Årsmelding Noregs Mållag 2013-2014

Transcription

Årsmelding Noregs Mållag 2013-2014
Årsmelding
Noregs Mållag
2013-2014
Innhald
4
7
8
15 22 29 40 42 43 48 Føreord
Leiar
Nynorsk oppvekst
Andre målpolitiske tiltak
Samskipnaden
Økonomi
Tillitsvalde, tilsette og
oppnemnde
Norsk Målungdom
Nærskylde tiltak
Vedlegg og statistikk
Årsmelding Noregs Mållag 2013-2014
Form: Kjartan Helleve
Trykk: CopyCo
Opplag: 500
Styret i Noregs Mållag 2013-2014:
Frå venstre: Helga Hjetland, Sigbjørn Hjelmbrekke (nestleiar), Janne Nygård,
Sveinung Rotevatn, Marit Aakre Tennø (leiar), Vebjørn Sture og Terje Kjøde.
Føreord
Styret legg med dette fram årsmeldinga for arbeidsåret 2013/2014 slik § 5.1 i lov for
Noregs Mållag seier.
Årsmeldinga dekkjer perioden 4. mars 2013 til 18. februar 2014. Dei siste vekene
fram til landsmøtet vil bli oppsummerte i årsmeldinga for neste arbeidsbolk.
Noregs Mållag er ein landsfemnande, friviljug medlemsorganisasjon med skrivarstove i Oslo. Det har ikkje vore fysiske ulukker eller skadetilfelle i 2013. Sjukefråveret har vore 117 dagsverk, noko som utgjer 5,2 prosent. Storparten av fråveret
skriv seg frå langtidssjukemelding. Arbeidsmiljøet vert rekna som godt, og Noregs
Mållag følgjer prinsippa for likestilling i arbeidslivet både når det gjeld lønspolitikk
og tilsetjingar. Verksemda til Noregs Mållag ureinar ikkje det ytre miljøet. Årsrekneskapen for 2013 gjekk 613 000 kroner i overskot, og den samla eigenkapitalen er
eit godt grunnlag for drift dei komande åra.
Årsmeldinga er ein rapport for det siste året i den treårige arbeidsprogramperioden frå 2011-2014. Teksten fylgjer strukturen i arbeidsprogrammet så langt det lèt
seg gjera. Årsmeldinga omtalar i hovudsak arbeid som er gjort eller som det er teke
initiativ til frå styret og skrivarstova i Noregs Mållag. Ho omtalar dessutan noko av
det arbeidet lokal- eller fylkeslag gjer og også tilskipingar og særskilde hendingar
som nærskylde organisasjonar har stått for. Årsmeldinga tek likevel ikkje mål av
seg til å yta rettferd til det store arbeidet som vert lagt ned av lokal- og fylkeslaga i
organisasjonen.
Årsmeldinga skal danna grunnlaget for landsmøtet si vurdering av arbeidet til
styret og stoda for målreisinga og heile samskipnaden. I tillegg har årsmeldinga
ein viktig funksjon som ein rapport frå Noregs Mållag til offentlege og private
tilskotsytarar og samarbeidspartnarar. Dei siste åra har Språkrådet laga rapporten
Språkstatus som dokumenterer språkbruk i Noreg på ulike felt, og Nynorsk kultursentrum gjev år om anna ut det omfattande faktaoversynet Språkfakta. Årsmeldinga frå Noregs Mållag dekkjer i hovudsak målreisinga og det arbeidet som vert
lagt ned for å styrkja nynorsken sin plass. Saman gjev desse tre ulike rapportane eit
utfyllande oversyn over stoda for nynorsken. Styret har lagt vekt på å gje årsmeldinga ei utforming som òg gjer ho interessant for lesarar utanfor Noregs Mållag,
sjølv om den primære målgruppa er samskipnaden.
Oslo, 18. februar 2014
Marit Aakre Tennø (leiar) | Sigbjørn Hjelmbrekke (nestleiar)
Helga Hjetland | Terje Kjøde | Sveinung Rotevatn
Vebjørn Sture (Norsk Målungdom) | Ingrid Fiskaa (1. vara)
Gro Morken Endresen (dagleg leiar)
Leiar
I oktober 2013 avslutta Noregs Mållag Nynorskstafetten i
Bygland. Då hadde me stogga 160 stader, snakka med tusenvis
av folk og fylt lokalaviser over heile Noreg med nynorsksaker.
Nynorskstafetten var eit stort lyft i 2013, både organisatorisk
og politisk. Å reisa rundt i heile Noreg for å snakka med folk
om nynorsk har vore opplysande, skulerande og kveikjande.
Ikkje berre for sentrallekken, også meldingane frå lokallaga har
vore jamt over positive. Mange har oppdaga nye inngangar til
målsaka, eller nye problemstillingar. Mållaga våre fekk høve til
å snakka med skulesjefar, ordførarar og lærarar som kanskje
ikkje hadde diskutert så mykje målsak før. Ikkje alle hadde
tenkt over kvifor det var viktig at innvandrarane i kommunen
fekk opplæring på nynorsk eller at det vart lese nynorsk i barnehagen. Vitjingane opna for å sjå på strukturar med nynorske
auge.
I 2013 var òg kampen for sidemålet i norskfaget avslutta (for
denne gong). Sidan januar 2012 har organisasjonen arbeidd for
at det framleis skal vera ein eigen karakter i sidemål. Norskfagssaka vart krona med siger då Kristin Halvorsen avgjorde
dagen før sumarferien at ein ikkje skulle endra vurderingsordningane for norskfaget. Ho innførte rett nok ei prøveordning
med færre karakterar som me må følgja godt med på evalueringa av frametter.
Etter å ha sete med hjartet i halsen sidan 2012 i uro for
norskfaget, var hjartet på veg opp att då me runda av ferien i
fjor. Valkampen tetna seg til, og me visste at Høgre hadde gått
inn i valkampen med eit uklårt sidemålsvedtak. Då presiserte
Erna Solberg i ein debatt med Audun Lysbakken på NRK
Hordaland rett før valet, at ordlyden tydde det same som
Høgre hadde stått for alltid før; valfritt sidemål.
Då forhandlingane tok til, vart nynorsken ei mediesak.
Eg sat i ein bil i Ål sentrum under Nynorskstafetten, då Ola
Elvestuen sa på radio at nynorsken var like viktig for Venstre
no som før valet og Per Sandberg sa at Frp ikkje kom til å gå
ut av noka regjering for nynorsken. Dette var ei lette, og fyrste
gongen er torde tenkja at dette kunne gå rette vegen. Regjeringserklæringa kom utan valfritt sidemål, men med lovnader
om å endra på mållova. Det vil likevel bli ein tøff kamp for
Høgre og Frp å få gjennom det i Stortinget.
Så sjølv om Språkåret og me og fleire andre språksamfunn
i Noreg i heile 2013 har feira språket, så har nokon også dette
året måtta ta nokre kampar for at andre skal kunna få feira.
Slik vart Mållaget sitt arbeidsår eit år med stort spenn. Frå 200
menneske på avslutninga i Bygland til ideologiske forsvar for
mållov og mediespråk. Frå siger for skulemålet i Sel og Heidal
til forsvar for eigen karakter i sidemål.
Kampane kjem oftast tettare enn feiringane. Det gjer ingenting så lenge sigrane er viktige.
Marit Aakre Tennø
Leiar i Noregs Mållag
Nynorsk
oppvekst
2.1 Barn og språk
Det viktigaste er å gjera barna til trygge brukarar av sitt
eige mål og styrkja det nedervde talemålet. Målet er
at barna allereie i barnehagen skal få eit positivt møte
med nynorsken.
2.1.1 Språk i barnehagen
Den personlege språkidentiteten og det nedervde talemålet skal styrkjast i barnehagen, så barna vert tryggare
på seg sjølve og den språklege og kulturelle bakgrunnen
sin. Barn over heile landet må få innblikk i det språklege
mangfaldet som finst i Noreg, og målet er at opplesing
frå nynorske barnebøker vert ein del av barnehagekvardagen over heile landet.
Noregs Mållag skal arbeide for at barnehagelova
sikrar at det nedervde talemålet ikkje vert undergrave.
Språkopplæringa i førskulelærarutdanninga må styrkjast slik at førskulelærarane får kunnskap og medvit
om verdien av barna sitt eige talemål, og i korleis dette
best mogleg kan lærast.
Det er viktig at det finst rettleiingar som gjer det
lettast mogleg for tilsette i barnehagane å driva språkopplæring.
Den komande treårsperioden skal Noregs Mållag sørgja for at det vert kartlagt kva språkutviklande
pedagogiske hjelpemiddel som finst til bruk i barnehagen. Målet er at alt materiell som vert gjeve ut med
offentleg stønad, òg kjem på nynorsk. Mållaget vil ta
til orde for at Aasen-tunet, Nynorsksenteret og andre
institusjonar skal få midlar til å utvikla pedagogisk materiell på nynorsk.
8
Mållaget skal laga eit prøveprosjekt i ein kommune
der ein deler ut ei nynorsk startpakke, som til dømes
kan innehalda nynorske barnebøker og tips til foreldra.
Noregs Mållag må trekkja inn andre organisasjonar,
til dømes Pirion, Magasinett og Norsk Barneblad, som
samarbeidspartnarar i utvikling og gjennomføring av
tiltak mot målgruppa barn og unge.
Barnehagearbeidet
Barnehagekampanjen Gjennom ord blir verda stor vart
avslutta til landsmøtet i april 2012. Fordi dette er eit
viktig arbeidsfelt, og fordi mange kjem til for å gjera
arbeid på feltet, har me halde fram med å produsera
kampanjemateriell. I løpet av året vitja me 58 barnehagar og snakka med over 1100 barnehageborn i samband med Nynorskstafetten. Materiellet er framleis
etterspurt, og det er gledeleg.
Rammeplan for barnehagane
Utdanningsdirektoratet er i gang med å laga eit nytt
framlegg til rammeplan for barnehagar. I januar 2014
var det frist for å koma med innspel til andreutkastet til
rammeplan. Innspelet frå Noregs Mållag peika på kor
viktig det er at barnehagane i dag speglar det språklege
mangfaldet i Noreg, og at dette går tydeleg fram av
rammeplanen. Det er viktig å gje eit nyansert bilete av
kva slags språkleg landsskap barnehagane er i. Nynorsk
er eit mindre brukt språk. Barnehagane i nynorskområde og område med både nynorsk og bokmål bør gje
språkstimulering gjennom rim, regler, song, forteljing,
høgtlesing og så vidare på nynorsk. Slik kan ein gjera
Nynorsk oppvekst
dei tryggare i nynorsk og sikra ein god overgang til
skulen. Alle born møter nynorsk i skulen, sjølv om dei
tek til med bokmål som hovudmål. Difor bør dei også
få kjennskap til nynorsk i barnehagen. Alle born bør
få nynorsk gjennom songar, høgtlesing eller lydbøker i
barnehagen. Vi har mellom anna eit rikt dialektmangfald som barnehagane bør syna positive haldningar til,
og ta vare på. Arbeidet med rammeplanen er nyss utsett
i det årsmeldinga går i trykken. Kva tid ny versjon ligg
føre, er difor uvisst.
2.1.2 Barn og media
Nynorsk og dialekt må inn i større grad på radio og
i fjernsyn i program som særskilt er retta mot barn.
Noregs Mållag skal, i samarbeid med Kringkastingsringen, følgja opp kravet om 25 % nynorsk i NRK Super.
Noregs Mållag vil arbeida for meir nynorsk for barn og
unge i den digitale verda.
