Education
and
intercultural
dialogue
There will be 12 thematic groups, under four main organising themes.
In Section C: Social And Educational Relationships within and Between
Societies, Theme 7: Religion, Ethnicity, Secularism and Spirituality,
International convenor will be Jing Lin, Regional convenor Camel Borg, and
Local convenor Amel Alić.
Institucija
zadužena za
rad na projektu
Dostupno
Vrijeme rada
na projektu
Kratki sadržaj
projekta
XIII World Congress of Comparative Education Societies
http://www.wcces2007.ba/eng/thematic.html
November 2006. – September 2007.
World Congress
207
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
World Council members normally meet every three years for a World
Congress in which scholars, researchers and administrators interact with
counterparts from around the globe on international issues concerning
education.
Upcoming Congress
The XIII World Congress will be held in Sarajevo, Bosnia & Herzegovina, 37 September 2007 with the theme "Living Together: Education and
Intercultural Dialogue".
The theme for the thematic group of Religion, Ethnicity, Secularism and
Spirituality is to discuss how different religions/cultures/ethnic groups and
the whole society can co-exist and learn from each other, and how
education can help us build bridges of understanding and revive
cultural/religious/spiritual traditions and wisdoms that enlighten us about
our common roots and interconnectivity.
Projekt broj 4.
Naslov
projekta
Programski
odbor
Edukacija i psihosocijalni rad – interkulturalno susretanje
Dr. Adila Pašalić-Kreso
Dr. Mujo Slatina
Dr. Mirjana Mavrak
Mr. Amel Alić
Mr. Haris Cerić
Institucija
XIII World Congress of Comparative Education Societies
zadužena za Filozofski fakultet u Sarajevu
rad na projektu Multidisciplinarno društvo za unaprijeđenje mentalnog zdravlja
Vrijeme rada
Novembar 2006. – 18. januar 2007.
na projektu
Kratki sadržaj Konferencija
«EDUKACIJA
I
PSIHOSOCIJALNI
RAD
–
projekta
INTERKULTURALNO SUSRETANJE» predstavlja okupljanje stručnjaka
pomagačkih profesija radi razmjene informacija o dosadašnjim
postignućima na polju i interkulturalnog odgoja kroz dvije dimenzije
pomagačkog rada: edukativnu i psihosocijalnu.
Ciljevi konferencije su:
1. Omogućiti najnovije spoznaje o projektima i studijama koji se
bave interkulturalnim susretanjima u obrazovnom sistemu, sistemu
socijalne zaštite, u prostoru umjetnosti i scenskog izraza, te u
oblasti psiho-socijalnog rada.
2. Razmotriti mogućnost daljeg jačanja ideja Kongresa kroz
individualne i zajedničke nastupe različitih profesionalnih
skupina na predstojećem 13. kongresu pedagoga komparativista
koji će se održati u Sarajevu, 3-7. septembra 2007.
3. Razmijeniti iskustva o dosadašnjim naporima da se djeluje u
skladu sa potrebom «živjeti zajedno» i «učestvovati u dijalogu».
4. Ojačati mrežu profesionalne podrške i razumijevanja u BiH.
Projekt broj 5.
208
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naslov
projekta
Projektni tim
Liderstvo i razvojni omladinski rad u zajednici
Doc.dr. Damir Kukić
Mr. Amel Alić
Mr. Mia Sidran
Višnja Pavlović
Institucija
zadužena za
rad na projektu
Vrijeme rada
na projektu
Kratki sadržaj
projekta
School of Education and Communication, Jonkoping University,
Pedagoški fakultet, Univerzitet u Zenici
Novembar 2006. Opšte informacije
Ciljevi
Studenti/kinje će steći osnovna znanja,
veštine i stavove o liderstvu i omladinskom
radu u zajednici.
Studenti/kinje će istražiti ulogu omladinskog
rada u zajednici u kontekstu pomirenja i
transformacije konflikata.
Studenti/kinje će imati prilike za lični i
društveni razvoj, te razvoj reflektivnog,
analitičnog i profesionalnog odnosa prema
poslu.
Studenti/kinje će razviti rad sa mladim ljudima
i imaće prilike da budu aktivni u razvijanju
njihovih zajednica i da doprinesu razvoju
struktura i politika omladinskog rada u
zajednici.
Sadržaj
• Uvod u omladinski rad u zajednici i lični
razvoj
Period adolescencije
Rad sa pojedincima/kama
Rad sa grupama
Rad na konfliktima i prihvatanju razlika
Menadžment u omladinskom radu
zajednici
• Praktičan rad
•
•
•
•
•
Angažiran
temama
u
na Modul 2: Period adolescencije
•
Kretanje prema zrelosti
Modul 3: Rad sa pojedincima/kama
•
Istraživanje sistema vrednosti i verovanja, i kako oni
mogu da utiču na rad sa pojedincima/kama
209
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
3.5.ORGANIZACIJA KONFERENCIJA, SEMINARA I JAVNIH PREDAVANJA (KSJP)
KSJP_1
Naslov
aktivnosti
Certifikacija profesora za predmet „Demokratija
predavanje za modul „Demokratija i ljudska prava“
i
Nosilac
CIVITAS – Sarajevo,
predavanja
demokratija“realizovao doc.dr. Damir Kukić
modul
za
ljudska
prava“;
„Mediji
i
Kratki rezime Rad je dostavljen organizatorima, a predstavlja predavanja koja su održana
sadržaja
u dva ciklusa tokom januara 2006. godine za dvije grupe srednjoškolskih
aktivnosti
profesora za predmet „Demokratija i ljudska prava“.
Rad obuhvata značaj modernih masovnih medija i njihov uticaj na
recipijente, posebno na mladu populaciju. Uticaj medija se ogleda, prije
svega, kroz formiranje političko-kulturološkog ambijenta, određenih
struktura vrijednosti i stereotipa.
KSJP_2
Naslov
aktivnosti
Certifikacija profesora za predmet „Demokratija
predavanje za modul „Demokratija i ljudska prava“
i
Nosilac
CIVITAS – Sarajevo,
predavanja
demokratija“realizovao doc.dr. Damir Kukić
modul
za
ljudska
prava“;
„Mediji
i
Kratki rezime Rad je dostavljen organizatorima, a predstavlja predavanja koja su održana
sadržaja
u dva ciklusa tokom jula i avgusta 2006. godine za dvije grupe
aktivnosti
srednjoškolskih profesora za predmet „Demokratija i ljudska prava“.
Rad obuhvata značaj modernih masovnih medija i njihov uticaj na
recipijente, posebno na mladu populaciju. Uticaj medija se ogleda, prije
svega, kroz formiranje političko-kulturološkog ambijenta, određenih
struktura vrijednosti i stereotipa.
KSJP_3
Naslov
aktivnosti
Nosilac
Predavanje za predmet „Etika novinarstva“
Media plan Sarajevo, predavanja za predmet „Etika novinarstva“realizovao
doc.dr. Damir Kukić
Kratki rezime U okviru ukupno 24 sata predavanja (tokom mjeseca februara) bilo je
sadržaja
govora o problemima etike u savremenom novinarstvu. Korišteni su
aktivnosti
aktuelni primjeri iz domaćih i stranih medija. Na osnovu tih primjera
obrazlagani su etički novinarski principi, posebno oni koji su istaknuti u
bosanskohercegovačkim novinarskim kodeksima (i za štampu i za
uređivanje radijskog i televizijskog programa).
Uz teoretske postavke, te praktične vježbe i analize tekstova, poseban dio
predavanja bio je posvećen pitanjima odgovornosti i slobode
izražavanja/medija, naročito s aspekta aktuelnih događanja – objavljivanja
karikatura s likom poslanika Muhameda.
KSJP_4
Naslov
Dječija prava,
210
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
seminara
Organizator
Mjesto
vrijeme
održavanja
seminara
Nosilac
Modul: Obrazovanje za mir
Konzorcij pet Italijanskih NGO:
CISP, CESVI, COSV, INTERSOS i MOVIMONDO
i Foča 04.-06. decembra 2006.godine, u konferencijskoj sali Hotela
„Zelengora“
Mr. Amel Alić, trener
Mr. Haris Cerić, asistent
Kratki rezime Under the supervision of the Programme staff and External Consultant,
the trainer will perform the following functions:
sadržaja
aktivnosti
1. Ensured the delivery of the training courses with a duration of 3
days for about 35
beneficiaries among teachers, school
directors and parents representatives of the schools involved in
the Programme on following themes:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Conflict (external and external, effect of conflict,
minimization of conflict)
Inclusion and exclusion
Communication and peace making (listening, attentiveness,
summarizing, care, open questions, real communication
and miscommunication)
Our attitudes, values and behaviors, perceptions, bias,
empathy and emotions
Problem solving/Conflict resolution (types of problems,
theories about solving problems, alternatives methods,
assumptions about solution, cooperation..)
Types of solution (win-lose solution, win-win solution loselose solution)
Negotiation, mediation an reconciliation and Non-violence
Human rights (special human rights- children, refugees,
displaced people, women, disabled persons, minority
groups, be it linguistic, ethnic, religious and others)
The United Nations Convention on the Rights of child and
the protection of children from violence
Causes of violence against children
Who perpetrates the violence against children?
The types of violence children face (family, collective and
structural violence)
The impact of violence on children (violence and child
development, sexual, emotional and physical violence)
2. Preparation of necessary workshop material including Producing,
distribution and amending the necessary bi-lingual material to
support the execution of Workshops
3. Evaluating and reporting after the workshops are completed
4. Acting as a part of the team
5. Perform other tasks which will be assigned by the supervisors
KSJP_5
Naslov rada
Radionica
211
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Nosilac
Tolerancija i religijski principi / Nenasilno rješavanje konflikata
Centar za obrazovanje Međunarodnog foruma Bosna
Voditelji radionica: Doc.dr. Mirjana Mavrak, mr. Haris Cerić, mr. Amel Alić.
Mjesto
i Stolac 31. jula 2006. godine;
Višegrad 18. novembra 2006. godine;
vrijeme
održavanja
seminara
Dostupno
http://www.ifbosna.org.ba/
Centar za obrazovanje Međunarodnog foruma Bosna, Centar za
Kratki rezime
obrazovanje, nastavio je i tokom 2006. godine sa serijom radionica na
sadržaja
temu „Tolerancija i religijski principi“. U međuvremenu, pokrenuta je i
aktivnosti
nova radionica „Nenasilno rješavanje konflikata“.
Ove radionice su dio dugoročnog projekta dekonstruiranja i razumijevanja
političke i kulturne realnosti.
4.PLAN RADA ZA 2007. GODINU
Plan rada Katedre za za opšte programske osnove u 2007. godini
Uz individulni naučno-istraživački rad tokom 2007. godine Katedra za opšte programske
osnove planira uraditi sljedeće:
-
-
inicirati i koordinirati samostalni naučno-istraživački rad,
u skladu sa Procedurom za prijavu i odbranu magistarskog rada i Procedurom za
prijavu i odbranu doktorske disertacije pokretati ovaj vid naučnog rada (zavisno od
obima zahtjeva kandidata),
u skladu sa Procedurom za izbor i napredovanje u nastavno-naučna zvanja, pokretati
ovu aktivnost,
vrednovati rezultate rada nastavnog i naučnoistraživačkog osoblja,
raditi na obogaćivanju nastave novim oblicima i sadržajima,
koordinirati sadržaj nastave između srodnih predmeta,
predlagati teme za diplomske, magistarske i doktorske radove.
PLAN RADA PEDAGOŠKOG FAKULTETA
Objavljivanje u časopisima i zbornicima
Planirano je da se nastavi saradnja sa časopisima „Zeničke sveske“ i „Didaktički putokazi“, te
Univerzitetima u Sarajevi i Tuzli, što znači objavljivanje novih desetak radova u časopisima i
zbornicima. Također će se nastaviti saradnja s Islamskim pedagoškim fakultetom
(organizacija naučnog seminara/konferencije i izdavanje zbornika radova). Planirano je i
štampanje Zbornika radova Pedagoškog fakulteta u Zenici.
Kreiranje i realizacija projekata
Pedagoški fakultet u Zenici će u 2007. godini nastojati konkurisati i realizovati ove naučno-istraživačke projekte :
a) Struktura i orijentacija vrijednosnog sistema mladih u ZE-DO kantonu;
212
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
b) Projekat obrazovanje mladih za rad u zajednici;
c) Joint European Projects (TEMPUS) – projekat koji pripada takozvanim
Curriculum Development Projects;
d) Projekat Obuka na daljinu.
a) Projekat „Struktura i orijentacija vrijednosnog sistema mladih u ZE-DO
projekat kojeg je Pedagoški fakultet predložio prijavljujući se na Natječaj
ministarstva za obrazovanje, nauku, kulturu i sport i prošle godine. Obzirom
godini Ministarstvo nije završilo proceduru pomenutog natječaja Fakultet
konkurisati s ovim projektom i realizovati ga tokom 2007. godine.
kantonu“ je
Kantonalnog
da u prošloj
će nastojati
Projekat je koncentrisan na razmatranje strukture, elemenata i vrednosne orijentacije
današnjeg, odnosno aktuelnog sistema socijalizacije u Bosni i Hercegovini. Ovo pitanje je
veoma zanimljivo, u prvom redu, zato što je bosanskohercegovačko društvo, u posljednjih
petnaestak godina, doživjelo bitne promjene u odnosu na situaciju kakva je bila
karakteristična za ovo društvo u sastavu bivše SFRJ.
Promjene koje su nastale u BiH direktno su uslovljene cjelokupnim tranzicijskim procesima
koji su zahvatili čitavu istočnu i jugoistočnu Evropu nakon rušenja Berlinskog zida, a
specifičnost bosanskohercegovačkog društva je povezana i sa činjenicom da je izvršena
agresija na BiH s brojnim katastrofalnim posljedicama. U takvoj situaciji postavlja se pitanje
kakav je novi sistem vrijednosti uspostavljen (i kakav se uspostavlja) u BiH, s kakvim
implikacijama u budućnosti, te kako se taj sistem vrijednosti manifestuje u procesu ukupne
socijalizacije građana u BiH, ali posebno mladih ljudi.
Osnovni zadatak ovog projekta je istraživanje strukture vrijednosnog sistema mladih ljudi u
BiH, odnosno na području Zeničko-dobojskog kantona, koji je uspostavljen u protekloj
deceniji; koje su njegove karakteristike, kako se manifestuju i kakve su posljedice upotrebe i
identifikacije s tim sistemom. Isto tako projekat će obuhvatiti i analizu načina i stepena
zastupljenosti tog sistema vrijednosti u procesu socijalizacije građana, te posebno mladih
ljudi u BiH. Ovi istraživački zadaci povezani su s istraživanjem stavova javnosti o
vrijednostima koje ta javnost preferira/omalovažava, kao i s istraživanjem sadržaja medija
(masovnih medija, stripova, knjiga) s aspekta (ne)zastupljenosti određenih vrijednosti.
b) Projekat obrazovanje mladih za rad u zajednici bi se realizovao u saradnji sa School of
Education and Communication of the University of Jonkoping i organizacijom Forym Syd
Balkans Programme. Prve aktivnosti u okviru ovog programa su već realizovane i
predstavnici Pedagoškog fakulteta su učestvovali u izvođenju nastave u okviru programa
edukacije mladih za rad u zajednici za Level A.
Projekat bi se trebao realizovati u nekoliko faza. Početna faza je već završena i ona
podrazumijeva uključivanje nastavnika Pedagoškog fakulteta u edukacijski program i
upoznavanje sa sadržajima i ciljevima kurseva za nivoe A i B (prema programu partnera iz
Švedske, odnosno Univerziteta iz Jonkopinga. Druga faza podrazumijeva realizaciju nastave
u okviru programa za Level B (već upisani studenti) koji se, također, realizuje prema
programu Univerziteta iz Jonkopinga.
U trećoj fazi projekta će se kreirati novi curriculum prema kojem bi se u listu izbornih
predmeta uvrstio i predmet kompatibilan cjelokupnom programu. Ta faza bi se završila do
kraja akademske 2006/07. godine kako bi se taj predmet uvrstio u novi curriculum već u
akademskoj 2007/08. godini što znači da bi se konačna realizacija ove faze završila u 2008.
godini. Od procjene ove faze projekta zavisila bi daljnja realizacija projekta koja bi
213
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
podrazumijevala dva oblika saradnje. Jedan je pokretanje dodiplomskog studija uz obuku
domaćih nastavnika i njihovu certifikaciju, kao i certifikaciju čitavog programa, od strane
Univerziteta iz Jonkopinga. Drugi oblik saradnje je izložen pod c.
c) Ovaj projekat bi se modelirao tokom perioda septembar-decembar 2007. godine i on
predviđa saradnju i sufinansiranje te saradnje različitih univerziteta na području Evrope u
periodu od dvije do tri godine. Njegova suština bi se zasnivala na kriterijima i standardima za
Curriculum Development Projects – to su projekti fokusirani na sadržaje i metode
učenja/predavanja na visokoškolskim institucijama u zemljama partnerima (zemljama u
kojima su locirani univerziteti s kojima se želi sarađivati).
Tim za izradu ovog projekta će početi s radom u septembru, a njegov cilj je izrada aplikacije
za iduću akademsku godinu i takmičenje za grant TEMPUS-a u 2008. godini. Projekat bi
obuhvatio tri grupacije u okviru dodiplomskog studija : nastavno osoblje, studente, tijela na
fakultetu odgovorna za uspostavu i realizaciju novog curriculuma.
Ciljevi projekta jesu uspostava i razvoj novog curriculuma i kursnih cjelina (predmeta,
odsjeka), ili transformacija postojećih curriculuma u skladu s modernim principima i
sadržajima Bolonjske deklaracije. Ovo podrazumijeva i izradu modula za dodiplomski studij,
eventualno uvođenje novog stepenovanja i imenovanja diploma, kao i uvođenje novih
metoda u procesu učenja i novih tehničkih i sadržajnih komponenti potrebnih za unapređenje
nastavnog procesa.
d) Projekat Obuka na daljinu je rezultat saradnje Pedagoškog fakulteta i Facolta di Scienze
della Formazione Universita di Bologna. Ova saradnja je započela razmjenom mišljenja o
formiranju Dokumentacionih centara u Federaciji BiH čiji je cilj pomoć osobama s
invaliditetom i svima onima čije su aktivnosti vezane za osobe s invaliditetom. Ovi centri
trebaju biti mjesta na kojima nastavnici i studenti mogu dobiti potrebne informacije o inkluziji i
različitim metodama rada.
Početak projekta bi bio u septembru 2007. godine, odnosno na početku akademske 2007/08.
godine. Partner iz Italije je, u saradnji sa svojim centrima koji već postoje u BiH, pripremio
materijal čiji će sadržaj poslužiti kao osnova za realizaciju projekta. Cilj projekta je
obrazovanje domaćih nastavnika za rad s osobama s invaliditetom, kao i daljnje
usavršavanje studenata (izrada diplomskih radova), asistenata i viših asistenata (izrada
magistarskih i doktorskih radova) i docenata i profesora (razmjena iskustava, praktična
obuka, izrada novih curriculuma).
Projekat insistira na individualiziranim studijskim programima koji su u stanju da odgovore na
potrebe pojedinca. Obuka na daljinu podrazumijeva izradu multimedijalnih materijala koji su
osmišljeni za individualni rad ili za rad u manjim grupama. Projekat treba da ostvari nekoliko
elemenata od kojih su najbitniji fleksibilnost (prevazilaženje organizacijskih i vremenskih
prepreka), integracija teorijskih i praktičnih aspekata, te osmišljavanje jednog novog načina
studiranja čiji će sadržaji biti izabrani na osnovu potreba, interesa i karakteristika osoba koje
se obučavaju.
Pedagoški fakultet će i u 2007. godini nastaviti stručnu i naučno-istraživačku saradnju s
drugim sličnim fakultetima u Bosni i Hercegovini, ali i u Hrvatskoj i Srbiji i Crnoj Gori. Ovo se
posebno odnosi na aktivnosti koje su usmjerene prema organizaciji stručnih skupova i
objavljivanju naučno-istraživačkih radova. Fakultet će nastaviti i saradnju s ustanovama i
institucijama koje objavljuju naučno-istraživačke radove iz oblasti pedagogije i obrazovanja, u
BiH i inostranstvu, a nastojaće unaprijediti saradnju i s CIVITAS-om u pogledu
međunarodnog projekta certifikacije i obrazovanja nastavnika za područje demokratije i
214
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
ljudskih prava. Pedagoški fakultet će u 2007. godini pružiti podršku nastavnom osoblju kada
je u pitanju realizacija individualnih naučno-istraživačkih projekata.
Pedagoški fakultet će nastojati da u 2007. godini pokrene postdiplomski magistarski studij
„Upravljanje, razvoj i evaluacija u obrazovanju“ namijenjen stručnjacima u oblasti
menadžmenta u obrazovnim institucijama i ustanovama. Smatrajući da je ovo veoma bitan
sektor za kreiranje razvojne strategije u obrazovanju, pokretanje ovakvog postdiplomskog
studija bi opravdalo potrebe koje savremeni trendovi postavljaju pred obrazovni sistem u
Bosni i Hercegovini.
ORGANIZACIJA KONFERENCIJA, SEMINARA I JAVNIH PREDAVANJA
Pedagoški fakultet Univerziteta u Zenici će nastojati održati jednu zajedničku konferenciju na
kojoj bi učestvovali predstavnici svih pedagoških fakulteta i akademija u BiH s ciljem
razmjene iskustava, uspostave saradnje, usklađivanje nastavnih planiva i programa,
odnosno kvalitete i ECTS sistema. Ova konferencija bi imala međunarodni karakter i na njoj
bi učestvovali stručnjaci iz Slovenije, Srbije, Hrvatske i Crne Gore.
Pedagoški fakultet planira organizovati javna predavanja iz oblasti medijske kulture (Uticaj
medija) i kulturalnih studija (Poimanje interkulturalnosti).
U saradnji s Univerzitetom iz Jonkopinga (Švedska) i organizacijom Syda Forum Pedagoški
fakultet će nastojati realizovati predavanja za nivo B (level B) programa edukacije za
rješavanje konflikta. Predstavnici Pedagoškog fakulteta će učestvovati i u realizaciji
Nastavnog plana i programa za nivo A programa za edukaciju za rješavanje konflikta.
215
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10.4. ZDRAVSTVENI FAKULTET
- GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA
2006.GODINU-
216
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Zdravstveni fakultet Univerziteta u Zenici započeo je sa radom u 2005/06. akademskoj godini
tako da je efektivni početak rada septembar 2005.godine. Studij se za sada odvija samo na
prvoj i drugoj godini pa inoviranim nastavnim planovima i programima, sa implementiranim
ECTS sistemom te ostalim elementima iz Bolonjskog procesa. Iz ovih razloga najveći broj
aktivnosti i podaci koji se daju za ovu organizacijsku jednicu Univerziteta u Zenici su
redukovani i ne daju pravu sliku za ocjenu rada jedne viskoškolske institucije (npr. podaci o
diplomantima, magistrantima, projekti, radovi na konferencijama i časopisima i dr.)
1. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
Tabela 1.
PRINCIPLES OF TREATMENTS OF HYPERTENSION IN POST TRANSPLANTATION
Naslov rada:
KYDNEY
Paper Title :
Autori/
J. Karamehić, F.Gavrankapetanović, B. Heljić, Institute of clinical
Authors :
immunology, UKC – Sarajevo, Bosnia and Herzegovina
M. Lorber – The Yale University School of Medicine – New Haven Organ
Transplant Center - USA
Kongres
FIRST INTERNATIONAL SYMPOSIUM ON HYPERTENSION
/Congress :
ZAGREB, Osijek
August 25-27, 2006
PERIODICUM BIOLOGORUM; pages 36
Podaci o
zborniku
ISSN 0031-5362
/
Proceedings
Data
Rezime /
Hypertension (HTN) occurs commonly after renal transplantation.
Summary
Cyclosporin ( CsA ) and Tacrolimus ( Tcl.) are calcineurin inhibitor
immunosuppressive agents commonly used in transplantation and in the
treatment of certain immune mediated diseases.
Key Words:
Principles, treatments, hypertension, transplantation kydney
2.
Naslov rada:
RECOGNITION OF VIBRATION MODE SHAPES USING 3D COMPUTER
VISUALISATION
Paper Title :
Autori/
Mr Samir Lemeš, University of Zenica, B&H
Authors :
Dr Nermina Zaimović-Uzunović, University of Zenica, B&H
INTERNATIONAL WORKSHOP & PROJECT FESTIVAL,
Kongres
COMPUTER VISION, COMPUTER GRAPHICS, NEW MEDIA
/Congress :
"EAST-WEST VISON 2006"
GRAZ, Austria,
September 12th-13th 2006.
Precedings of "EAST-WEST VISON 2006"; pages 183-188, F. Leberl, A.
Podaci o
Ferko (Eds.),
zborniku
/
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
One of the major problems in experimental vibration analysis is to determine
location of transducers. It is important to place the transducers on locations
with largest vibration amplitude and to avoid locations with zero-movement
217
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
(nodal lines). These locations are best seen from vibration mode shapes.
Finite element analysis (FEA) provides numerical values for natural
frequencies, which are sorted by size and not by mode shapes. Computer
visualization can be used to recognize mode shapes and to perform proper
classification of FEA results.
Key Words:
Finite Element Analysis, Mode shapes, Computer Visualisation.
3.
Naslov rada:
FACTORS CONTRIBUTING TO THE DEVELOPMENT OF DEPRESSIVE SHIFTS IN
Paper Title :
EPILEPTIC PATIENTS
Autori/
Dr Salem Alajbegović, University of Zenica, B&H
Authors :
Dr E.S. Mehmedika, Dr A. Alajbegović, Dr N. Lončarević, Dr A.Kučukalić,
University of Sarajevo, B&H
Kongres
ABSTRACTS OF THE 10THICONGRESS OH THE EUROPEAN
/Congress :
FEDERATIONN OF NEUROLOGICAL SOCIETIES
GLASGOW, UK
September 2nd-5th 2006.
Podaci o
European Journal of Neurology
zborniku
The official journal of the European Federation of Neurological Societis
/
page 122
Proceedings
Data
ISSN 1471-0552
Introduction: Epilepsies as souch can affect behaviour, mood, cognitive
functions and lead to a number of psychiatric disorders. Depressive
disorders are the most common psychiatric disorders in epileptic patients.
According to Kanner, depressions are up to five times more frequent than in
the general population, while the suicidal risk is ten times higher than in the
general population.
Materials and methods: We prospectively evaluated 50 randomly chosen
Rezime /
epileptic patients at the Epileptic Outpatient Department. All patients were
Summary
tested using uniform general questionnaires, MMSE (Mini Mental State
Examination Scale) and Back Depression Inventory test.
Results: Males comprised 60% of our patients; 64% patients were between
18 and 30 years. Almost 2/3 patients finished high school, but 68% were
unemployed. 23 males and only 7 females were married. 30% of patients
expressed symptoms of mild to moderate depression, predominantly
females (p<0,05). The highest number of patients had primary or secondary
generalized seizures, and partial complex seizures.
Conclusions: Depressive disorders in epileptic patients are significantly
more frequent in younger, single, unemployed females with partial complex
seizures with or without generalization.
4.
Naslov rada: CT FINDINGS IN PATIENTS WITH SIMPTOMATIC EPILEPTIC SEIZURES DURING AND
Paper Title :
AFTER CEREBROVASCULAR INSULT
Autori/
Dr Salem Alajbegović, University of Zenica, B&H
Authors :
Dr A. Alajbegović, Dr E.S. Mehmedika, University of Sarajevo, B&H
SECOND [email protected] SMPOSIUM
Kongres
„Morphology in science and practice“ with international participation
/Congress :
SARAJEVO, [email protected],
September 27th-09th 2006.
218
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Book of abstracts
Background: Epileptic manifestations related to cerebrovascular insult (CVI)
can occour at an early stage or later. Pathophysiological processes
occourring at early stage are related to molecular changes that develop
primarily
during
ischemia
and
secondarily
in
haemorrhage.
Pathophysiological process responsible for epileptic manifestation at later
stage is morphological change after CVI acting as epileptogenic focus.
Objectives: Aim of the sudy is to differentiate between CT findings in
patients with late epileptic seizures after CVI treated at the Department of
Neurology CCU Sarajevo in period of ten years and to use these CT
findings as predictor for late epileptic manifestations.
Methods and subjects: This is ten years lasting retrospective study
condicted from 01.01.1989. – 31.12.1998. In this scoped period, 7001
patients were observed with different types and subtypes of CVI at the
Department of Neurology. Late epileptic seizures occourred in III patients.
For this study we used especially designed questioner.
Results: the most frequent were partial epileptic seizures with generalisation
(38 patients), partial seizures without generalization in 27 patients,
generalized seizures in 31 patients. Statistical methods used for CT
evaluation showed that cortical brain atrophia is significant in 22 patients,
Hi2=21,2, SS=5. More frequqnt, statistically significant lesion is found in right
cerebral hemosphere compared to left cerebral hemisphere Hi2=5,8, SS=1.
In 45,3% of patients, CT verified change, was cortical-cubcortically located.
Conclusion: Based on the findings of our sudy we can conclude that
predictor for late epileptic seizures after CVI is CT change located corticalsubcortically in right cerebral hemisphere.
5.
Naslov rada:
SAMOKONTROLE GLIKEMIJE KOD DIJABETIUČARA
Paper Title :
Autori/
Dr Salem Alajbegović, University of Zenica, B&H
Authors :
Dr B. Heljić, Dr A. Alajbegović, Dr E. Suljić, Dr H. Resić, University of
Sarajevo, B&H
Kongres
4. HRVATSKI INTERNISTIČKI KONGRES,
/Congress :
S MEĐUNARODNIM SUDJELOVANJEM
OPATIJA, Hrvatska,
Oktobar 5-8 2006.
Podaci o
Zbornik radova, Liječnički vjesnik 126 (supl 4), Glasilo hrvatskog liječničkog
zborniku
zbora, Zagreb listopad 2006.
/
Proceedings
ISBN 953-6451-21-2
Data
Rezime /
Samokontrola glukoze u krvi preporučuje se osobama sa dijabetesom tipa 1
i tipa 2 radi postizanja dobre glikoregulacije i otkrića asimptomatskih
hipoglikemija. Cilja rada: utvrditi postotak naših ispitanika koji provodi
samokontrolu glikemije i utvrditi sedmični prosjek broja samokontrola
glikemije. Bolesnici i metode: U skupini od 278 bolesnika s dijabetesom
istražili smo 1999. god., putem upitnika, provođenje samokontrole glikemije
u prethodnoj godini kao i sedmični broj samokontrola, a isto istraživanje na
219
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Summary
istoj skupini ponovili smo 2004. godine.