Barn og media
NRK Super fekk ein dårleg start med svært lite
nynorsk det fyrste driftsåret, 2008. Frå 2009 har difor
Mållaget og Kringkastingsringen fylgt tett opp med
halvårlege møte fram til våren 2013. Ut frå dei gode
resultata frå og med 2012-statistikken, har me no gått
over til årlege møte, på vårparten kvart år.
Mållaget møtte sist NRK Super i mai 2013. Redaksjonen er oppteken av at dei også greier å spegla mangfaldet gjennom bruk av born som snakkar den naturlege dialekten sin, ikkje berre ved å dubba teiknefilmar
eller utanlandske produksjonar til nynorsk. Det har
mellom anna vore utgangspunktet for ei større satsing
på produksjon av barnesendingar frå heile landet, der
særleg Førde, Trondheim og Tromsø medverkar mykje.
NRK Super har i samarbeid med nynorskrørsla arbeidd
godt og systematisk med nynorskdelen, og resultatet
me no ser, hadde ikkje vore mogleg utan ein slik systematikk.
I møte med TV2 vinteren 2014 tok me også opp
tilbodet til born. TV2 måler ikkje språkbruken, og dei
gjev heller ikkje føringar til tekstarar og dubbingselskap. Me har ikkje fått konkrete lovnader om at dei vil
prioritera nynorsken, men dei noterte seg synspunkta
våre.
2.1.3 Lokale tiltak
Viktige tiltak i lokallaga er å informera barnehagane om
kva materiell som finst, som til dømes Pirion og Blåmann Barnebokklubb, og å spreia dette. Lokale mållag
kan samarbeida med kommunane for at barnehagane
kjem med i kommunale språkplanar. Dei kan òg laga
lokalt materiell for å fremja den lokale kulturen og
dialekten, og samarbeida med barnehagane om å nå
foreldra og få besteforeldre og andre til å vitja barnehagane.
2.2 Nynorsk i skulen
Det viktigaste målet er å auka talet på nynorskelevar i
grunnskulen og å heva kvaliteten på opplæringa.
2.2.1 Talet på nynorskelevar
Noregs Mållag må arbeida for å auka talet på nynorskelevar i skulen. Sentrallekken skal informera om retten
til å skipa nynorsk parallellklasse, fylgja opp alle som
ynskjer å starta nynorsk parallellklasse og utvikla eit
parallellklassekurs for interesserte foreldre og mållag.
Noregs Mållag må arbeida for å stoppa utholinga av
opplæringslova, slik at bokmålsklassar i nynorskskular
ikkje øydelegg for nynorskelevane.
Skulemål
På grunn av offisiell norsk språkpolitikk har opplæringslova ein såkalla lex specialis, ei særlov i opplæringslova som står over opplæringslova. Det gjeld
retten til å krevja såkalla parallellklassar (språkdelingsgrupper). Fordi denne retten er knytt til ein statleg
rett, har staten ansvar for finansieringa av slike klassar (grupper). Fram til 1986 var det eigne øyremerkte
pengar i statsbudsjettet til dette føremålet. Etter den
nye kommuneøkonomien vart innført frå 1986, er det
Fylkesmannen som skal syta for finansiering av slike
klassar gjennom skjønnsmidlar. Men, skjønnsmidlar er
nett det, tufta på skjønn.
Noregs Mållag kontakta i fjor alle fylkesmenn i fylke
der det er aktuelt å bruka skjønnsmidlar til parallellklassar. Då viser det seg at fylka praktiserer dette ulikt.
Då det vart oppretta ein nynorskklasse på Minde skole
i Bergen for fire år sidan, fekk ikkje Bergen kommune
skjønnsmidlar i det heile til denne klassen. I Troms ytte
Folkerøystingar om skulemål 2013 DatoKrinsKommuneRøysteføreNynorsk
05-060513
(Fire skular)
Sauherad
3326
197
090913
Sel
Sel
600
114
090913
Heidal
Sel
1073
275
Bokmål
302
84
138
Vedtak
Bokmål
Nynorsk
Nynorsk
9
Nynorsk oppvekst
Feira AAsen Full Vikjahalli i Vik og stormande applaus. Dei to første vekene med Nynorskstafett slutta med ein
dundrande suksess av ein festkveld. Her nokre av dei som stod på scena. (Foto: Håvard B. Øvregård)
fylkesmannen ekstra tilskot til parallellklassar i Målselv
etter at Noregs mållag tok opp saka i samarbeid med
kommunen. I somme høve har jamvel uklåre reglar om
korleis skjønnsmidlane skal brukast til parallellklassar,
ført til folkerøysting og skifte av opplæringsmål, seinast
i Sola kommune i 2012. Dersom ikkje staten garanterer
for full finansiering av parallellklassar, vert retten til
eiga gruppe oftare undergraven. Finansiering er difor
avgjerande for å sikra at praksis i skulen fylgjer dei
overordna måla for norsk språkpolitikk.
Uklåre reglar og varierande praksis med ulike konsekvensar for nynorsk i skulen, gjorde at Noregs Mållag
tok opp saka med Kommunaldepartementet i 2013.
Resultatet av møtet vart ei innskjerping i rundskrivet
til fylkesmennene om bruk av skjønnsmidlane. Jamvel
om dette var ein liten siger for parallellklasseretten,
og dermed for nynorsk i skulen, er det uvisst korleis
fylkesmennene tolkar regelverket. Det vil seia at me
lyt halda fram med å hjelpa kommunar som slåss mot
fylkesmenn om skjønnsmidlar til parallellklassar.
Det er eit mål å gjennomføra éi offensiv skulemålsrøysting i perioden. Dersom lokal- eller fylkeslag melder inn
stader der ei slik røysting kan vera aktuell, skal Noregs
10
Mållag prioritera høgt å stilla naudsynte ressursar til
rådvelde. Mållag og målfolk som kan vera interesserte
i å gjennomføra ei slik røysting, bør samlast i eit eige
nettverk som kan finna fram til verkemidla som skal til
for å vinna.
Alle mållag i bokmålsområde og randsoner må fylgja
opp foreldre som skal velja hovudopplæringsmål for
ungane sine, slik at flest mogleg vel nynorsk.
Vidare må mållaga arbeida for at dei som har
nynorsk som opplæringsmål, får best mogleg vilkår for å
halda på nynorsken gjennom heile skuletida.
Røystingar
Det var tre røystingar i perioden – to i Sel kommune
og ei i Sauherad. Alle røystingane kom etter politiskadministrative vedtak i kommunane, ingen hadde kravt
røysting. Det har vore uro i fleire krinsar i arbeidsåret,
og på våren 2014 vert det røysting på Holet skule, øvst
i Hallingdal og truleg også på Malmheim skule i Sandnes. Dei siste åra har språkkløyvde kommunar meir og
meir byrja bruka økonomiske argument for målskifte.
Ei årsak til dette er den veike offentlege finansieringa
for såkalla parallellklassar gjennom skjønnsmidlar frå
Fylkesmannen. Noregs Mållag greidde nyleg å få styrkt
Nynorsk oppvekst
denne ordninga noko, men framleis rår det stor uvisse
om kva kommunane kan krevja i tilskot til språkdelingsklassar. Og dette brøyter veg for kommunale
krav om folkerøystingar på nynorskskular.
5. og 6. mai 2013 var det folkerøysting i Sauherad.
Kommunen hadde vedteke å slå saman fire barneskular
til éin skule. Tre av skulane var bokmålsskular og éin
skule var nynorskskule. Samanslåing av skular med
ulikt opplæringsmål, krev folkerøysting. Som vanleg
er ved slike røystingar som er drivne fram av kommunane, var frammøtet lågt: Under 15 % av dei røysteføre
møtte fram, og resultatet vart 302 for bokmål og 197
for nynorsk. Lokallaget hadde arbeidd lenge og godt
før røystinga, både andsynes folket og dei folkevalde. I
Sauherad har kommunen støtt laga vanskar for Gvarv
skule (nynorskskulen), og administrasjonen la jamvel
økonomiske argument til grunn for mogleg endring av
opplæringsmålet på skulen.
På stortingsvaldagen i september lyste Sel kommune
ut folkerøysting på nynorskskulane Heidal og Sel. Det
var kommunestyret som vedtok røysting på skulane,
utan krav frå krinsane å stø seg på. Her var frammøtet
mykje høgare. Ei viktig årsak kan vera at røystingane
var på same dag som stortingsvalet. Resultatet vart
siger for nynorsk på båe skulane. Lokallaget arbeidde
godt andsynes folket og det var mest ingen som støtta
bokmål i offentleg ordskifte.
Ungdomsskulen
Ungdomsskulen kan vera ekstra utfordrande for mange
nynorskelevar. Ungdomsskular har ikkje eit vedteke
opplæringsmål, og lærarane står dimed fritt til å bruka
det språket dei sjølve ynskjer i undervisninga. I mange
av randsonene (der nynorsk og bokmål møtest) kjem
elevar med nynorsk opplæringsmål i kraftig mindretal
når dei går over til ungdomsskulen. Det kan også innebera at dei går over til ein skule der ingen av lærarane
bruker nynorsk. Eit slikt undervisningsmiljø gjer det
ekstra krevjande å halda på nynorsken, og mange elevar
byter til bokmål ved nett slike skular. Berre det siste
året har me fått meldingar frå foreldre til elevar ved to
ungdomsskular, der dei varslar at nynorskelevane ikkje
møter nynorsk på ungdomsskulen i det heile, med unntak av når bokmålselevane får sidemålsundervisning.
Landsmøtet i april 2013 vedtok ei fråsegn om at
språkvalet bør fylgja eleven ut ungdomsskulen, slik at
dei fyrst får høve til å velja/byta språk når dei tek til
på vidaregåande. Ei slik endring flyttar tidspunktet for
denne viktige avgjerda frå 13-åringar til 16-åringar, og
det ville vera eit framsteg. Mållaget tok dette punktet
med i eit skriv til Kunnskapsdepartementet sumaren
2013 om tiltak for nynorskelevane. Me har også etter
valet teke det opp i møte med kunnskapsministeren,
men utan klåre signal. For Mållaget handlar praksisen
i ungdomsskulen om brot på lovnadene om lik rett for
nynorsk- og bokmålselevane til å kunna få opplæring i
og på hovudmålet sitt.
Ressursgruppa for nynorskelevar
Kunnskapsdepartementet oppretta våren 2012 ei ressursgruppe for nynorsk som hovudmål. Gruppa skulle
sjå på årsakene til at mange elevar byter frå nynorsk
til bokmål i løpet av skuletida og føreslå tiltak for å
motverka denne tendensen. Førre leiar i Mållaget,
Håvard B. Øvregård, var ein av 15 medlemer i gruppa,
der mellom anna NMU, Språkrådet, Nynorsksenteret,
LNK, utdanningsforbundet, Elevorganisasjonen og
Målstreken var representerte.
Gruppa hadde fem møte i 2012. Rapporten vart
lova våren 2013, men kom fyrst 31. juli. Då hadde det
oppstått misnøye i gruppa over måten departementet
forvalta synspunkta på. Ein løyste dette ved å setja
arbeidet med å ferdigstilla rapporten ut til Nynorsksenteret, slik at departementet ikkje stod som avsendar
på rapporten. Ein av tinga som gjorde arbeidet vanskeleg, var at tiltak ikkje skulle kosta noko. Ei anna kjelde
til frustrasjon var at medlemene i gruppa ikkje kjende
seg att i det departementet tok med i sin rapport.
Den endelege rapporten vart forfatta av Nynorsksenteret og legg fram nokre tiltak dei meiner kan setjast
i gang for å betra situasjonen for elevar med nynorsk
som opplæringsmål og for å motverka at elevar vel bort
nynorsk som hovudmål til fordel for bokmål.
Av ting det er verdt å merka seg, så stiller ressursgruppa spørsmål om retten til eigne nynorskklassar
kan oppretthaldast ut grunnskulen og ikkje avsluttast
ved overgangen mellom 7. og 8. årstrinn, og om det
skal gjevast tileggspoeng til elevar med nynorsk som
hovudmål. Rapporten korkje krev dette eller konkluderer med om det bør verta gjeldande politikk. Rapporten krev at statlege utlysingar må innehalda krav
om kompetanse i både bokmål og nynorsk, og at det
bør opprettast eit eige forskingsprogram om nynorsk i
utdanninga.
Mållaget meiner rapporten ikkje er klår nok og
inneheld for mange tiltak ein ”kan” eller ”bør” innføra.
Me valde difor å senda våre eigne innspel til departementet, i tillegg til rapporten frå ressursgruppa. Her
oppsummerer me det me meiner er dei viktigaste tiltaka
for å styrkja opplæringa for nynorskelevane og hindra
språkskifte frå nynorsk til bokmål. Me legg vekt på
desse punkta:
• styrk elevane sine språklege rettar.
• hovudmålet bør fylgja eleven ut grunnskulen.
nynorskelevane må få undervisning i eiga gruppe
klasse.
• nynorskelevane bør i større grad enn i dag skjermast for bokmål i skulen. Dei må få alt materiellet som skal inn i skulen, på nynorsk og få tilgang på meir nynorsk litteratur.
11
Nynorsk oppvekst
heider Knut Strand gjev dåverande kulturminister Hadia Tajik det synlege provet på at ho fekk Strand mållag sin
målpris for 2012. (Foto: Eskil Syltøy Løland)
•
•
•
læreplanen og skuleverk må vera medvitne om at det finst særskilde utfordringar for å læra eit mindretals
språk i ei verd omgjeven av majoritetsspråket.
tidleg start med sidemål vil auka bokmålspresset på nynorskelevane.
nynorsken må sikrast gjennom lærarutdanninga, og lærarane må dokumentera at dei meistrar både nynorsk og bokmål.
Rett etter valet sende me ut eit lesarbrev til alle aviser
med innspel til korleis den nye kunnskapsministeren
kunne arbeida for å motverka språkskifte. I desember
2013 var Noregs Mållag i møte med ministeren og tok
opp dei same spørsmåla. Ministeren tok i mot innspela
våre og var positiv utan å lova noko.
2.2.2 Kvalitet i opplæringa
Kvaliteten på undervisninga i og på nynorsk må hevast.
Noregs Mållag må sikra at lærarutdanninga og lektorutdanninga blir endra slik at lærarstudentane får opplæring i nynorsk- og sidemålsdidaktikk, i tillegg til at dei
må meistra nynorsk. Opplæringa i norskfaget i grunnskulen og vidaregåande skule må gje nynorskelevane
språkleg sjølvtillit og identitet, og Noregs Mållag må
12
difor arbeida for å endra læreplanmåla i Kunnskapsløftet. Allereie utdanna lærarar må få tilbod om etterutdanning i nynorsk. Språkrådet eller ein annan instans
må få i oppgåve å kartleggja kvaliteten på og innhaldet
i nynorskundervisninga, og dei må få midlar til å fylgja
opp denne oppgåva.
Lokallaga bør tilby (beste)foreldregrupper etter modell
frå barnehagearbeidet, kurs for lærarar og arbeida for
at skulebiblioteka kjøper inn nynorskbøker. Dei må i
tillegg arbeida opp mot politikarar og administrasjon
for å sikra at skulane driv god nynorskopplæring.
Lærarutdanninga
Eit evig tema i målstriden, er lærarutdanninga. Det finst
knapt det spørsmålet i målstriden som ikkje endar med
at lærarutdanninga er svaret. Etter at Noregs Mållag i førre arbeidsbolken skaffa seg oversyn over kva
nynorskopplæring som vert gjeven i lærar- og lektorutdanninga, har me teke beinveges kontakt med dei institusjonane som gjev obligatorisk opplæring (Høgskolen
i Nord-Trøndelag og Høgskolen i Oslo og Akershus).
Det bør ikkje vera nokon organisatorisk vanske for
mest alle institusjonar som tilbyd lærar- og lektorutdanning å fylgja det flotte føredømet frå Høgskolen
Nynorsk oppvekst
i Oslo og Akershus: Der bruker alle elevane nynorsk
som arbeidsspråk fyrste studieåret. Eit så enkelt tiltak
fører til store endringar i så vel dugleik i som haldningar til nynorsk hjå studentane. Noregs Mållag har lufta
ideen med fleire læreinstitusjonar og kjem til å fylgja
opp saka nøye.
Noregs Mållag sende høyringsfråsegn om krav til
relevant undervisningskompetanse til departementet.
I fråsegna la styret vinn på at all lærarutdanning for
grunnskulen må ha norsk som fag, same kva årssteg ein
skal undervisa på. Berre på den måten kan staten sikra
at alle som underviser i skulen, har norskopplæring
utover vidaregåande skule. Noregs Mållag støtta kravet
om minst 30 relevante studiepoeng for å undervisa i
norsk på barneskulen og minst 60 poeng for å undervisa på ungdomsskulen og vidaregåande.
Som i tidlegare år, vert Noregs Mållag invitert til å
halda norskkurs for lærarstudentar. I perioden har me
halde kurs for over 500 lærarstudentar.
Revisjon av læreplanane i grunnskule og vidaregåande skule
Arbeidet med å revidera læreplanane for Kunnskapsløftet tok til i 2011, og i januar 2012 kom signala frå
Kunnskapsministeren om sannsynlege endringar, fram
i media. Bakgrunnen var at Utdanningsdirektoratet
hadde bede Kunnskapsdepartementet om å få gå vidare
med nokre punkt i arbeidet med å revidera læreplanen
i norsk. Her ville Utdanningsdirektoratet tydeleg
prioritera hovudmål, endra kompetansekrava til fordel
for hovudmålet, slå saman dei to skriftlege karakterane
i norsk til éin og gjera sidemål til trekkfag i vidaregåande skule, medan ungdomsskuleelevane ikkje skulle
ha eksamen i sidemål. Det kan vera verdt å merka seg at
det var Kunnskapsdepartementet sjølv som hadde bede
Utdanningsdirektoratet vurdera både kompetansekrava
og vurderingsformene i sidemål. I oppdragsbrevet frå
Kunnskapsdepartementet til Utdanningsdirektoratet i
desember 2010 heiter det at departementet har fått klåre
signal om at læreplanen er for ambisiøs. I brevet får
Utdanningsdirektoratet eit klårt formulert oppdrag om
å vurdera karakter og eksamen i sidemål.
Noregs Mållag arbeidde intenst med læreplanrevisjonen frå januar 2012, gjennom ein eigen tilsett
norskfagskonsulent. Læreplangruppa til Utdanningsdirektoratet arbeidde gjennom heile våren og sumaren
med revisjonen og i desember i 2012 sende Utdanningsdirektoratet eit framlegg til ny læreplan på høyring.
Mållaget fekk gjennomslag for at den då gjeldande
eksamensordninga burde vera ein del av høyringa, og
at det ikkje skulle sendast ut på høyring eit framlegg
utan eiga vurdering i sidemål. Slik ville høyringspartane
òg måtta meina noko om gjeldande eksamensordning,
og ein unngjekk framlegg i høyringa som det ikkje var
politisk fleirtal for. Alle dei nye framlegga i høyringa
mangla eigen karakter i sidemål i ungdomsskulen, og
standpunktkarakter i sidemål. Noregs Mållag sine primærstandpunkt i høyringa var:
• eigen karakter i sidemål i ungdomsskulen for alle
• avslutning sidemål i vg3
• like kompetansemål i hovudmål og sidemål
Noregs Mållag meinte, som mange andre høyringsinstansar, at dagens ordning best sikrar god
sidemålskompetanse. Både Språkrådet, LNK, NTNU
(språkseksjonen inst. For nordistikk og litt.vit), Høgskulane i Volda, Sogn og Fjordane og Stord og Haugesund, Ivar Aasen-instituttet, Det Norske Samlaget,
Nynorsksenteret, Universitetet i Oslo (inst. for nordisk
språk og inst. for norsk litteratur)hadde det same synet
på revisjonen som Mållaget. Det same hadde fleire
kommunar og skular. I tillegg meinte Noregs Mållag
det var uheldig at Utdanningsdirektoratet hadde lagt
opp høyringa som ei nettrøysting, der høyringsinstansane kunne gå inn og vurdera kor samde eller usamde
dei var i dei ulike elementa av dei nye vurderingsordningane, utan å måtta grunngje svaret. Resultata synte
òg at dette ikkje var nokon god idé. Fleire høyringsorgan svara motstridande i høyringa og svært få grunngav
standpunkta sine.
I mai oppsummerte Utdanningsdirektoratet høyringsrunden og innstilte på å:
• slå saman standpunktkarakter i norsk på ungdoms-
skulen, eksamen i norsk trekkfag.
• avslutta sidemålsundervisning i Vg2
• stilla ulike krav til hovudmåls- og sidemåls kompetanse
Dagen før skuleslutt i juni kom den endelege
avgjerda frå regjeringa. Ein endra korkje på vurderingsordningane eller kompetansekrava til hovudmål og
sidemål. I staden vart det innført ei prøveordning som
ikkje i det heile hadde vore lufta i høyringsrunden, men
som Mållaget hausten før argumenterte for at burde
vera med blant høyringsalternativa. Alle vidaregåande
skular og eit avgrensa mengd ungdomskular kunne
søkja om å få vera med i ei prøveordning der ein dei to
fyrste åra berre trong å gje éin karakter i norsk, men
der ein siste året på ungdomsskulen og på Vg3 må
gje elevane vurdering både i munnleg , hovudmål og
sidemål.
Etter eitt og eit halvt år i kamp for sidemålsordninga
sin plass i norskfaget var Mållaget nøgd med utfallet,
som både gjev rom for dagens ordning for dei som
ynskjer det, og forsøk med færre karakterar ein del av
skuleåra for dei som ynskjer det. Framover må me fylgja nøye med på korleis prøveordninga vert evaluert.
Alle læremiddel må koma til same tid og pris på
nynorsk og bokmål. Noregs Mållag og fylkeslaga skal
særleg arbeida for at alle digitale hjelpemiddel skal liggja
føra på nynorsk, slik som brukargrensesnittet på data-
13
Nynorsk oppvekst
maskinene til elevane, digitale læremiddel og kontorstøtteprogram. Difor er det viktig at lokale, regionale
og sentrale lag av Noregs Mållag klagar inn brot på
opplæringslova og mållova innanfor ansvarsområdet for
Kunnskapsdepartementet.
Skulemålsnemnda har vore i arbeid storparten av
arbeidsprogramperioden. Det mest konkrete resultatet
av arbeidet er to aktivistsamlingar eller leiartreningskurs, eitt hausten 2012 og den siste vinteren 2014.
På desse samlingane er målet å få fram fleire skulerte
aktivistar som kan vera med å ta eit tak både i lokale
skulemålssaker og på andre område.
Opplæringsmateriell
I samband med Nynorskstafetten har me hatt møte
med om lag 50 ordførarar eller andre i kommuneleiinga, der me har diskutert at skulane får tilbod om
mykje materiell som berre finst på bokmål. Dette
materiellet er ofte finansiert med støtte frå offentlege
instansar. Målet vårt er at fleire skular skal krevja å få
nynorskversjonar, slik at det vert vanskeleg for avsendarane å kutta ut nynorsken i framtida. Kommunane
bør stå i spissen for desse språkkrava på vegner av skulane sine. Alle kommunane har fått skriftleg liste med
døme, og det gjeld typisk materiell som handlar om
rus, miljøvern og andre prosjektrelaterte emne.