Rezultati: Bolesnika sa dijabetesom tipa 1 bilo je 58, a 220 sa dijabetesom
tipa 2. Tokom 1999. god. u skupini sa dijabetesom tipa 1 samokontrolu
glikemije obavljalo je 44,83%, u skupini sa dijabetesom tipa 2 ovu
samokontrolu obavljalo je 12,27%, a u ukupnom uzorku 19,6% bolesnika. U
2004. god. u skupini sa dijabetesom tipa 1 samokontrolu glikemije obavljalo
je 53,45%, u skupini sa dijabetesom tipa 2 ovu samokontrolu obavljalo je
29,55%, a u ukupnom uzorku 34,53% bolesnika.
Sedmični prosječni broj samokontrola glikemije u 1999. god. u skupini sa
dijabetesom tipa 1 iznosio je 1,374 a u skupini sa dijabetesom tipa 2 bio je
0,118 što je signifikantno manje, p<0,01. U 2004. god. taj prosjek u skupini
sa dijabetesom tipa 1 bio je 2,057 a u skupini sa dijabetesom tipa 2 iznosio
je 0,527, što je značajno manje, p<0,001. Razlika u prosječnom sedmičnom
broju samokontrola glikemije između 1999. i 2004. god. u skupini sa
dijabetesom tipa 2 je signifikantna za nivo p<0,01.
Zaključak: Signifikantno veći prosječan sedmični broj samokontrola glikemije
nađen je u skupini sa dijabeesom tipa 1 u odnosu na skupinu sa dijabetesom
tipa 2 u obje ispitivane godine. U skupini sa dijabetesom tipa 2 nađen je
signifikantno veći prosječan sedmični broj samokontrola glikemije u 2004. u
odnosu na 1999. godinu.
U 2004. godini značajno je veći postotak osoba s dijabetesom tipa 2 koje su
provodile samokontrolu glikemije u odnosu na 1999. godinu. Međutim taj
postotak, kao i sedmični prosječni broj samokontrola glikemije je
nezadovoljavajući u obje skupine obzirom na značaj samokontrole glikemije
u samozbrinjavanju i boljem liječenju osoba s dijabetesom.
6.
Naslov rada:
RISK FACTORS FOR STROKE AT THE NEUROLOGY DEPARTMENT, CLINICAL
Paper Title :
CENTER, SARAJEVO
Autori/
Dr Salem Alajbegović, University of Zenica, B&H
Authors :
Dr A. Alajbegović, Dr A. Muminović, Dr E. Suljić, Dr H. Resić, University of
Sarajevo
Kongres
ABSTRACTS OF THE 10THICONGRESS OH THE EUROPEAN
/Congress :
FEDERATIONN OF NEUROLOGICAL SOCIETIES
GLASGOW, UK
September 2nd-5th 2006.
European Journal of Neurology
Podaci o
The official journal of the European Federation of Neurological Societis
zborniku
page 181
/
Proceedings
ISSN 1471-0552
Data
Diabetes Mellitus is an independent risk factor for the occurrence of
ischemic of hemorrhagic stroke, alone or associated with other risk factors
out of which the most important are macro vascular diabetic angiopathy on
brain blood vessels.
Our aim is to present a cross section of strokes in diabetic population of
Neurology Department in the 2002 with accent on relevant parameters of
Rezime /
diabetes and stroke: type of the disease and treatment in the acute phase of
the disease. Total number of patients observed in 2002 was 1584 out of
Summary
which diabetes mellitus had 6.1% (M 55.2%, F 44.8%), mean age 48.7
years, standard deviation 7.9.
11.5% patients had Diabetes Mellitus type I, type II 88.5%. 33 patients
received human insulin, while the most common oral antidiabetic was
Glibenklorid (43 patients). Ischaemic stroke was significantly more frequent
220
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
than haemorrhagic stroke (77:7%; 80.2:7.3%).
We can conclude that type II diabetics run significantly higher risk for stroke
occurrence than type I diabetics. During 2002 diabetic population was low
(6.1%).
7.
Naslov rada:
EPILEPTIC SEIZURES IN PATIENTS WITH BRAIN TUMORS
Paper Title :
Autori/
Dr Salem Alajbegović, University of Zenica, B&H
Authors :
Dr A. Alajbegović, Dr M. Hrnjica, Dr E. M. Suljić, Dr. N. Subašić, Dr. Z.
Ajanović, Dr. G. Bulić, Dr Lj. Todorović, University of Sarajevo, B&H
46 th INTERNATIONAL NEUROPSYCHIATRIC PULA CONGRESS
Kongres
/Congress :
PULA, Croatia,
June 14th-17th 2006.
Podaci o
zborniku
Neurologia Croatica, vol 55 (supl 2), Zagreb 2006
/
Proceedings
ISSN 1331-5196
Data
Central nervous system tumors occur in 1-9% of our clinical material. The
aim of this work is to make a comparative analysis of primary and secondary
brain tumors of a ten-year period at Neurology Clinic, Clinical Center
Sarajevo with gender, age, neurological symptoms and signs, relevant
diagnostics with special emphasis on epileptic seizures as the first symptom
of a neoplasm.
We evaluated 10329 patients treated at Neurology Clinic from January 1
Rezime /
1990 until December 31 1999.
Summary
There were 279 (2.7%) patients with a tumor of central nervous system
versus 231 (2.2%) patients with brain tumors (158 primary and 73
matastatic tumors). Mean age of patients with primary tumor was
52.4±25.01 years while mean age of patients with secondary tumors was
63.7±8.06 years. Our results did not show any statistical significance with
regard to gender. The most frequent symptom of primary tumors was
headache; the most common neurological sign hemiparesis significantly
more present in primary tumors. There was no significant statistical
difference with regard to vomiting, psychological disturbances, speech
impairment and cranial nerves disorder. Epileptic manifestations are not
significantly different in primary (38%) than in secondary (18%) tumors (X2 =
0.0098).
We concluded that tumors of the brain in our patients were present in 2.2%
of the total number of patients during a ten-year-period. Primary tumors
were significantly more frequent than secondary tumors and in younger
patients with significant more present headache as a sign of the intracranial
pressure. There was no significant difference with regard to epileptic
seizures.
Key Words: epileptic seizures, primary brain tumors, secondary brain
tumors
8.
Naslov rada:
MULTIPLA SKLEROZA
Paper Title :
DODACI ISHRANI
Autori/
Authors :
Dr Salem Alajbegović, University of Zenica, B&H
Dr A. Alajbegović, University of Sarajevo, B&H
221
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
DRUGI KONGRES NEUROLOGA BIH S MEĐUNARODNIM
SUDJELOVANJEM
MOSTAR BIH
Novembar 9-12 2006
ZBORNIK RADOVA, Sarajevo 2006
Cilj rada je dati presjek kroz primjenu fitoterapije, terapije hormonima,
mineralima i vitaminima kod bolesnika s multiplom sklerozom (MS), te
posebnim akcentom na simptomatski i interferirajuci ucinak ovih supstanci
kod ovih bolesnika. Hormoni koji se koriste su: androstendion,
dehyroepiandrosteron i melatonin, mogu interferirati s efektima
imunomodulirajuce i imunosupresivne terapije. Ginseng umjereno
poboljsava kognitivnu funkciju, prevenira ucestale prehlade i gripu,
interaktivno djeluje sa steroidima i stimulirajucim lijekovima, umanjenje
djelovanje imunomodulirajuce i imunosupresivne terapije. Ginkgo biloba
poboljsava kognitivnu disfunkciju u MS.
Marihuana ima antioksidantni i neuroprotektivni ucinak, djeluje na spazam i
bol. Kadulja, celer, kopriva, lovor i kamilica mogu pogorsati umor kod Msili
pojacati sedativni ucinak kod lijecenja. Brusnica je efektivna u prevenciji
infekcija urinarnog trakta.
Kofein smanjuje umor. Magnezij u lijecenju konstipacije,smanjuje efektivnost
imunomodulirajuce i imunosupresivne terapije. Vitamin A ima imunološko
djelovanje. Vitamin B 12 se preporucuje kod multiple skleroze. Vitamin C
ima antioksidantna svojstva kao i vitamin E. Za K vitamin nije poznato da
ima poseban znaćaj za multiplu sklerozu.
Key Words:Multipla skleroza, ishrana, dodaci
9.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
PATOHISTOLOŠKI NALAZ LAPAROSKOPSKE HOLECISTEKTOMIJE U
ČETVEROGODIŠNJEM PERIODU
Denjalić,A, Škiljo,H. Hodžić,E. Đogić,H. Jukić,J. Smailbegović,I.
Smailbegović,E. Prnjavorac, B.
Drugi kongres hirurga Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 2006
Zbornik radova kongresa
Maligna bolest žučne kese ili vodova javlja se kao neočekivani nalaz u
relativno malom procentu operiranih.
Ukoliko se očekuje nalaz malignog tkiva tokom operacije preferira se
klasični pristup zbog boljeg uvida u lokalno stanje trbuha.
Značaj kompletnog patološkoanatomskog i patohistološkog nalaza
makropreparata je u tome što nekad neočekivano dobijemo izveštaj o
prisustvu malignog tkiva u preparatu.
Nalaz malignog supstrata u našoj patologiji je 0,95 %, što je iznešeno i u
222
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
referentnoj literaturi.
Key Words: Holecistektomija, patohistologija
10.
Naslov rada:
CHANGES IN GASTRIC MUCOSA APHTER CHOLECYSTECTHOMY
Paper Title :
Autori/
Sejdinović,R. Prnjavorac,B. Ajanović,E. Škiljo,N. Hodžić,E. Redžepović,S.
Authors :
Smailbegović,E.
Kongres
Second Congress of Gastrenetrology of Bosnia and Herzegovina,Tuzla,
/Congress :
2006
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Zbornik radova kongresa
Conclusions: Anatomic changes after cholycistecthomy could many times
lead in serious functional repercussion. After cholecystecthomy there is no
storage for bile excretion. So, all the time bile fluid was delivered in bowel
lumen, even if there is no food in it. In that situation bile fluid has caustic
effects in bowel and gastric mucosa. During many years follow up we sow
those changes, and we prepared this analysis thereafter. Storage of bile in
gall-ladder have protective role against caustic effects in intestinal and
gastric mucosa.
Key words: Cholecystecthomy, gastritis.
11.
Naslov rada:
. IMPORTANCE OF EDOSCOPIC EXAMINATION FOR DIAGNOSTIC
Paper Title :
APPROACH OF PERNICIOUS ANEMIA
Autori/
Prnjavorac,B. Ajanović,E. Abduzaimović,D. Sejdinović,R. Hodžić,E.
Authors :
Mehić,J. Redžepović,S. Smailbegović,E.
Kongres
/Congress :
Second Congress of Gastrenetrology of Bosnia and Herzegovina, Tuzla
2006
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Zbornik radova kongresa
Rezime /
Summary
Conclusion: Pernicious anemia was very often registrated in general
population. During period of five years we performed routine systematic
examination of second degree school’s professors and we did registrated
many pernicious anemias. This group could be considered as “healthy”
population. For 68 patients with serious depletion of vitamin B12 level we
performed gastroscopy. We consider that inappropriate gastric mucosa
function could be deterioted in these people, including secretion of “intrinsic
factor” essential for vitamin B12 absorption. For 15 of them complete
patohistologic analysis were performed. Most of these analyses showed
atrophic gastritis.
Key words: Vitamin B12, gatritis, pernicious anemia.
223
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
12.
Naslov rada: UTICAJ VASKULITISA U SKLOPU OPĆEG UPALNOG SINDROMA NA
Paper Title :
FUNKCIJU BUBREGA
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Prnjavorac,B.
Prva škola dijalize Bosne i Hercegovine, Neum, 2006
Zbornik radova kongresa
Bubrezi mogu biti zahvaćeni u svakom obliku općeg vaskulitisa. Najčešće u
srednjoj životnoj dobi. Vaskulitis generaliziranog karaktera daju najčešće
reverzibilne promjene, dok su oni u sklopu klasificiranih bubrežnih bolesti
hroničnog toka. Sistemski vaskulitisi predstavljaju heterogenu skupinu
bolesti, koje mogu zahvatiti i bubrege, nekad i kao prvu manifestaciju
bolesti. Tok bolesti bubrega uglavnom je nespecifičan.
Rezime /
Summary
13.
Naslov rada: RAZLOZI ZA FORMIRANJE ZDRAVSTVENOG FAKULTETA NA UNIVERZITETEU U
Paper Title :
ZENICI
Autori/
Muminagić,S., Huseinagić,S., i Hrabač,B.
Authors :
SECOND INTERNATIONAL CONGRESS
Kongres
OF SOCIAL MEDICINE-PUBLIC HEALTH
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Neum, September 14th-16th 2006.
Materia Socio Medica; pages 167,
ISSN 1512-7680
Zdravstveni fakultet Univerziteta u Zenici je formiran sa ciljem da se bavi
organiziranjem nastavnog i naučnoistraživačkog rada kroz dodiplomski i
postdiplomski studij. Analiza trenutnog broja viših zdravstvenih tehničara i
potreba zdravstvenih ustanova, pokazuje da na području Zeničko-dobojskog
kantona nedostaje oko 400 zdravstvenih profesionalaca sa višom
medicinskom školom raznih profila. Polazeći od situacije u Europskoj Uniji,
zaključujemo da će se zdravstvo u Bosni i Hercegovini suočiti sa potrebom
za velikom transformacijom u oblasti sestrinstva. To proizvodi dodatne
potrebe za univerzitetski obrazovanim sestrinskim kadrom. Postojeće više i
visoke medicinske škole u Bosni i Hercegovini, nisu u stanju obezbjediti
dovoljan broj viših medicinskih sestara. Zato nema nikakvih dilema o potrebi
otvaranja novih visokih škola-fakulteta u oblasti sestrinstva. Pored potreba
za školovanjem sestrinskog kadra, velika je potreba i za kvalitetnim
istraživanjem u sestrinstvu
Ključne riječi: Zdravstveni fakultet, dodiplomski, postdiplomski studij
224
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
14.
Naslov rada: POLITIKA I STARTEGIJA PRIVATIZACIJE U ZDRAVSTVU FBIH. PRIVATNA PRAKSA
ILI PRIVATNO VLASNIŠTVO?
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Hrabač,B., i Huseinagić,S.
SECOND INTERNATIONAL CONGRESS
OF SOCIAL MEDICINE-PUBLIC HEALTH
Neum, September 14th-16th 2006.
Materia Socio Medica; pages 169-170,
ISSN 1512-7680
Cilj ovog rada je prikazati stručno prihvatljivu opciju za vođenje procesa
privatizacije u zdravstvu F BiH. Svrha ovog teksta je da posluži kao polazna
osnova za pokretanje šire debate i izradu detaljnog plana za privatizaciju u
zdravstvu. Pošto se radi o vrlo ozbiljnom pothvatu, ne smije se dozvoliti da
se taj proces odvija stihijski. Preporučuje se Federalnom ministarstvu
zdravstva da preuzme liderstvo u pripremi opsežnog dokumenta pod
naslovom „Politika i strategija privatizacije u zdravstvu F BiH“. Tek nakon
pripreme detaljnog koncepta privatizacije, pokrenuo bi se proces široke
javne debate, te odgovarajuća potpora Vlade i Parlamenta F BiH. Pomenuti
dokument bi nužno trebao dati odgovore na slijedeća važna pitanja, kao što
su: ciljevi privatizacije; subsektori zdravstva koji podliježu privatizaciji; načini
reguliranja tržišta davalaca usluga i tržišta zdravstvenog osiguranja; načini
plaćanja zdravstvenih usluga u javnom i privatnom sektoru; pitanja
konkurencije i solidarnosti, te jednakosti i pravičnosti u zdravstvu.
Ključne riječi: politika, strategija, privatizacija
15.
Naslov rada: POJEDINAČNO UGOVARANJE U PORODIČNOJ MEDICINI
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Huseinagić,S., i Hrabač,B.
SECOND INTERNATIONAL CONGRESS
OF SOCIAL MEDICINE-PUBLIC HEALTH
Neum, September 14th-16th 2006.
Materia Socio Medica; pages 169-170,
ISSN 1512-7680
Implementacija porodične medicine je dostigla fazu kada dalji napredak nije
moguć bez definisanja individualne odgovornosti. Zbog toga je potrebno
individualno (pojedinačno) ugovaranje sa porodičnim doktorima. Iskustva iz
ranijih pilot projekata individualnog ugovaranja i FBIH, kao i neke
225
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
profesionalne diskusije, su pokazale da bi ugovaranje trebalo uključiti
Fondove zdravstvenog osiguranja, domove zdravlja i porodične doktore.
Posebno je važno obezbjediti slične uslove za doktore u javnom i privatnom
sektoru. Ugovaranje bi trebalo biti izvedeno na dva nivoa: prvi ugovor
između Fonda zdravstvenog osiguranja i doma zdravlja, a drugi ugovor
između Doma zdravlja i pojedinačnog porodičnog doktora. Dom zdravlja ne
bi rebao imati monopolsku poziciju u aktivnostima kao što su knjihovodstvo,
nabavka potrošnog materijala, čišćenje i sl. Individualni ugovor bi trebao
definisati sljedeće: djelokrug rada tima PM, sastav tima PM, preduslove za
pristupanje ugovaranju, metodologiju monitoringa, registraciju pacijenata,
organizaciju zdravstvene zaštite iz domena porodične medicine, plaćanje.
Predlažemo da se tim porodične medicine sastoji od jednog doktora
porodične medicine, jedne medicinske sestre u ambulanti i jedne
medicinske sestre u zajednici. Aktivnosti tima porodične medicine bi rebali
pokrivati stanovništvo svih starosnih grupa na definisanom području u
okolini ambulante. U pogledu mehanizama plaćanja, ovo ugovaranje bi
trebalo preferirati kapitaciju, ali uključiti i plaćanje po usluzi i nagradna
plaćanja kao manji dio doktorovog prihoda.
Ključne riječi: porodična medicina, ugovaranje
16.
Naslov rada: COST-EFFECTIVNESS ADVANTAGES OF PRIMARY HEALTH CARE REFORM BASED
Paper Title :
ON FAMILY MEDICINE CONCEPT IN BOSNIA AND HERZEGOVINA
Autori/
Huseinagić,S., i Hrabač,B.
Authors :
Kongres
14TH EUPHA CONFERENCE
/Congress :
Montreux, Switzerland, November 16th-18th 2006.
Podaci o
European Journal of Public Health, Vol. 16, Supplement 1. 2006; pages 39,
zborniku
ISSN 1101-1262
/
Proceedings
Data
Background
Health care policy in Bosnia and Herzegovina (BIH) has anticipated primary
health care (PHC) reform based on family medicine (FM) concept within the
long-term time frame. The traditional concept of primary medical care (PMC)
will be replaced by the new concept of PHC services provision based on
FM. The switch will be made from passive health care to proactive approach
and from individual GP practice to FM team work. The FM team consists of
Rezime /
a family doctor and two nurses (including a community nurse).
Summary
Methods
Performance indicators of 17 PMC teams and 23 FM teams were analysed
retrospectively for the 4 year period (2002–2005). The following indicators
were compared for both groups: number of referrals to specialists and
laboratory, number of home visits, as well as a number of preventive
services.
Results
We have found FM teams to perform five times more preventive services,
and six times more home visits, simultaneously referring to specialist and to
laboratory less than PMC physicians. Economic evaluation has shown that
ACER (Average Cost Effectiveness Ratio) for PMC and FM approach was
2.7 and 0.93, respectively. ICER (Incremental Cost Effectiveness Ratio)
226
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
value was 0.56, referring to the conclusion that approach based on FM is
more cost-effective in comparison with the PMC. It is clearly demonstrated
that the remarkable part of cost-effectiveness was achieved by the
community nurse being an active part of the FM team.
Conclusions
The results of this study refer to the conclusion that FM concept in BIH has
been proven to obtain cost-effectiveness advantages in comparison with the
traditional services provision designated as PMC. The peculiar feature of
our reform to include a community nurse within a FM team is economically
justified.The FM concept is evaluated to have more appropriate referral
practice, as well as services provision pattern.
17.
Naslov rada: Uticaj zagađenja zraka na broj posjeta ambulanti male I predškolske djece,
Paper Title :
Autori/
Durmišević S, Durmišević-Serdarević J.
Authors :
Kongres epidemiologa i medicinskih ekologa, Neum, 01 – 03. 2006. Knjiga
Kongres
/Congress : rezimea referata, p:87-88.
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Knjiga rezimea referata, p:87-88.
Sažetak
Rezime /
Summary
Metodom prospektivne studije istraživan je uticaj kvaliteta vazduha na
učestalost/broj posjeta zdravstvenim ustanovama među dvije grupe djece
uzrasta do 6 godina. Grupu izloženih sačinjavala su djeca grada Kakanj a
grupu neizloženih, djeca stanovnici udaljenog sela Brnjic na području
opštine Kakanj. Ispitivanje je vršeno u periodu od januara do decembra
2003. godine. Praćeni su: mjesečni prosjek koncentracije ispitivanih
polutanata u vazduhu, lebdećih čestica, sumpordioksida (SO2) i azotnih
oksida (NOx) i mjesečni prosjek posjeta zdravstvenoj ustanovi. Statistička
ispitivanja su pokazala linearni porast posjeta zdravstvenoj ustanovi djece
uzrasta do 6 godina života u odnosu na lenearni porast koncentracije
sumpordioksida, lebdećih čestica i azotnih oksida u ambijentalnom vazduhu.
Ovaj statistički odnos se može izraziti sa: O < R < +1, što znači da postoji
statistička veza između ove dvije pojave.
Djeca uzrasta do 6 godina života, u 2003. godini, u gradu Kaknju su
statistički značajno češće posjećivala zdravstvenu ustanovu u odnosu na
djecu istog uzrasta u selu Brnjic, saglasno sa utvrđenim prosječnim
mjesečnim koncentracijama sumpordioksida, lebdećih čestica i azotnih
oksida u vazduhu.
Ključne riječi: zgađenje zraka, učestalost posjete zdravstvenoj ustanovi,
mala i predškolska djeca, Kakanj, Brnjic.
18.
Naslov rada:
Povezanost zagađenja zraka sa obolijevanjem adolescenata od akutnih
Paper Title :
respiratornih oboljenja
Autori/
Durmišević S, Durmišević-Serdarević J.
227
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Prvi međunarodni kongres “Ekologija, zdravlje, rad, sport”, Banja Luka, 8 –
11.6.2006.
Zbornik apstrakta, p:115 – 116. (Napomena:Zbornik radova u štampi)
Sažetak:
Uvod: Ambijent grada Zenice, sa visokim koncentracijama polutanata u
zraku, kao posljedici tehnoloških procesa proizvodnje u crnoj metalurgiji, bio
je uzrok visokog rizika obolijevanja od respiratornih oboljenja kod stanovnika
Zenice.Cilj: Cilj ovoga rada je bio da istraži korelaciju između stope
obolijevanja od akutnih nespecifičnih respiratornih oboljenja kod
adolescenata stanovnika Zenice i Zavidovića, dobi od 15 godina do
navršenih osamnaest godina života, i visine prosječne koncentracije
sumpordioksida (SO2) u ovim mjestima. Metode: Po tipu istraživanje je
predstavljalo retrospektivno-prospektivnu studiju ispitivanja među dvije
grupe omladine, izložene i neizložene riziku visokog zagađenja zraka
sumpordioksidom, u periodu od 1987. do 1999. godine. Praćeni su:
incidencija obolijevanja od akutnih nespecifičnih respiratornih oboljenja i
prosječne dnevne koncentracije sumpordioksida (SO2).Rezultati: Kod
ispitivane dobne skupine omladine od petnaest do osamnaest godina života,
statističkom obradom dobiven je stepen korelacije incidencije akutnih
nespecifičnih respiratornih oboljenja i prosječnih kvartalnih koncentracija
SO2 od + 0,499541. Postojao je linearni porast incidencije oboljenja u
odnosu na linearni porast koncentracije SO2, koji se statistički izražava sa:
O<R<+1. Zaključak: Kod ispitivane dobne skupine adolescenata postojala je
statistički značajna veza između obolijevanja od akutnih nespecifičnih
respiratornih oboljenja i prosječnih koncentracija ambijentalnog
sumpordioksida (SO2).
Ključne riječi:zgađenje zraka, akutne respiratorne bolesti, adolescenti
19.
Naslov rada: Zagađenje zraka i obolijevanje starih osoba od akutnih nespecifičnih
Paper Title :
respiratornih oboljenja.
Autori/
Durmišević S, Serdarević-Durmišević J, Agić A, Sivić S.
Authors :
Kongres
II Međunarodni kongres socijalne medicine – javnog zdravstva. Neum, 14. –
/Congress :
16. septembar 2006.
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
MSM. Sarajevo, 2006; 18 (3,supl.1): 177-178.
Glavni urednik: Prof.dr.Izet Mašić
Sažetak:
Uvod: Visoke koncentracije polutanata u zraku, kao posljedica tehnoloških
procesa proizvodnje u crnoj metalurgiji, bile su uzrok visokog rizika
obolijevanja od respiratornih oboljenja kod stanovnika Zenice.Cilj: Cilj ovoga
rada je bio da istraži korelaciju između stope obolijevanja od akutnih
228
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
nespecifičnih respiratornih oboljenja kod starih ljudi Zenice i Zavidovića,
dobi 65 godina i više i visine prosječne koncentracije sumpordioksida (SO2)
u ovim mjestima. Metode: Po tipu istraživanje je predstavljalo
retrospektivno-prospektivnu studiju ispitivanja među dvije grupe starih
osoba, izložene i neizložene riziku visokog zagađenja zraka
sumpordioksidom, u periodu od 1987. do 1999. godine. Ispitivani su
incidencija obolijevanja od akutnih nespecifičnih respiratornih oboljenja i
prosječne dnevne koncentracije sumpordioksida. Rezultati: Kod ispitivane
dobne skupine statističkom obradom dobiven je stepen korelacije između
incidencije akutnih nespecifičnih respiratornih oboljenja i prosječnih
kvartalnih koncentracija sumpordioksida od + 0,805811. Postojao je linearni
porast incidencije oboljenja u odnosu na linearni porast koncentracije
sumpordioksida, koji se statistički izražava sa 0<R<+1. Zaključak: Kod
ispitivane dobne skupine starih osoba postojala je statistički značajna veza
između obolijevanja od akutnih nespecifičnih respiratornih oboljenja i
prosječnih koncentracija ambijentalnog sumpordioksida.
Ključne riječi: zgađenje zraka, akutne respiratorne bolesti, stare osobe.
20.
Naslov rada: Acute respiratory diseases among school children in the connection to the
Paper Title :
air polution
Autori/
Durmisevic S, Durmisevic-Serdarevic J
Authors :
Kongres
10TH International Reaserch/Expert Conference “Trends in the Development
/Congress :
of machinery and Assotiated Technology” TMT 2006, Barcelona – Lloret de
Mar, Spain, 11-15 September, 2006.
Proceedings, Barcelona 2006: 1183 – 1190. (ISBN 9958-617-30-7)
Podaci o
Urednici:Dr.Sabahudin Ekinović, Dr.Joan Vivancos, Senay Yalcin
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
ABSTRACT
Introductory: The ambient air in Zenica being heavily polluted under the
influence of the dirty metallurgic technologies in this town caused the great
risk to the respiratory diseases on its citizens.The goal: The task of this
work was to investigate the possible correlation of the morbidity in nonspecific acute respiratory diseases among school children of 7 to 14 yeas of
age, with mean concentrations of sulfur dioxide (S02) in ambient air of the
two towns - Zenica and Zavidovići. Method: The retro-prospective study
was established in the two groups of school children - exposed and nonexposed to the air pollution within the period between 1987. and 1999.
There were followed the incidence of acute non-specific respiratory
diseases in the comparison to the levels of air pollution. The results:In
statistical analysis it was found that there is the positive degree of the level
of +0,727369 in the correlation between the quarterly mean concentrations
of the S02 in the ambient air and the incidence of the non-specific
respiratory diseases; there were the linear ups of the incidence of the
diseases parallel with the linear ups of the concentrations of the S02,
statistically expressed like: 0<R<+1.
Conclusions: The marked connection was found between the incidence of
acute non-specific respiratory diseases among school children and the
229
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
mean concentrations of S02 in ambient air of the two towns.
Keywords: air polution, acute respiratory diseases, school children
2.RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada:
PRINCIPLES OF TREATMENTS REJECTION IN POST
Paper Title :
TRANSPLANTATION KYDNEY
Autori/
J. Karamehić, F.Gavrankapetanović, Đ. Subašić, L. Zečević - Institute of
Authors :
clinical immunology, UKC – Sarajevo, Bosnia and Herzegovina
M. Lorber, R. Formica - The Yale University School of Medicine – New
Haven Organ Transplant Center - USA
ACTA INFORMATICA MEDICA; pages 151-153
September, 2006, vol. 14, No3
Časopis /
Journal:
ISSN 0353-8109
Rezime /
Summary
The 1990 Nobel Prize was awarded to Dr. Joseph Murray for his discovery
that renal transplantation between identical twins could reverse renal failure
in humans (1). The subsequent discovery by Schwartz and Dameshek that
6-mercaptopurine could suppress the immune response of the rabbit to
human serum albumin and to rabbit skin allografts, led sequentially to large
animal experiments, then clinical work during the 1960’s confirming concept
that human allo-transplantation could be applied to reverse renal failure.
Key Words:
drugs, immunosupression, kydney transplantation
2.
Naslov rada:
MANAGAMENT OF IMMUNOSUPRESSION POST TRANSPLANTATION
KIDNEY
Paper Title :
Autori/
J. Karamehić, F.Gavrankapetanović, Đ. Subašić, B. Heljić, Institute of
Authors :
clinical immunology, UKC – Sarajevo, Bosnia and Herzegovina
M. Lorber, R. Formica - The Yale University School of Medicine – New
Haven Organ Transplant Center - USA
MEDICINSKI GLASNIK; pages 37-42
August 2006, vol.3, No2
Časopis /
Journal:
ISSN 1840-0132
Rezime /
When histocompatibility differences exist between donor and recipient, it is
Summary
necessary to modify or suppress the immune response in order to enable
the recipient to accept a graft.Immunesuppressive therapy, in general
suppresses all immune responses,including those to bacteria,fungy and
even malignant tumor.In the 1950s vhn clinical renal transplantation
began,sublethal
total
body
irradiation
was
employed.Currently
immunosuppression is more safely induced pharmacologically.Agents used
in humans to suppress the immune response are discussed in the our
paper.