2.3 Forsking
Noregs Mållag vil arbeida overfor ulike forskingsmiljø
for å fremja meir forsking på ulike sider ved nynorsk
språktileigning og -opplæring. I tillegg til pedagogisk og
didaktisk forsking knytt til norskfaget er det også viktig
med meir kunnskap om den norske situasjonen med
nynorsk og bokmål i lys av tospråklegheitsforsking meir
allment.
Saman med aktuelle forskingsmiljø vil Noregs Mållag
arbeida for å auka den finansielle støtta til forsking på
born og nynorsk.
2.2.3 Sidemål
Noregs Mållag vil arbeida for at flest mogleg elevar
byrjar med nynorsk sidemål allereie tidleg på barneskulen. Mållaget ynskjer å arbeida for at styresmaktene
set i gang eit positivt sidemålsforsøk der alle elevar på
eit årskull nyttar nynorske læremiddel og får undervisninga på nynorsk i eitt fag. Noregs Mållag vil forsvara
ordninga med obligatorisk sidemålsundervisning i den
vidaregåande skulen
I samband med revisjonen av læreplanane i norsk, har
det no kome inn kompetansemål alt på 2. trinnet som
gjeld å lytta til tekstar på nynorsk og bokmål og samtala om dei. På 4. trinnet er målet at elevane skal lesa
tekstar på bokmål og nynorsk med samanheng og forståing. Det er rom for å løysa denne oppgåva på ulike
måtar i skulen, men alt ligg no til rette for tidleg start.
2.2.4 Organisering av skulemålsarbeidet
Noregs Mållag sentralt skal setja ned ei nemnd som
skal leia arbeidet med skulemål frå barnehage til vidaregåande skule. Nemnda skal særleg fylgja opp fylkeslaga,
Norsk Målungdom og arbeidet opp mot styresmaktene.
Nemnda skal utarbeida gode tiltak laga kan setja i verk
og skipa til ei årleg samling for aktivistar som er særleg
opptekne av skulemålsarbeid. Alle fylkeslag og flest
mogleg lokallag skal driva eige skulemålsarbeid bygd på
dei lokale tilhøva. Det er særleg viktig at laga melder
inn korleis Noregs Mållag sentralt kan stø opp om det
lokale skulemålsarbeidet.
14
Mållaget har ikkje arbeidd med å få meir forsking om
nynorsk og den norske språksituasjonen dette arbeidsåret.
Andre
målpolitiske
tiltak
3.1 Media
Noregs Mållag sentralt, fylkeslaga og einskildlaga skal
saman arbeida for meir nynorsk i media, gjennom
å styrkja dei nynorske avisene, tidsskrifta og publikasjonane som finst, og stø opp om dei som måtte koma til.
Noregs Mållag sentralt skal følgja opp arbeidet med å
oppheva nynorskforbodet på redaksjonell plass i dei
riksdekkjande avisene.
Saman med Kringkastingsringen skal Noregs Mållag
vera ei vaktbikkje andsynes kravet til NRK om 25 %
nynorsk. Dei skal òg saman driva pressverksemd for å
få språkpolitiske krav til private radio- og fjernsynskanalar.
NRK
Vinteren 2014 møtte Mållaget den nye kringkastingssjefen, Thor Gjermund Eriksen, til ein ålmenn samtale
om stoda og språkarbeidet dei gjer. Med på møtet var
også den nokså nytilsette språksjefen, Ragnhild Bjørge,
og ho orienterte om planane for arbeidet sitt. Organiseringa med språkkontaktar i redaksjonane og kollegaoppfølging er styrkt i den nye strukturen. Språkstyret
er no i startgropa med eit større strategiarbeid der alt
frå måloppnåing, rekruttering og balansen mellom normert språk og dialekt er med. Kringkastingssjefen peika
på at det er viktig for NRK å løysa språk- og kulturoppdraget sitt på ein god måte, og at ein av dei større
utfordringane er innkjøpte produksjonar som ofte er
laga av miljø konsentrerte i og kring Oslo. NRK har
også tydelege utfordringar med å nå minimumskrava til
nynorskbruk på nettsidene sine.
TV2
Tradisjonen for møte med TV2 har ikkje vore like sterk
som med NRK, men er no etter møte for andre året på
rad i ferd med å få ein fasong der også desse samtalane
er ein naturleg del av årshjulet. Kommunikasjonsdirektør Rune Indrøy var vert for møtet. TV2 fører diverre
ikkje statistikk over nynorskbruken sin, men meiner
sjølv at dei ligg rundt 15-20 % for sport- og nyhendetekstingar og i underkant av 10 % for filmar og seriar.
Alle medarbeidarar bruker dialekten sin i munnlege
presentasjonar, og med hovudsete i Bergen vert dei
ofte skulda av sjåarar for å ha alt for mykje nynorsk.
Framover vil dei særleg sjå på arbeidet med nettsidene
og korleis dei kan leggja til rette for at nynorskjournalistane der kan bruka nynorsk i ein arbeidskvardag
der kollegaer, gjerne med ulike språklege preferansar,
samarbeider mykje.
Nynorsk i riksavisene
I to omgangar dette året har det nynorske mediespråket
vore debattert i media. På eit språkseminar halde av
Det Norske Teatret og Nynorsk kultursentrum den 15.
oktober held Kjartan Fløgstad innleiinga ”Den norske skriftkulturens mørketal”. Der tok han opp det
redaksjonelle forbodet mot nynorsk i dei største riksavisene. Innleiinga vart trykt i Klassekampen og skapte
eit lengre ordskifte om nynorsk i rikspressa. Mållagsleiaren deltok med eit debattinnlegg på trykk i Klassekampen. I januar 2014 rasar forfattaren og dramatikaren Jon Fosse i same avis og kallar det ei krenking
av ytringsfridomen at journalistar ikkje får skriva på si
eiga målform i aviser som Aftenposten. Utgangspunktet er eit intervju med Fosse, skrive av BT-journalist
15
Andre målpolitiske tiltak
Siri Økland, omsett og trykt på bokmål i Aftenposten.
Fosse utfordrar Norske PEN, som vedtek ei fråsegn
der dei stør Fosse i at alle journalistar fritt bør få skriva
på eige språk.
Pressestøtta
I desember i 2013 sende Kulturdepartementet ut på
høyring nye retningsliner for pressestøtta. Departementet ville fjerna produksjonstilskotet til avisene med
mellom 4000 og 6000 i opplag. Av alle 141 avisene som
mottok produksjonstilskotet i 2013, var gruppa med
eit opplag på mellom 4000 og 6000 på berre 32 aviser.
Halvparten av avisene som ville missa tilskotet om
regjeringa fekk gjennomslag, er nynorskaviser.
Når me veit kor stor samanhengen mellom bruk og
språkskifte er, så er det klårt at nynorskavisene som
kanskje er den aller viktigaste språkprodusenten, er
viktig for å halda opp det nynorske skriftspråket. Særleg i randsonene for nynorsken er avisene viktige for at
nynorsk vert lese kvar dag, dei har både ei pedagogisk
og identitetsbyggjande oppgåve.
Noregs Mållag sende alt same dagen som høyringa
kom, ei pressemelding om dei uheldige konsekvensane
for nynorsken til alle dei råka avisene. Sidan plukka
fleire av dei opp saka, ho fekk mykje merksemd, og
Mållaget vart intervjua i fleire media. I tillegg leverte
Mållaget inn høyringssvar. Konsekvensane for den
nynorske avisfloraen var tema i fleire andre høyringssvar også utanfor det språkpolitiske miljøet.
Etter mykje debatt i media om saka, valde heldigvis
Kulturdepartementet å trekkja framlegget i denne runden. Det er ingen garanti for at ikkje saka kjem opp att
i neste budsjettrunde.
3.2 Nynorsk kyrkjemål
Noregs Mållag skal arbeida for at nynorsk får breiast
mogleg plass i administrasjon, gudstenesteliv og i andre
kyrkjelege handlingar. Mållaget vil passa på at den kyrkjelege administrasjonen held seg til Mållova. Mållaget
vil særleg fylgja opp tilbodet om trusopplæringsmateriell på nynorsk i gjennomføringa av trusopplæringsreforma, og stilla som eit absolutt krav at alt materiell
skal liggja føra til same tid på begge mål.
nynorsk katolsk messe
Den katolske kyrkja i Noreg har i lengre tid gjort eit
systematisk og grundig arbeid for å kunna tilby delar
av liturgien sin på nynorsk. Biskop Bernt Eidsvig har
mellom anna vore oppteken av at det er mange også i
nynorskområda i Noreg som går til katolsk messe kvar
veke. Desse borna har nynorsk på skulen og burde
difor møta nynorsk også i kyrkja.
På seinsumaren var dei endeleg i mål med delar
av liturgien, Missale Parvum var omsett til nynorsk
16
og sendt til godkjenning i Vatikanet. Mållaget var til
stades då nynorskversjonen vart presentert, og fekk
grundig innblikk i arbeidsmengd og utfordringar med
omsetjinga. Biskop Bernt Eidsvig har leidd arbeidet, og
sjølve omsetjinga er gjort av Helge Gudheim, Arnfinn
Haram, Haldor Slettebø og Ola Breivega.
Tidlegare i denne arbeidsprogramperioden har Mållaget samarbeidd med representantar frå fleire av lokallaga våre om at trusopplæringsmateriellet i kyrkja må
liggja føre på både nynorsk og bokmål. I 2013 hadde
me med oss oversyn over kva som finst på nynorsk,
som viktig informasjon til dei kommunane me fekk
møta i samband med Nynorskstafetten
3.3 Næringslivet
Noregs Mållag sentralt skal laga ein kunnskapsbank om
nynorsk i næringslivet. Det er fylkes- og lokallaga som
skal henta inn slik kunnskap og driva arbeid retta mot
næringsliv, til dømes ved å hjelpa næringsdrivande med
å marknadsføra seg på nynorsk og gje påskjøning til dei
som gjer dette.
Nynorskstafetten skulle ikkje berre vitja skular og
kommunar, men skulle også svinga innom gode nynorske verksemder. Då programmet for dei ulike dagane
i stafetten var på plass, synte det seg at det som regel
kravde heile dagen å få nok tid saman med skular,
barnehagar og kommuneleiing. Nokre stopp vart det
likevel, og stafetten var innom m.a. Skogstad Sport sin
butikk i Drammen, Toyota Voss og næringsparken
Suldal Vekst AS. Nynorsk i næringslivet var også eit
av emna på haustseminaret til Mållaga på Agder under
avslutninga av stafetten, og skrivarstova hadde førebudd ei innleiing.
Næringslivspris
Nynorsk næringslivspris for 2013 vart delt ut på
landsmøtet i Ørsta i april. Vinnaren denne gongen var
Skogstad Sport. Dei fekk prisen for det medvitne valet
dei gjorde i 2011 der dei skifta språk til nynorsk i all
marknadsføring, både i trykte katalogar, varemerkinga
og på nettsidene.
3.4 Offentleg målbruk
Noregs Mållag skal arbeida for at Mållova vert strengare handheva, og at det vert knytt sanksjonar til lova.
Organisasjonen skal arbeida aktivt for å få skriftkulturen meir inn i kommunal og fylkeskommunal politikk,
spesielt ved at fylkeslaga skal arbeida for at offentleg
tilsette får tilbod om nynorskkurs, særleg i nynorskområda og randsonene. Noregs Mållag skal arbeida for at
programvare som blir brukt i det offentlege, skal finnast
Andre målpolitiske tiltak
heider II Skogstad Sport AS vart tildelt Nynorsk Næringslivspris 2013 på landsmøtet. Til venstre: Knut Roger Nesdal,
marknadssjef i Skogstad Sport og Sveinung Rotevatn, leiar for juryen. (Foto: Hege Lothe)
tilgjengeleg på både nynorsk og bokmål til same tid og
same pris, og at informasjonen om slik programvare blir
gjort kjend. Noregs Mållag og LNK skal utarbeida ein
rettleiar til bruk for lokallaga i kva mållaget og dei nærskylde kan tilby kommunane i arbeidet med å styrkja
språk og kultur, og arbeida for at framtidige kommunesamanslåingar fører til at nynorsken vert styrkt som
styrings- og skulemål.
Offentleg målbruk
Oppgåvene knytte til offentleg målbruk er nær sagt
endelause når det gjeld lovbrot frå statsetatar. Mållaget har ikkje hatt kapasitet til å vera vaktbikkje i
mange slike saker det siste året. Til det har prioriteringa av Nynorskstafetten vore for dominerande og
tidkrevjande. Etter vedtak i styret før sumaren bad
skrivarstova om eit møte med Kulturdepartementet for
å drøfta tilsynsarbeidet med mållova. Me har framleis
ikkje fått det møtet, men har grunn til å tru at det vil
koma i stand denne våren. Styret har også hatt mållova oppe i styremøte med språkrådsdirektør Arnfinn
Muruvik Vonen som innleiar. Då var målet å få meir
innblikk i dei overordna føringane for arbeidet og å
drøfta utsiktene til å få ei ny språklov på plass.
I haust vart regjeringserklæringa lagt fram, der dei
mellom anna vil fjerna rettane einskildpersonar i dag
har til å få brev på nynorsk frå statsetatar. Saka førte til
ordskifte i media, og også til at me laga ei lita argumentsamling til bruk for oss sjølve og aktivistar ute i
organisasjonen.
I løpet i året har me arbeidd for at Avinor skal følgja
mållova og argumentert for at Hordaland politidistrikt
skal nytta nynorsk på Twitter. I tillegg har me særleg
arbeidd for at det skal takast språkleg ansvar ved ei
eventuell ny kommunesamanslåing.
Nynorsk ved norske lufthamner
I juni vart Noregs Mållag merksam på at den nye
logoen til Avinor likna på ein variant av logoen til
Nynorskstafetten. Avinor skulle i løpet av 2013 byta ut
den gamle logoen på alle sine anlegg. Mållaget vart uroa
for at det ville sjå ut som om Nynorskstafetten hadde
kopiert logoen til Avinor.
Uroa vart uttrykt skriftleg i eit brev til Avinor.
Responsen lét vente på seg, men etter ei purring vart
det avtala eit møte mellom Mållaget, Avinor og Snøhetta, selskapet som hadde laga Avinor sin nye logo.
Nokre dagar før møtet hadde Aftenposten, Fædrelandsvennen og Adresseavisen store oppslag om saka,
noko som gjorde at stemninga på møtet var heller kjølig.
17
Andre målpolitiske tiltak
Noregs Mållag hadde ikkje noko grunnlag for å
hevda opphavsretten på logoen. Han var ikkje registrert
i merkevareregisteret, og bruken hadde vore avgrensa.
Det var difor aldri på tale å kunna krevja erstatning.
Avinor registerte logoen sin etter at Mållaget fyrst tok
kontakt, men har skriftleg lova at dei ikkje vil hindra
Mållaget i å bruka Nynorskstafett-logoen i framtida.
Mållaget nytta likevel høvet til å peika på at Avinor
burde nytta meir nynorsk. Selskapet er statleg, og flyplassar er regionale føretak. Før møtet med Avinor og
Snøhetta bad difor Mållaget om hjelp frå Språkrådet til
å vurdera kva språk flyplassane skal nytta. Konklusjonen deira var at flyplassar og dermed Avinor skal fylgja
same reglane som andre statlege regionale føretak.
Flesland, Haugesund, Vigra ved Ålesund og Leirin
flyplass ved Fagernes bør vera reine nynorskflyplassar.
Sola ved Stavanger bør nytta båe målformene, meinte
Språkrådet. Avinor sette seg på bakbeina, og så langt
er det berre Leirin Lufthamn som har fylgt kravet frå
Språkrådet.
Nye pengesetlar frå Noregs Bank
Noregs Bank er i startfasen med å gje form til ein ny
setelserie som er venta å koma i bruk mot slutten av
dette tiåret. Banken ville gjerne høyra Mållaget sine
synspunkt om språkbruk, og inviterte til møte hausten
2013. Den nye setelserien skal truleg bruka landsnamnet tydelegare, der det i dag fyrst og fremst er banken
som er framheva. Mållaget har gjeve full tilslutnad til
planen om at nye setlar får påskrifta Norge – Noreg
– Norga. Med det får også samisk for fyrste gong ein
rettkomen plass på setlane.
Rettleiar for arbeidet andsynes
kommunane
I arbeidsprogrammet står det at Noregs Mållag og
LNK i samarbeid skal laga ein rettleiar til bruk for
lokallaga våre. I rettleiaren skal det vera tips om kva
me kan tilby kommunane i arbeidet med å styrkja
språk og kultur. Denne rettleiaren vart i samband med
Nynorskstafetten gjort om til eit brev med fleire sider
med tips og råd til kva kommunane kan gjera med eller
utan hjelp frå Mållaget, og med oversyn over ei rekkje
nettstader og annan nyttig informasjon om kva som
finst og ikkje finst på nynorsk. Brevet vart laga i eigne
versjonar til nynorskkommunar, språknøytrale kommunar og bokmålskommunar.
Kommunesamanslåingar
Den nye regjeringa har lova at dei skal innføra ei ny
kommunereform for å få ned talet på kommunar.
Kommunane i Noreg som har nynorsk som administrasjonsspråk og tenestemål, er alle utsette. Dei fleste av
dei er utkantkommunar som kan koma til å verta slegne
saman med fleire andre kommunar. Nokre av dei ligg
slik til at dei kan verta samanslegne med kommunar
18
med eit anna administrasjons- eller tenestemål enn dei
sjølve. I slike høve er Mållaget uroa for dei språklege
konsekvensane.
Mållaget har sett til Finland for å finna ut korleis finnane sidan 2005 til no har slege saman 416 kommunar
til 314. Etter den finske kommuneinndelingslova heiter
det at dersom kommunesamanslåinga trugar den språklege statusen til eitt av språka i alvorleg grad, så kan
ein forkasta samanslåinga. Eit døme på det vil vera om
ein slår saman ein svenskspråkleg kommune med ein
større finskspråkleg, slik at den svenskspråklege delen
av folket vert eit svært lite mindretal. Då svekkjer ein
den svenskspråklege delen av folket si stilling så kraftig
at ein etter lova vil kunne seia at føresetnadene for ei
kommunesamanslåing ikkje finst.
Sjølv om mykje er ulikt mellom Noreg og Finland, har me i Noreg òg ulikt administrasjonsspråk
i kommunane våre. Her har me nynorskkommunar,
bokmålskommunar og språknøytrale kommunar. På
toppen av dette har me det samiske forvaltingsområdet.
For dei mindre brukte språka er det viktig å kunna vera
ein majoritet. Slik nynorsken er i mange nynorskkommunar. Der nynorsken er mykje brukt, der veks han.
Og der han er lite brukt, der er han under press. Til
dømes ser me at der nynorskkommunar går over til å
bli språknøytrale, der aukar bokmålsomfanget, og såleis
òg presset på nynorsken.
Korleis skal det nye administrasjonsmålet avgjerast
mellom kommunar med ulikt språk, og korleis handsamar ein den nye røynda for dei som hamnar i mindretal?
Noregs Mållag lyfte dette spørsmålet før valet, og
me ser at dei språklege argumenta no dukkar opp fleire
stader i debatten om kommunesamanslåing. Noregs
Mållag ynskjer at språklege omsyn skal takast ved
eventuelle samanslåingar. Samstundes ser me at løysinga for mange kan verta språknøytrale kommunar.
Då må omgrepet språknøytralt fyllast med nytt innhald, og må forplikta på ein heilt annan måte overfor
det språklege mindretalet. Slik mållova avgjer språk i
statleg verksemd som vender seg til eit større område i
dag, med å telja talet på nynorskkommunar og bokmålskommunar, vil òg det å ha eit høgt tal nynorskkommunar i seg sjølv vera eit mål for å sikra at nynorsk
vert brukt.
Hordaland politikammer
I august 2013 skreiv BA for fyrste gong at ein askøyværing hadde klaga til Språkrådet på at politiets operasjonssentral i Hordaland bryt mållova i sosiale medium.
I november kom svaret frå Språkrådet, som får støtte
frå Kulturdepartementet: «Sidan Hordaland politidistrikt har eit geografisk tenestedistrikt med nynorsk som
fleirtalsmål, skulle alle desse meldingane vore skrivne
på nynorsk», skriv departementet i eit brev til Språkrådet. Utgangspunktet er at mållova gjeld for sosiale
medium som for alle andre skriftlege kommunikasjons-
Andre målpolitiske tiltak
former. Saka skapte debatt i BA, og leiaren i Mållaget
var både intervjua og hadde eit debattinnlegg på trykk i
både BA og BT om saka. Innlegget tok opp funksjonen
mållova skal ha, og kvifor det er viktig for nynorsken at
det vert tvitra på nynorsk frå hordalandspolitiet.
3.5 Norskopplæring på nynorsk for vaksne
innvandrarar
Noregs Mållag skal arbeida for å sikra retten til nynorske læremiddel og opplæring på nynorsk for vaksne innvandrarar. Norskopplæring for vaksne innvandrarar bør
koma inn under opplæringslova, slik at ein får lovfest at
undervisningsmateriellet som vert utvikla kjem på båe
målformer til lik tid og pris. I nynorskområde skal opplæringa vera på nynorsk. Noregs Mållag skal arbeida for
at det vert skipa til kurs i nynorsk-didaktikk for lærarar.
Norskopplæring på nynorsk for
vaksne innvandrarar
Bakgrunnen for saka er eit jamt tilsig av vaksne innvandrarar til nynorskkommunar. Slik verda ser ut,
er det lite truleg at talet på vaksne innvandrarar til
nynorskkommunar vil minka. I dei siste åra har fleire
og fleire kommunar teke til å vurdera dette spørsmålet
som ei politisk sak, mykje godt etter Noregs Mållag
og lokallaga har drive fram saka. Til no har argumentet
mot å gje vaksne innvandrarar nynorskopplæring vore
vantande læremiddel. I tillegg har det vorte hevda at
tilfanget på nynorsk er mykje dårlegare enn bokmålstilfanget. I dag er ikkje dette argumentet gyldig; det vert
laga nytt og svært bra tilfang på nynorsk heile tida og
dersom ein kommune vil, finn dei gode nok læremiddel på nynorsk. Under stafetten var Noregs Mållag på
møte med mange kommunar om nett denne saka. Vi
gav også kommunane skriftleg oversyn over kva som
finst av nynorsk opplæringsmateriell. Det viser seg at
vaksenopplæringa (som gjev norskopplæring for vaksne
innvandrarar) oftast er dei som stoggar nynorskopplæring. Dét er ei sak kommunane sjølve lyt ta med dei
tilsette. Noregs Mållag arbeider no med å få organisert
fleirkommunale kurs for vaksenopplæringane i kommunane, mellom anna i Sunnhordland.
3.6 Bokbransjen
Noregs Mållag sentralt skal arbeida for å sikra gode
vekstvilkår for nynorsk litteratur i den nye bokavtalen.
Noregs Mållag må òg sikra at det vert momsfritak for
norske e-bøker.
Bokbransjen
Sommaren 2013 vedtok Stortinget Lov om omsetning
av bøker. I føremålsparagrafen heiter det at ”Loven skal
bidra til å fremme kultur- og kunnskapsformidling, og
styrke skriftkultur og norsk språk i begge målformer.”