Key Words:
immunosupression medications, protocols, renal transplantation
230
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
3.
Naslov rada:
IMMUNOSUPPRESSIVE THERAPY PROTOCOLS IN KIDNEY
Paper Title :
TRANSPLANTATION IN ADULTS
Autori/
J. Karamehić, F.Gavrankapetanović, Đ. Subašić, L. Zečević, B. Heljić,
Authors :
Institute of clinical immunology, UKC – Sarajevo, Bosnia and Herzegovina
M. Lorber, R. Formica - The Yale University School of Medicine – New
Haven Organ Transplant Center - USA
BOSNIAN JOURNAL; pages 43-47
Časopis /
August 2006, Year VI, No3
Journal:
Časopis je indeksiran i nalazi se u bazi podataka na Med-line-u Entrez
Pubmed. Na časopisu nije otisnut ISSN broj
Rezime /
In practical terms, wherewer tissues are transplanted from one person to
Summary
another it is essential to suppres the immune response of the recipient, no
matther how perfect the HLA matching has been. Many different ways have
been tried for this but all those in widespread use have the disadvantage
that they are immunologicaly non specific. The consequence is that there is
sometimes a difficult balance between immunosuppressing enough to
prevent rejection, whilestill leaving the immune system functioning adequtely
to deal with infection. The goal, not yet achieved is to find a way of
generating donor specific immunosuppression that leaves the immune
machinery otherwise completely intact. The major approaches to
immunosuppression are described below.
Key Words:
immunosupression, drug, kidney transplant
4.
Naslov rada:
OPTIMISATION OF RT-PCR FOR DETECTION OF ENTEROVIRUSES
Paper Title :
Autori/
J. Karamehić, Đ. Subašić, Institute of clinical immunology, Department of
Authors :
molecular genetics, Clinical centre University of Sarajevo
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
MEDICINSKI ARHIV; pages 217-218
MED ARH 2006;(4): 209-272
ISSN 0350-199 X
Enteroviruses are members of Enterovirus genus of Picornaviridae family.
On the basis of their pathogenesis and host range, most human
enteroviruses are classified into one of three groups (Coxsackie's viruses,
echoviruses and polioviruses ). Some unclassified human enteroviruses
may cause bronchitis (type 68), acute hemorrhagic conjuctivitis (type 70),
meningitis and paralysis (types 70 and 71) and hepatitis (type 72 or
hepatitiss A virus).
Key Words:
enteroviruses, poliovirus type 1-Sabin, RT-PCR, optimization
5.
Naslov rada: SPECIFICITY OF USING NAOH / DNA EXTRACTION METHOD FOR PCR
DETECTION OF HEPATITIS B VIRUS
Paper Title :
Autori/
J. Karamehić, Đ. Subašić, Institute of clinical immunology, Department of
Authors :
molecular genetics, Clinical centre University of Sarajevo, Bosnia and
231
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Hercegovina
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
MATERIA MSM SOCIO MEDICA; pages 11-12
Bosnia & Herzegovina, 2006; No. 1. : 11 – 12.
ISSN 1512-7680
Hepatitis B virus ( HBV) is a member of Hepadnaviridae family, causes
chronic infections particularly of infants, that can often lead to development
of liver disease such as hepatocellular carcinoma. The virions contain
partially double-stranded circular DNA of about 3200 bp in length. HBV-DNA
can be integrated at one or several random sites in the host cell genome;
completely or only some sub genomic fragments. This integrated viral DNA
has been found in the majority of HCC ( human hepatocarcinoma cells ), but
virus replication and gene expression is absent in many cases. Integrated
DNA in no transformed normal cells may be expressful with final resulting of
HBsAg synthesis. Qiagen extraction procedure is successful for isolation
and detection of intergrated viral genomic DNA forms from plasma and
serum specimens. By this method, we analyzed 54-serum specimens and
11 of them were positive. But after NAOH/HCL viral DNA extraction method
applications in a cases of 8 firstly negative results obtained by Qiagen
extraction , four of them showed HBV-DNA positively. However, this
supplement method of extraction is recommended, if Qiagen extraction
procedure is not available in some cases.
Key Words:
Hepatitis B virus (HBV), PCR, NaOH/HCL extraction DNA
6.
Naslov rada:
INVESTIGATION OF YERSENIA ENTEROCOLITICA PCR DETECTION
LEVEL BY USING OF DIFFERENT GENOMIC DNA DILUTIONS
Paper Title :
Autori/
J. Karamehić, Đ. Subašić, Institute of clinical immunology, Department of
Authors :
molecular genetics, Clinical centre University of Sarajevo, Bosnia and
Hercegovina
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
ACTA INFORMATICA MEDICA; pages 13-15
March 2006, vol.14, No1
ISSN 0353-8109
Yersinia enterocolitica is a member of Yersinia genus ( gram negative
bacteria of family Enterobacteriaceae). It causes adenitis and diarrhea in
children, and arthritis, septicaemia or erythema noodosum in adults. This
nonlactose fermenting rods, can be found in intestinal tract of many animals
and transmitted to humans by contamination of food and drink. Specimens
such as stools or blood can be useful for analysis by several serological
methods ( there are more than 60 serotypes), but because of often confuse
results (cross reaction with serological related organisms such as vibrios,
salmonellae, brucellae ), using highest sensitive test as PCR is very
important an useful. PCR or Y. enterocolitica is based on different detection
primers designed on nucleotide sequence of ail and 16 S rRNA genes. In
our experiments we used Pa and Pb primers and different dilutions of
extracted by using of 10-4 and 10-5 and detection level was with 10-8 DNA
dulutions .
232
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Key Words:
Yersenia enterocolitica, 16S rRNA genes, PCR, optimization
7.
Naslov rada:
BOTULLINUM TOXIN IN SPASM TREATMENT IN ADULTS
Paper Title :
Autori/
Dr Salem Alajbegović, University of Zenica, B&H
Authors :
Dr A. Alajbegović, Dr E. S. Mehmedika, University of Sarajevo, B&H
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Medical Archive, 2006; 60(1): 56-58
ISSN 0350-199X
Botulinum toxin (BTX) is a powerful neurotoxin which blocks cholinergic
transmission at the neuromuscular junction. Judiciously applied it can
reduce local muscle over activity while maintaining the strenght in other
muscles. For focal or segmental dystony it has been a medication of choice.
Refined botullinum toxin A being applied in affected groups of muscles
weaker power of contraction. Basic mechanism which weaker contraction
remands the same. Controlled trials have provided evidence of the
effectiveness of BTX both in reducing spasticily Itself and in achieving
functional gain. The guidance given here to clinicians involved in the
management of spasticily covers the types of patient suitable for treatment
using BTX. The appropriate dosage and the necessary follow-up procedures
and documentation.
Key words: botulinum toxin, spasm treatment
8.
KVANTIFIKACIJA BOLA
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Dr Salem Alajbegović, Univerzitet u Zenici, BiH
Authors :
Dr A. Alajbegović, Dr E. S. Mehmedika, Dr LJ. Todorovic, Dr N. Hadzić, Dr
H. Resić, Univerzitet u Sarajevu, BiH
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Medicinar, 2006; 5-6: 8-11
Bol se definise kao neugodno osjecanje i emotivno iskustvo udruzeno sa
aktualnim ili potencijalnim oštecenjem tkiva koje uzrokuje patnju i
nepovojlno utice na kvalitet života.Ciljevi zbrinjavanja pacijenata sa
nocioceptivno i neoropatskom boli je osloboditi ga patnje i sprijeciti razvoj
patologije sistema. Tretman bola specifićan je za svakoga pacijenta. Pristup
se zasniva na etiologiji, karakteru i intenzitetu bola. Pregled pacijenta
obuhvata: anamnezu, somatski, neurološki pregled i dijagnostičke testove.
Kvantifikaciju bola određuju: numerička skala (NRS), vizuelna analogna
skala (VAS) i Mc Gillova skala. VAS se koristi radi evaluacije jačine bola ili
olakšanja bola u terapiji. Mc Gill upitnik za bol se koristi za utvrđivanje
karakteristika i lokalizacije bola. NRS je kvantifikacijska numerička skala sa
10 podioka na osnovu koje se vodi analgezija, a mogu se pratiti i boljšanja
kod pacijenta. Uvođenje skala za određivanje boli u rutinsku praksu bio bi
osnov jedinstvenog pristupa tretmanu boli kako je to inače navedeno u
preporukama Svjetske zdravstvene organizacije.
Ključne riječi: bol, skala bola, analgezija
233
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
9.
Naslov rada:
Paper Title :
KAKO PREPOZNATI I LIJEČITI MIJASTENIJU GRAVIS
Autori/
Authors :
Dr Salem Alajbegović, Univerzitet u Zenici, BiH
Dr E. S. Mehmedika, Dr A. Alajbegović, Dr LJ. Todorovic, Dr H. Resić,
Univerzitet u Sarajevu, BiH
Časopis /
Journal:
Medicinar, 2006; 25-30
Rezime /
Summary
Mijastenija gravis je autoimuno oboljenje koje se javlja usljed poremećaja
funkcioniranja nervno-mišićne spojnice. Slabost se ogleda nekada na
izoliranim poprečno prugastim mišićima, kao što su očni ili bulbarni mišići, a
nekada generalizirano u svim poprečno prugastim mišićima.
U postavljanju dijagnoze, pored kliničke slike, detaljnog neuropsihijatrijskog
pregleda, koristimo se kliničkim testovima zamaranja, medikamentoznim
testovima, kao i elektrofiziološkim metodama (EMNG), kao i neuroimaging
metodama.
Tretman se odnosi na hirurško odstranjivanje timoma, te perzistirajućeg
timusa ukoliko imamo generaliziranu formu mijastenije gravis u periodu od
puberteta do 55-te godine života, uz holinergike. Čini se da će lijek izbora
za liječenje mijastenije gravis na «duže staze» u perspektivi biti Mofetil
mikofenolat.
U slučaju postojanja mijastenične krize neophodno je pacijenta priključiti na
asistirano disanje, uz ordinaciju kortikosteroida, visokih doza humanih
imuglobina ili plazmafereze.
Ključne riječi: mijastenija gravis, klinička slika, liječenje
10.
Naslov rada: Voda – izvor zdravlja i bolesti.
Paper Title :
Autori/
Durmišević S, Durmišević-Serdarević J.
Authors :
BILTEN Ljekarske komore Zeničko-dobojskog kantona. Broj 10, p:23-25,
Časopis /
Zenica, 2006. februar/veljača. (ISSN 1512 – 7419)
Journal:
Rezime /
Summary
Zbog toga poručujemo i apelujemo na sve društvene subjekte da zaštite i
racionalno koriste šumska bogastva i da zaštite slivna područja
vodozahvata o degradacije i zagađenja, kao zalog čuvanja obilja i
zdravstvene ispravnosti vode, koja je i koja će zauvijek biti uslov daljeg
napretka i prosperiteta ljudskih zajednica i ljudske civilizacije.
11.
Naslov rada: Voda u kulturnoj sferi čovjeka.
Paper Title :
Autori/
Durmišević S, Durmišević-Serdarević J.
Authors :
BILTEN Ljekarske komore Zeničko-dobojskog kantona. Broj 11, p:22-25,
234
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Zenica, 2006. oktobar/listopad. (ISSN 1512 – 7419)
Voda je od presudnog značaja za čitav živi svijet. Čovjekov život, zdravlje,
privredni i kulturni prosperitet su nezamislivi bez vode.
Neke od fizičkih osobina vode su jedinstvene. Ta svojstva izdvajaju vodu od
ostalih hemijskih sastojaka koji okružuju čovjeka. Zbog tih posebnih osobina
vode ona je tako važna za održavanje života na Zemlji.
Slivovi velikih rijeka postojbina su ljudskih civilizacija a voda je temelj
svekolikog ljudskog napretka. Relativno lahko obezbjeđivanje dovoljnih
količina hrane u plodnim riječnim dolinama, oslobađalo je određeni broj
pripadnika tih ljudskih zajednica da se posvete zanatstvu, trgovini,
umjetnosti i nauci. U takvim pogodnim uslovim življenja razvile su se
veličanstvene ljudske civilizacije.
Kakav je značaj imala voda u životu ljudi od najstarijih vremana može se
vidjeti i iz stavova klasičnih grčkih filozofa, slikovito iskazanih u izreci
Platona (427. – 347.god. pne), koji je, navodno, rekao: «Ono što je rijetko
skupo je, voda kao navažnija stvar na svijetu, naprotiv, nema cijenu».
12.
Naslov rada: Suštinski ekološki problemi u svijetu i na području zeničko-dobojskog
Paper Title :
kantona
Autori/
Durmišević S.
Authors :
ZE-DOeko – 1, februar, 2006. p:6
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Suštinski i aktuelni ekološki problemi u svijetu su: 1.Zagađenost cjelokupne
životne sredine kritičnih razmjera, 2.Zagađenost površinskih i podzemnih
voda, 3.Ograničene količine pitke vode, 4.Problem dispozicije-krajnjeg
uklanjanja čvrstog i tečnog otpada, 5.Zagađivanje životne sredine hemijskim
materijama, 6.Zagađenje atmosfere, 7.Razgrađivanje ozonskog sloja
stratosfere, 8.Buka kao savremeni ekološki problem, 9.Demografska
ekspanzija-eksplozivno
povećanje
broja
stanovnika
na
Zemlji,
10.Ograničene mogućnosti proizvodnje i neravnomjerna i nepravedna
distribucija hrane u svijetu, 11.Energetska kriza.
3. OBJAVLJENE KNJIGE:
KNJIGA BROJ 1.
Naslov: MOLEKULARNA BIOLOGIJA-PRIMJENA U MEDICINI I TRANSGENETICI
Autor –Autori: Doc.dr.D.Subasic i Prof.dr J. Karamehic
Izdavač: KCUS Sarajevo; 172 strane, ISBN : 9958-631-38-5
Tiraž: 1000 primjeraka
Format: A – 4
Izvod iz recenzije ili sadržaj knjige: Tekst od jedne do dvije stranice A4 formata
Recezenti: Akademik prof. dr. Ladislav Ožegović i Prof. dr. Izet Eminović
Sarajevo 2006 godina
235
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Studije večine bioloških sustava su revolucionirane pronalaskom i ulaskom molekularnih
tehnika koje analiziraju i manipuliraju genetski materijal. Aplikacije takvih «molekularno
bioloških tehnika» u studiju polipeptidnog rasta i faktora diferencijacije koje mi poznajemo
kao citokini, interleukini, ili kolonijski-stimulirajući faktori su bili od centralnog značenja u
ekspanziji znanja u ovom području, omogučavajući njihovu strukturalnu i funkcionalnu
karakterizaciju te produkciju na visokom nivou za kliničku uporabu posebno u imunologiji.
Mi pokušavamo da pokažemo kako je molekularna biologija učinila uporabu citokina u terapiji
i dijagnozi mogučom. Molekularne biološke primjene su bile uključene u otkriče citokina,
dostizanju ekspresije citokina «in vitro» u količinama nedostižnim kroz
tehnologiju
pročišćavanje iz prirodnih izvora, u prekomjernoj ekspresiji i ablacij I (odvajanju) citokina (in
vivo) da se definira njihova biološka funkcija i uloga u stanjima bolesti, i u produkciji «druge
generacije» citokina, dizajnirane da poboljšaju prirodnu citokinsku biologiju. Dijagnostičke
aplikacije molekularne biologije su u početnom stadiju ali obečavaju da če biti vrlo važne za
odredjivanje uloga citokina u stanju bolesti kao indikatora mnogih imunoških procesa u
organizmu.
KNJIGA BROJ 2.
Naslov: Urgentna neurologija.
Autori: Dimitrijević Jovan, A.Alajbegović, M. Bratić, K. Džirlo, J. Dželilović- Vranić, M. Hrnjica i
dr.;
Saradnici: Salem Alajbegović, Dž. Imamović, LJ. Hebib, S. Hečo, A. Kučukalić, N. Loga i dr.
Izdavač: «SaVart d.o.o. Sarajevo», 2go izd. Sarajevo (BiH): 2006: str. 185-96, 211-23.
Tiraž: 400
Format:
ISBN broj: 9958-9198-4-2
COBISS broj: BH-ID 14578182
Izvod iz recenzije ili sadržaj knjige: Tekst od jedne do dvije stranice A4 formata
4. REALIZOVANI
REALIZACIJE
(ZAVRŠENI)
PROJEKTI
ILI
PROJEKTI
U
TOKU
PROJEKT BROJ 1.
Naslov projekta: ULOGA ALFA-LIPONSKE KISELINE (BERLITHION) U TERAPIJI
DIJABETIČNE POLINEUROPATIJE
Projektni tim: Alajbegović Salem, Univerzitet u Zenici, Kantonalna bolnica Zenica, Azra
Bureković, Mirsada Terzić, KCU Sarajevo, Zoran Vukojević, KCU Banja Luka, Nedžad
Hadžić, Kantonalna bolnica Travnik.
Institucije zadužene za rad na projektu: Kantonalna bolnica Zenica, KCU Sarajevo, KCU
Banja Luka
Vrijeme rada na projektu: 1 godina
Krakti sadržaj projekta: Cilj je bio procijeniti efekte alfa-liponske kiseline na simptome
dijabetične polineuropatije, nakon infuzija 600 mg tokom tri sedmice i peroralne primjene
tokom tri mjeseca 300-600 mg alfa-liponske kiseline.
Studija je bila multicentrična, u pet gradova BiH, na 100 dijabetičara oboljelih od dijabetesda
tipa 1 i tipa 2 dijabetesa. U bolesnika su praćeni su dužina trajanja dijabetesa, terapija
dijabetesa, dužina trajanja polineuropatskih tegoba, visina, težina, index tjelesne mase,
subjektivne procjene bolesnika, objektivni pregled ljekara i subjektivne procjene ljekara.
Rezultati: Zabilježene su stastistički signifikantne razlike (p<0,05) završnih nalaza po
Fridmanovom testu za ponovljena mjerenja u odnosu na početno stanje za: senzorne
236
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
simptome polineuropatije, senzacije bola kao simptoma polineuropatije, ukupnom skoru
simptoma polineuropatije, subjektivnim procjenama bolesnika i subjektivnim nalazima
ljekara.
Zaključak: Primjena alfa-liponske kiseline tokom tri mjeseca smanjila je simptome dijabetične
polineuropatije, a samo u jednog bolesnika nije zabilježeno subjektivno poboljšanje nakon
primjene lijeka.
PROJEKT BROJ 2.
Naslov projekta: Epidemiologija patogenih bakterija u vodi za piće
Projektni tim:Prof.dr.Sonja
Smole
Možina;
Doc.dr.Selma
Uzunović-Kamberović;
Doc.dr.Smajil Durmišević; Doc.dr.Barbara Jeršek; Dijana šarić,dr.med; Ingrid Berce dr.vet;
Marija Kurinčić,dipl.ing.teh.
Institucije zadužene za rad na projektu:Biotehnološki fakultet Univerziteta u Ljubljani;
Kantonalni zavod za javno zdravstvo Zenica.
Vrijeme rada na projektu:2004. – 2007.godina.
Krakti sadržaj projekta:
Cilj – Izolacija, identifikacija i molekularna tipizacija bakterija Campylobacter i E.coli
Namjena – Želi se nastaviti studija epidemiologije patogenih bakterija Campylobacter spp. I
istražiti uzorke vode za piće, kao potencijalnog zajedničkog izvora infekcije za životinje i
čovjeka i time važne karike u prenosu Campylobacter infekcije.
Očekivani rezultati - Ovaj projekat se uključuje u područje proizvodnje zdravstveno ispravne
hrane, tačnije na područje razvoja ispravne metodologije otkrivanja, identifikacije i dalje
karakterizacije mikroorganizama koji se prenose hranom. Predviđamo da kada se budu
sumirali rezultati i iskustva sudjelujućih laboratorija i ustanova, da će pomoći uvođenju
ispravne regulative na područje mikrobiološke t.j. zdravstvene ispravnosti hrane.
Postignuća - Projekat je u fazi pripreme laboratorija za ovo istraživanje.
5. ORGANIZACIJA KONFERENCIJA, SEMINARA I JAVNIH PREDAVANJA
KSJP_1
Naziv aktivnosti: SEMINAR - VODA I KULTURA: ZDRAVSTVENI, KULTURNI, OBRAZOVNI
I VJERSKI ASPEKTI ZAŠTITE VODE OD ZAGAĐENJA
Vrijeme održavanja: 30.3.2006.
Mjesto održavanja: Hotel ”Rudar” – Dom rudara Zenica
Nosilac projekta: Dr.Smajil Durmišević
Podaci o štampanom Zborniku: Učesnici Seminara su dobili predavanja u pisanoj formi i
druge prigodne materijale te CERTIFIKATe u učešću na Seminaru.
Kratki rezime sadržaja aktivnosti: Povodom Međunarodnog dana voda 2006. godine, 30.3. je
održan Seminar za predstavnike ministarstava: zdravstva, zaštite okoliša i vodoprivrede,
djelatnike higijensko-epidemioloških službi domova zdravlja, općinske ekološke, sanitarne i
komunalne inspektore, kantonalne sanitarne, vodoprivredne, inspektore za okoliš, inspektore
zaštite na radu, predstavnike komunalnih preduzeća i preduzeća koja gazduju vodovodima i
kanalizacijom.
Teme su bile: Međunarodni dan voda 2006. Trend zdravstvene ispravnosti vode za piće na
području ZE-DO kantona. Voda kolijevka ljudskih civilizacija. Značaj i metodologija edukacije
društvenih subjekata u zaštiti voda od zagađenja i neracionalne eksploatacije Voda izvor
zdravlja i bolesti. Značaj reafirmacije klasičnih sistema vrijednosti u zaštiti voda od zagađenja
i neracionalnog iskorištavanja.
Predavači su bili: Prim.dr.sci.Smajil Durmišević, Doc.dr.Zarema Obradović, Prof.dr.Zlatko
Puvačić, Prof.dr.Šefik ef. Kurdić, Doc.dr.Šefket Goletić.
237
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
KSJP_2
Naziv aktivnosti: SEMINAR - PROBLEM DEVASTACIJE ŠUMA SA ASPEKTA
UGROŽAVANJA OPSKRBE VODOM ZA PIĆE
Vrijeme održavanja: 05.6.2006.
Mjesto održavanja: Hotel ”Rudar” – Dom rudara Zenica
Nosilac projekta: Dr.Smajil Durmišević
Podaci o štampanom Zborniku: Učesnici Seminara su dobili predavanja u pisanoj formi i
druge prigodne materijale te CERTIFIKATe o učešću na Seminaru.
Kratki rezime sadržaja aktivnosti: Povodom Međunarodnog dana okoliša 2006. godine, 05.6.
je održan Seminar za predstavnike ministarstava: zdravstva, zaštite okoliša i vodoprivrede,
djelatnike higijensko-epidemioloških službi domova zdravlja, općinske ekološke, sanitarne i
komunalne inspektore, kantonalne sanitarne, vodoprivredne, inspektore za okoliš, inspektore
zaštite na radu, predstavnike komunalnih preduzeća i preduzeća koja gazduju vodovodima i
kanalizacijom.
Teme su bile: Međunarodni dan okoliša 2006. Zdrav i bujan šumski pokrivač – čist zrak, voda
i tlo. Uzroci i zdravstvene posljedice pomanjkanja vode za piće. Eksploatacija šuma i
opskrba vodom za piće u ZE- DO kantonu.
Predavači su bili: Prim.dr.sci.Smajil Durmišević, Prof.dr.Safer Međedović, Doc.dr.Azra
Biščević, Doc.dr.Šefket Goletić.
KSJP_3
Naziv aktivnosti: SEMINAR - ZAKON O HRANI - DVIJE GODINE POSLIJE DONOŠENJA
Vrijeme održavanja: 16.10.2006.
Mjesto održavanja: Hotel ”Rudar” – Dom rudara Zenica
Nosilac projekta: Dr.Smajil Durmišević
Podaci o štampanom Zborniku: Učesnici Seminara su dobili predavanja u pisanoj formi i
druge prigodne materijale te CERTIFIKATe o učešću na Seminaru.
Kratki rezime sadržaja aktivnosti: Povodom Međunarodnog dana hrane 2006. godine,
16.10.2006. godine je održan Seminar za zdravstvene profesionalce iz oblasti javnog
zdravstva, sanitarne, veterinarske i tržišne inspektore, predstavnike nevladinih organizacija i
preduzeća za proizvodnju i promet životnih namirnica.
Teme su bile: Međunarodni dan hrane 2006. – značaj i poruke. ZAKON O HRANI – dvije
godine poslije donošenja. Analiza opasnosti i kontrola kritičnih tačaka u sitemu ishrane –
HACCP. HACCP – kratak pogled na stanje u industriji mlijeka u ZE-DO kantonu.
Predavači su bili: Doc.dr.Smajil Durmišević, Prof.dr.Nihad Fejzić, Prof.dr.Budimka Novaković,
Doc.dr.Hajrudin Skender.
6. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
Nastavnici Zdravstvenog fakulteta intenzivno rade na pripremi ”Elaborata o opravdanosti
otvaranja magistarskog postdiplomskog studija”. U tekstu koji slijedi date su osnove
opravdanosti pokretanja studija, njegovi ciljevi, te kratak opis smjerova studija.
Procesi reforme u zdravstvenom sistemu Bosne i Hercegovine implicitno podrazumijevaju
nužnost razvoja ljudskih resursa, čije će djelovanje biti u funkciji reformskih promjena.
Naime, razvoj znanja, vještina i stavova, kao zbir pojmova koji definiraju profesionalnu
kompetenciju, može značajno olakšati upravljanje promjenama tokom procesa reforme.
Zdravstveni menadžment, kao multidisciplinarno znanstveno područje, predstavlja značajan
dio javnog zdravstva kao šire oblasti u okviru medicinskih nauka, te socijalne medicine,
organizacije i ekonomike zdravstva, kao jedne od specijalizacija u toj oblasti. Postdiplomski
238
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
studij iz oblasti zdravstvenog menadžmenta će značajno pomoći polaznicima u
razumijevanju šireg konteksta zdravstvenog sistema i zdravstvene politike, razviti znanja i
vještine u oblasti strategijskog i operativnog menadžmenta u zdravstvenim organizacijama,
upravljanja ljudskim resursima u organizaciji, te upravljanja odnosima sa različitim javnostima
unutar i izvan organizacije. Znanstveno utemeljen način upravljanja projektom je aktuelna
potreba velikog broja menadžera. Poznavanje osnovnih istraživačkih metoda u
menadžmentu biti će od značaja osobito za polaznike koji žele steći zvanje magistra i
usmjeriti svoje sposobnosti u smjeru istraživanja.
Razvoj demokratskih društava u svijetu teži regulirati socijalne sisteme u društvu, ne samo
donošenjem zakona, već i korištenjem niza drugih metoda. Tako npr. mjere kompetitivne i
stimulativne prirode mogu rezultirati boljim učincima u organizaciji sistema zdravstvene
zaštite, nego zakonske mjere koje koriste sredstva prinude i kazne. Svjesni takvih
mogućnosti reguliranja socijalnih sistema, većina zemalja se opredjeljuje rukovoditi proces
reforme finansiranja zdravstva temeljem kombinacije kako regulatornih / legislativnih mjera
koje su obavezujuće, tako i stimulativnih mjera za glavne sudionike reforme. Stoga su znanja
iz oblasti zdravstvene ekonomike neophodna za menadžere na svim razinama upravljanja
sistemom zdravstva.
Zdravstvena ekonomika predstavlja oblast socijalne medicine koja se bavi modelima
finansiranja zdravstvene zaštite, te utjecajem tih modela na ponašanje zdravstvenih
djelatnika tijekom pružanja zdravstvenih usluga. Politika finansiranja zdravstva je snažan
instrument za implementaciju ciljeva zdravstvene politike, te stoga razumijevanje ove
problematike izlazi izvan okvira ekonomskih zakona o održivosti tržišta u sistemu
zdravstvene zaštite. Zdravstvena ekonomika mora biti u stanju ponuditi rješenja za kreiranje
ravnoteže između efikasnosti i efektivnosti, tj. respektirati principe pravičnosti i dostupnosti
za vulnerabilne socijalne grupe. Stoga je zdravstvena ekonomika multidisciplinarna oblast,
koja pored znanja iz ekonomije uključuje i znanja iz organizacije zdravstva, psihologije,
menadžmenta na mikro- i makro-razini, te etičkih vrijednosti u zdravstvenoj zaštiti.
Širom Evrope postoji saglasnost da bi reforma zdravstva trebala uključiti napore za
poboljšanje, kako procesa, tako i ishoda pružene zdravstvene zaštite. Dosadašnje razlike u
medicinskom rasuđivanju u vezi sa pružanjem zdravstvene zaštite ukazuju na široke
varijacije u pristupu liječnika, uglavnom temeljene na nesuglasicama o najadekvatnijem
tretmanu. Razvoj „kontinuiranih programa o kvalitetu zdravstvene zaštite“ stoga predstavlja
novi evropski trend, a temelji se na slijedećim principima: identifikacija najboljih ishoda
zaštite, eksplicitna definicija ciljeva, profesionalna samoprocjena i samokontrola, te
uključivanje pacijenta. Sastavni elementi tog širokog pokreta su i slijedeći procesi:
akreditacija zdravstvenih ustanova, razvoj kliničkih vodića najbolje prakse, pokret nazvan
„medicina bazirana na dokazima“, i sl.
Kao pojedinačna najmnogobrojnija grupa zdravstvenih profesionalaca sestre igraju značajnu
ulogu u zdravstvenom sistemu. Razvoj sestrinstva u svijetu je dio općeg trenda u naporima
za povećanjem efikasnosti zdravstvenog sistema, ka pomjeranju fokusa od liječenja bolesti
ka promociji zdravlja i prevenciji bolesti, ka jačanju uloge primarne zdravstvene zaštite, te
cjelovitom holističkom pristupu njezi i liječenju pacijenta. Sve to uključuje promjene
kurikuluma u edukaciji medicinskih sestara, kako u dodiplomskoj, tako i u postdiplomskoj
nastavi. Postdiplomska edukacija diplomiranih medicinskih tehničara će Zdravstvenom
fakultetu u Zenici osigurati nastavni kadar u relevantnim oblastima.
Osnivanje Zdravstvenog fakulteta u Zenici implicitno daje ulogu nastavnih baza dvjema
zdravstvenim ustanovama, a to su slijedeće: Kantonalna bolnica i Dom zdravlja u Zenici.
Proces edukacije u zdravstvenim ustanovama neizbježno ih dovodi u situaciju koji moderni
menadžment naziva „organizacija koja uči“, što ima svoje pozitivne efekte na kreativnost
zaposlenih, motivaciju, kvalitet rada itd. Postdiplomsko obrazovanje kritične mase
239
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
profesionalaca u Kantonalnoj bolnici će nužno usmjeriti razvojne procese ka budućoj viziji
„kliničke bolnice“ u Zenici. Klinička bolnica će, pored boljeg kvaliteta pružanja usluga,
osigurati uvjete za kvalitetno obavljanje specijalističkog staža za liječnike, kao i polaganje
specijalističkog ispita. U kontekstu konkurentskog pozicioniranja Bolnice u budućnosti
moguće je razviti „referalni centar“ za neke bolesti koje se ne liječe u drugim bolnicama u
zemlji.
Postdiplomski magistarski studij organizira se sa ciljem obrazovanja stručnjaka visokog
kvaliteta, koji će na osnovu savremenih saznanja i teorija biti sposobni za primjenu i
razvijanje znanstvenih metoda i dostignuća u rješavanju složenih teorijskih i praktičnih
problema iz oblasti biomedicinskih znanosti. Veći broj tako profiliranih stručnjaka će svakako
doprinijeti razvoju visokog obrazovanja u regiji i zemlji.
Širi društveni ciljevi pomenutog procesa mogu se ukratko sagledati na slijedeći način u vezi
sa planiranim smjerovima studija:
•
•
•
Smjer „Zdravstveni menadžment“ će značajno olakšati reformske promjene
prvenstveno u zdravstvu dva kantona – Zeničko-dobojskom i Srednje-bosanskom;
Smjer „Naučno-istraživački studij u biomedicinskim naukama“ će značajno utjecati na
raspoloživost nastavnog kadra u regiji, kao i na kvalitet rada Kantonalne bolnice u
Zenici;
Smjer „Zdravstvene nauke i sestrinstvo“ će, pored stvaranja nastavnog kadra za
Zdravstveni fakultet u Zenici, doprinijeti razvoju sestrinstva u regiji i zemlji, te
pozitivno utjecati na reformske procese u zdravstvu uopće.
Iako je studij prvenstveno namijenjen liječnicima svih specijalnosti, liječnicima opće prakse, i
diplomiranim medicinskim tehničarima, na studij se mogu upisati i drugi diplomirani studenti
koji u svom profesionalnom radu obavljaju poslove iz oblasti zdravstvenog menadžmenta. To
su uglavnom ekonomisti, pravnici, stručnjaci za odnose s javnošću, komunikolozi, psiholozi, i
sl.
Ostali značajni ciljevi formiranja postdiplomskog studija su slijedeći:
•
•
•
•
•
Obrazovati specijalizirane stručnjake za razvoj i primjenu znanstvenih metoda i
dostignuća iz oblasti biomedicinskih nauka;
Dugoročno osigurati vlastiti kadar za nastavno osoblje Fakulteta;
Razvoj vlastitog znanstveno-istraživačkog rada;
Jačanje međunarodne saradnje sa svjetskim visokoškolskim ustanovama radi
transfera znanja i tehničke pomoći u oblasti obrazovanja i istraživačkog rada;
Jačanje zdravstvenih institucija u regiji kroz širenje relevantnih znanja i vještina.
240
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10.5. EKONOMSKI FAKULTET
- GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA
2006.GODINU-
241
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
1. OPŠTI PREGLED
Imajući u vidu da je Ekonomski fakultet počeo sa funkcionisanjem u septembru 2005. godine
i s obzirom na minimalan broj zaposlenika - 7 nastavno osoblje i 1. nenastavno osoblje mora se reći da su sve predviđene aktivnosti u toku 2006. godine na vrijeme, efikasno i
kvalitetno urađene.
Navodimo najznačajne aktivnosti realizirane na Ekonomskom fakultetu u 2006. godini.
1. Prva generacija dodiplomskog studija je nastavu u 2006. godini završila prema
planu. Od ukupno 418 studenata upisanih u prvu godinu u akademskoj 2005/
2006godini studija, 187 studenata je upisalo drugu godinu u akademskoj 2006/2007.
godini;
2.
U prvu godinu dodiplomskog studija u akademskoj 2006/2007 godini,upisano je
ukupno 376. studenata. Od toga na odsjek Menadžment preduzeća 206, i na odsjek
Računovodstveni i revizijski menadžment 170;
3. Na Ekonomskom fakultetu je izvršena izrada Elaborata o opravdanosti osnivanje
postdiplomskog studija na Ekonomskom fakultetu i isti je usvojen na Senatu
Univerziteta u Zenici;
4. Upisana je prva generacija postdiplomakog studija.
Početak nastava na postdiplomskom studiju je započeo 17.11.2006. godine.
U prvu generaciju postdiplomskog studija upisano je ukupno 42 studenata.
U nastavnom procesu prvog semestra koji je je u toku, učestvuju
nastavnici zaposlenici Univerziteta u Zenici, i jedan profesor sa Ekonomskog
fakulteta u Tuzli;
5. Nastvani proces u prvoj i drugoj godini dodiplomskog studija je pokriven
kadrovima koji su zaposleni na Univezitetu u Zenici O. J. Ekonomski fakultet i
to sa: 1. vanredan profesor, 2 docenta 1. predavač, 1 viši asistenta i 2
asitenta zatim sa nastavnicima i saradnicima Ekonomskog fakulteta
Univerziteta u Sarajevu u skaldu s Protokolom sa Ekonomskim fakultetom
Univerziteta u Sarajevu i Ekonomskim fakultetom Univerziteta u Zenici;
6. Nastava na dodiplomskom studiju u akademskoj 2005/2006 . je na završena
po planu kao i izvršen upis I početak akademske 2006/2007. godine na
vrijeme i bez većih organizacionih ili pak drugih problema;
7. Radni odnos na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Zenici su u 2006 godini
Zasnovali: 1. docent ,1. viši asistent 1. asistent.
8. U toku 2006. godine održano je
- 12 sjednica Naučno-nastavnog vijeća,
- 14 sjednica Poslovnog kolegija Fakulteta,
- 3 sjednice Komisije za postdiplomski studij,
- 2 sjednice Komisije za nastavu,
- održana je Izborna sjednica Naučno-nastavnog vijeća za izbor dekana Ekonomskog
fakulteta Univerziteta u Zenici i ostale sjednice Komisija koje su imeneovane odlukom
dekana, Naučno-nastavnog vijeća i to. Komisije za izradu Elaborata o opravdanosti
242
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
osnivanja postdiplomskog magistarskog studija, Komisije za kvalitet O. J. Fakulteta,
Komisije za upis studenata u prvu godinu dodiplomskog studija;
9 . Realizirana je razmjena studenata sa Univerzitetom u Kopru, Slovenija.
Dva studenta dodiplomskog studija i jedan student postdiplomskog studija
Ekonomskog fakulteta su provela jednomjesečni boravak u Kopru, na Ljetnoj
školi i ostvarili zapažene rezultate. Ovo je jedan od važnijih odredbi
Bolonjskog procesa, razmjena studenata, koja će se nastaviti i u 2007. godini;
10. Učestvovanje studenata Ekonomskog fakulteta na II Ekonomijadi u Sarajevu;
11. Obezbjeđena finansijska sredstava sredstava iz Kapitalnih ulaganja ZE-DO
kantona za opremanje informatičkog kabineta na Ekonomskom fakultetu.
Opremanje informatičkog centra je uspješno i realizirano;
12. Aktivno učešće zaposlenika O.J. Ekonomski fakultet na sesijama, seminarima i
sastancima organizovanim od strane međunarodnih i domaćih institucija.
2. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekt broj 1.
Naslov projekta: ”Postdiplomski magistarski studij sa tri smjera: Marketing, Računovodstvo i
revizija i Menadžment”
Projektni tim: nastavnici zaposlenici O.J. Ekonomski fakulteta Univerziteta u Zenici.
Institucije zadužene za rad na projektu: J.U. Univerzitet u Zenici, o.j. Ekonomski fakultet
Vrijeme rada na projektu: 2 godine
Krakti sadržaj projekta: Cilj, namjena, očekivani rezultati, postignuća (od 1 do 4 stranice
teksta formata A4)
1. CILJ FORMIRANJA STUDIJA
Kretanje prema globalizaciji u poslovanju danas je općepriznati i najznačajniji faktor koji utiče
na poslovanje i poslovne aktivnosti. To kretanje temeljito mijenja tržište i snage konkurencije
pa i od menadžera svih nivoa traži promjene u načinu reagovanja i rješavanja problema.
Evidentno je da su znanje, te obrazovanje kao generator znanja, ključni elementi stvaranja
konkurentske prednosti u savremenom svijetu. Potreba za novim znanjima evidentna je i u
Bosni i Hercegovini.
Dakle, privrednim i drugim subjektima nameće se nova paradigma djelovanja na tržištu i to
poslovanje koje se koncentriše na kupca, usmjereno globalno, postavljeno fleksibilno prema
stvaranju i plasiranju proizvoda, usluga i ideja i koje isporučuje superiornije vrijednosti u
odnosu na konkurente.
Turbulencije i neizvjesnost okoline sve su veći pa neprilagođavanje promjenama znači
zaostajanje u razvoju, stagnaciju i propadanje. Ključna odrednica u tim procesima je znanje,
njegovo inoviranje, transfer i aplikacija.
Vrijeme promjena stavlja nas pred nove izazove i traži ne samo nova znanja, nego i nove
ljude koji će biti u stanju odgovoriti na te izazove. U procesu transformacije istaknuto mjesto
pripada znanjima iz ekonomskih nauka bez kojih je nemoguće uključivanje u savremene
razvojne trendove.
Novi razvojni koncept uključuje potrebu daljnjeg razvoja i unapređivanja naučnih programa
visokoškolskih ustanova, što ima za cilj ekonomsku i socijalnu transformaciju društva.
243
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Programi visokoškolskih ustanova trebaju biti zasnovani na planiranju razvoja vlastitog
naučno-istraživačkog jezgra i pružanje mogućnosti sposobnim kadrovima za sticanje naučnih
zvanja i uspostavljanju direktne međunarodne saradnje sa visokoškolskim ustanovama u
svijetu, radi transfera znanja i tehničke pomoći u oblasti obrazovanja i naučno-istraživačkog
rada.Ekonomski fakultet Univerziteta u Zenici namjerava da uspješno odgovori na izazove
vremena, te pored dodiplomskog studija pokreće inicijativu i za formiranje postdiplomskog
magistarskog studija. Stoga je i pokrenuta inicijativa za definisanjem postdiplomskog
magistarskog studija na kojem bi se obrazovali kadrovi sposobni da se prilagođavaju
promjenama u okruženju i unapređuju poslovanje na temelju implementacije marketing
koncepta. Magistarski postdiplomski studij treba razvijati kroz prilagodavanje savremenoj
praksi i usvajanjem naučnih i empirijskih dostignuća vodećih visokoškolskih institucija u
regionu i u svijetu.
Postdiplomski magistarski studij organizuje se sa ciljem obrazovanja stručnjaka visokog
kvaliteta, koji će na bazi savremenih saznanja i savremenih teorija biti sposobni za primjenu i
razvijanje naučnih metoda i dostignuća u rješavanju složenih teorijskih i praktičnih problema
iz oblasti ekonomskih nauka.
Ovaj postdiplomski studj je koncipiran s dvostrukom namjenom. Prije svega namijenjen
je naučnom usavršavanju naučnog podmlatka. Istovremeno, studij je namijenjen sadašnjim i
potencijalnim manadžerima u privredi i drugim djelatnostima s obzirom da im pruža znanja
za uspješno obavljanje njihovih funkcija.
Iako je prvenstveno namijenjen diplomiranim ekonomistima, na studij se mogu upisati i
drugi diplomirani studenti koji u svom profesionalnom radu obavljaju poslove iz oblasti
ekonomije i menadžmenta.
Osnovni ciljevi formiranja postdiplomskog magistarskog studija su:
-
-
Obrazovati specijalizovane stručnjake za razvoj i primjenu naučnih metoda i
dostignuća iz oblasti ekonomskih nauka;
Dugoročno obezbjeđenje vlastitog kadra i nastavnog osoblja fakulteta;
Razvoj vlastitog naučno-istraživačkog rada;
Uspostavljanje direktne međunarodne saradnje sa svjetskim visokoškolskim
ustanovama radi transfera znanja i tehničke pomoći u oblasti obrazovanja i
naučno-istraživačkog rada;
Pomoć privredi za brže i lakše uključivanje u savremene privredne tokove;
Pomoć privredi u izradi raznih programa i projekata.
3. PLAN RADA FAKULTETA ZA 2007. GODINU
-
Implementacija i unapređenje Bolonjskog procesa na studiju.
-
Prijem studenata u prvu godinu studija za akademsku 2007/2008.
-
Planiranje i izvođenje nastave na dodiplomskom i postdiplomskom studiju.
-
Analiza i preispitivanje postojećeg plana, programa i literature za nastavne aktivnosti.
-
Iniciranje formiranja namjenskih sredstava Univerziteta za naučno-istraživački rad
(finansiranje učešća nastavnika i saradnika na međunarodnim konferencijama,
finansiranje troškova objave naučnih radova, knjiga i drugih naučnih aktivnosti).
-
Učešće nastavnka i saradnika na naučnim seminarima i konferencijama.
-
Unapređenje uspostavljene saradnje sa Univerzitetom u Kopru, Republika Slovenija,
posebno u dijelu razmjene nastavnika i studenata.
-
Uspostavljanje saradnje sa privrednim subjektima i razvojnim agencijama.
244
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
-
Kadrovsko popunjavanje nastavnicima i saradnicima, prema dinamici upotpunjavanja
studija.
-
Uvođenje kvaliteta u nastavni i naučni proces i praćenje kvaliteta rada nastavnog i
saradničkog osoblja.
-
Unapređenje saradnje i razmjena iskustva sa drugim Fakultetima u zemlji i
inostranstvu.
-
Razvijanje i unapređenje naučno-istraživačkog rada, te objavljivanje naučnih i
stručnih radova i knjiga.
-
Predlaganje potrebnih komisija za izbor u naučna zvanja, komisija za diplomski,
magistarski i doktorski rad.
-
Ostale aktivnosti koje budu aktuelne ili dobivene zaključkom organa upravljanja na
Univerzitetu.
PREGLED RADA KATEDRI
KATEDRA ZA EKONOMSKU TEORIJU I POLITIKU
Šef Katedre: prof.dr.sc. Fahrudin Šebić
Tehnički sekretar:. Muamer Halilbašić
Članovi :
Predmet
a) Ekonomski
fakultet
Uvod u ekonomiju
Ekonomika
preduzeća
Mikroekonomija
Makroekonomija
Ekonomski razvoj
Međunarodna
ekonomija
b) Pravni fakultet
Godina
studija
/semestar
Nastavnik
I/1.
I/2.
Prof. dr Fahrudin Šebić
Prof. dr Mira Šunjić-Beus
II/3
II/3.
II/4.
III/5.
Konkurs za nastavnika u
toku
Konkurs za nastavnika u
toku
I/1
Doc. dr Halil Kurtović
(50% radnog vremena)
Saradnik
Muamer Halilbašić
Danijela Martinović
v.ass. mr Jasmin
Halebić
v. ass. mr Adnan
Duraković
Predmeti koji pripadaju katedri :
Ekonomski fakultet: Uvod u ekonomiju, Ekonomika preduzeća,
Makroekonomija, Ekonomski razvoj, Međunarodna ekonomija I
Predmet na Pravnom fakultetu: Ekonomske osnove države i prava
Mikroekonomija,
1. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada: Relevancy of Douglass C. North to the economy of Bosnia and Herzegovina
Paper Title :
Mr Jasmin Halebić, University of Zenica, B&H
Autori/
Authors :
245
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
International Conference of the School of Economics and Business
Sarajevo, BiH
October 12th-13th 2006.
From Transition to Sustainable Development: The path to European
Integration; pages 33-36, Book of Extended abstracts. And CD with full
papers. (Eds. The Program Committee ICES2006)
ISBN 9958-605-89-9
ISBN 9958-605-90-2 (CD)
This paper draws upon the work of Douglass C. North and New Institutional
Economics (NIE) as he developed it to outline some theoretical alternatives
to the standard approach to economic policy in B&H, and to examine the
policy implications of discarding the neo-classical core of economic policy in
B&H. The originality of the paper is in discovering some usually neglected
areas of the economic system functioning in B&H. Contribution of the paper
is in an attempt to demonstrate the pertinence of D.C. North’s work in the
field of NIE to the current economic situation in B&H.
Key Words:
Institutions, Ideology, Privatization, B&H
2.RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada: Nova institucionalna ekonomika i ekonomski razvoj – Neki aspekti stanja u
Paper Title :
BiH
Autori/
Jasmin Halebić, Ekonomski fakultet, Univerzitet u Zenici
Authors :
Znakovi vremena, Sarajevo, proljeće 2006, Vol. 9, br. 31, str. 152-64;
ISSN 1512-5416
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Cilj ovog rada je predstaviti temeljne uvide Nove institucionalne ekonomike
(NIE)
te
prema
njima
sagledati
neke
aspekte
stanja
u
bosanskohercegovačkoj privredi, posebice one koji, shodno kriterijima Nove
institucionalne ekonomike, utiču na ekonomski rast i razvoj, a to su:
prohodnost kapitala, provedba ugovorâ, troškovi informacija i troškovi
snošenja rizika. Cijenimo da odabir ovih kriterija može doprinijeti ubrzavanju
ekonomskog rasta i razvoja u BiH te na toj tvrdnji temeljimo i važnost ovog
rada. S tim u vezi, koriste se metode analize, komparativne eksplikacije i
sinteze sa osloncem na kritičko proučavanje i posmatranje. Ovako
postavljen okvir rada void zaključku da trenutačno institucionalno okruženje
u BiH ne pogoduje u dovoljnoj mjeri ubrzavanju privrednog rasta i razvoja.
Predlažu se rješenja koja će ponukati institucionalnu inovaciju i koja bi,
imajući u vidu političko-ekonomsku uvjetovanost takvog pothvata, osigurala
efikasan pravni sistem, jake konkurencijske zakone i regulatorni sistem koji
će podržavati siguran i pouzdan finansijski system
Ključne riječi: Nova institucionalna ekonomika, ekonomski razvoj, kapital,
ugovori, institucije
2.
Naslov rada:
Paper Title :
Ka teologiji razvoja
246
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
William C. Chittick, sa engleskog preveo i priredio Jasmin Halebić
Znakovi vremena, Sarajevo, ljeto 2006, Vol. 9, br. 32, str. 20-39;
ISSN 1512-5416
U radu je predstavljen tradicijski uvid u problematiku razvoja sa stanovišta
teoloških pozicija islama. Doprinos rada je u rasvijetljavanju odnosa između
tradicijskog i modernog promišljanja pojmova kao što su razvoj, znanost,
razum.
Ključne riječi: razvoj, znanost, razum, Bog, islamsko znanje.
3. OBJAVLJENE KNJIGE:
Knjiga broj1.
Naslov:
Uvod u ekonomiju
Autor –Autori: prof. dr. Fahrudin Šebić
Izdavač:
Zoro- Avery
Tiraž:
500
Format:
B5
ISBN broj:
9958-9756-7-X ( Zoro)
COBISS broj: Bh-id 13244678
Izvod iz recenzije ili sadržaj knijige:
l.” Knjigom UVOD U EKONOMIJU dr Fahrudin Šebić, redovni professor Ekonomskog
fakulteta, na stručan, a za učenje i razumijevanje, jednostavan način pojašnjava osnove
ekonomske misli. On prihvatljivim metodom čitaoca uvodi i u svijet savremene stvarnosti koju
karakterišu procesi ekonomske globalizacije, integracije i tranzicije.
Autor se potrudio da izneseni stavovi budu samo inspiracija za formiranje i stalno razvijanje
kritičke pozicije i odnosa prema aktualnoj stvarnosti i sagledivoj budućnosti ; danas sa
pozicije studenta ekonomije, a sutra diplomiranog ekonomiste, dakle, profesionalca koji
radom obogaćuje vlastiti život i život zajednice kojoj pripada.”
Prof. dr Ilijas BOŠNJOVIĆ
2. “Za studente ovo je odista knjiga koja će ima dati temeljna znanja da bi ih u nastavku
studija uspješno mogli proširivati. No, nju bi morali da pročitaju svi oni koji se bave
ekonomijom, a nisu je studirali kao i svi drugi čija profesija zadire u područje ekonomske
teorije, politike i prakse (pravnici, sociolozi, novinari, inženjeri....).”
Prof. dr Marko BEROŠ
4. PLAN RADA KATEDRE ZA 2007. GODINU
-
-
Upoznavanje članova Katedre sa odredbama Pravila Univerziteta u Zenici koje se
odnose na rad katedri i sa Pravilnikom o radu katedri Univerziteta u Zenici;
Održavanje sjednica Katedre u skladu sa odredbama Pravilnika;
Razmatranje kadrovskog sastava i kadrovskog popunjavanja Katedre za naredni
semestar – školsku godinu
a) na Ekonomskom fakultetu
b) na drugim fakultetima Univerziteta u Zenici
Razmatranje potrebe i mogućnosti inoviranja usvojenih nastavnih programa predmeta
Katedre;
247
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
-
Permanentno praćenje realizacije odredaba BOLONJSKE DEKLARACIJE
(održavanje nastave, načina provjere znanja, obezbjeđivanje ispitne literature,
kontakt sa studentima i dr.);
-
Razmatranje stručnog usavršavanja nastavnika – saradnika:
a) postdiplomski kursevi,
b) doktorantski kursevi,
c) stručni boravci, specijalizacije, posjete i sl.
Utvrđivanje programa naučno-istraživačkog rada članova
ekspertize, naučni skupovi i dr.).
-
Katedre
(projekti,
KATEDRA ZA MARKETING
Šef Katedre: Doc.dr.sc. Ishak Mešić
Tehnički sekretar:. /
Članovi: /
1. PREDMETI KOJI PRIPADAJU KATEDRI
Naziv
katedre
Naziv predmeta
Godina
studija
Fond sati
2. Katedra
za
marketing
Marketing
II
4+2
Kredit
ECTS
bodovi
6,5
III
4+2
6,5
III
4+2
6.5
Izborni IV
4+3
8
Izborni IV
4+3
8
Međunarodni
marketing
Marketing
menadžment
Spoljno
trgovinsko
poslovanje
Ekonomska
psihologija
Ime
nastavnika/
saradnika
Doc.dr.sc. Ishak
Mešić
2. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada:
Paper Title :
“Transition of the trade in Bosnia and Herzegovina“
Autori/
Authors :
Dr Ishak Mešić, University of Zenica, B&H
Kongres
International Conference: ICES 2006, „From Transition to Sustainable
/Congress :
Development: The Path to European Integration“: School of Economich and
Business in Sarajevo; October 12-13,2006, Sarajevo. ISBN 9958-605-89-9.
International Conference of the School of Economich and Business;
Podaci o
University of Sarajevo, 2006"; pages 278,
zborniku
/
Program Committee: Dean Prof. Dr. Muris Čičić, President
ISBN 9958-605-89-9.
Proceedings
Data
248
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Abstract
This paper explores the transition of the trade as one of the most
Rezime /
Summary
expanded economic activity in Bosnia and Herzegovina. The research
work has been done by date collection and its processing through the
usage of the historical, normative and comparative scientific research
methods.
An analysis of the development and transition of the trade in Bosnia
and Herzegovina indicate that trade transition was performing when there
were the big changes in political-legal and economic system. Those
changes had a reflection on the trade development and on the change of its
structure.
After description of the so far transition process, this research work is
made of a comparative analysis of the development level of the trade in
Bosnia and Herzegovina in relation to the European Union. The analysis
has shown the convergence of the relative trade structure in Bosnia and
Herzegovina to the relative trade structure in the European Union, and a big
lag in absolute numbers and indicators of the trade development in Bosnia
and Herzegovina in comparison to the trade of the European Union.
Research findings and results have pointed out to the problems and
mistakes in the trade transition policy, and to the results of the transition and
development of the trade in Bosnia and Herzegovina to the present time, as
well.
However, beside all the problems and weaknesses, we can state that first
phase of the trade transition has been finalized. There was performed
ownership transformation, relative stabilization of the number and the
structure of the trade companies as well as their participation in whole
economy.
Concluding remarks have also pointed out to the further directions of the
trade transition process in Bosnia and Herzegovina. Transition of the trade
in Bosnia and Herzegovina enters into second phase where it is expected
more intensive growth of the absolute indicators, more internationalization,
modernization and concentration. The speed of those changes primarily will
depend on correct establishment and management of the state politics and
its reforms in order to approach more closely to European standards and
European integrations.
2.
Naslov rada:
Paper Title :
“Uloga i značaj trgovine u privredi BiH”.
Autori/
Authors :
Dr Ishak Mešić, University of Zenica, B&H
Kongres
Naučni skup Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Tuzli, Tuzla, 15. 11. 2006.
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Zbornik Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Tuzli, 2006.
249
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime
Rezime /
Summary
U razmatranju uticaja trgovine na privredni razvoj neophodno je poći od
funkcije i značaja trgovine u ukupnoj privredi. Djelatnost trgovine kao
marketing aktivnosti predstavlja dvosmjerno posredovanje između
proizvodnje i potrošnje. Prvi smjer posredovanja jeste prenošenje potreba i
zahtjeva od potrošača prema proizvođačima, na osnovu kojih se vrši
usklađivanje proizvodnje sa potrošnjom. Drugi smjer posredovanja jeste
promet robe od proizvođača do potrošača, na način koji zadovoljava
potrošačke potrebe i zahtjeve. Dakle, trgovina pomaže ne samo
kvantitativan već i kvalitativan privredni razvoj, kroz usmjeravanje
proizvodnje prema potrebama i zahtjevima krajnjih potrošača.
Nakon prelaska na tržišnu privredu i skoro potpune liberalizacije
spoljnotrgovinskog poslovanja, trgovina dobiva mogućnost obezbjeđenja
svih vrsta roba i iz inostranstva, što dovodi do stvaranja daleko veće ponude
od potražnje na BiH tržištu. Na taj način trgovina prisiljava domaće
proizvođače na konkurenciju sa svjetskim proizvođačima. Pozicija trgovine u
kanalima marketinga postala je daleko jača.
Promjene u potrebama i zahtjevima krajnjih potrošača inicirale su
kvalitativne umjesto kvantitativnih faktora privrednog razvoja. Zbog toga se
sve više razvijaju neproizvodne aktivnosti koje su doprinijele promjenama u
strukturi privrednih aktivnosti i dovele do snažnog jačanja uloge tercijarnog
(uslužnog) sektora. Trgovina je jedna od vodećih djelatnosti tercijarnog
sektora i u BiH privredi.
3.RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada:
OSNOVE STRATEGIJE RAZVOJA TRGOVINE U BOSNI I HERCEGOVINI
Paper Title :
Autori/
Authors :
Dr. Ishak Mešić, Ekonomski fakultet Univerziteta u Zenici
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
«Pregled», Časopis za društvena pitanja, Univerzitet u Sarajevu, Sarajevo,
Maj-Avgust 2006, Broj 3, Volume LXXXVI, ISSN 0032-7271,
strane 113-163. Glavni i odgovorni urednik: Prof. Dr. Mirko Pejanović
Ova studija istražuje trgovinu u Bosni i Hercegovini, njen sadašnji nivo
razvoja i potrebu tranzicije od klasične i usitnjene trgovine u pravcu
razvoja integralne i globalne trgovine, koja će postepeno preuzimati sve
veći broj marketinških funkcija i postati aktivan korektor proizvodnje
prema zahtjevima i potrebama krajnjih potrošača.
Komparativna analiza trgovine Bosne i Hercegovine sa trgovinom u
evropskim zemljama pokazuje da je postignuto određeno strukturno
približavanje trgovine Bosne i Hercegovine prema strukturi trgovine u
Evropskoj uniji. Sektorska struktura distributivne trgovine Bosne i
Hercegovine u 2003. godini, približila se sektorskoj strukturi Evropske unije,
u pogledu učešća zaposlenih i strukturi prometa po djelatnostima. Međutim,
kada je u pitanju sektorska struktura broja preduzeća, trgovina BiH pokazuje
drastičan raskorak u odnosu na Evropsku uniju. Relativna struktura prometa
trgovine u Bosni i Hercegovini približila se strukturi trgovine u Evropskoj
250
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
uniji. Međutim, apsolutne veličine prometa pokazuju drastično zaostajanje
trgovine BiH za trgovinom Evropske unije.
Za uspješan nastavak tranzicije trgovine u Bosni i Hercegovini
neophodno je da se nastavi političko-pravna transformacija, koja će
rezultirati boljom regulacijom tržišta. Potrebno je da se na nivou države
Bosne i Hercegovine definiše jedinstvena trgovačka politika, donese
jedinstvena zakonodavna regulativa i izvrši ustrojstvo jedinstvenih državnih
organa, koji su nadležni za integralnu kontrolu robno-novčanih tokova na
cijelom području BiH.
Trgovina Bosne i Hercegovine treba da nastavi putem daljnje tranzicije kroz:
restruktuiranje upravljanja, razvoj marketing koncepcije, tranziciju od
klasične
prema
razvoju
savremene
trgovine,
globalizaciju
i
internacionalizaciju trgovine, povećanje učešća elektronske trgovine i
uvođenje međunarodnih standarda u trgovinu Bosne i Hercegovine.
2.
Naslov rada:
Komparativna analiza razvoja i strukture trgovine u Bosni i Hercegovini i
Paper Title :
Evropi
Autori/
Dr. Ishak Mešić, Ekonomski fakultet Univerziteta u Zenici
Authors :
«Tranzicija», Časopis za ekonomiju i politiku tranzicije, Ekonomski institut
Časopis /
Tuzla, 2006.
Journal:
Rezime /
Summary
Bosna i Hercegovina spada u manje napredne tranzicijske zemlje.