Setninga om målformer kom inn seint i arbeidet, og
Noregs Mållag peika ved fleire høve på at dette måtte
vera med. Etter planen skal denne lova erstatta den
gjeldande bransjeavtala som gjeld ut 2014. Etter valet
gjorde den nye regjeringa det klårt at dei arbeider for
å reversera denne lova, og heller få på plass ein ny og
revidert bransjeavtale.
Noregs Mållag har jamleg kontakt med bokbransjen,
og då særleg med Det Norske Samlaget og dei andre
nynorskforlaga. I sumar sende Noregs Mållag innspel til arbeidet med Kulturløftet 3 til den dåverande
regjeringa. Innspelet gjekk på at den oppveksande
generasjonen må møta meir nynorsk i kvardagen og at
det særleg må koma fleire nynorske lettlesbøker og faktabøker. Innkjøpsordninga og abonnementsordninga
for bokhandelen må styrkjast og gjera den nynorske
litteraturen tilgjengeleg over heile landet.
I statsbudsjettet frå den nye regjeringa fekk Kulturrådet eit kutt på 10 millionar i overføringa frå departementet. I vinter kom lista over konkrete kutt, og det
er fleire av desse som vil råka nynorsken. Fire viktige
postar som har fått kutt på over ein million kroner, er
innkjøp av ny norsk skjønnlitteratur for born, innkjøp
av ny norsk faglitteratur for born, produksjonsstøtte
for nynorsk litteratur og støtte til vekeaviser. Noregs
Mållag sende ut pressemelding der me peikar på at
marknaden er vanskelegare for nynorskbøker enn
for bokmålsbøker. Desse kutta vil difor gjera vilkåra
endå vanskelegare for mange gode nynorskprosjekt. I
februar vil også Nynorsk forum senda brev til Kulturrådet med synspunkt på kutta og førespurnad om eit
møte.
3.7 Organisasjonar
Noregs Mållag skal i perioden arbeida andsynes store
organisasjonar som til dømes fagrørsla og idretten for å
få inn nynorsk på vevsidene deira.
Nynorsk i andre organisasjonar
På LO-kongressen i mai gjekk kongressen samrøystes
inn for å arbeida for jamstilling mellom nynorsk og
bokmål: «LO vil arbeide for gode vilkår for samisk
kunst og kultur, og for at Norge framstår som en
flerkulturell nasjon med et mangfold av kulturelle
uttrykk. LO vil arbeide for likestilling mellom nynorsk
og bokmål. Dette innebærer at alle skal kunne bruke
sin målform i arbeidslivet, at det blir gitt god opplæring i begge målformer i skolen, og at mållova følges i
praksis.»
19
Andre målpolitiske tiltak
Dette er etter alt å døma eit historisk vedtak. Sentrale
tillitsvalde kjenner ikkje til at kongressen nokon gong
har gjort eit tilsvarande vedtak. Vedtaket er ein del av
samfunnsprogrammet til LO og er gjeldande dei neste
fire åra. Det vert difor viktig å arbeida for at LO omset
vedtaket i praksis.
Me arbeider med å laga eit hefte av ordlistesamlinga
og mal for standardvedtekter som Jostein Mo laga, då
han fekk arbeidsstipend av Noregs Mållag. Tanken er
at dette heftet kan vera nyttig for lokale tillitsvalde som
vil arbeida for at andre lokale organisasjonar og friviljug organisasjonsliv nyttar nynorsk i arbeidet sitt.
3.8 2013
I 2013 er det 200 år sidan Ivar Aasen vart fødd og 100
år sidan Det Norske Teatret var skipa. Det må vera eit
mål å nytta jubileet til å fremja den norske målreisinga
over heile landet, og å byggja organisasjonen mellom anna gjennom verving av nye medlemer. Noregs
Mållag skal, i samarbeid med resten av organisasjonen,
skipa til ein vandringsstafett med møte og kulturarrangement langs ruta til Ivar Aasen. Til dømes kan ein
leggja til rette for lokale markeringar og minnesmerke
på dei stadene Ivar Aasen vitja på samlarferdene sine,
og samarbeida med skuleverk, kommunar og fylke på
desse stadene. Slik kan vi få fram korleis målreisingsarbeidet gjeld heile Noreg. 2013 er òg stortingsvalår,
og Noregs Mållag skal arbeida for at partia forpliktar
seg til å gjennomføra god målpolitikk i komande
stortingsperiode.
Språkåret
Vårt bidrag til å markera nynorsken og Ivar Aasen i
Språkåret 2013 var ein nynorskstafett gjennom heile
Noreg. Mykje førebuingsarbeid vart gjort i løpet av
heile 2012 og spesielt på hausten. Då hadde me ekstrahjelp i fleire månader for å få planlagt reisene. Me
leigde ein bil og køyrde i fotspora til Ivar Aasen, men
også der han ikkje var på granskingsferd. Måndag 28.
januar opna me Nynorskstafetten i Ivar Aasen-tunet i
Ørsta. Nynorskstafetten rulla heilt fram til 19. oktober
i Bygland på Agder. Då hadde bilen stogga 150 stader
og vitja tilsvarande mange lokallag. Somme stader
har det vore dagopplegg med ulike skulebesøk, barnehagebesøk, ordførarmøte, stand på kjøpesenteret,
kulturkveldar og årsmøte. Lokale mållag har stort sett
laga planane lokalt og ordna overnatting. Skrivarstova
har samordna planane, skaffa reisekorps til bilen, sendt
bilen rundt med mannskap, laga tilfang og gjort ein
del informasjonsarbeid. Lokallaga har ikkje betalt for
å få stafettbilen innom eller for tilfanget som er laga.
Men sjølvsagt har det vore kostnader for laga ved ulike
tilskipingar dei har hatt. Me hadde med tilbod om klassesett av Norsk Barneblad, og vekeferske Dag og Tid.
20
I tillegg har me laga dette skriftlege tilfanget: ei eiga
magasinutgåve av Norsk Tidend, flygeblad til elevane,
flygeblad til barnehagane og ei ordførarmappe med
gode råd om nynorsk i kommunane som inkluderte ei
eiga bokgåve Viljen til språk av Ottar Grepstad. Og me
har laga småting som er høvelege å gje vekk på stands,
i klasserom eller liknande: ballongar, jakkemerke og
klistremerke. Så har me også salstilfang: matboks, Kulturlotteriet 2013, skrivebok og penn. Ei plakatutstilling
som Nasjonalbiblioteket laga til Språkåret, vart montert på bukkar, og vart med på den siste delen av ruta.
Nokre kassar med Samlaget sin katalog over barne- og
ungdomsbøker vart også med i innspurten.
Me laga ein eigen stafettpinne som fylgde oss gjennom heile Nynorskstafetten. Den symboliserer at dette
er ein stafett der mange lokallag har kvar sin etappe, og
i djupare forstand at språket heile tida blir overlevert
frå éin person til ein annan, frå generasjon til generasjon. Det har vore eit organisatorisk løft for skrivarstova og styret og for alle lokallag som har fått vitjing.
Om lag 550 tillitsvalde lokalt, saman med skrivarstova
og eit reisekorps har vore inne og gjort ein innsats gjennom året.
Nynorskstafetten har vitja 147 skular (barne-, ungdoms-, vidaregåande- og folkehøgskular), snakka med
drygt 11 000 elevar, vitja 52 barnehagar og snakka med
om lag 1100 barnehageborn. Me har hatt 49 møte med
om lag 250 folkevalde eller byråkratar og vore med på
58 kulturkveldar med om lag 3 600 publikumarar. I
tillegg har det vore 25 medlemsmøte, årsmøte og anna
med om lag 500 frammøtte, og 32 ulike tilskipingar
med om lag 600 frammøtte. Vi har hatt 75 stand, møtt
om lag 8 300 forbipasserande og snakka med om lag 17
800. Samla har vi nådd ut til over 26 000 folk i løpet av
Nynorskstafetten.
Stafetten kosta nær 700 000 kroner kroner, men me
har også fått støtte frå Språkåret, Fritt ord og Kulturrådet. Me har spart mykje pengar på at lokale tillitsvalde
hjelpte oss med mykje privat kost og losji. Me har eit
døgnsnitt på knapt 250 kroner, og det viser at det har
lønt seg stort med god organisering av private løysingar utan kostnad for oss. Med alle kostnader, inkludert
arbeidstid, har stafettdøgna ein snittpris på knapt 8500
kroner.
Me har fått veldig mange medieoppslag, også i
delar av landet der me og nynorsken til vanleg er lite
framme, i alle fall med positive oppslag. Men også i
meir tradisjonelle nynorskområde fekk me mykje gode
medieoppslag. Me har møtt mange gjennom året og
møtt fleire som har fått eit meir positivt syn på nynorsken. For Noregs Mållag er det nytt at me har hatt så
mange møte med lokale folkevalde og byråkratar. Ein
hovudbodskap til kommunane er at dei er svært viktige
språkprodusentar og viktige for framtida til nynorsken.
Me har eit inntrykk av at mange ikkje har sett dette
kommunale ansvaret, og at dei ynskte å arbeida meir
Andre målpolitiske tiltak
med det i framtida. Nynorskstafetten var svært krevjande å gjennomføra. Det tyder også at det tidvis var
for travelt til å fylgja opp alle små og store oppgåver
like grundig. Ideelt sett skulle me gjerne ha fått snakka
meir både med lokale tilskiparar og med journalistar i
førebuingane. Styret oppsummerer likevel at stafetten
vart ein braksuksess og er ekstra takksame for alle dei
over 500 lokale tillitsvalde som gjorde dette mogleg.
Sjå heile reiselista på side 60.
Ivar Aasen to hundre år! Sidan sjølve åremålsdagen til Ivar Aasen er den 5.
august og dimed i sumarferien, var det ikkje venta at
lokallaga skulle laga mykje storstilt feiring på sjølve
dagen. På førsumaren sende me ut eit tilbod til lokallaga våre om at dei kunne tinga ei eiga kampanjepakke
til denne dagen. Me oppmoda lokale lag til å ha kjekke
markeringar med utdeling av kake og feiring av nynorsken og Ivar Aasen. Denne bursdagspakka inneheldt
flygebladet Ivar Aasen 200 år, 200 år!-ballongar, Ivar
Aasen-jakkemerke og medlemsaviser. Tilbodet vart
godt motteke, og mange lokallag tinga bursdagspakka
anten til sjølve dagen, eller til seinare tilskipingar.
Noregs Mållag hadde ikkje eiga tilskiping denne
dagen, men deltok på tilskipinga i Ivar Aasen-tunet og
markering ved Ivar Aasen-gravstøtta i Oslo, i tillegg til
nokre meir lokale tilskipingar. Bergens Tidende kom ut
på nynorsk denne dagen, og det var ei flott markering
som mange la merke til.
Språkårsforum
Språkåret har gjennom året invitert til møte under
namnet Språkårsforum. Noregs Mållag har vore med
på eitt av desse møta. Der la me fram dei fyrste røynslene frå Nynorskstafetten og fortalde litt om arbeidet i
framkant. Innleiinga var eitt av fleire innlegg som skulle
inspirera andre språkmiljø til å planleggja eigne tiltak.
3.9 2014
I 2014 er det 200 år sidan Grunnlova vart skriven. Målreisinga var ein del av nasjonsbyggingsprosjektet, og det
er difor viktig at mållaget får ei rolle i grunnlovsjubileet.
Dette året skal landsmøtet vera på Eidsvoll.
2014
Grunnlovsjubileet har vorte ei stor satsing med mykje
informasjon og mange tilbod på dei offisielle nettsidene. Mållaget har peika på at nynorsken er for lite
synleg i det presenterte tilbodet, og at eit slikt nasjonalt
jubileum i særleg grad også bør spegla det språklege
mangfaldet som er ein del av nasjonen me jubilerer for.