Osnovni makroekonomski indikatori pokazuju drastično zaostajanje u
razvoju cjelokupne privrede Bosne i Hercegovine, u odnosu na razvijene
zemlje.
Prema apsolutnim pokazateljima nivoa razvoja, trgovina BiH uveliko
zaostaje za trgovinom Evropske unije, kao i za trgovinom susjednih
tranzicijskih zemalja. Međutim, prema relativnim pokazateljima, struktura
trgovine Bosne i Hercegovine približava se strukturi trgovine Evropske
unije.
Sektorska struktura distributivne trgovine Bosne i Hercegovine u 2003.
godini se približila sektorskoj strukturi Evropske unije, u pogledu učešća
zaposlenih i prometa po djelatnostima. Međutim, kada je u pitanju sektorska
struktura broja preduzeća, trgovina BiH pokazuje drastičan raskorak u
odnosu na Evropsku uniju.
Stoga je vrlo važno da se u narednom periodu obezbijede makroekonomski
uslovi za razvoj cjelokupne privrede, kako bi se pored relativne strukture
prometa popravila i struktura apsolutnih veličina prometa (visina prometa po
preduzeću i po radniku). Osnovni izvor povećanja prometa u trgovini BiH
jeste povećanje bruto domaćeg proizvoda, a time i kupovne moći
stanovništva.
4.REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekt broj 1.
Naslov projekta: ”Zenica Start Cup 2006”
Projektni tim: Prof. Dr. Darko Petković, Doc. Dr. Ishak Mešić, Mr. Ibrahim Plančić, Mr. Nino
Serdarević, Suvad Dizdarević, Muhsin Ibrahimagić, Jasmin Imamović.
251
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Institucije zadužene za rad na projektu: ”ZEDA” – Agencija za ekonomski razvoj Zenica
Vrijeme rada na projektu:
Krakti sadržaj projekta: Cilj, namjena, očekivani rezultati, postignuća (od 1 do 4 stranice
teksta formata A4)
Projekat ”Zenica Start Cup 2006” predstavlja takmičenje poslovnih ideja i usmjeren je na
osnivanje preduzeća koja treba da se smjeste u Poduzetnički inkubator Zenica. Organizaciju
ovog projekta vodi Općina Zenica i Agencija za ekonomski razvoj ZEDA Zenica, u okviru
projekta ”Prenošenje znanja (know-how) u sklopu podrške MSP ZE-DO Kantona i
Ministarstva Vanjskih poslova Italije.
5. PLAN RADA KATEDRE ZA 2007. GODINU
Plan aktivnosti katedre za akademsku 2006/2007. godinu
U akademskoj 2006/2007 godini, Ekonomski fakultet će imati prvu i drugu godinu studija, pa
će katedra za marketing imati izvođenje nastave u zimskom semestru na drugoj godini
studija, iz predmeta marketing. U ovoj akademskoj godini se planira početak prve generacije
magistarskog postdiplomskog studija, na kojem ova katedra planira izvoditi nastavu iz pet
predmeta (jedan predmet u prvom i četiri predmeta u drugom semsestru). Stoga će rad
katedre u ovoj akademskoj godini biti usmjeren na slijedeće aktivnosti:
-
Planiranje i izvođenje nastave na predmetu Marketing, na drugoj godini studija.
Katedra raspolaže sa nastavnikom, a asistenta će angažovati sa Ekonomskog
fakulteta Univerziteta u Sarajevu, u skladu sa potpisanim protokolom sa
Univerzitetom u Zenici. Ovakav plan popunjavanja osoblja je nužan, jer prijem
asistenta nije opravdan iz razloga što ne može imati ni 50% planirane norme u ovoj
akademskoj godini.
-
Izvođenje nastave na magistarskom postdiplomskom studiju, prema Planu i programu
magistarskog studija: jednog premeta u prvom semestru i četiri predmeta u drugom
semestru. Za izvođenje nastave na postdiplomskom studiju u drugom semestru biće
angažovani i nastavnici sa drugih Univerziteta, a prema planu u Elaboratu o
opravdanosti otvaranja magistarskog postdiplomskog studija.
-
Implementacija Bolonjskog procesa na studiju.
-
Analiza i preispitivanje postojećeg plana, programa i literature za predmet Marketing,
te iniciranje i predlaganje eventualnih promjena Naučno-nastavnom vijeću.
-
Iniciranje i predlaganje promjena Nastavnog plana i programa i uvođenja više
smjerova na Ekonomskom fakultetu, a posebno predlaganje uvođenja smjera
Marketing, koji je uveden i na postdiplomski studij.
-
Iniciranje formiranja namjenskih sredstava Univerziteta za naučno-istraživački rad
(finansiranje učešća nastavnika i saradnika na međunarodnim konferencijama,
finansiranje troškova objave naučnih radova, knjiga i drugih naučnih aktivnosti).
-
Učešće na međunarodnoj konferenciji ICES u Sarajevu, u oktobru 2006. godine.
-
Učešće na jednodnevnom seminaru i predavanju u Sarajevu koje će održati Pfilip
Kotler, najpoznatiji svjetski profesor iz Marketinga.
-
Objavljivanje nekoliko radova iz oblasti katedre u referentnim međunarodnim
časopisima.
-
Izdavanje knjige iz oblasti Marketinga, pod naslovom «Tranzicija trgovine u Bosni i
Hercegovini», autor dr Ishak Mešić, a u sklopu izdavačke djelatnosti Univerziteta u
Zenici.
252
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
-
Saradnja i razmjena iskustva sa istim katedrama na drugim Univerzitetima u zemlji i
inostranstvu.
-
Uspostavljanje saradnje sa privrednim subjektima i razvojnim agencijama.
KATEDRA ZA MENADŽMENT
Šef Katedre: Doc.dr.sc. Rifet Đogić
Tehnički sekretar:. /
Članovi: /
1. PREDMETI KOJI PRIPADAJU KATEDRI
Naziv
katedre
Naziv predmeta
Godina
studija
Fond sati
3. Katedra
za
menadžment
Menadžment
I
4+2
Kredit
ECTS
bodovi
8,5
Organizacija
Menadžment
preduzeća
Poduzetništvo
Tehnika
rukovođenja
II
4+2
7,5
III
III
4+3
4+2
9
6,5
III
4+2
8,5
Menadžment
ljudskih resursa
IV
4+2
6,5
Poslovno
odlučivanje
IV
4+2
6,5
Upravljanje
projektima
Izborni IV
4+3
8
Izborni IV
4+3
8
Planiranje u
predzećima
Izborni IV
4+3
8
Strateški
menadžment
Izborni IV
4+3
8
Ime
nastavnika/
saradnika
Doc.dr.sc. Rifet
Đogić
Vođenje firme
2.
PLAN RADA KATEDRE ZA 2007. GODINU
Katedra je u fazi osnivanja i kadrovskog popunjavanja, te shodno tome plan se nalazi u
fazi razrade.
NEMATIČNE KATEDRE NA EKONOMSKOM FAKULTETU
253
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
1. KATEDRA ZA MATEMATIKU I INFORMATIKU
MATIČNOST: Pedagoški fakultet
PREDMET: Matematika i Statistika
NASTAVNIK : Prof.dr.sc. Dževad Zečić
1. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada:
Digital Signature Algoritham (DSA),
Paper Title :
Autori/
Authors :
H. Alajbegović, H. Jamak, Dž. Zečić,
th
Kongres
10 International Research/Expert Conference, 11 – 15 September 2006,
/Congress : Escola Tecnica Superior D’Enginyeria Industrial De Barcelona & Faculty of
Mechanical Engineering in Zenica B&H, Lloret de Mar, Barcelona – Spain.
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Proceedings TMT 2006 - 10th International Research/Expert Conference, 11
– 15 September 2006, pp. 665-669.
(ISBN 9958-617-30-7)
This paper presents one of the cryptography solutions about establishing
user's identity and authentic documents on the Internet which are
exchanged among users. These problems are very prevalent because the
Internet plays an important and dominant role in the business world. In this
paper, the existing solutions will be brought closer the readers who are not
very familiar with cryptography and algebra. Codes of these solutions are
created in Mathematica 4.0.
2.
Naslov rada: Islamske znanosti/matematika kao ontološki aspekt Jednoće
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Prof.dr.sc. Dževad Zečić
Međunarodni filozofski simpozij "15. Dani Frane Petrića", Cres, Hrvatska,
25.-27. rujna 2006.
Program i knjiga abstrakta, Dani Frane Petrića (15; 2006;Cres), str. 144.
(ISBN 953-164-104-8)
Srednjovjekovna islamska znanost bila je zasnovana na ideji Jednoće.
Znanstvenici su slijedili uglavnom dvije škole i to hermetičko-pitagorejsku i
silogističko-racionalističku. Broj je shvaćan kao projekcija Jednoće, što
odgovara pitagorejskom učenju. U kvantitativnom gledanju broj se može
dijeliti i razdvajati. U kvalitativnom i simboličkom gledanju broj integrira
254
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
višestrukost, natrag, u Jednoću. Brojevi ostaju ujedinjeni u njihovom izvoru
sa ontološkom vezom koju uvijek čuvaju sa Jednoćom. Na taj način u
matematici a isto tako i u drugim znanostima (npr. prirodnim znanostima) je
uvijek prisutna ideja Jednoće.
3.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Otkriće infinitezimalnog računa,
Prof.dr.sc. Dževad Zečić,
Naučni kolokvij,- predavanje
Matematički kolokvij, Prirodno-matematički fakultet Univerziteta u Tuzli, 01.
12. 2006.
Dosta je bilo zaslužnih matematičara, nekih više a nekih manje, za stvaranje
infinitezimalnog računa. Međutim, počasni naslov otkrivača računa sigurno
nose Isaac Newton i Gottfried Wilhelm Leibniz. Do svojih otkrića su došli
nezavisno. Newton nešto ranije, 1664.-1669., u djelu “De analysis per
aequationes infinitas” a Leibniz 1684. ,objavio u Acta eruditorum , “Nova
methodus pro maximis et minimis…” i 1686. U “De geometria recondita”. U
predavanju su analizirani izvorni radovi ovih matematičara i istaknute
algoritamske procedure u kojima su došli do zaključka inverznosti
diferenciranja i integriranja a samim time i do otkrića diferencijalnog i
integralnog računa.
2.RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Filozofija matematike i prirodnih znanosti u nastavi tehničkih i prirodoslovnomatematičkih fakulteta
Prof.dr.sc. Dževad Zečić
“Filozofija i odgoj u suvremenom društvu”, glavni urednik: Milan Polić,
Zagreb: Hrvatsko filozofsko društvo, 2006, str. 447-458.
(ISBN 953-164-091-2)
Metafiziku, fiziku i matematiku Aristotel je, u odnosu na trodijelnu podjelu
znanosti, svrstao u teorijske znanosti. Fizici i matematici ne pripada “ono
vječno, nepokretno i samostalno” pa time one ne mogu preuzeti ulogu prve
filozofije. Znanost ne može izaći iz sebe same da bi mogla pronaći svoje
uporište. Zbog toga znanost treba filozofiju. Dakle, može se govoriti o
255
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
filozofiji matematike i filozofiji prirodnih znanosti. Tehnički i prirodoslovnomatematički fakulteti na različite načine izučavaju matematiku i prirodne
znanosti i to u okviru samih tih znanosti. Mišljenje o tim znanostima
zahtijeva odmak iz njih i kritičko promišljanje znanosti, odnosno kritičko
promišljanje zasnovanosti znanosti. Time se pravi distinkcija između
znanstvenog i filozofskog mišljenja. Ta su dva mišljenja komplementarna i
zajedno omogućavaju cjelovito razumijevanje znanosti. Potpuno
razumjevanje matematike i prirodnih znanosti traži i filozofsko promišljanje o
tim znanostima. Zato je neophodno na institucijama gdje se izučavaju ove
znanosti uvesti predmet Filozofija matematike i filozofija prirodnih znanosti,
što bi omogućilo cjelovitu naobrazbu onih koji izučavaju te znanosti, a što ih
određuje za stvaralačko znanstveno djelovanje.
3.REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
PROJEKT BROJ 1.
Naslov projekta: Obrada podataka koncentracije Prostata specifičnog antigena (PSA)
kod muškaraca u starosnoj dobi iznad 45 godina u cilju ranog otkrivanja karcinoma prostate i
benignog uvećanja prostate,
1) Projektni tim: . prof. dr. sc. Dževad Zečić, dipl. matematičar – nosioc projekta,
2) Mr. ph. Sadžida Zečić, specijalista medicinske biohemije;
Šef Odjela za složene metaboličke tvari i automatizaciju u Službi laboratorijske
dijagnostike Kantonalne bolnice Zenica.
3) Prim. dr. Mustafa Leto, specijalista urolog;
Šef Odjela na Službi za urologiju Kantonalne bolnice Zenica.
Institucije zadužene za rad na projektu: Univerzitet u Zenici, Kantonalne bolnice Zenica
Vrijeme rada na projektu: 2 godine
Krakti sadržaj projekta: Obrada podataka o koncentraciji PSA u krvi pacijenata
pregledanih od strane urologa i analiziranih u biohemijskoj laboratoriji Kantonalne
bolnice Zenica. PSA je jedan od testova za otkrivanje raka prostate i benignog
uvećanja prostate. Koncentraciju PSA u krvi muškarci bi trebali kontrolisati nakon 35.
godine starosti, iz godine u godinu. Dobiveni podaci bi se statistički obradili uz pomoć
odgovarajućeg softverskog programa sa ciljem potvrđivanja postavljenih hipoteza.
2. KATEDRA ZA OPĆE PROGRAMSKE OSNOVE
MATIČNOST: Pedagoški fakultet
PREDMET : Sociologija
Nastavnik: doc.dr.sc. Faruk Kozić
Saradnik. Asist. Bernard Harbaš
1. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada: METAFIZIČKO UTEMELJENJE EPISTEMOLOGIJE ILI EPISTEMOLOŠKO UTEMELJENJE
METAFIZIKE
Paper Title :
Autori/
Bernard Harbaš
256
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
4. Mednarodna filozofska poletna šola – Izola 2005
„Filozofija kot cokla znanosti“
Posebna številka revije Iluzija, letnik 6 (2006),
Zbornik prispevkov 4. Mednarodne poletne filozofske šole, Izola, 2005.
ISBN 961-238-707-9
(Glavni urednik: Gregor Kroupa)
Tekst je zasnovan na radovima “O apokaliptičnom tonu nedavno usvojenom
u filozofiji” i “Bijela mitologija”, savremenog francuskog filozofa Jacquesa
Derride. U središtu pažnje je problem filozofijskog diskursa. Francuski filozof
predbacuje povijesti filozofije njenu metafizičku zasnovanost na
apokaliptičnom i eshtalogijskom “tonalitetu”(u smislu objavljivanja konačnih
svrha i krajeva filozofije), kao i utemeljenost njenog vokabulara na
metaforologijskom diskursu.
2. RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada:
FILOZOFIJA ILI DEKONSTRUKCIJA
Paper Title :
Autori/
Bernard Harbaš
Authors :
Scopus, časopis za filozofiju studenata Hrvatskih studija, Hrvatski studiji,
Časopis /
God. X, Br. 22, Zagreb (Hrvatska)
Journal:
ISSN 1330-9986
(Glavni urednik: Mislav Šolta)
Rezime /
U ovom radu bavim se pojmom dekonstrukcije i teorijskim konsekvencama
Summary
koje je ovaj pojam polučio u filozofijskom, teorijskom i literarnom diskursu.
Pojam se po prvi put javlja u djelu O gramatologiji, francuskog filozofa
Jacquesa Derride. U definiranju ovog pojma francuski filozof ostavio je
mnogo dilema. Pokušaj njegovog određenja proizveo je snažnu polemiku
između literarnih teoretičara i filozofa. U osnovi ove polemike bilo je pitanje:
treba li dekonstrukcija biti shvaćena samo kao način čitanja literarnog
teksta, pri čemu ona ne bi bila filozofijski koncept već teorija općeg teksta ili
dekonstrukciju treba čuvati unutar strogih granica filozofije.
2.
Naslov rada:
LOGIKA NADOPUNE ILI ONTOMIMETOLOGIJA
Paper Title :
Autori/
Bernard Harbaš
Authors :
Odjek, Revija za umjetnost, nauku i društvena pitanja, jesen – zima 2006.,
Godina LIX, broj 3-4, Sarajevo,
Časopis /
ISSN 0029 8387
Journal:
(Glavni urednik: Nermina Kurspahić)
Rezime /
Središnja tema ovoga rada je koncept mimezisa (umjetničkog oponašanja
Summary
prirode) i njegova važnost u determiniranju cjelokupne povijesti filozofije.
Naime, koncept mimeze se od Platona pa sve do savremene misli shvaćao
kao nešto negativno, tj. nešto je derivirano iz same prirode. Nasuprot tome,
savremeni francuski mislioci kao što su Phillipe Laocue - Labarthe i Jacques
257
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Derrida smatraju da se koncept mimezisa ne smije gledati u smislu klasične
metafizike kao nešto drugotno i samim time manje vrijedno, već da se on
treba shvatati kao ontološki pojam. Kao polaznu tačku za svoju tezu Lacoue
Labarthe i Derrida uzimaju dio iz Aristotelove Fizike gdje se kaže slijedeće:
„Sa jedne strane tehne dovršava ono što fizis (priroda) ne može dovršiti, sa
druge strane on (tehne) ga (fizis) oponaša.“ (Aristotel, Fizika, 197 a). Na taj
način, koncept mimezisa kao dopunjavanje - suplementiranje same
stvarnosti. Dakle, umjetnički produkt, odnosno mimezis je sama stvarnost.
3. KATEDRA ZA GRAĐANSKO PRAVO
MATIČNOST: Pravni fakultet
Predmet: Poslovno pravo
Nastavnik: prof.dr.sc. Milić Simić ( spoljni saradnik)
Saradnik : mr.Vedad Silajdžić I assist. Alaudin Brkić
1. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada: PSIHOLOŠKI DETERMINANTE KRIMINALITETA U TRANZICIJSKIM ZEMLJAMA
Paper Title :
Autori/
Ass. Alaudin Brkić
Authors :
NAUČNA KONFERENCIJA
Kongres
«SIGURNOST GRAĐANA U TRANZICIJSKIM ZEMLJAMA»
/Congress :
SARAJEVO, BIH
31.05. 2006. U 09.00 SATI
Podaci o
zborniku
Zbornik “Zaštita” - časopis Fakulteta kriminalističkih nauka u Sarajevu.
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Svako organizovano društvo nastoji spriječiti izvjesne oblike ponašanja koji
su posljedica psihičkih poremećaja, procesa i faktora u samoj ličnosti kao
izvršiocu krivičnih djela. Psihološki aspekt kao specifikum u kriminološkom
smislu, kad je riječ o vršenju krivičnih djela gdje se pojavljuje kao glavni
uzrok, prenijet ću na aktuelnu situaciju u Bosnu i Hercegovinu, kako bi
ukazao na neke opasnosti kao i mjere koje je potrebno preduzeti u njihovom
otklanjanju. Prvi psihološki momenat je vezan za tranzicijsku etapu s jedne,
te za ekonomski razvoj BiH i napredovanja u procesu ulaska u EU i NATO s
druge strane. Ratna dešavanja su razorila ekonomiju koja se teško obnavlja,
te postoji cijela armija lica koja su nezadovoljna datom pozicijom gdje su
ostala nezaposlena iz mnoštva razloga. Upravo pomenuta situacije
determiniše ta lica da promjene svoju poziciji gdje ulaze u sferu kriminala i
tamo traže svoj spas. Reforma nekih oblasti društvenog života, te pretjerana
sloboda kao odraz demokratičnosti kojoj težimo sa posebnim akcentom na
ljudska prava čini da se psihološki sklop pojedinaca upravlja u tom pravcu.
Znači, da sam društveno-politički sistem rađa ono što bi se moglo označiti
kao drugi psihološki moment, jer svojom neefikasnošću podstiče sve vidove
kriminaliteta umjesto da ih sprijeći. Lica bivaju ohrabrena takvom situacijom
258
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
te koriste sve mogućnosti koje im se pružaju bez ikakvog straha za svoje
kriminalno ponašanje.Treći psihološki moment se nalazi u pojedinim
zakonskim tekstovima, s obzirom na njihov karakter de lege lata kao i
njihovu de lege ferenda dimenziju, gdje se daju uočiti korjeni favorizacije
učinioca krivičnog djela nasuprot žrtvi, posebno kad je riječ o institutu
pregovaranja o krivnji.S tim u vezi načelan stav o ovom pitanju teško je
uspostaviti a još teže odbraniti s obzirom na rebus sic stantibus u
društvenom okruženju, što predstavlja prevalirajući faktor u supstancijalnom
gledanju i definiranju uzročnosti kriminaliteta.
KLJUČNE RIJEČI:
KRIMINALITET, DEVIJACIJE, TRANZICIJA, DRUŠTVENO-POLITIČKI
SISTEM, DE LEGE LATA, DE LEGE FERENDA.
3.
REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekt broj 1.
Naslov projekta:
A) Razvijanja svijesti o neophodnosti primjene ljudskih prava
Projektni tim: Unija studenata UNZE, nastavnici i saradnici sa UNZE-e
Institucije zadužene za rad na projektu: UNZE-a, Ministarstvo obrazovanja nauke kulture i
sporta ZE-DO kantona.
Vrijeme rada na projektu: 2 god.
Krakti sadržaj projekta: Cilj, namjena, očekivani rezultati, postignuća (od 1 do 4 stranice
teksta formata A4)
Projekt broj 2.
Naslov projekta:
B) Aktuelno stanje ljudskih prava u BiH
Projektni tim: LOV Zenica, Ministarstvo za ljudska prava i izbjeglice na nivou BiH nastavnici i
saradnici sa UNZE-e.
Institucije zadužene za rad na projektu: Ombudsmeni FBiH, Tužilaštvo FBiH, Tužilaštvo ZEDO kantona, Kantonalni sud u ZE-DO.
Vrijeme rada na projektu: 2 god.
Krakti sadržaj projekta: Cilj, namjena, očekivani rezultati, postignuća (od 1 do 4 stranice
teksta formata A4)
259
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10.6.PRAVNI FAKULTET
-GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA
2006.GODINU-
260
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Pravni fakultet Univerziteta u Zenici započeo je sa radom u 2005/06. akademskoj godini tako
da je efektivni početak rada septembar 2005.godine. Studij se za sada odvija samo na prvoj i
drugoj godini pa inoviranim nastavnim planovima i programima, sa implementiranim ECTS
sistemom te ostalim elementima iz Bolonjskog procesa. Iz ovih razloga najveći broj aktivnosti
i podaci koji se daju za ovu organizacijsku jednicu Univerziteta u Zenici su redukovani i ne
daju pravu sliku za ocjenu rada jedne viskoškolske institucije (npr. podaci o diplomantima,
magistrantima, projekti, radovi na konferencijama i časopisima i dr.)
Pravni fakultet - Katedra za građansko pravo
1. OPŠTI PODACI O KATEDRI
Šef Katedre:
Tehnički sekretar: Ass.Meliha Frndić Imamović , dipl.iur.
Članovi : Doc.dr.Ferid Otajagić, Mr.sc.Samir Zuparević.
Predmeti koji pripadaju katedri :
godina katedra šifra
05-K
2
K-24
24-01
05-K
2
K-24
24-02
05-K
4
K-24
24-03
05-K
4
K-24
24-04
05-K
2
K-24
24-05
05-K
2
K-24
24-06
05-K
4
K-24
24-07
05-K
2
K-24
24-08
05-K
2
K-24
24-09
05-K
3
K-24
24-10
05-K
3
K-24
24-11
05-K
3
K-24
24-12
naziv predmeta
Bračno pravo
nastavnici saradnici
Doc.dr.Ferid Ass.Meliha Frndić
Otajagić
Imamović
Civilno društvo
Građansko parnično
procesno pravo
Građansko vanparično i
izvršno procesno pravo
Lična prava
Ljudska prava
Međunarodno privatno
pravo
Nasljedno pravo
Nomotehnika
Obligaciono pravo-opći
dio
Obligaciono pravoposebni dio
Osnove evropskog
privatnog prava
261
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
4
K-24
2
K-24
4
K-24
2
K-24
2
K-24
2
K-24
4
K-24
2
K-24
3
K-24
2
K-24
4
K-24
2
K-24
05-K
24-13
05-K
24-14
05-K
24-15
05-K
24-16
05-K
24-17
05-K
24-18
05-K
24-19
05-K
24-20
05-K
24-21
05-K
24-22
05-K
24-23
05-K
24-24
Osnovi prava
intelektualnog vlasništva
Pravna klinika iz
građanskog prava
Pravna klinika iz
građanskog procesnog
prava
Pravna klinika iz
obligacionog prava
Pravna klinika iz
porodičnog prava
Privredno pravni sistem i
politika
Procesno međunarodno
privatno pravo
Roditeljsko i starateljsko Doc.dr.Ferid Ass.Meliha Frndić
pravo
Otajagić
Imamović
Socijalno pravo
Ass.Meliha Frndić
Imamović
Stvarno pravo
Ugovorno poslovno pravo
Uvod u građansko pravo
Mr.sc.Samir Ass.Meliha Frndić
Zuparević
Imamović
2. RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
«Načelne promjene u prekršajnom postupku»,
Doc.dr.Ferid Otajagić
«Pravni savjetnik» br. 1-2 (januar-februa) 2006 godine.,
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Reforma prekršajonog prava u pravnom sistemu Bosne i Hercegovine.
2.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
«Suverenost i pravna država(najteže i najsloženije pitanje u BiH)».
Doc.dr.Ferid Otajagić
«Pravna misao» br. 1-2 (januar-februar) 2006 godine.
Časopis /
Journal:
262
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
Uspostavljanje suverenosti na cijeloj teritoriji BiH – strateški cilj razvoja i
jačanja naše zemlje.
3. OBJAVLJENE KNJIGE:
KNJIGA BROJ 1.
Naslov : «PRIRUČNIK ZA OBUKU SUDIJA ZA PREKRŠAJE«,
Koautor:doc.dr.Ferid Otajagić
Format : A5
KNJIGA BROJ 2.
MONOGRAFIJE:
Naslov : « Zakonodavna funkcija federacije «,
Autor –Autori : mr.sc Samir Zuparević
Izdavač: Štamparija „Borac“, štamparsko izdavačko i prometno dioničarsko društvo Travnik,
Tiraž :500 primjeraka
Format : A5
ISBN broj :- u proceduri dobivanja
COBISS broj:- u proceduri dobivanja
KNJIGA BROJ 3.
Naslov : « Kompetencije centralne izvršne vlasti u Švicarskoj «,
Autor –Autori : mr.sc Samir Zuparević
Izdavač: Štamparija „Borac“, štamparsko izdavačko i prometno dioničarsko društvo Travnik,
Tiraž :500 primjeraka
Format : A5
ISBN broj :- u proceduri dobivanja
COBISS broj: - u proceduri dobivanja
KNJIGA BROJ 4.
Naslov : « Jačanje izvršnih ovlasti Vijeća ministara Bosne i Hercegovine i Rezolucija Vijeća
Evrope 1384 ( 2004 ) «,
Autor –Autori : mr.sc Samir Zuparević
Izdavač: Štamparija „Borac“, štamparsko izdavačko i prometno dioničarsko društvo Travnik,
Tiraž :500 primjeraka
Format : A5
ISBN broj :- u proceduri dobivanja
COBISS broj: - u proceduri dobivanja
4. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
Nastava
Na svim predmetima koji pripadaju Katedri za građansko pravo nastava će se i u 2007 godini
izvoditi prema aktuelnom nastavnom planu i programu .
Naučno-istraživački rad
Naučno-istraživački rad u 2007 godini će se nastaviti kao i u prethodnoj godini . Svi nastavnici i
saradnici koji pripadaju Katedri za građansko pravo planiraju slijedeće aktivnosti :
- Prikaz i ocjene djela
- Pisanje članaka i njihovo objavljivanje u Godišnjaku Pravnog fakulteta ili drugim
časopisima
- Organiziranje javnih predavanja iz oblasti građanskog prava
263
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
-
Tempus projekti
Saradnici će ispunjavati obaveze predviđene postdiplomskim studijem
Pravni fakultet - Katedra za državno i međunarodno javno
pravo
1. OPŠTI PODACI O KATEDRI
Šef Katedre: prof.dr.sc. Genc Trnavci
Tehnički sekretar: Ass.Maša Alijević , dipl.iur.
Članovi : Prof.dr. Nedžad Bašić , Prof.dr. Kasim Trnka , Ass. Alaudin Brkić,
Ass. Maja Sahadžić
Predmeti koji pripadaju katedri :
godina katedra šifra
05-K
4
K-23
23-01
05-K
3
K-23
23-02
05-K
2
K-23
23-03
05-K
4
K-23
23-04
05-K
4
K-23
23-05
05-K
3
K-23
23-06
05-K
3
K-23
23-07
05-K
2
K-23
23-09
05-K
3
K-23
23-10
3
K-23
4
K-23
4
K-23
3
K-23
3
K-23
2
K-23
1
K-23
05-K
23-11
05-K
23-12
05-K
23-13
05-K
23-14
05-K
23-15
05-K
23-16
05-K
23-17
naziv predmeta
Berze i berzansko
poslovanje
Komparativno
porezno pravo
nastavnici
saradnici
Lokalna samouprava
Međunarodno
finansijsko pravo
Međunarodno
humanitarno pravo
Međunarodno javno
pravo I
Međunarodno javno
pravo II
Moderne pravne
Prof.dr. Nedžad Bašić
kodifikacije
Pravna klinika iz
međunarodnog
javnog prava
Pravna klinika iz
radnog prava
Pravna klinika iz
upravnog prava
Pravo privrednih
društava
Privredno pravni
sistem i politika EU
Ass. Maja Sahadžić
Radno pravo
Savremeni pravnopolitički sistemi
Prof.dr. Nedžad Bašić
Struktura prava
Prof.dr. sc. Genc Trnavci Ass. Maša Alijević
Ass. Maja Sahadžić
264
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
4
K-23
4
K-23
4
K-23
2
K-23
2
K-23
1
K-23
3
K-23
05-K
23-18
05-K
23-19
05-K
23-20
05-K
23-21
05-K
23-22
05-K
23-23
05-K
23-24
Ugovorno poslovno
pravo
Upravno pravo I
Upravno pravo II
Ustavno pravo I
Prof.dr. Kasim Trnka
Ass. Maja Sahadžić
Ustavno pravo II
Prof.dr. Kasim Trnka
Ass. Maja Sahadžić
Uvod u nauku o
državi i pravu
Uvod u pravo
Evropske unije
Prof.dr.sc. Genc Trnavci Ass. Maša Alijević
2. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
Tabela 1.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
REFORMING LEGAL SYSTEMS: A KEY TO ECONOMIC DEVELOPMENT AND
ACCESSION TO REGIONAL AND GLOBAL INTEGRATIONS FOR SOUTH-EUROPEAN
COUNTERIES
Prof. dr. Genc Trnavci
Ekonomski fakultet Sveučilišta u Rijeci, u saradnji sa Ekonomskim
fakultetom Univerziteta u Ljubljani, CEDIMES Paris – Centre d'Etudes du
Développement International ed des Mouvements Economiques et Sociaux
i University of Antwerpen – Jean Monnet Centre of Excellence
Proceedings from the VI international Conference on Econommic
Integration, Competition and Cooperation
National foreign trade policies are an irreplaceable factor in the process of
world trade liberalization. Therefore, the reach and effects of liberalization
are conceptually limited by the principle of reciprocity (quid pro quo), which
is the working method for member countries to achieve the much needed
access to foreign markets. The principle of reciprocity contradicts deeply the
principle of freedom of international trade. The WTO negotiation
mechanisms are in essence bilateral. Fortunately, bilateralism finally gives
way to the multilateralism thanks to the Most Favored Nation Clause (MFN)
and the consequent spilling over of benefits from concessions to all the
WTO members. It seems that the authors of the WTO and participants in the
Uruguay Round of multilateral trade negotiations missed the opportunity to
design a mechanism for achieving mandatory and linear lowering of tariffs
and other protectionist measures as well as unification of tariff schedules to
be applied by all the WTO members. Indeed, this would have completed the
multilateral nature of the Multilateral Trading System.
3. OBJAVLJENE KNJIGE:
265
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
KNJIGA BROJ 1.
Naslov: Ustavno pravo – drugo izmijenjeno I dopunjeno izdanje
Autor –Autori: prof dr. Kasim Trnka
Izdavač: Fakultet za javnu upravu Sarajevo ,2006
Tiraž:
Format: 489 str. , 24 cm
ISBN broj 9958-9091-0-3
COBISS broj: 15374598
4. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekt 1.
Naslov projekta: Curricula Development and Teaching Program (2006)
Projektni tim: prof.dr. Nedžad Bašić
Institucije zadužene za rad na projektu: World University Service, Vienna, Austria
Vrijeme rada na projektu:
Krakti sadržaj projekta: Cilj, namjena, očekivani rezultati, postignuća (od 1 do 4 stranice
teksta formata A4)
Projekt 2.
Naslov Projekta: IMG III
Projektni time: Prf. Dr. Genc Trnavci
Institucije zadužene za rad na projektu: Pravni fakultet Univerziteta u Zenici i Faculty of
Political Sciences “Cesare Alfieri,” University of Florence
Vrijeme rada na projektu: 1. septembra 2005 do 31 februara 2006 godine
Kratki sadržaj projekta: Lectured as a TEMPUS Professor of law at the on the topic: Legal
Aspects of the Dissolution of the former Yugoslavia.”
5. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
Nastava
Na svim predmetima koji pripadaju Katedri za državno i međunarodno javno pravo nastava
će se i u 2007 godini izvoditi prema aktuelnom nastavnom planu i programu .
Naučno-istraživački rad
Naučno-istraživački rad u 2007 godini će se nastaviti kao i u prethodnoj godini . Svi nastavnici i
saradnici koji pripadaju Katedri za državno i međunarodno javno pravo planiraju slijedeće
aktivnosti :
- Prikaz i ocjene djela
- Pisanje članaka i njihovo objavljivanje u Godišnjaku Pravnog fakulteta ili drugim
časopisima
- Organiziranje javnih predavanja iz oblasti državnog i međunarodnog prava
- Tempus projekti
- Saradnici će ispunjavati obaveze predviđene postdiplomskim studijem
266
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Pravni fakultet - Katedra za historiju države i prava
1. OPŠTI PODACI O KATEDRI
Šef Katedre: prof. dr. Salih Jalimam
Sekretar katedre: Mr.sci. Dževad Drino
Članovi : Ass. Emina Huseinspahić,dipl.iur
Predmeti koji pripadaju katedri :
Naziv
šifra
godina katedra
predmeta
Bosansko
051.
K-25 K26- komparativno
pravo
01
05Državnopravni
2.
K-25 K25razvitak BiH
02
05Institucije
3.
K-25 K25rimskog prava
03
05Komparativna
4.
K-25 K25pravna historija
04
05Klasični
5.
K-25 K25pravni tekstovi
05
05Stare pravne
6.
K-25 K25kodifikacije
06
nastavnici
saradnici
Prof.dr.Salih
Jalimam
Ass. Emina
Huseinspahić
Prof.dr.Salih
Jalimam
Ass. Emina
Huseinspahić
Prof.dr.Obrad Mr.sci.Dževad
Stanojević
Drino
Prof.dr.Salih Mr.sci.Dževad
Jalimam
Drino
Prof.dr.Salih
Jalimam
Prof.dr.Salih
Jalimam
2. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
“SREBRENIČKA POVELJA IZ 1333. GODINE – POVOD NASTANKA NAJSTARIJE
ZEMLJIŠNE KNJIGE U HRVATSKOJ”
Mr.sc. Dževad Drino
Medjunarodna naučna konferencija „Srebrenička banovina i
srednjovjekovna Bosna“ , Srebrenik 09.09.2006. godine
„Zbornik radova Pedagoškog fakulteta u Zenici“ , br. IV/2006. , ISN 15129195. , str. 231-236 , urednik: prof.dr. Salih Jalimam
2.
Naslov rada: “BALIĆEV INTERKONFESIONALIZAM”
Paper Title :
267
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Prof.dr.Salih Jalimam
Medjunarodni simpozij:“Smail Balić kao predmislilac evropskog islama“
U pripremi za štampu
3.RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1.
Naslov rada: „POČECI KRIVIČNOPRAVNOG ZAKONODAVSTVA ZEMALJA ISTOČNE EVROPE SA
POSEBNIM OSVRTOM NA BIH“
Paper Title :
Autori/
Mr.sci. Dževad Drino
Authors :
„Zaštita“ , Sarajevo , br.3/06. , ISN 1840-1171 , urednik prof.dr. R. Masleša
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
2.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
„Iz historije srednjovjekovnog Polimlja“(istraženi i neistraženi problemi)
Prof.dr.Salih Jalimam
Mileševski zapisi , 6 , Prijepolje , 2005 , str.47-54 , ISSN 0354-6926
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
3.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Studija nastoji da ukaže na neke elemente teritorijalno-političkog razvoja
srednjovjekovnog Polimlja i to prema raspoloživim primarnim i sekundarnim
historijskim izvorima i kroz mišljenja u historijskoj literaturi.
„Iz historije srednjovjekovnog polimlja
Prof.dr.Salih Jalimam
Istraživanja , I , Fakultet humanističkih nauka Univerziteta „Džemal Bijedić“
, Mostar , 2006. , str 33-41
Namjera ovog rada je skromna , riječ je o pokušaju da se ukaže na
očigledne nesuglasice u starijoj historijskoj literaturi oko nekih toponima u
268
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
srednjovjekovnom Polimlju i da se otvori jedan novi prostor u kojem je cijela
regija egzistirala
4.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
„Vjerske rasprave u srednjovjekovnoj Bosni do sredine XII vijeka“
Prof.dr.Salih Jalimam
Zbornik radova Pedagoškog fakulteta u Zenici , IV , 2006 , 83-92 , ISSN
1512-9195
Temeljno pitanje srednjovjekovne Bosne , pored ostalog , je uloga i mjesto
bosanskih
bogumila
u
složenim
društvenim
i
političkim
odnosima.Relevantnim historijskim izvorima potvrdjeno je posebno mjesto
što je osnov za dalje historijske pretrage.
4. OBJAVLJENE KNJIGE:
Naslov broj 1.
Naslov: “Duhovna susretanja”
Autor –Autori: prof .dr. Salih Jalimam
Izdavač: Hijatus Zenica
Tiraž: 100
Format: 18 cm
Knjiga “Duhovna susretanja” je magistarski rad odbranjen 1982. godine u Zenici.Knjiga je
podjeljena na sljedeća poglavlja: Prethodne napomene , Uvodni dio , Djelatnost
dominikanskog reda , Aktivnost katoličke crkve I dominikanskog reda krajem XIII I početkom
XIV stoljeća , Dolazak I djelatnost franjevaca , Sukob franjevaca I dominikanaca , Učvršćenje
položaja franjevačkog reda u srednjovjekovnoj Bosni , Zaključak , Summary , Izvori I
literature , Riječ na kraju I Izvod iz recenzije.
5. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Projekt broj 1.
1.Naziv projekta: “Političko-pravni položaj srednjovjekovne župe Brod”
Projektni tim: Salih Jalimam
Institucije zadužene za rad na projektu: Pedagoški fakultet u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 2004.2009.
Kratki sadržaj projekta: Cilj , namjena , očekivani rezultati , postignuća ( od 1 do 4 stranice
teksta formata A4)
Projekt broj 2.
2. Naziv projekta: “Državno-pravni aspekti Sabora srednjovjekovne Bosne”
Projektni tim: Salih Jalimam
Institucije zadužene za rad na projektu: Pravni fakultet Univerziteta u Zenici
Vrijeme rada na projektu: 2005-2010.
269
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
6. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
Realizacija nastavnog plana i programa
Nastava će se izvoditi sukladno aktuelnom Nastavnom planu i programu.
Naučno-istraživački rad
1. Izrada doktorske disertacije ”Elementi rimskog prava u trgovačkom i rudarskom pravu
srednjovjekovne Bosne” , mr.sci. Dževad Drino
2. Istraživački radovi u sklopu PDS-a , ass. Emina Huseinspahić
3. Priprema udžbenika , skripti i hrestomatije tekstova za Katedru ”Historija države i
prava”(nosilac rada – šef katedre , prof.dr. Salih Jalimam)
4. Individualni projekti radnika Katedre
- ass. Emina Huseinspahić: pristupni radovi iz Metodologije i Historije civilizacija na
postdiplomskom studiju , prikaz radova u stručnim časopisima...
v.ass. mr.sci.Dževad Drino: studija o razvitku zemljoknjižnog prava , razvoj instituta
odgovornosti za štetu u medicini(projekat ”Bioetika i pravo”)
- Šef Katedre , prof.dr.Salih Jalimam: priprema udžbenika iz Historije civilizacija,
priprema projekata ljetne škole Instituta za historiju države i prava i komparativno
pravo
5. Arhivska istraživanja
- Državni arhivi Dubrovnik i Zadar
- Projekat ”Primjena kanonskog i šerijatskog prava na tlu BiH”
6. Priprema interkatedarskog naučnog skupa ”Okrugli sto o Nastavnom planu i programu
Katedre za historiju države i prava na pravnim fakultetima u BiH.
Pravni fakultet - Katedra za krivično pravo
Šef Katedre:
Tehnički sekretar: Ass. Maja Sahadžić, dipl. iur.
Članovi : prof. dr. Genc Trnavci, doc. dr. Amir Pilav, ass. Alaudin Brkić
Predmeti koji pripadaju katedri :
godina katedra šifra naziv predmeta
4
K-26
1
K-26
4
K-26
1
K-26
2
K-26
05-K
26-01
05-K
26-02
05-K
26-03
05-K
26-04
05-K
26-05
2
K-26
05-K
nastavnici
saradnici
Autorska prava i
srodna prava
Ekologija i ekološko
pravo
Korporativno
upravljanje
Kriminologija
Prof. dr. Genc Trnavci Ass. Maša Alijević
Krivično pravo I
Doc. dr. Amir Pilav
Ass. Maja Sahadžić
Krivično pravo II
Doc. dr. Amir Pilav
Ass. Maja Sahadžić
270
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
26-06
05-K
26-07
3
K-26
1
K-26
05-K
26-08
3
K-26
4
K-26
2
K-26
3
K-26
05-K
26-09
05-K
26-10
05-K
26-11
05-K
26-12
2
K-26
05-K
26-13
2
K-26
05-K
26-14
4
K-26
05-K
26-15
4
K-26
05-K
26-16
4
K-26
2
K-26
1
K-26
05-K
26-17
05-K
26-18
05-K
26-19
Krivično procesno
pravo I
Krivično procesno
pravo II
Međunarodno
krivično pravo
Osnove
procedentnog prava
Osnovi kriminalistike
Penologija
Pravna klinika iz
krivičnog prava
Pravna klinika iz
krivičnog procesnog
prava
Pravna klinika iz
ljudskih prava
Pravna klinika iz
poslovnog prava
Pravna klinika iz
upravnog prava
Sudska medicina
Viktimologija
2. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada: PSIHOLOŠKI DETERMINANTE KRIMINALITETA U TRANZICIJSKIM ZEMLJAMA
Paper Title :
Autori/
Ass. Alaudin Brkić
Authors :
Kongres
NAUČNA KONFERENCIJA
/Congress :
«SIGURNOST GRAĐANA U TRANZICIJSKIM ZEMLJAMA»
SARAJEVO, BIH
31.05. 2006. U 09.00 SATI
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
271
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Data
Sažetak na temu: Psihološke determinante kriminaliteta u tranzicijskim
zemljama
Rezime /
Summary
Svako organizovano društvo nastoji spriječiti izvjesne oblike ponašanja koji
su posljedica psihičkih poremećaja, procesa i faktora u samoj ličnosti kao
izvršiocu krivičnih djela. Psihološki aspekt kao specifikum u kriminološkom
smislu, kad je riječ o vršenju krivičnih djela gdje se pojavljuje kao glavni
uzrok, prenijet ću na aktuelnu situaciju u Bosnu i Hercegovinu, kako bi
ukazao na neke opasnosti kao i mjere koje je potrebno preduzeti u njihovom
otklanjanju. Prvi psihološki momenat je vezan za tranzicijsku etapu s jedne,
te za ekonomski razvoj BiH i napredovanja u procesu ulaska u EU i NATO s
druge strane. Ratna dešavanja su razorila ekonomiju koja se teško obnavlja,
te postoji cijela armija lica koja su nezadovoljna datom pozicijom gdje su
ostala nezaposlena iz mnoštva razloga. Upravo pomenuta situacije
determiniše ta lica da promjene svoju poziciji gdje ulaze u sferu kriminala i
tamo traže svoj spas. Reforma nekih oblasti društvenog života, te pretjerana
sloboda kao odraz demokratičnosti kojoj težimo sa posebnim akcentom na
ljudska prava čini da se psihološki sklop pojedinaca upravlja u tom pravcu.
Znači, da sam društveno-politički sistem rađa ono što bi se moglo označiti
kao drugi psihološki moment, jer svojom neefikasnošću podstiče sve vidove
kriminaliteta umjesto da ih sprijeći. Lica bivaju ohrabrena takvom situacijom
te koriste sve mogućnosti koje im se pružaju bez ikakvog straha za svoje
kriminalno ponašanje.Treći psihološki moment se nalazi u pojedinim
zakonskim tekstovima, s obzirom na njihov karakter de lege lata kao i
njihovu de lege ferenda dimenziju, gdje se daju uočiti korjeni favorizacije
učinioca krivičnog djela nasuprot žrtvi, posebno kad je riječ o institutu
pregovaranja o krivnji.S tim u vezi načelan stav o ovom pitanju teško je
uspostaviti a još teže odbraniti s obzirom na rebus sic stantibus u
društvenom okruženju, što predstavlja prevalirajući faktor u supstancijalnom
gledanju i definiranju uzročnosti kriminaliteta.
KLJUČNE RIJEČI:
KRIMINALITET, DEVIJACIJE, TRANZICIJA, DRUŠTVENO-POLITIČKI
SISTEM, DE LEGE LATA, DE LEGE FERENDA.
3. OBJAVLJENE KNJIGE:
Naslov:
HRESTOMATIJA-KRIMINOLOGIJA
Autor –Autori: GENC TRNAVCI – ALAUDIN BRKIĆ
Izdavač: PC- COPY, Zenica
Tiraž: 300
Format: A 5
ISBN broj
COBISS broj:
Izvod iz recenzije knjige:
Prof. dr. Željko Škuljević :
prof. dr Nedžad Bašić:
272
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Hrestomatiji iz kriminologije priređivača : prof dr. Genca Trnavcija i Ass. Alaudina Brkića,
sadrži u sebi antologijski prikaz najznačajnijih naučnih radova sa prostora Bosne i
Hercegovine i njenog bližeg okruženja.
Uprkos poznatoj složenosti kriminoloških fenomena koji su predmet istraživanja u okviru ove
naučne discipline, priređivači su ovom Hrestomatijom studentima i drugim čitaocima olakšali
ulazak u materiju Kriminologije i njeno puno razumijevanja.
Sva poglavlja ove Hrestomatije daju jedan bogat faktografski prikaz i omogućavaju
sveobuhvatan pregled i uvid u najznačajnije kriminološke fenomene: zločin, žrtvu,
kriminalitet, socijalnu devijaciju, delikvenciju i mehanizme socijalne kontrole. Hrestomatija
predstavlja kompilaciju dobro fundiranih i ozbiljnih naučnih djela od strane više autora koji su
dali ozbiljan doprinos razvitku Kriminologije kao naučne discipline.
Iz svega naprijed navedenog, držimo da bi objavljivnje Hrestomatije bilo od velike koristi ne
samo studentima dodiplomskog studija i postdiplomskog studija Pravnog fakulteta u Zenici i
drugih bosanskohercegovačkih univerziteta, već i za pravne teoretičare i praktičare, odnosno
za sve one koji se na bilo kojki način bave Kriminologijom.
Kvaliteta kompiliranih radova, sveobuhvatnost Hrestomatije, konciznost i konzistentnost
prikupljenih tekstova, razlozi su zbog kojih bi je čim prije trebalo objavljivanjem staviti na uvid
i korištenje studentima Pravnog fakulteta u Zenici i studentima ostalih pravnih fakulteta u
Bosni i Hercegovini i šire, a i sveukupnoj naučnoj javnosti.
4. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Naslov projekta: 1. Razvijanja svijesti o neophodnosti primjene ljudskih prava u BiH
2. Stanje ljudskih prava u BiH
3. Put BiH ka ulasku u EU
5. OBJAVLJENE KNJIGE:
Knjiga broj 1.
Naslov: „Međunarodna pravna pomoć“ – Stručna publikacija
Autor – Autori: Nikola Sladoje, Ana Bučar, Jovan Šarac i dr. Amir Pilav.
Izdavač: Ministarstvo pravde BiH, Sarajevo 2006. godine
Tiraž: 500
Format:
ISBN broj: 9958 – 9190 – 0 – 1
COBISS broj: BH – ID 14693382
6. PLAN RADA ZA 2007. GODINU
Nastava
Na svim predmetima koji pripadaju Katedri zakrivično pravo nastava će se i u 2007. godini
izvoditi prema aktuelnom nastavnom planu i programu.
Naučno - istraživački rad
Naučno-istraživački rad u 2007 godini će se nastaviti kao i u prethodnoj godini . Svi nastavnici i
saradnici koji pripadaju Katedri za državno i međunarodno javno pravo planiraju slijedeće
aktivnosti :
- Prikaz i ocjene djela
- Pisanje članaka i njihovo objavljivanje u Godišnjaku Pravnog fakulteta ili drugim
časopisima
273
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
-
Organiziranje javnih predavanja iz oblasti državnog i međunarodnog prava
Tempus projekti
Saradnici će ispunjavati obaveze predviđene postdiplomskim studijem
274
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
10.7. ISLAMSKI PEDAGOŠKI
FAKULTET
- GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA
2006.GODINU-
275
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
1. DIPLOMIRANI STUDENTI
U 2006. na Islamskom pedagoškom fakultetu u Zenici diplomiralo je ukupno 37 nastavnika
islamske vjeronauke i 35 profesora islamske vjeronanuke.
1. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
1. DIPLOMANTI– PROFESORI ISLAMSKE VJERONAUKE
Muhedinović Zehrudin
Zlostavljanje djece
Doc.dr. Edina Vejo
2. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Fejzić Ferid
Odgojne dimenzije sure Et-Talak
Doc.dr. Safvet Halilović
3. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Čavčić Zijad
Udžbenici tedžvida na Bosanskom jeziku
Doc.dr. Safvet Halilović
4. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Brigić Ekrem
Uticaj porodičnih varijabli na uspjeh u osnovnoj školi
Doc. Dr. Edina Vejo
5. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Delić-Lila Mediha
Porodica Allahovog Poslanika s.a.v.s. u svijetlu sure ElAhzab
Doc.dr. Safet Halilović
6. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Kurtić Melisa
Hafizi u Bi H u periodu 1980 - 2000. godine.
Doc.dr. Safvet Halilović
7. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Herceglija Haris
Akaidska misao u pisanoj riječi dr. Ahmeda Smajlovića
Doc.dr. Zuhdija Adilović
8. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Čajlaković Husein
Da wa Osmanlija u Bi H.
Doc.dr. Šefik Kurdić
9. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Fetić Elvedin
Ocjenjivanje i vrednovanje učeničkih postignuća
Prof.dr. Refik Ćatić
10. Ime i prezime
diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Herceg Rasema
11. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Odnos muslimana prema nemuslimanima
Doc.dr. Zuhdija Adilović
Imamović-Terzić Aida
Vjeronaučni udžbeniciu funkciji odgoja djece osnovnoškolskog uzrasta od prvog do trećeg razreda.
Doc.dr. Edina Vejo
276
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
12. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Hasanović Amra
Bitka na Bedru u svijetlu duhovnog odgoja
Doc.dr. Safvet Halilović
13. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Alibegović Sinanudin
Aktuelna društvena kretanja-teror
Doc.dr. Zuhdija Adilović
14. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Hibović Sedin
Univerzalnost Poslanikovog s.a.v.s. odnosa prema djeci
Doc.dr. Safvet Halilović
15. Ime i prezime
diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Baručija Vahida
Komunikacijska dimenzija nastavnikove ličnosti
Doc.dr. Edina Vejo
16. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Valjevac Mejrima
Metode izučavanja kiraeta u mektebskoj nastavi u BiH.
Doc.dr. Safvet Halilović
17. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Okanović Ibrahim
Udžbenici kur anskog pisma na bosanskom jeziku.
Doc.dr. Safvet Halilović
18. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Ljevaković Nedžad
Tekfir – proglašavanje određene osobe nevjernikom.
Doc.dr. Zuhdija Adilović
19. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Beganović Amra
Nedisciplina na času
Doc.dr. Edina Vejo
20. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Grabus Suljo
Hafizi u Bi H u periodu od 1944-1988. godine.
Doc.dr. Safvet Halilović
21. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Ibrahimagić Safija
Interpretacija basne u nastavi islamske vjeronauke
Prof.dr. Refik Ćatić
22. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Alić Elvedina
Vjera i nauka u kontekstu islama
Dr. Nusret Isanović
23. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Zukić Melisa
Značaj duhovnog uzdizanja u islamskom odgoju.
Dr. Nusret Isanović
24. Ime i prezime
diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Planić Amina
Da wetske metodeAllahovog Poslanika -mekanski period
Vanr.prof.dr. Šefik Kurdić
277
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
25. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Balić Amina
Odnos između odgoja i obrazovanja u islamskoj kulturi
Dr. Nusret Isanović
26. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Čančar Fikret
Analiza hadisa o znanju u Buharijinom M. Sahihu.
Vanr.prof.dr. Šefik Kurdić
27. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Karaga- Muslija Senita
Tradicija poligamnih brakova na području Visokog početkom
xx stoljeća.
Doc.dr. Šukrija Ramić
28. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Rizvić Almir
Uticaj vjeronauke na moral učenika osnovne škole
Prof.dr. Refik Ćatić
29. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Valjevac Mina
Porodica Allahovog Poslanika s.a.v.s. – Ehli sunnetsko
poimanje.
Doc.dr. Safvet Halilović
30. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Adilović Mevlida
Metode Poslanikovog odgoja
Vanr.prof.dr. Šefik Kurdić
31. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Delić –Ait Idir Sabiha
Hafizi u Bi H u periodu od 2000 do 2005. godine.
Doc.dr. Safvet Halilović
32. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Kovačević Nevzet
Nišani i stećci sliva rijeke Trstionice
Dr. Nusret Isanović
33. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Jusić Begzudin
El-Gazalijevo razumijevanje znanja i znanosti.
Dr. Nusret Isanović
34. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Jusić Elma
Uloga školske vjeronauke u oblikovanju kulturnog i vjerskog
identiteta učenika.
Dr. Nusret Isanović
35. Ime i prezime diplomanta
Naslov diplomskog rada
Mentor
Gluhić Muhammed
Borilačke vještine u kontekstu islamske umjetnosti
Dr. Nusret Isanović
2.RADOVI OBJAVLJENI U ČASOPISIMA
1
Naslov rada: REFORMATORSKA ŠKOLA MUHAMMEDA ABDUHUA I NJEN ODNOS
278
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Paper Title :
Autori/
Authors :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
PREMA TRADICIONALNOM TEFSIRU
Doc. dr. sc. Safvet Halilović
ZBORNIK RADOVA
Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
ISSN 1512-8849
U ovom radu iznesena su osnovna metodološka obilježja Abduhuove
reformatorske škole u području tefsira, naročito odnos te škole prema
tradicionalnom tumačenju Kur'ana. Nema sumnje da je ta škola, i pored
kritike koja je upućena na njenu adresu, inicirala čitav niz korisnih stvari
u islamskom svijetu. Njeni uticaji na potonje generacije učenjaka, diljem
islamskog svijeta, više su nego očiti. Jedna od posebnih vrijednosti
ogleda se u činjenici da je ta škola podstakla istraživački duh i kritičko
mišljenje u muslimanskom svijetu.
2.
Naslov rada: KOMBINIRANJE TRADICIONALNE I RACIONALNE METODE U
Paper Title :
HANDZICEVOM TUMACENJU KUR’ANA
Autori/
Mr. sc. Hfz. Halil Mehtić
Authors :
Podaci o
zborniku
ZBORNIK RADOVA
/
Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
ISSN 1512-8849
Proceedings
Data
Mehmed ef. Handžić se smatra jednim od najistaknutijih bošnjačkih alima u
prošlom stoljeću. Iako je je živio svega 38 godina (1906.-1944.) iz sebe je
ostavio impozantan broj pisanih djela iz raznih oblasti. Jedan je od rijetkih, iz
novije generacije bosnakih učenjaka, koji je pisao originalna djela, pored
maternjeg, i na arapskom jeziku. Pisao je djela iz hadisa, akaida, usuli fikha
i fikha, historije, književne historije i tefsira. Njegova najznačajniji radovi iz
Rezime /
oblasti tefsira su komentari ajeta koji u sebi sadrže šeriatsko-pravne propise
Summary
– ajatul-ahkam, sure el-Bekare i en-Nisa'. Svoja tumačenja ovih dviju sura
pisao je na arapskom jeziku, po uzoru na klasična tefsirka djela ove vrste.
Pri pisanju svojih komentara služio se znatnim brojem tradicionalnih,
racionalnih, fikhskih i lingvističkih tefsira. Analizom njegovih tefsirskih djela,
ustanovili smo da se metodologija njegovog tefsira bazira na osam principa
koji se prožimaju kroz glavni princip u njegovom tumačenju Kur'ana, a to je
kombinovanje tradicionalne i racionalne metode. Upravo u ovom radu
zadržat ćemo se na ovoj metodi, koja se po ocjeni svih relevantnih autoriteta
u tefsiru, smatra najcjelishodnijom prilikom komentarisanja Allahove Riječi.
3.
Naslov rada: ČETIRI NAJPOZNATIJA SUNENA I NJIHOVE KARAKTERISTIKE
Paper Title :
Autori/
Doc. dr. sc. Šefik Kurdić
Authors :
Podaci o
zborniku
ZBORNIK RADOVA
Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
/
ISSN 1512-8849
Proceedings
279
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Data
Rezime /
Summary
Suneni su hadiske zbirke prepoznatljive po hadisima klasificiranim shodno
šerijatskopravnim pitanjima. One, ustvari, predstavljaju sretnu sintezu
između hadisa i šerijatskog prava, tako da su posebno pogodovale
šerijatskim pravnicima u donošenju šerijatskopravnih rješenja.
Treće hidžretsko stoljeće je bilo posebno obilježeno nastajanjem ovakvih
hadiskih zbirki, ali su se, vremenom, izdvojili suneni Tirmizije, Ebu Davuda,
Nesaije i Ibn Madže, pa su, uz Buharijin i Muslimov sahih, postale
najpoznatije i najčitanije hadiske zbirke uopće.
Svaka od ove četiri poznate zbirke ima posebne specifikume koje ih
distanciraju od drugih hadiskih zbirki. Tirmizijin Sunen je prepoznatljiv po
ocjeni svakog hadisa kojeg njegov autor navodi; Ebu Davudov Sunen po,
gotovo, isključivom navođenju hadisa iz oblasti šerijatskog prava; Nesaijin
Sunen po najmanjem broju uvrštenih slabih hadisa od ova spomenuta četiri
sunena a Ibn Madžin Sunen karakterizira 1.339 hadisa koje nije spomenuo
ni jedan drugi autor šest najpoznatijijih hadiskih zbirki – El-Kutubu-s-sitte.
4.
Naslov rada: TEŠKOĆA PRIBAVLJA OLAKŠANJE
Paper Title :
(El-mešeqqatu tedžlibut-tejsīr)
(Četvrti opći šerijatskopravni princip)
Autori/
Authors :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
5.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Doc. dr. sc. Šukrija Ramić
ZBORNIK RADOVA
Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
ISSN 1512-8849
Ovaj rad elaborira jedno od pet općih pravnih principa u Šerijatu: “Teškoća
pribavlja olakšanje” (El-mešeqqatu tedžlibut-tejsīr) i osvjetljava
sporedne principe koji se pod njega mogu podvesti. Na početku rada,
objašnjeno je izvorište, uporište i značenje ovog principa, s posebnim
osvrtom na ajete i hadise na kojima se on temelji, a na kraju su prezentirani
njegovi primjeri.
Nakon općeg principa elaborirani su sporedni principi uz navođenje
primjera i izuzetaka.