Noregs Mållag har sjølv søkt om (og fått løyve til) å få
bruka logoen i kombinasjon med eigne profileringsprodukt, og planlegg å kunna marknadsføra ”Ja vi elskar
nynorsk” i jubileumsformgjevinga.
Dette året har Noregs Mållag landsmøte på Gardermoen, der Eidsvoll og historiske linjer er inkluderte i
rammene for møtet.
21 språkpolitiske punkt for det neste
hundreåret
I høve 200-årsdagen til Ivar Aasen gjekk Nynorsk kultursentrum og Noregs Mållag saman om eit fellesutspel
som vart kalla 21 språkpolitiske punkt for det neste
hundreåret. I denne punktlista streka me opp mange av
dei viktige språkpolitiske utfordringane me har i dag.
Dette var eit fellesutspel, så i løpet av sjølve dagen vart
Marit Aakre Tennø intervjua av fleire media med dette
utspelet som bakgrunn.
21
Samskipnaden
Samskipnaden
4.0 Organisasjonsarbeid
Det viktigaste målet for organisasjonsarbeidet er å
utvikla gode lagsfolk og rekruttera fleire nynorskbrukarar som aktive medlemer. Alle ledd i Noregs Mållag skal
vidareutvikla ein god og inkluderande organisasjonskultur. Noregs Mållag stiller kvart år inntil 200 000 kroner
til rådvelde til styrking av organisasjonen.
Det er viktig for skrivarstova og styret å leggja til rette
for at fylkeslaga, yrkesmållaga og lokallaga fungerer så
godt som mogleg. Både det interne og eksterne informasjonsarbeidet er viktig, og organisasjonsstyrkjande
tiltak er viktig. Dette året er det Nynorskstafetten som
skil seg ut som det absolutt største enkelttiltaket. Styret
peika ut stafetten som det store organisasjonstiltaket,
og har såleis ikkje invitert til haustseminar. I tillegg
har vi gjeve ut Norsk Tidend som slepp til mange slags
røyster både lokalt og nasjonalt, og oppdatert heimesida som er interessant for fleire målgrupper. Vi ynskjer
sjølvsagt å ut så langt som råd, og satsinga på Flickr,
Facebook og Nytt om nynorsk er ein del av denne
strategien. Styrking av organisasjonen
I 2013 har styret løyvt pengar til desse tiltaka:
Fredrikstad Mållag 20 000 kroner til dialektfest i samarbeid med Litteraturhuset, Toten dialekt- og mållag
6 000 kroner til føredragskveld, Kvam Mållag 2 000 til
festivalen LittLarm, Ålvundfjord og Ålvundeid Mållag
7 000 kroner til kursdag for barnehagetilsette, Sunnmøre Mållag 26 400 kroner til felles seminar for fylkeslaga på nordvestlandet og Hordaland Mållag 30 000
kroner til nynorskprosjekt ved Fauskanger og Træet
skular på Askøy. Til saman har me løyvt 91 400 kroner
ut frå eit opphavleg budsjett på 100 000 kroner.
22
4.1 Noregs Mållag sentralt
Den viktigaste jobben til Noregs Mållag sentralt er å
styrkja lokal- og fylkeslag. Kvart år skal Noregs Mållag
tilby gratis kampanjetilfang og andre kampanjeaktivitetar til medlemslaga.
Noregs Mållag sentralt
Den store kampanjeaktiviteten i år vart Nynorskstafetten. Ved årsmeldingstider i fjor hadde vi allereie reist til
om lag 30 stader. Samla sett vart det heile 150 stoggestader gjennom året. Nokre av desse hadde Norsk
Målungdom ansvar for gjennom sumaren, resten var
det i all hovudsak Noregs Mållag og våre lokallag som
stod for. Til Nynorskstafetten 2013 vart det laga eige
kampanjemateriell som vart brukt på stafetten, men
som også kunne brukast av andre lag gjennom året. Nynorskstafetten 2013
Nynorskstafetten var det største enkeltlyftet for organisasjonen på svært lang tid. Dette var den store kampanjen i år, og det prega også arbeidet hausten 2012.
Oppsummeringa av Nynorskstafetten er lagt under
kap. 3.8 på side 20.
Valkampen 2013
I august hadde Marit Aakre Tennø eit utspel gjennom
NTB med bodskapen “Småpartiene er våre beste venner”. Det var på bakgrunn av programvedtaka i partia
der Høgre og FrP går i mot mellom anna sidemålsordninga og vil svekkja mållova, og Ap i dag ikkje har konkrete programvedtak om nynorskspørsmål. Derimot
gjekk både Venstre, KrF, Sp, SV og Dei grøne til val
på gode nynorskprogram. Det vart laga eit eige valkampark med oversyn over kva dei ulike partia meinte
om viktige nynorskspørsmål. Oversynet vart spreidd i
Samskipnaden
organisasjonen gjennom Nytt om nynorsk, nettsidene
og lagssendinga.
Gjennom valkampen hadde Noregs Mållag fleire
utspel. Til avisene i Sogn og Fjordane vart det sendt ut
eit innlegg som heitte “Skuffar om sidemål” retta mot
Erna Solberg frå Høgre. To utspel gjekk ut til heile
landet: ei pressemelding med tittelen “For enkelt frå
FrP” og eit lesarinnlegg “Ikkje ein gong valfritt sidemål, Høgre?”. Dessutan gjorde Marit Aakre Tennø
eit grunnlagsarbeid med å laga eit oversyn om kva
nynorskkommunar som ville stå i fare om det vart
gjennomført kommunesamanslåingar etter modellen
som NRK hadde fått laga til valkampen. Dette laga
NRK Rogaland ei sak på. Det var også ringt til ulike
redaksjonar for å få våre perspektiv på valkampen med
i saker og utspørjingar.
Noregs Mållag sentralt skal vitja alle fylkeslaga og minst
50 mållag kvart år i perioden.
Sidan vi hadde Nynorskstafetten dette året, har berre
det tiltaket løyst ut vitjing til om lag 150 lag, i tillegg til
14 andre vitjingar i lokal- og fylkeslaga. Sjå liste s. 59.
I tillegg skal mållaget organisera tilbod om føredragshaldarar til lokallaga. Noregs Mållag skal samarbeida
tett med Norsk Målungdom, og særleg stø opp om
skulevitjingsarbeidet deira.
Noregs Mållag har ikkje organisert føredragsturne i
2013. Derimot har vi skipa til Nynorskstafetten. Alle
lokallag som fekk vitjing av stafetten, fekk også besøk
av mållagsfolk som deltok på dei lokale tilskipingane.
Norsk Målungdom deltok, så langt dei hadde kapasitet
til, på stafettbilen. Dette aktiviteten gjorde nok ikkje
at dei nådde ut til fleire skular enn vanleg, men fordi
Noregs Mållag også var på skulevitjing når Norsk
Målungdom ikkje var med, er nok det samla talet for
kor mange skular, klassar og elevar vi har møtt, høgre
enn vanlege år.
I perioden skal alle nyvalde leiarar få tilbod om vitjing
og skolering frå sentralleddet.
Denne våren set vi i gang ei ordning der alle nye lokallagsleiarar vert ringde opp frå skrivarstova. Vi ynskjer
også å tilby eit eige lokallagsleiarseminar for nye lokallagsleiarar i løpet av året, og våren 2014 kjem det ut eit
nytt hefte for nye tillitsvalde i Noregs Mållag. Hausten
2013 vart det planlagt ei ny skuleringssamling for nye
fylkesleiarar. Diverre fekk me ikkje nok påmelde, og
måtte avlysa samlinga.
Mållaget skal skipa til årlege haustseminar. Hovudmålgruppa for seminara skal vera lokallagsleiarar. Noregs
Mållag skal samarbeida med fylkesmållaga om å organisera regionale samlingar der det er interesse for det
som eit supplement til haustseminaret.
Haustseminar
Haustseminaret vart ikkje skipa hausten 2013. Styret
omprioriterte både arbeidet og utgiftene, og avgjorde at
pengane og arbeidstida vart lagt inn i Nynorskstafetten.
Sunnmørsseminaret
I 2012 skipa Sunnmøre Mållag eit regionalt seminar der
dei inviterte inn lag frå heile Sogn og Fjordane og Møre
og Romsdal. I november 2013 skipa dei til eit nytt
seminar på Hotell Ivar Aasen i Ørsta. Det var 29 deltakarar der, og mange gode innleiingar. Også i år var dette
eit vellukka seminar der Terje Kjøde, leiar i Sunnmøre
Mållag og styremedlem i Noregs Mållag, gjorde mykje
godt førebuingsarbeid. Noregs Mållag gav pengestøtte
til seminaret.
Aktivistseminar
I perioden har det vorte halde eit leiartreningsseminar
for lokallagsleiarar. Seminaret hadde 13 deltakarar og
er ein del av ei langsiktig leiarbygging i organisasjonen.
Seminaret var todelt; ein teoretisk-filosofisk bolk og ein
bolk om medviten lagsbygging. Seminaret er ein del av
satsinga Mållaget gjer for å tryggja framveksten av nye
tillitsvalde lokalt og sentralt.
Noregs Mållag sentralt skal systematisera arbeidet med
å samla inn og spreia gode døme på lokalt målarbeid.
Det er ikkje gjort systematisk arbeid på dette arbeidsfeltet siste året. Men både Norsk Tidend, Nytt om
nynorsk, lagssendingane og heimesidene tek opp saker
med døme frå lokalt målarbeid. I 2014 har me laga
ei handbok for nye tillitsvalde, som skal vera ei rask
innføring i korleis organisasjonen vert driven. Denne
handboka er fyrst og fremst retta inn imot nye lokallagsleiarar.
Noregs Mållag skal ha eit stabilt, høgt medlemstal.Vi
vil auka verveopplæringa og redusera snittalderen i
organisasjonen.
23
Samskipnaden
Verving og vervetiltak
Gjennom året har me laga vervekort, vanleg vervegiro og eit lite verveflygeblad, i tillegg til materiellet
til Nynorskstafetten. Innmeldingstenesta på SMS
har vorte mykje brukt også i år. Fordelen med denne
tenesta framfor ein del andre vervemåtar, er at den som
lèt seg verva, betaler medlemspengar med ein gong over
mobilrekninga. Det er diverre kvart år slik at somme av
dei som melder seg inn i organisasjonen på andre måtar,
ikkje betaler medlemspengegiroen når denne kjem.
Nynorskstafetten har også ført til verving, men fyrst og
fremst har han vore organisasjonsbyggjande og motivert eksisterande medlemer til å fornya medlemskapen
sin.
Medlemstalet for 2013 er totalt 12 164 betalande
medlemer, ein nedgang på 92 medlemer frå rekordåret
2012, men ein auke på 1731 frå 2011. I 2013 har det
kome til 783 nye betalande medlemer. I 2012 var det
tilsvarande talet på 2 027 medlemer. Det er veldig bra
at me har greidd å halda på ein så stor del av dei som
melde seg inn i 2012 i protest mot utspelet frå Utdanningsdirektoratet om at sidemålet burde få mindre plass
i skulen. Me hadde frykta at ein noko større del av dei
heilt nye medlemene ville falla raskare frå etter ei slik
protestinnmelding. Me ser at medlemstalet har ein liten
tilbakegang, men trass alt framleis er særs høgt.
Sjølv om medlemstilgangen har vore god dei siste
åra, er det vanleg at ein del medlemer forlèt organisasjonen. Nokre melder seg ut, nokre lèt vera å betala,
og nokre fell frå. I det oppgjevne medlemstalet er det
berre betalande medlemer som er rekna med. Me sender
medlemspengekrav og to betalingspåminningar kvart år.