Rad se završava kratkim zaključkom u kome je istaknuta utemeljenost
šerijatskopravnih principa na Objavi, značaju pravnih principa za
mudžtehida i zajednicu općenito, s obzirom da im je cilj omogućavanje
dosezanja do općeg dobra, kako za pojedinca tako i za zajednicu.
EHLI-S-SUNNETSKA METODOLOGIJA ISTRAŽIVANJA AKAIDSKIH
TEMA
Doc. dr. sc. Zuhdija Adilović
ZBORNIK RADOVA
Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
ISSN 1512-8849
Ehli sunnet ima specifičan i prepoznatljiv metod i pravila kojih se pridržava
prilikom proučavanja šerijatskih pitanja uopće, a posebno akaidskih tema i
280
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
6.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
7.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
po njima se razlikuje od sekti i frakcija. Međutim, taj metod i pravila koja su
bila očita kod pripadnika ehli sunneta u svim generacijama, danas gotovo da
se uopće ne poznaju. Stoga ću u ovom radu ukazati na neka od tih pravila.
Prvo pravilo:
Kur'an i sunnet obuhvataju sve temelje vjere sa njihovim dikazima i
pojašnjenjima.
Drugo pravilo:
Derogacije nema u kur'anskim kazivanjima i osnovama vjere.
Treće pravilo:
Pri svakom razlazu vraćati se Kur'anu i sunnetu.
Četvrto pravilo:
Otklanjanje kontradiktornosti između citata Kur'ana i sunneta.
Ovo su samo neka od pravila koja odražavaju jasno preciziranu
metodologiju istraživanja akaidskih tema kod ehli sunneta vel-džema'ata.
Nadam se da sam ovim radom, bar djelimično osvijetlio ovo značajno
pitanje i da ću u sljedećim radovima uspjeti da obradim ostala pravila.
KARAKTERISTIKE INTERPRETACIJA SASTAVNOG HEMZETA-WASLE
NA MORFOLOŠKOM NIVOU RIJEČI
Dr Mejra Softić,
ZBORNIK RADOVA
Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
ISSN 1512-8849
Sastavno hemze-wasla je zasebna vrsta dopunskog vezanog gramatičkog
morfema. Njegova primarna uloga uvjetovana je zakonitostima fonetskofonološke pirode i ogleda se u olakšanju izgovora date riječi kada, do
izvjesne mjere, ima učešće i u njezinim formalno-gramatičkim preoblikama,
ali ne i u kreiranju novog značenja.
Općenito izostajanje njegovih zasebnih morfoloških interpretacija za
posljedicu ima vrlo često poistovjećivanje sastavnog sa rastavnim
hemzetom što dalje implicira njegovo ortografsko variranje i
nerazumijevanje. Kao flektivni afiks, sastavno hemze-wasla je obilježje
određenih vrsta glagola i njihovih zasebnih oblika. Kod određenog broja
imena stoji kao formalna nadoknada za elidirani treći korijeni konsonant dok
je njegova pojava kod određenog člana, također, uvjetovana zakonitostima
strukture arapskog sloga. U posebnim kontekstualnim okruženjima –
medijalnoj poziciji, sastavno hemze, kao vezani gramatički morfem, bilježi
fonetsko, a u određenim slučajevima i formalno elidiranje.
PROBLEM DEFINIRANJA I UTVRĐIVANJE SPECIFIČNIH OBILJEŽJA
NUNACIJE NA ORTOGTAFSKO-FONOLOŠKOM I I MORFOLOŠKOM
NIVOU RIJEČI U ARAPSKOM KNJIŽEVNOM JEZIKU
Dr Mejra Softić
PRILOZI ZA ORJENTALNU FILOLOGIJU 55/2005, ORJENTALNI
INSTITUT U SARAJEVU, STRANE 9-39.
UDK:80:81:93
ISSN 0555-1153
281
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
Fonetska
realizacija
nunacije
karakteristika
je
kontekstne
forme
arapskog književnog jezika, a njezina ortografska specifičnost uslovljena
je nastojanjem da se izbjegne miješanje sa istom vrstom finalnog
leksičkog ili gramatičkog morfema koji se, u različite svrhe, sufigira riječi,
kao i razlozima jezičke ekonomičnosti.Na fonološkom nivou i u
kontekstnoj formi, nunacija je obavezan slogotvorni element što je
određeni specifikum arapskog jezika, s obzirom na njezinu ortografiju
prema kojoj ona egzistira kao jedan formalno nepostojeći konsonant. S
aspekta značenja, nunaciju ne bi trebalo interpretirati kao standardnu
oznaku nedeterminiranog imena niti kao padežni nastavak. Ona je
posebna vrsta dopunskog gramatičkog morfema čije je primarno
značenje tropadežna deklinacija imena, a sa padežnim nastavkom
izjednačen je samo formalno. Na morfološkom nivou riječi, nunacija
implicira određena značenja na osnovu kojih se utvrđuju i njezine
različite vrste, kao što su nunacija tropadežne deklinacije, nunacija
neodređenosti, podudarnosti, zamjene, rime, obavještenja, potrebe,
prekomjernosti i nepravilna nunacija.
8.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
MUHAMMED SEID SERDAREVIĆ KAO MUDERRIS SULTAN-AHMEDOVE MEDRESE U
ZENICI
Dr Bilal Hasanović
ZBORNIK RADOVA
Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
ISSN 1512-8849
Muhammed Seid Serdarević pripada uglednoj zeničkoj porodici
Serdarevića, koja je zeničkoj medresi dala nekoliko istaknutih alima, među
kojima je i Muhammed Seid Serdarević.Muhammed Seid Serdareveć
školovao se u Sarajevu, završivši Gazi Husrev-begov hanikah i Daru-lmu'allimin, gdje se isticao natprosječnom inteligencijom. Zahvaljujući toj
okolnosti izvjesno vrijeme obavljao je dužnost asistenta muderrisa na
šeriatskopravnom predmetu Multeku-l-ebhur.Uviđajući vanredan napor i
složenost izučavanja teoloških disciplina na arapskom, turskom i perzijskom
jeziku, zajedno sa Mehmedom Džemaluddinom Čauševićem, pristupa
prevođenju i transkripciji nekih udžbenika na bosanski jezik, što je
učenicima donijelo veliko olakšanje i skratilo enormno dugo vrijeme
školovanja u medresama.
Napisao je više djela u periodu između 1905. i 1917. god., među kojima se
posebno ističe šeriatskopravni udžbenik Fikhu-l-ibadat, na bosanskom
jeziku, pisan tzv. bosančicom, što je u to vrijeme, s obzirom na još uvijek
snažna konzervativna gledanja dijela bošnjačke uleme, bio odlučan i hrabar
282
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
gest. Taj udžbenik će više decenija kasnije biti udžbenik fikha u većini
bosanskohercegovačkih medresa. Muhammed Seid Serdarević aktivno je
sarađivao u skoro svim islamskim listovima i časopisima koji su, u to
vrijeme, izlazili u Bosni i Hercegovini. Njegovi didaktičko-pedagoški radovi
posebno su bili zapaženi u časopisu „Muallim“, koji je izlazio početkom 20.
stoljeća, čiji je on bio glavni urednik i saradnik od njegovog osnivanja.
Nakon smrti svoga oca Abdul-Hamida, Muhammed Seid će biti postavljen
za muderrisa zeničke medrese (1913) i u tom svojstvu će ostati do kraja
svoga života (1918). Serdarević je u medresi predavao ključne teološke
predmete, koji su se u to vrijeme predavali, uglavnom, u svim medresama u
Bosni i Hercegovini, gdje je imao mogućnost da uspješno primijeni svoje
metodičko-didaktičko znanje, iako je tu dužnost obavljao relativno kratkosamo pet godina. Medresa će kasnije (1927), zahvaljujući, između ostalog, i
njegovom intelektualnom angažmanu, postati mješovita (muško-ženska)
škola, što je do tada jedinstven primjer na našim prostorima, pa i šire.
Kratki, ali osebujni životni put Muhammeda Seida Serdarevića, potvrđuje da
je riječ o alimu čije djelo nosi vrlo značajne historijske dimenzije.
9.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
10.
Naslov rada:
Paper Title :
KATALOZI - INSTRUMENTI PRISTUPA SADRŽAJU ISLAMSKIH
RUKOPISA U BIH
Dr. Enes Kujundžić
ZBORNIK RADOVA
Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
ISSN 1512-8849
Sažetak
Islamaka rukopisna knjiga imala je preeminentnu ulogu u širenju kulture
pismenosti i diseminaciji znanja islamske provenijencije u Bosni i Hercegovini,
ne samo unutar ulemanskih krugova, nego i građanstva općenito. O tome
uvjerljivo svjedoči nekoliko hiljada knjiga te vrste sačuvanih u domaćim i
inostranim kolekcijama od kojih su najpoznatije one u Gazi Husrev-begovoj
biblioteci i Bašagićeva kolekcija u slovačkom gradu Bratislavi. Autentična
svjedočanstva o posjedovanju i korištenju islamskih rukopisa u Bosni i
Hercegovini tokom osmanskog doba, koje je okončano 1878. godine
sadržana su u sidžilima šerijatskih suda.
Sidžil predstavlja zbirku zapisnika suda određenog teritorijalnoadministrativnog područja, koji su nastali kao rezultat njegove profesionalne
sudijske prakse u određenom vremenskom razdoblju. Ovi dokumentsi su
svojevrsni civilizacijski registri čiji sadržaj obuhvata raznorodnu građu – danas
nezaobilaznu u izučavanju političke, privredno-socijalne i kulturne historije
jednog grada ili šireg regiona. Iz svega rečenog može se ukazati na važnost
kataloga islamskih rukopisa i popisa arhivske građe sačuvanih iz otomanskog
perioda u Bosni i Hercegovini.
ARHITEKTURA KAO OPROSTORUJUĆA MISAO ISLAMA
283
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Autori/
Authors :
Dr. Nusret Isanović
ZBORNIK RADOVA
Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
ISSN 1512-8849
Časopis /
Journal:
Rezime /
Summary
Sažetak
Uz kaligrafiju i arabesku arhitektura se smatra najvjerodostojnijom
umjetničkom formom islama. U hijerarhiji njegove umjetnosti njoj pripada
središnje mjesto.
U islamskoj arhitekturi kao posebnoj umjetnosti građenja i
organiziranja prostorana osoben način je izražen duh “nove” vjere,
pretstavljen tok i mnogovrsna složenost povijesnog strukturiranja islamske
civilizacije. Osim što se može smatrati jednom od najprikladnijih formi
očitovanja islama u mediju umjetnosti, arhitektura se u stanovitom pogledu
nadaje i kao sukus cjelokupne islamske civilizacije; upravo su se u njoj
ostvarili najkarakterističniji izrazi onoga što ona duhovno i kulturnopovijesno
jeste. U arhitekturi, osobito u onim njenim djelima koja su nastajala u
obzorjima tradicionalne islamske civilizacije, najočiglednije se izražava ideja
Jedinstva (at-Tawhid) i posvjedočuje onaj osjećaj Transcendencije koji
sveudilj prožimlje i tako moćno određuje cjelokupni svijet islama. Iako su
njeni stilovi, materijali, tehnike i izražajna sredstva - sticani i ustanovljavani
tokom duge povijesti na golemom i kulturno vrlo heterogenom prostoru od
Indonezije i Malezije do Španije i Bosne - bili mnogovrsni i ponekad gotovo
do neusporedivosti različiti, njen duh, koji je nastao na Uzvišenoj misli
Objave, ostaje posvuda isti. U džamijama Kuala Lumpura, Delhija, Isfahana,
Samarkanda, Feza ili Sarajeva musliman sebe osjeća unutar istog
umjetničkog i duhovnog univerzuma, unatoč svim lokalnim razlikama u
materijalu, graditeljskim tehnikama i arhitektonskim stilovima.
11
Naslov rada:
ISPITIVANJE MORALNIH VRIJEDNOSTI OSNOVNOŠKOLSKE
Paper Title :
OMLADINE
Autori/
Mr. sc. Izet Pehlić, Islamski pedagoški fakultet u Zenici
Authors :
Amir Šarić, pedagog u OŠ''ćamil Sijarić'' Nemila
ZBORNIK RADOVA ISLAMSKOG PEDAGOŠKOG FAKULTETA U ZENICI
Godište 4, br. 4, oktobar, 2006.
Časopis /
Zbornik izlazi godišnje
Journal:
ISSN 1512-8849
Rezime /
ISPITIVANJE MORALNIH VRIJEDNOSTI OSNOVNOŠKOLSKE
Summary
OMLADINE
Sažetak
Predmet ovog rada je razmatranje morala u okviru vjere, odnosno religije, a
polazimo sa stanovišta njihove međusobne uvjetovanosti.
Rad je istraživačkog karaktera i ima primarni cilj da istraži u kojoj mjeri
izučavanje vjeronauke utiče na profiliranje moralnih vrijednosti. Imajući u
vidu da rezultati istraživanja veoma lahko mogu odstupiti od onoga što je
teorijski izneseno, ipak nam kao cilj ostaje prifiliranje moralnog odgoja u
školi kroz ovakvu ili nešto drugačiju nastavu vjeronauke.
Uzorak u istraživanja su bili učenici koji pohađaju nastavu vjeronauke i
učenici koji ne pohađaju nastavu vjeronauke. Uzorak učenika koji pohađaju
vjeronauku sastoji se iz dva dijela: učenika koji pohađaju islamsku i učenika
284
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
koji pohađaju katoličku vjeronauku. Kao uzorak učenika koji pohađaju
katoličku vjeronauku uzeli smo jedno odjeljenje osmog razreda u KŠC
«Sveti Pavao» u Zenici, a uzorak učenika koji pohađaju islamsku
vjeronauku uzeli smo jedno odjeljenje osmog razreda škole «Ćamil Sijarić»
u Nemili.
Ključne riječi: moral, moralni odgoj, moralne vrijednosti, vjeronauka
EXAMINING MORAL VALUES OF PRIMARY-SCHOOL YOUTH
Summary
The theme of this paper is examining morals in the context of religion and
we start out of the standpoint of their mutual dependency.
It is a research paper and its primary goal is to examine to what extent the
studying of religious teaching affects the defining of moral values.
Considering the fact that research results could easily deviate from the facts
stated in theory, we still have as our goal the defining of moral education at
school mainly through this kind religious teaching.
Our sample includes students who attend religious teaching classes and
those who do not. Sample classes of students attending religious teaching
classes consist of two parts: students attending Islamic religious teaching
classes and those students attending Catholic religious teaching classes. As
a sample class of students attending Catholic religious teaching classes we
chose an eight-grade class at the Catholic School Center “Sveti Pavao” in
Zenica, and an eight-grade sample class of students attending Islamic
religious teaching classes at “Ćamil Sijarić” school in Nemila.
Key words: moral, moral education, moral values, religious teaching
12.
Naslov rada: PARADIGMA INDIVIDUALNOG SAVJETODAVNOG RADA PEDAGOGA U
Paper Title :
ŠKOLI
Autori/
Mr. sc. Izet Pehlić, Pedagoški fakultet u Zenici
Authors :
Ahmed Buljubašić, pedagog u OŠ ''Ćamil Sijarić'' Nemila
ZBORNIK RADOVA PEDAGOŠKOG FAKULTETA U ZENICI
Časopis /
Godište 4, br. 4, oktobar, 2006.
Journal:
Zbornik izlazi godišnje
ISSN 1512-9195
Str. 175-202, Urednik: Salih Jalimam
Rezime /
Sažetak
Summary
Ovaj znanstveno-istraživački rad je rezultat akcijskog istraživanja
provedenog u OŠ ''Ćamil Sijarić'' Nemila, s ciljem ustanovljavanja
mogućnosti i ograničenja sa kojima se susreće pedagog prilikom
individualnog savjetodavnog rada.
Istraživanjem je obuhvaćeno 1900 učenika OŠ ''Ćamil Sijarić'' Nemila
(učenički dosje, dnevnik rada, interna evidencija odjeljenjskih starješina,
evidencija koju o učenicima vodi pedagog) i 30 odjeljenjskih starješina
(anketa).
Ustanovljeno je kako je od 1900 učenika njih 357 indikativno za
individualni savjetodavni rad sa pedagogom, te je ustanovljena neophodna
pomoć pedagogu ostalih relevantnih institucija i stručnih lica (psihologa,
socijalnog radnika, ljekara...) u savjetodavnom radu s učenicima.
Rezultati istraživanja nude orijentirajuće pokazatelje za poboljšanje
ovog bitnog segmenta rada školskog pedagoga u ovoj školi.
Ključne riječi: savjetodavni rad, interpersonalna komunikacija, pedagog,
nastavnik, učenik
285
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
13.
Naslov rada:
PARADIGMA OCJENJIVANJA I VREDNOVANJA UČENIKA U ŠKOLI PO
Paper Title :
MJERI UČENIKA
Autori/
Mr. sc. Izet Pehlić, Pedagoški fakultet u Zenici
Authors :
Ahmed Buljubašić, pedagog u OŠ ''Ćamil Sijarić'' Nemila
DIDAKTIČKI PUTOKAZI – ČASOPIS ZA NASTAVNU TEORIJU I PRAKSU
Br. 41, Godina XII, Decembar 2006.; str. 45-53.
Časopis /
Pedagoški zavod i Pedagoški fakultet u Zenici
Journal:
ISSN 1512-5998
Glavni i odgovorni urednik: mr. sci. Kemal Velagić
Rezime /
Sažetak
Summary
Predmet ovog istraživačkog rada jeste ocjenjivanja i vrednovanja
učenika u školi koja nastoji da bude po mjeri učenika. Cilj istraživanja je bio
utvrđivanje postojanja različitih kriterija ocjenjivanja (između predmeta
znanstvenih disciplina i predmeta koji razvijaju vještine) i na osnovu
dobivenih rezultata ustanovljivanje smjernica za realno i ''autentično''
ocjenjivanje kakvo treba da bude u školi po mjeri učenika.
Rezultati istraživačkog rada idu su pokazali razliku u ocjenjivanju
predmeta tzv. znanstvenih disciplina i predmeta koji potenciraju vještine.
Rezultati istraživanja nude orijentirajuće pokazatelje koji daju
mogućnost poboljšanja ustanovljenog stanja u ocjenjivanju, a autori su na
kraju rada ponudili i konkretne smjernice za akciju poboljšanja ocjenjivanja i
vrednovanja učenika u školi.
4. OBJAVLJENI RADOVI NA KONFERENCIJAMA
1.
Naslov rada: SOCIJALNA ISKLJUČENOST MLADIH KAO DRUŠTVENI I ZNANSTVENI
Paper Title :
PROBLEM
Prof. Dr. Sc. Mujo Slatina, Filozofski fakultet u Sarajevu
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem „Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih“,
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem „Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih“; str. 21-49,
/
urednik: doc. Dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
U radu su iznijete naznake socijalne isključenosti kao društvenog i
znanstvenog problema fokusirajući ga, prije svega, na skupinu mladih kao
jednu od najugroženijih skupina. Rad je podrška svim ljudima koji žele i
hoće socijalnu isključenost mladih zamijenti njihovom socijanom
uključenošću. Autor smatra da postmoderna pedagogija poprima forme
Rezime /
pedagogije raspojasanih odgojnih odnosa, atrapske i amikacijske
Summary
pedagogije, zato što postmoderno komuniciranje ideologijski prikriva
pedagogiju isključenih. Zato se i zalaže da se pedagogija isključenih ne
prikriva, nego da se zamijeni socijalnom pedagogijom i drugim socijalnim
znanostima koje neće demonizirati i patologizirati siromašne i socijalno
isključene i koje se ne plaše «anakondijskog» socijalnog spleta: siromaštvo/
286
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
marginalizacija/diskriminacija/isključenost/ uključenost/integacija.
Ključne
riječi:
socijalna
isključenost/uključenost,
siromaštvo,
marginalizacija, diskriminacija, socijalna integracija, neoliberalistička
pedagogija, pedagogija isključenih.
2.
Naslov rada:
PREVENCIJA KAO DRUŠTVENI I ZNANSTVENI PROBLEM
Paper Title :
Doc. dr. sc. Edina Vejo, Islamski pedagoški fakultet u Zenici
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Podaci o
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 51-61,
/
urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Pripadajuće bavljenje prevencijom, socijalnoj pedagogiji obezbjeđuje
stvarnost koja markira odgoj prostorom u kojem se kompetentno može
razvijati ova ideja. Socijalnopedagoški pristup obilježava uvijek prisutno
uvjerenje o važnosti postojanja interakcije između različitih strateških načina
razvijanja ideje prevencije (konstitutivnost socijalne pedagogije kao
Rezime /
integracijske znanosti).
Summary
Tekst je usmjeren ka profiliranju znanstvenog paradigmatskog modela
kao konteksta iz kojeg se razvija konkretan prevencijski program u
konkretnoj zajednici. Mjera zrelosti ovog nastojanja određena je i
osjetljivošću prema znakovima vremena u kojem živimo.
Socijalnopedagoška paradigma pristupa problemu preveniranja
socijalnog isključivanja mladih predstavlja intelektualno organiziranje
činjenica oko ključne ideje, uz pomoć specifične teorijske perspektive.
Ključnu ideju predstavlja integralno razumijevanje odgoja kojem
duhovna komponenta obezbjeđuje smisao, a teorijska perspektiva je u
pedagogiji, konstitutivno transcendentnoj, jer cilj kojem teži je formiranje
osobe duhovno osjetljive prema činjenici Božijeg postojanja.
3.
Naslov rada: RIZIČNA PONAŠANJA I PREVENCIJA
Paper Title :
Prof. dr. sc. Josipa Bašić, Edukacijsko-rehabilitacijski fakultet Sveučilišta u
Autori/
Zagrebu
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Podaci o
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 63-76,
urednik: doc. dr. Edina Vejo
/
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
U radu se elaboriraju određenja: društvo "u-riziku", djeca i mladi "u-
287
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
riziku", rizična ponašanja/poremećaji u ponašanju i ovisnosti, prevencija u
lokalnoj zajednici.
Također se navode koncepti/modeli na kojima se u posljednje vrijeme
stavlja naglasak u promišljanju, postavljanju i provođenju prevencijskih
intervencija. Kratko se identificiraju rizični i zaštitni čimbenici značajni za
razvoj rizičnih ponašanja i pojava ovisnosti djece i mladih te pozitivan razvoj
mladih. Navode se i neki rezultati znanstvenog projekta «Zajednice koje
brinu kao modeli prevencije poremećaja u ponašanju» koji se realizira na
Sveučilištu u Zagrebu Edukacijsko-rehabilitacijskom fakultetu i provodi u
Istarskoj županiji. Identificirani čimbenici elaboriraju se kao znanstvenostručna podloga za planiranje programa prevencije.
Ključne riječi: društvo "u-riziku", djeca i mladi "u-riziku", rizična ponašanja,
poremećaji u ponašanju, ovisnosti, rizični i zaštitni čimbenici,
programi prevencije, programi prevencije u zajednici
4.
Naslov rada:
SOCIJALNA PATOLOGIJA I STIGMATIZACIJA U SAVREMENOM
Paper Title :
BOSANSKOHERCEGOVAČKOM DRUŠTVU
Prof. dr. sc. Jusuf Žiga, Medicinski fakultet u Sarajevu
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 79-83,
/
urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Rad «Socijalna patologija i stigmatizacija u suvremenom
bosanskohercegovačkom društvu», prof. dr. sc. Jusufa Žige, inicira ozbiljno
aksiološko
propitivanje
pristupa
problemu
suočavanja
bosanskohercegovačkog društva sa sociopatološkim pojavama.
Stigmatizacije su dvostruko štetne, kako na individualnom, tako i na
Rezime /
kolektivnom planu. One naprosto produbljuju, a ne eliminiraju probleme onih
Summary
na čije se adrese upućuju.
Imajući u vidu evidentan porast sociopatoloških fenomena u
bosanskohercegovačkom društvu, te prisustvo stigmatizacije osoba
sociopatogenih manira, kao i hendikepiranih, nužno je promoviranje
društvene svijesti o štetnosti diskriminacije, odnosno važnosti
resocijalizacije takvih lica. Pogotovo će to biti neophodno u nadolazećem
vremenu kada će takvih osoba biti sve više.
5.
Naslov
rada: VJEROVJESNIKOVE, S.A.V.S., METODE U PREVENCIJI OVISNOSTI
Paper Title :
Doc. dr. sc. Šefik Kurdić, Islamski pedagoški fakultet u Zenici
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Podaci o
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 85-
288
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
/ Proceedings
Data
Rezime /
Summary
118, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Sažetak
Islam je objavljen sa preciznim zadatkom – da ljudima bude
usmjerivač i znak na putu. Uzvišeni Gospodar znajući čovjeka, njegove
nedostatke i mahane, ali i njegove nazasite želje i velike aspiracije,
posredstvom
svoga
Vjesnika,
s.a.v.s.,
u
toku
njegovog
dvadesettrogodišnjeg poslaničkog života i djelovanja, pokazao je kako
čovjek od krvi i mesa, sa svim svojim sklonostima, kvalitetima,
nedostacima i krnjavostima, može zadovoljiti i svoje unutarnje porive i
svoga Gopospodara, ali i ostati uistinu čovjek!
To je moguće isključivo čvrstom vjerom u Gospodara svjetova,
konstantnom sviješću o Njegovoj neprestanoj kontroli Njegovih stvorenja i
pokušajem da se zadovolji Njegovo Uzvišeno Biće.
6.
Naslov rada: PSIHOSOCIJALNE DETERMINANTE KONFUZIJE IDENTITETA MLADIH
Paper Title :
LJUDI DANAS
Prof. dr. sc. Ismet Dizdarević, Filozofski fakultet u Sarajevu
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 119/
131, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Proces razvoja svijesti o vlastitom identitetu i proces otklanjanja ili
smanjivanja utjecaja psihosocijalnih determinanti koji uvjetuju konfuziju
identiteta, podrazumijeva permanentnu interakciju između pojedinca i
njegove socijalne okoline. Razvoj identiteta je proces rasta i narastanja
svijesti pojedinca o sebi i o drugima. To su procesi stalnog prevazilaženja
Rezime /
ranijih ograničenja i kriza razvoja, samoaktiviteta i sopstvenog psihološkog
uobličavanja identifikacije sa drugim i učenja od drugih. To je dinamički i
Summary
etapni proces spoznavanja i emotivnog prihvatanja sebe kao ličnosti, svog
vjerskog osjećanja i nacionalnog individualiteta, to je proces u kome
adolescent doživljava opravdanost konstruktivnog društvenog djelovanja.
Očito je da se sudovi o mladim formiraju i u sadašnjim vremenima
na osnovu osobnih iskustava pojedinaca, najčešće viđenim ili pročitanim
izgredima pojedinaca ili ekstremnih skupina mladih, a ne na naučno
spoznatim osobenostima mladosti. U psihološkim odrednicama
adolescencije, naglašava se da je adolescencija, (lat. adolesentia -mladost,
mladićko doba; adolescere-rasti), proces preobrazbe mladog čovjeka u
zrelog, odraslog čovjeka. Jeste preobrazba, ali nije tvrdnja da mladi čovjek
ne može samostalno suditi o svojim postupcima i postupcima drugih.
Kritičnost prema sebi i prema drugima, a naročito prema roditeljima i
nastavnicima, je karakterističan vid ponašanja mladih ljudi. Većina mladih
ljudi trezveno rasuđuju o svijetu izvan sebe, pa čak i onda kad sanjare o
onom što bi mogli i trebali činiti. Naučne spoznaje nedvosmisleno govore da
mladim ljudima ne treba pripisivati crte ličnosti i ponašanja koja njima nisu
svojstvena, ne treba ih optuživati za ono što nisu učinili. Nije opravdano
289
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
neiskazivati poštovanje
njihovog identiteta.
ličnostima mladih, osporovati samostalnost
7.
Naslov rada:
DJECA U VIRTUELNOM SVIJETU
Paper Title :
Doc. dr. sc. Damir Kukić, Pedagoški fakultet u Zenici
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 133/
140, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Moderni masovni mediji stvaraju virtuelni svijet u kome djeca borave
svakodnevno. Proces socijalizacije se danas ne može zamisliti bez utjecaja
medija. Kakav će biti taj utjecaj ne zavisi od elemenata sajber-prostora,
nego od naših napora i znanja.
Ključne riječi: mediji, djeca, virtuelnost, obrazovanje, medijska kultura,
Rezime /
sajber-prostor
Summary
8.
Naslov rada:
ISLAMSKI KONCEPT ŽIVOTA U PREVENCIJI SOCIJALNOG
Paper Title :
ISKLJUČIVANJA MLADIH
Doc. dr. sc. Zuhdija Adilović, Islamski pedagoški fakultet u Zenici
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 141/
148, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Vjerovanje kao temelj moralnih principa ima najveću ulogu u moralnom
ponašanju čovjeka. Otklon vjernika prema zlu ogleda se u njegovom otklonu
prema Iblisu – šejtanu, duhovnom stvorenju koje je u stalnoj nepokornosti
Allahu. Njegova nepokornost počela je zadobijanjem slobode izbora, koju je
i čovjek dobio. Od samog početka stvaranja Iblis je dobio dozvolu od
Gospodara da zavodi ljude s pravoga puta. Allah, dž.š., kaže: "O ljudi, jedite
Rezime /
od onoga što ima na Zemlji, ali samo ono što je dopušteno i što je prijatno, i
Summary
ne slijedite šejtanove stope, jer vam je on neprijatelj očevidni! On vas
navraća na grijeh i razvrat i na to da o Allahu govorite ono što ne znate."
Suprotno ovom konceptu života, koji je sigurna zaštita čovjeku, uzroci
ovakvog stanja na Zapadu su: destruktivni medijski programi, loše društvo,
loš porodični odgoj, nastavni programi koji isključuju odgojni segment,
nastrana kinematografija, diskutabilna književnost, razvratna umjetnost...
Rješenje je u odgoju na temeljima univerzalnih vrijednosti koje
otkrivaju svrhu stvaranja čovjeka i smisao njegovog života. Ugraditi te
vrijednosti u medijske programe, porodični odgoj, nastavne programe,
290
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
sportske aktivnosti, književnost, umjetnost..., najefikasniji je put preventive
takvom stanju.
9.
Naslov rada:
Paper Title :
Autori/
Authors :
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
PSIHOLOGIJA NA DJELU – KO NAM BRINE O DJECI?
Dr. sc. Mirha Šehović, Filozofski fakultet u Tuzli
Erna Emić, diplomirani pedagog-psiholog
Ljubica Tomić, diplomirani pedagog-psiholog
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 149156, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Sažetak
Tokom osamdesetih godina u porastu su bile razvodne parnice, žene
su željele karijere, 57% majki sa djecom ispod šest godina su bile
zaposlene.
Njihova djeca, tačnije milioni djece su bili pod dnevnom njegom. Ko se
brinuo o njihovoj djeci?
Jedna od najvećih društvenih promjena koja se desila u posljednje
dvije dekade je povećan broj obdaništa.
Vršnjaci mogu utjecati na dostignuća adolescenata. Tinejdžeri mogu
jedni druge ohrabriti i obeshrabriti da budu bolji u školi, sportu, hobijima itd.
U jednu ruku, naprimjer, vršnjaci mogu ohrabriti adolescentkinju da se
ponaša manje akademski od njenog nivoa, bojeći se da će biti odbijena kao
neko ko previše uči. U drugu ruku, vršnajaci mogu ohrabriti dječaka koji ima
talenta za sport, da se potrudi i počne profesionlano baviti sportom. U
području uspjeha, naravno, roditelji, nastavnici i drugi odrasli, također, dosta
utječu na tinejdžere, obično čak i više nego tinejdžersko isticanje.
10.
Naslov rada:
IZNENA\ENJE - PRILOG PREVENCIJI SOCIJALNE ISKLJUČENOSTI
Paper Title :
DJECE
Smailbegović Aiša, UG ”Lotos” Zenica
Autori/
Hadžihalilović Emina, UG ”Lotos” Zenica
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 157/
163, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
O nepatvorenom humanom potencijalu čovjeka, o umijeću stručng
imponiranja koje nije 'sterilizirano bezbojnom aromom', već pulsira
emotivnošću, saosjećanjem, ali i djelotvornošću pristupa koji spaja stručno i
čovjeku imanentnu Dobrotu, svjedoči rad predstavnica UG «Lotos» u Zenici,
dr. medicine Aiše Smailbegović i Emine Hadžihalilović, «Društveno-
291
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
medicinski faktori socijalne izolacije».
Summary
11.
Naslov rada:
PREVENCIJA BOLESTI OVISNOSTI
Paper Title :
Autori/
Dr. Samir Kasper, Kantonalni zavod za borbu protiv bolesti ovisnosti
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
/Congress :
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 165/
168, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Bolesti ovisnosti su samo oko 30% zdravstveni problem a oko 70%
općedruštveni problem, pa je iluzorno očekivati da ga jedna zdravstvena
ustanova, ma kako kadrovski i materijslno bila obezbijeđena, sama rješi.
Ona uz svoju osnovnu djelatnost treba da koordinira rad drugih segmenata
društva i u tome, zapravo, leži ključ uspjeha.
Rezime /
Summary
12.
Naslov rada:
MUCANJE KOD DJECE KAO UZROK SOCIJALNOG ISKLJUČIVANJA
Paper Title :
Amila Herceg-Hodžić, Osnovna specijalna škola u Zenici
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 169/
176, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Rad je imao za cilj istražiti mucanje kod školske djece kao uzrok
njihovog povlačenja iz svakodnevnih socijalnih zbivanja. Istraživanje je
provedeno u Osnovnoj školi "Meša Selimović" u Zenici, na uzorku od 12
djece dobi od 10 do 15 godina podijeljenom na dva subuzorka A i B.
Subuzorak A su predstavljala djeca s manifestnim oblicima mucanja, kao
eksperimentalna skupina, a skupinu B su činili učenici bez manifestnih
Rezime /
oblika mucanja, kao kontrolna skupina. Istraživanjem je potvrđena hipoteza
Summary
postojanja razlike u iskazu djece koja mucaju i djece koja ne mucaju, kao i
hipoteza da se bolje socijalno uključuju djeca bez govornih poteškoća od
djece sa mucanjem, statističkim paketom SPSS 12.00. Istraživanje je
pokazalo da djeca koja mucaju, u odnosu na djecu bez ovih smetnji, imaju
neugodnosti prilikom razgovora preko telefona, u traženju pomoći od
vršnjaka, pri komuniciranju i izlaganju pred vršnjacima, pri upoznavanju i
komuniciranju s nepoznatim osobama. Ono što je zabrinjavajuće, pokazalo
se kod varijable 19, tj. da nastavnici u školi, u 66,7% slučajeva, nemaju
vremena slušati kada im govore djeca koja mucaju, što nije slučaj s djecom
292
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
koja ne mucaju. Pravilnim odnosom okoline prema djeci koja mucaju može
se izbjeći socijalno isključivanje, koje je nedopustivo za bilo kojeg člana
društvene zajednice, a posebno za populaciju djece, koja zaslužuje svu
pažnju, i ni u kojem slučaju društvo ne smije okretati glavu od ovakvog
problema.
Ključne riječi: mucanje, školska djeca, socijalna isključenost
13.
Naslov rada:
PROBLEM SOCIJALIZACIJE DJECE BEZ RODITELJSKOG STARANJA
Paper Title :
Zoran Ristanović, JU ”Dom – porodica” Zenica
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 177/
191, urednik: doc. dr. Edina Vejo
Proceedings
ISBN 3-85403-163-7
Data
Sažetak
Probleme socijalizacije djece bez roditeljskog staranja tretira Zoran
Ristanović, dipl. prof. sociologije, uposlenik u JU «Dom – porodica» u
Zenici.
Radom je poklonjena veoma rafinirana pažnja neupitnoj
odgovornosti za ovu osjetljivu grupu djece, izjednačavajući razinu istinske
humane orijentiranosti društva sa kvalitetom zadovoljavanja biloških,
Rezime /
socijalnih i psiholoških potreba djece bez oba roditelja.
Summary
14.
Naslov rada:
UTJECAJ VJERE NA PREVENCIJU SOCIJALNE ISKLJUČENOSTI
Paper Title :
MLADIH KROZ ODGOJNO-OBRAZOVNI ASPEKT
Mensur Valjevac, Islamski pedagoški fakultet u Zenici
Autori/
Miralem Duranović, Kazneno-popravni zavod Zenica
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 193/
201, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Mensur Valjevac i Miralem Duranović obezbjeđuju prepoznavanje
manifestnog kontinuiteta preokupiranosti Islamskog pedagoškog fakulteta u
Zenici odgojnoobrazovnim područjem. Islamska vjeronauka propituje se iz
novog konteksta –socijalnopedagoškog, oslikavajući idealnotipske
mogućnosti vjeronaučnog koncepta u sklopu prevenirajućih, nadasve
odgojnih, nastojanja. Odgojne mogućnosti nastave islamske vjeronauke
Rezime /
ovim bivaju ojačane.
Summary
15.
293
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Naslov rada: MOGUĆNOSTI ISLAMSKOG RADA I DJELOVANJA U SPECIJALIZIRANIM
Paper Title :
USTANOVAMA
Avdo Imširović, Islamska zajednica u Republici Hrvatskoj
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 203/
209, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Ovo predavanje nema pretenziju istraživačkog projekta. Ovo su,
jednostavno, moje opservacije koje se odnose na naznačenu problematiku.
Baziraju se na mome iskustvu rada u zatvorima u Republici Hrvatskoj kao i
mome imamskom i pedagoškom radu i djelovanju.
Rezime /
Summary
16.
Naslov rada:
INDIKATORI SOCIJALNE ISKLJUČENOSTI MLADIH U BIH
Paper Title :
Izet Pehlić, Islamski pedagoški fakultet u Zenici
Autori/
Sedin Habibović, Kantonalni zavod za porbu protiv bolesti ovisnosti Zenica
Authors :
Jasmin Pipo, Kazneno-popravni zavod Zenica
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Podaci o
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 213/
245, urednik: doc. dr. Edina Vejo
Proceedings
ISBN 3-85403-163-7
Data
Sažetak
Rad ima svoj teorijski i istraživački dio. U teorijskom dijelu rada autori
su definirali socijalno isključivanje i naveli indikatore socijalne isključenosti.
U istraživačkom dijelu rada traganje za indikatorima socijalne
isključenosti je usmjereno su na tri nivoa: urađene su tri studije slučaja
(problem prilagođavanja, PTSP i kriza identiteta), obavljeno je ispitivanje
Rezime /
stavova studenata o problemima mladih, u cilju ispitivanja postojanja
Summary
tendencija i elemenata koji vode socijalnoj isključenosti, te je obavljeno
istraživanje maloljetničke delinkvencije kroz analizu nekih elemenata iz
anamneze maloljetnih osuđenika u KPZ Zenica od 2000. do 2006. godine.
Ključne riječi: socijalna isključenost, indikatori, maloljetnička delinkvencija,
mladi
17.
Naslov rada:
PARTNERSTVO PORODICE I ŠKOLE
Paper Title :
Anisa Durmo, Osnovna škola «Meša Selimović»
Autori/
Selvedin Delić, Osnovna škola «Mak Dizdar»
Authors :
294
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Kongres
/Congress :
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Rezime /
Summary
Ahmed Buljubašić, Osnovna škola «Ćamil Sijarić»
Edina Kos-Burić, Osnovna škola «Musa Ćazim Ćatić»
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 249272, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Sažetak
Istraživački tim Aktiva pedagoga osnovnih škola u Zenici, svoj je
akcijski istraživački projekat «Partnerstvo porodice i škole», propitao iz ugla
interesa Konferencije.
Predmet istraživanja jeste povezanost između školskog uspjeha i
prirode porodične podrške u zeničkim osnovnim školama. Koliko je značajno
stanje u porodici (potpuna/nepotpuna porodica, obrazovni nivo roditelja,
učestalost posjeta školi...) za uspjeh učenika u školi?
Na osnovu empiriskog istraživanja, možemo zaključiti da uspjeh
učenika u učenju zavisi od:
– učestalosti posjeta roditelja školi,
– školske spreme, odnosno obrazovnog nivoa porodice.
Analizom i interpretacijom rezultata, također smo uvidjeli da:
– broj negativnih ocjena ne zavisi od potpunosti i nepotpunosti
porodice iz koje učenik dolazi,
– broj izrečenih odgojno-disciplinskih mjera ne zavisi od potpunosti
i nepotpunosti porodice.
18.
Naslov rada:
SOCIJALNA ISKLJUČENOST MLADIH – REZULTANTA OBITELJSKE
Paper Title :
ODGOJNE I KOMUNIKACIJSKE DISFUNKCIONALNOSTI
Prof. dr. sc. Adila Pašalić-Kreso, Filozofski fakultet u Sarajevu
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 275/
295, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
U nastojanju da dam vlastiti prilog temi ovog skupa naslovljenog kao
«Prevencija socijalne isključenosti mladih», želim da ovaj problem
promatram i raspravljam iz ugla obiteljskog odgoja, roditeljske moći i (ili)
nemoći da odgajaju i upućuju svoju djecu ka većem stepenu socijalne
participacije nego što je to slučaj danas. Njihova roditeljska
Rezime /
uspješnost/neuspješnost utjecanja u tom pravcu, najdirektnije ovisi o
Summary
njihovoj spremnosti za roditeljsku ulogu, spremnosti za učenje i za upješno
odolijevanje svim izazovima koje roditeljstvo donosi.
Prepoznavanje i definiranje najznačajnijih indikatora, koje u sebi kriju
obiteljski život i odnosi u obitelji, i koji u visokom stepenu mogu prognozirati
295
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
socijalnu isključenost mladih, je jedan bitan cilj ovoga rada. Drugi, pak cilj
ovoga rada proizlazi iz jasnije spoznaje takvih indikatora koji će otvoriti
puteve ka mogućem preveniranju socijalne isključenosti mladih i njihovoj
značajnijoj participaciji u društvenom okruženju u kom se nalaze. Rečeno
bronfenbrenerovski, odgovarajuće ekookruženje može biti više ili manje
poticajno, više ili manje otvoreno, više ili manje spremno da omogućava
učešće mladih u društvenom i političkom životu, te će u ovom radu težište
biti upravo na propitivanju odgojne funkcionalnosti mikrookruženja mladih, tj.
njihovih obitelji.
Osnovni
pojmovi:
marginalizacija
ili
apstinencija
mladih,
funkcionalnost/disfunkcionalnost
obitelji,
socijalna
isključenost/uključenost, otvorenost/zatvorenost obitelji.
19.
Naslov rada:
PERCEPCIJA KVALITETA RODITELJSKIH ODNOSA I
Paper Title :
INTERPERSONALNA ORIJENTACIJA ADOLESCENATA
Tamara Efendić-Spahić, Filozofski fakultet u Tuzli
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 297/
323, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
Ispitivanjem povezanosti između percepcije odnosa sa roditeljima i
interpersonalne orijentacije na uzorku od 135 ispitanika, studenata
Univerziteta u Tuzli, kreirani su sljedeći zaključci:
Postoji statistički značajna povezanost između percepcije pozitivnih i
negativnih odnosa s majkom i interpersonalne orijentacije djevojaka.
Ne postoji statistički značajna povezanost između percepcije pozitivnih
Rezime /
odnosa s majkom i interpersonalne orijentacije mladića.
Summary
Postoji statistički značajna povezanost između percepcije pozitivnih
odnosa sa ocem i interpersonalne orijentacije mladića.
Ne postoji statistički značajna povezanost između percepcije
negativnih odnosa sa ocem i interpersonalne orijentacije mladića.
Percepcija roditeljskih odnosa, bez obzira na smjer (pozitivni ili
negativni odnosi) i spol roditelja, pokazala se značajnijim korelatom
interpersonalne orijentacije za djevojke nego za mladiće.
20.
Naslov rada:
DA LI JE DJEČIJI VRTIĆ SEGMENT U SISTEMU PREVENIRANJA?
Paper Title :
Doc. dr. sc. Edina Vejo, Islamski pedagoški fakultet u Zenici
Autori/
Zdenka Merdžan, direktorica JU „Predškolski odgoj i obrazovanje“ u Zenici
Authors :
Edina Hodžić, prof. predškolskog odgoja i obrazvanja
Enesa Klikovac, socijalni radnik
Azijada Kurtodža, dipl. defektolog-logoped
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
296
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Podaci o
zborniku
/
Proceedings
Data
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 325335, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Sažetak
Rad je zamišljen da na postavljeni upit odgovori kroz dvije ravni:
idealnotipsku, kojom se teorijskim istraživanjem obezbjeđuje smještanje
dječijeg vrtića u prostor preveniranja socijalnog isključivanja mladih, i
upoređujuću, empirijsku, istraživačku, koja opisuje bliskost našeg
koncepta vrtića kontekstu zadatog problema.
Rezime /
Summary
21.
Naslov rada: VANNASTAVNE AKTIVNOSTI U ODGOJNO-OBRAZOVNOJ STRUKTURI
Paper Title :
ŠKOLE
Prof. dr. sc. Dževdeta Ajanović, Filozofski fakultet u Sarajevu
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 337/
340, urednik: doc. dr. Edina Vejo
Proceedings
ISBN 3-85403-163-7
Data
Sažetak
Školski život treba promatrati kao jedinstvo nastavnog i vannastavnog
rada. On mora biti prepoznatljiv po svojoj zajedničkoj edukativnoj dimenziji u
kojoj će učenici odgojem biti osposobljeni da znaju ko su, gdje se nalaze,
odakle dolaze i kuda idu. Propitivati njihovo stanje znači i ispitati njihov
položaj u školi i širem okruženju. Odgojno-obrazovnom zadaćom škole
Rezime /
danas se svi rado bave, posebno njenom pozicijm u fazi reformskih
Summary
promjena. Objavljeno je mnoštvo članaka, knjiga o školi, što najbolje ilustrira
aktuelnost i zahvalnost ove problematike za različite stručnjake. Tako je i na
našim prostorima, sve je veći broj onih koji žele participirati u polju odgojnog
djelovanja. U potrazi za najboljim rješenjima, sva ta iskustva treba usmjeriti
prema ozbiljnom i humanom shvaćanju teorije i prakse školskog rada.
22.
Naslov rada: PREVENCIJA POREMEĆAJA U PONAŠANJU POZITIVNOM ŠKOLSKOM
Paper Title :
KLIMOM
Meliha Bijedić, Univerzitet u Tuzli
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 341/
346, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
297
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Rezime /
Summary
Sažetak
Mladi veliki dio vremena provode u školskom okruženju, koje ako nije
adekvatno prilagođeno potrebama ove lahko ranjive populacije, može
dovesti do poteškoća u njihovom socijalnom funkcioniranju, a koje u
krajnjem slučaju mogu doseći vrhunac u potpunom isključivanju mladih iz
društva.
Cilj rada se odnosi na utvrđivanje, opis i interpretaciju doživljaja
školske klime učenika srednjih škola s obzirom na ispoljavanje poremećaja
u ponašanju u svrhu prevencije.
U skladu sa ciljem rada postavljene su dvije hipoteze: H1- da će
doživljaj školske klime biti statistički značajno povezan s manifestiranjem
poremećaja u ponašanju učenika srednjih škola, pri čemu će učenici s
poremećajima u ponašanju percipirati nizak kvalitet školske klime i H2:
Kvalitet školske klime je različit u dvije srednje škole.
Za potrebe ovog rada odabran je uzorak od 40 učenika koji pohađaju
drugi razred dvije različite srednje škole. Podaci su dobiveni metodom
samoiskaza, a koristila su se dva mjerna instrumenta.
Podaci su analizirani na manifestnom i latentnom nivou.
Deskriptivnom analizom je opisana pojava poremećaja u ponašanju u
uzorku ispitanika te opaženi kvalitet školske klime, a obrada podataka na
latentnom nivou je prilagođena potrebama testiranja postavljene hipoteze, te
se pomoću statističkog paketa SPSS 12.0 for Windows došlo do rezultata
koji su potvrdili postavljene hipoteze.
Sumirajući rezultate istraživanja, posebno apostrofirajući značaj
preventivnih potencijala obrazovnih ustanova, generalan zaključak je da se
unapređenjem kvaliteta školske klime mogu prevenirati poremećaji u
ponašanju, što zasigurno ima društvenu, stručnu i naučnu vrijednost.
23.
Naslov rada:
SOCIJALNA PODRŠKA PROFESORA, ANKSIOZNOST U ŠKOLSKIM
Paper Title :
UVJETIMA I PROBLEMI PONAŠANJA ADOLESCENATA
Mr. sc. Nermana Mujčinović, Ministarstvo unutrašnjih poslova ZeničkoAutori/
dobojskog kantona
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 347/
365, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
«Socijalna podrška profesora i problemi ponašanja mladih», naslov
je teksta mr. sc. Nermane Mujčinović. Istraživačka relacija je između
socijalne podrške profesora u srednjoj školi, adolescentove anksioznosti i
problema ponašanja.
Naprimjer, socijalna anksioznost, kao nedostatak socijalne vještine,
nenaučenost kako se ponašati u društvu drugih, a da bi se pri tome osjećalo
Rezime /
ugodno, može dovesti do izostajanja iz škole, a iz toga se nerijetko razvijaju
Summary
rizični oblici ponašanja: pušenje, alkoholizam, eksperimenti s drogom,
sklonost agresivnom i destruktivnom ponašanju.
Mr. Mujčinović sugerira u zaključku rada potrebu edukativnog,
planskog senzibiliziranja profesora u srednjim školama za učeničke
probleme, kao i psihoterapeutsko osvješćivanje profesora o vlastitim
298
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
emotivnim potrebama i poteškoćama.
24.
Naslov rada:
ŠKOLA KAO FORMALNA ORGANIZACIJA I PROCES SOCIJALIZACIJE
Paper Title :
MLADIH
Mr. sc. Adnan Tufekčić, Filozoski fakultet u Tuzli
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 367/
398, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
Sažetak
U radu su istraživani unutarškolski odnosi koji sadrže glavna područja
sekundarne socijalizacije mladih, sa posebnim osvrtom na učeničku
percepciju tih odnosa. Pri tome smo pošli od generalne hipoteze da je u
sadašnjim socio-kulturnim uvjetima naša srednja škola, sa svojim
unutarškolskim odnosima, određenim njenom formalno-birokratskom
Rezime /
konstrukcijom, jedan od mogućih prostora socijalne isključenosti
Summary
mladih.Uzorak istraživanja je činilo 479 učenika mješovitih srednjih škola i
gimnazija u Tuzli i Srebreniku. Sa prvom skupinom učenika, njih 360,
korišteni su postupci procjenjivanja i prosuđivanja. Druga skupina, od 119
učenika, ispunjavala je anketne listove. Uzorak je sadržavao u sebi različite
stratume s obzirom na spol, razred, uspjeh u školi, socijalnu klasu. U radu je
snimana povezanost spola, socijalne klase i vremena provedenog u srednjoj
školi (razred srednje škole) i ispoljenog stepena povjerenja/nepovjerenja
srednjoškolaca prema svojim nastavnicima. Također je, uz komparativan
pristup, sniman stepen povjerenja/nepovjerenja srednjoškolaca prema
svojim nastavnicima i prema skupini vršnjaka označenoj kao „društvo iz
razreda“. Ispitan je i značaj škole u životu srednjoškolaca, koji se ogleda
kroz percipirane odnose učenici-učenici, učenici-nastavnici, kao i
najznačajniji razlozi zbog kojih srednjoškolci najradije dolaze u školu, te
razlozi zbog kojih ne bi željeli dolaziti u školu.
Ključne riječi: učenje, podučavanje, škola, funkcije škole, socijalizacija,
profesori, društvo iz razreda, stepen povjerenja/nepovjerenja,
razlozi za dolazak/nedolazak u školu, socijalna isključenost
25.
Naslov rada: IZBOR LITERATURE NA ARAPSKOM JEZIKU IZ PODRUČJA SOCIJALNE
Paper Title :
PEDAGOGIJE
Doc. dr. Safvet Halilović i Uzeir Kobilica
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 401/
413, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
299
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
26.
Naslov rada:
IZBOR RECENTNIH DJELA SOCIJALNE PEDAGOGIJE ZA ENGLESKO
Paper Title :
GOVORNO PODRUČJE
Amina Isanović, student Filozofskog fakulteta u Sarajevu
Autori/
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Podaci o
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 415/
421, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
27.
Naslov rada:
IZBOR LITERATURE IZ SOCIJALNE PEDAGOGIJE NA NJEMAČKOM
Paper Title :
GOVORNOM PODRUČJU
Aida Mrako, student Islamskog pedagoškog fakulteta u Zenici
Autori/
Aida Topalović, student Pedagoškog fakulteta u Zenici
Authors :
Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem "Sistem
Kongres
preveniranja socijalnog isključivanja mladih",
/Congress :
Zenica, 22. april. 2006. godine.
Zbornik radova sa znanstveno-stručne konferencije s međunarodnim
Podaci o
zborniku
učešćem "Sistem preveniranja socijalnog isključivanja mladih"; str. 423/
425, urednik: doc. dr. Edina Vejo
ISBN 3-85403-163-7
Proceedings
Data
5. REALIZOVANI (ZAVRŠENI) PROJEKTI ILI PROJEKTI U TOKU REALIZACIJE
Naslov projekta: Senzibiliziranje zajednice za potrebe djece s poteškoćama u razvoju
Projektni tim: Grupa studenata II godine studija na Odsjeku za socijalnu pedagogiju
Islamskog pedagoškog fakulteta Univerziteta u Zenici
Institucije zadužene za rad na projektu: Islamski pedagoški fakultet u Zenici, Općina Zenica
Vrijeme rada na projektu: decembar 2005. – decembar 2006. godine
Krakti sadržaj projekta:
Cilj projekta je: učiniti zajednicu osjetljivojim prema potrebama djece s poteškoćama u
razvoju; 2. markirati specifični sopcijalnopedagoški prostor bavljenja ovakvom djecom –
povećavanje adaptivnog potencijala.
Rezultat projekta je: 1. Prilog educiranosti zajednice za djecu s poteškoćama u razvoju
(djeca i njihovi roditelji; 2. Prilog profesionalizaciji poziva socijalnog pedagoga u području
teškoća u razvoju.
6. ORGANIZACIJA KONFERENCIJA, SEMINARA I JAVNIH PREDAVANJA
Naziv aktivnosti: Znanstveno-stručna konferencija s međunarodnim učešćem ”Sistem
preveniranja socijalnog isključivanja mladih”
Vrijeme održavanja: 22. april 2006.
Mjesto održavanja: Hotel Internacional Zenica
Broj učesnika: 27 učesnika
Nosilac projekta: doc. dr. Edina Vejo
300
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
7.OBJAVLJENE KNJIGE
1.Naslov: Kultura ponašanja prema komšijama, pri gostoprimstvu, kod putovanja i
ekonomskog poslovanja
Autor: Doc. dr. sc. Šefik Kurdić
Izdavač: El-Kelimeh, Novi Pazar, 2006.;
Tiraž: 2.500 primjeraka.
Format: 113 str., 20 cm.
ISBN broj: 86-83707-64-4
COBISS broj: SR-ID 131100428
2.Naslov: Jezik – mač da dvije ošstrice
Autor: Doc. dr. sc. Šefik Kurdić
Izdavač: Islamski pedagoški fakultet, Zenica, 2006
Tiraž: 2.500
Format: 173 str., 21 cm.
ISBN broj 9958-697-04-1
COBISS broj: BH-ID 15247366
3.Naslov: Praktikum arapske gramatike 2
Autor –Autori: Bilal Hasanović
Izdavač: Islamski pedagoški fakultet u Zenici
Tiraž: 1.000
Format: 24 cm
ISBN broj: 9958-697-05-X
COBISS. BH-ID 12038662
8.PLAN RADA U 2007. GOD.
Islamski pedagoški fakultet u Zenici planira da u 2007. godini nastavi sa realizacijom
aktivnosti započetih u 2006. godini. Te aktivnosti će uglavnom biti vezane za praktično
usklađivanje nastavnog procesa sa usvojenim standardima Bolonjske konvencije.
U cilju da zaokružimo proces školovanja na našoj ustanovi, Nastavno naučno-vijeće
Fakulteta imenovalo je komisiju za izradu elaborata o opravdanosti osnivanja postiplomskog
studija na Fakultetu. Zadatak Komisije je da izradi elaborat i priremi ostalu prateću
dokumentaciju, kako bi se prva generacija postiplomaca mogla upisati početkom sljedeće
akademske godine.
U sljedećem tekstu ukratko ćemo se osvrniti na elemente plana navedenim u dopisu
Rektorata.
8.1. KADAR
Fakultet trenutno u stalnom radnom odnosu ima osam nastavnika u naučnom nastavnom
zvanju docenta, jednog u zvanju mr. predavača, dva saradnika- viša asistenta i dva
asistenta.
U maju mjesecu planiramo pokrenuti proceduru izbora četri nastavnika u zvanje vanrednih
profesora. Ovim aktivnostima kompletirat ćemo nastavničke timove za Odsjek islamske
vjeronauke, dok još ostaje otvoren problem oko angažovanja nastavnika u stalni radni odnos
na Odsjeku za socijalnu pedagogiju.
Kao razultat nastavka politike konstantnog ulaganja u školovanje nastavnog kadra ove
godine očekujemo da još jedan zaposlenik odbrani svoju doktorsku disertaciju na
univerzitetu u Tunisu.
301
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Na Fakultetu je honorarno angažovano oko 15 nastavnika i saradnika. U planu je da se ovaj
broj smanji angažujući u stalni radni odnos one saradnike koji budu ispunjavali uslove
predviđene Standardima i normativima za visoko obrazovanje Ze-do kantona.
8.2. OPREMA I ODRŽAVANJE
Za sada su osigurani optimalni uvjeti za rad i realizaciju nastavnog procesa. Studentima u
toku boravka na Fakultetui stoje na raspolaganju savremena biblioteka, čitaonica, kompjuteri
za obuku i vježbe, i mogućnosti za tehničku pripremu i praćenje nastave.
Probleme oko nedostaka prostora za odvijanje nastave očekujemo početkom sljedeće
akademske god.
Nadamo se da ćemo do tog termina, a uz pomoć donacija i kredita za pomoć
visokoobrazovnim ustanovama Univerziteta u Zenici opremiti i useliti u nove prostorije na
Bilimišću.
8.3. NASTAVNI PROCES
Nastavni proces na Fakultetu u 2007. god. odvijat će se po nastavnim planovima i
programima na postojećim odsjecima za islamsku vjeronauku i socijalnu pedagogiju.
Posebnu pažnju posvetit ćemo sljedećim pitanjima:
1.Utvrđivanju i izvođenju ispitnih termina za januarsko-februarski ispitni rok;
2.Osmišljavanje i realizacija savremenih metoda i aktivnosti koje će obezbijediti
atraktivniji i uspješniji model realiziranja nastavnog procesa u skladu sa ects načelima
kontinuiranog praćenja rada studenata ;
3.Planiranja kadrovskog osnaživanja katedri iz reda saradnika-asistenata do početka
akademske 2007./2008. godine;
4.Utvrđivanje ispitnih termina za septembarsko-oktobarski ispitni rok;
5.Izvođenje nastave u zimskom semestru školske 2007./2008. godine;
6.Aktivno učešće u izgradnji sistema kvaliteta u nastavnom procesu;
7.Uspostavljanje suradnje sa istim ili sličnim katedrama na univerzitetima u BiH, kao i
inostranostranim univerzitetima;
8.Planiranje i realizranje dopunskih (van)nastavnih aktivnosti za posebno nadarene
studente i studente sa poteškoćama u pripremi ispita.
9.Priprema i vođenje diplomskih radova.
10.Zajedno sa Fakultetom islamskih nauka i Katoličkom teologijom iz Sarajeva
organizirati Okrugli sto na temu ”Bosna, povlašten topos susreta kultura Istoka i Zapada”.
8.4. NAUČNO ISTAŽIVAČKA DJELATNOST
Organizovanje druge po redu Naučno-stručne konferencije u aprilu mjesecu.
8.5. OČEKIVANI PROBLEMI
302
UNIVERZITET U ZENICI : GODIŠNJI IZVJEŠTAJ ZA 2006. GODINU
Očekivani problemi u 2007. god. su:
- problemi oko opremanja prostora za izvođenje nastave u zgradi Fakulteta na Bilimišću,
-isplaćivanje honorara profesorima nagažovanim po osnovu ugovora o djelu, jer su u nacrtu
Budžeta za ovu godinu enormno smanjena sredstva,
-neusaglašeni standardi između univerziteta i fakulteta oko primjene Ects sistema,
-finasijske pomoći države za naučno-istraživački rad.
303