Det er ti lokallag med lokal innkrevjing og tre lag med
lokal distribusjon, resten er inne i det sentrale systemet.
Skrivarstova har hatt ein god del problem med medlemsregisteret, som medlemene ikkje har merka, men
som har påverka arbeidet på skrivarstova. Difor går me
i februar 2014 over til eit nytt medlemsregister frå same
leverandør. Dette er eit system som alt er i bruk av
fleire andre organisasjonar.
Lag og medlemer
Fullt medlemsoversyn side 52. Medlemsutviklinga har
dei siste åra vore slik (betalande medlemer 31.12.):
År Medlemmer Endring Tilgang
1997 10 826
-287
566
1998 10 825
+26
691
1999 11 046
+194
775
2000 11 001
-45
539
2001 10 883
-118
476
2002 10 588
-306
658
2003 10 329
-259
491
2004 10 141
-188
452
2005 10 162
+21
675
2006 10 167
+5
389
24
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
10 323
10 251
10 125
10 068
10 430
12 256
12 164
+156
-72
-126
-57
+362
+1826
-92
504
756
419
718
986
2027
783
Noregs Mållag skal vidareutvikla www.nm.no, www.
nynorskklasse.no, Norsk Tidend og det elektroniske
nyhendebrevet Nytt om nynorsk slik at dei fungerer
som inspirasjonskjelder for målarbeidet lokalt.Vurdera
kva som finst av tenlege kommunikasjonsløysingar for å
gjera styrearbeid, dokumentutveksling, arkivering m.m.
enklare på alle nivå i samskipnaden, og om dette eventuelt kan knytast saman med mållaget sine nettsider.
Presse- og informasjonsarbeid
Det største pressearbeidet har i år vore Nynorskstafetten. Gjennom året har me vore i kontakt med stadig
nye lokalaviser, regionalaviser eller distriktskontor,
etter kvart som bilen har kome til ein ny stad. Det siste
året har me kome på trykk i lokalmedia som før knapt
har skrive om målsak i det heile. Om ikkje riksavisene
har følgt stafetten frå dag til dag, har me likevel nådd ut
langt breiare og grundigare enn vanleg.
I denne perioden har det vore fleire mediehendingar
knytte til saksfeltet vårt. Det eine var då Kunnskapsdepartementet ved Kristin Halvorsen i juni kunngjorde
avgjerda i saka om korleis norskfaget skulle sjå ut.
Noregs Mållag var raskt ute med pressemelding. I juni
laga Aftenposten ei større sak med tittelen: “ Noregs
Mållag beskylder Avinor for plagiat”. Utgangpunktet
for saka var at Avinor hadde fått ny logo og profil og
at denne var veldig lik profilen til Nynorskstafetten.
Denne saka fekk mykje merksemd. I august var det
200-årsdagen for Ivar Aasen. Noregs Mållag valde å gå
saman med Nynorsk kultursentrum om eit fellesutspel.
Både lokallaga våre og vår eigen leiar var mykje i media
denne dagen.
Nytt statsbudsjett, og denne hausten ny regjeringsplattform, er hendingar der Noregs Mållag oftast
markerer standpunkt, og i haust var det regjeringspolitikken om mållova som kom sterkast fram. I tillegg har
det vore ei lang rekkje større og mindre saker, der me
med ulike verkemiddel har greidd å koma til orde.
Oversyn over pressemeldingar og lesarinnlegg på
side 62.
Norsk Tidend
Norsk Tidend er medlemsbladet til Noregs Mållag.
Avisa vert send ut til medlemene i Noregs Mållag og
Norsk Målungdom, og til tingarar av bladet. Bladet
kjem ut fem gonger i året, med eit samla sidetal på 160
Samskipnaden
klar for stafett På startstreken står Bjørn Karsrud og Eirunn Steinsfjord frå Nord-Aurdal Mållag, Jorunn Aarsby frå
Toten dialekt- og mållag, Bjørg Lerhol frå Vang Mållag, Aud Søyland frå Nord-Aurdal Mållag og Jens Haugan frå
Hamar dialekt- og mållag. (Foto: Valdres Mållag)
sider. Opplaget er 13 500. Kjartan Helleve er redaktør,
og avisa blir redigert etter redaktørplakaten. Nummer 1/2013 var ei særutgåve til utdelinga gjennom
heile Nynorskstafetten. Det var endringar i format,
formgjevinga og til dels kva type stoff avisa inneheldt.
Omlegginga vart vurdert som vellukka og difor gjort
permanent. Gjennom året har det vore små justeringar av både form og innhald, og slik vil det også vera i
framtida.
Medlemsbladet skal halda fram med å fylgja med
på stoda for nynorsk, gje informasjon til medlemene i
Mållaget, og rapportera om arbeidet laget gjer. Bladet
blir sett av Språksmia og trykt hjå Nr1Trykk. Skrivarstova skriv det meste av det redaksjonelle innhaldet i
bladet, men hentar også noko stoff frå Nynorsk pressekontor.
aktive periodane i året. I 2013 sende me ut tolv nyhendebrev. Hovudinnhaldet er nytt frå organisasjonsarbeidet i Mållaget, presseutspel frå oss, nynorsksaker i
media og informasjon om gode nettsider på eller om
nynorsk. Mottakarane er medlemer og andre som har
takka ja til nyhendebrev, i tillegg til alle me har e-postadresse til som har styreverv i fylkes- og lokallag. NYTT OM NYNORSK
Nytt om nynorsk er eit ope elektronisk nyhendebrev,
og på nettsida www.nm.no kan alle som ynskjer det,
melda seg på. Det er i dag over 3500 som står på mottakarlista. Skrivarstova har jobba aktivt med å verva nye
abonnentar til nyhendebrevet, så talet har auka kraftig
sidan 2011, då det stod om lag 400 på mottakarlista.
Utgjevingsplanen skal vera om lag kvar tredje veke i dei
Heimesidene
Nettsidene til Noregs Mållag er www.nm.no. Me
har også tinga adressene: noregsmallag.no og noregsmållag.no, som fører til same heimeside. Desse sidene
skal både vera ein utoverretta nyhendeportal og ein
intern organisasjonsportal. Nettsidene skal vera ein
stad der ein kan få oppdatert informasjon om Mållaget
både for dei som arbeider med målsak jamleg, og for
LAGSSENDING
Det er sendt ut ni lagssendingar på papir i årbeidsåret.
Desse vert i tillegg sende ut på e-post til dei lagsleiarane
me har e-postadresse til. Lagssendingane rettar seg inn
mot drifta i lokal- og fylkeslaga, og inneheld til dømes
årsmeldingsskjema, medlemslister og informasjon om
landsmøtet, kampanjar, loddsal, verving og anna organisasjonsarbeid. 25
Samskipnaden
dei som tilfeldigvis er innom. Det blir jamt arbeidd
med å utvikla sidene både i struktur og innhald. Sidene
blir oppdaterte med aktuelle saker fleire gonger i
veka, både pressemeldingar, lesarbrev, medieoppslag,
høyringsfråsegner og andre aktuelle tekstar. Det vart
publisert 140 nyhendesaker og om lag 180 kalenderoppslag i 2013. I tillegg kjem oppdatering av eksisterande informasjon på nettsidene, kampanjesider, nyttig
informasjon for lokallaga, målpolitiske saker eller nye
saksfelt. Det er peika på at heimesidene må bli endå
betre til å gje god og nyttig informasjon til lokallaga.
Med jamne mellomrom ser me at media plukkar opp
saker henta frå nettsidene våre. Nettsidene ser dimed ut
til å fungera som ein nyttig informasjonskanal til og frå
Noregs Mållag. I 2011 var det om lag 18 000 brukarar
som var innom nettsidene i løpet av året. I 2012 var det
26 703 brukarar, medan tilsvarande tal for 2013 er 31
802 brukarar. Det daglege brukartalet svingar vanlegvis
mellom 100 og 150. Heimesidene vart drøfta i styremøte hausten 2013, og det er ynske om nye heimesider
for Mållaget.
Andre nettsider
Nynorskklasse.no er ei informasjonsnettside som er
laga av Noregs Mållag, men som har ein sjølvstendig profil. Denne sida skal gje nyttig informasjon
til foreldre og andre som vurderer å få borna sine i
nynorskklasse, om kva rettar som finst i lovverket.
Malstreken.no er nettstaden til Målstrek-prosjektet
i Valdres. Målstreken er eit avslutta prosjekt i regi av
Valdres Mållag og Noregs Mållag, men nettsida gjev
interessant informasjon og ligg framleis ute. I samband
med Nynorskstafetten laga me ei nettside som heiter
nynorskstafetten.no. Denne sida gav grunnleggjande
informasjon om prosjektet. Det vart i tillegg laga ein
eigen blogg der det vart lagt ut meir uhøgtidlege rapportar og bilete frå landevegen.
Sosiale medium
Namnet vårt på Twitter er @noregsmallag. Me har i
overkant av 2 000 følgjarar og har auka med om lag 500
siste året. Me sender ut meldingar med noko ujamne
mellomrom. På Facebook har me ei eiga side der me
ofte legg ut nyhende frå eigne nettsider. Det har auka
jamt, og siste året med om lag tusen nye. I dag er det i
overkant av 4 000 personar som likar sida vår, og dei får
dimed jamleg informasjon frå Noregs Mållag. Vi legg
bilete på Flickr frå dei store tilskipingane våre.
Materiellproduksjon
Nær all materiellproduksjon er knytt til verving eller
til aktuelle aksjonar. Til Nynorskstafetten vart det laga
to flygeblad: - Størst av alt er språket (om stafetten)
og Nynorsk i skulen. I tillegg vart det laga ballongar,
jakkemerke og klistremerke. Til dei som skulle stå på
stand vart det laga t-skjorter, vestar og jakker. Stafett26
pinnane som vart delte ut, var ordinære stafettpinnar
som vart pynta med eit klistremerke. Eit hagetelt vart
sendt med stafettbilen, og skulle saman med eit eige
bord og flagg gjera markeringane rundt om i landet
synlege. Til åremålsdagen 5. august vart det laga ei
kampanjepakke som lokallaga kunne tinga. Ho inneheldt flygebladet Ivar Aasen 200 år, 200 år!-ballongar,
Aasen-jakkemerke og medlemsaviser.
Sidan alt fleire melder seg inn via mobiltelefonen
eller nettsida, er ikkje vervegiroar like mykje brukte
som før. Difor har me trykt opp meir av dei små vervekorta og ein mindre vervefaldar. I tillegg har me laga eit
ferdig frankert postkort som nye medlemer kan fylla ut
og senda inn utan kostnad. Den klassiske vervegiroen
har likevel kome i fleire opplag og utsjånader. Alle nye
medlemer får eit informasjonsark som fortel litt om
korleis Mållaget arbeider. For sal er det laga mobildeksel, fleecejakker og notisbøker med Ivar Aasen på.
Mållaget har også fått pakketeip med eigen logo.
Landsmøtet
Landsmøtet vart lagt til Ørsta helga 19. – 21. april.
Landsmøtestaden var eit naturleg val i 200-årsjubileet
for Ivar Aasen. Det meste av aktiviteten skjedde i Ørsta
kulturhus, men Aasen-tunet baud på mat, omvising
og rom i storstova si til kulturkveld som Ørsta Mållag
hadde arbeidd fram, om fredagskvelden.
I spennet mellom jubileum og viktige politiske
avgjerder denne våren, hadde styret lagt opp til litt av
båe delar. Norskfaget var ei vanskeleg sak i det politiske ordskiftet denne gongen fordi høyringsfristen var
ute og standpunktet frå Mållaget levert, men resultatet
ikkje kvittert ut frå departementet. Vigdis Finnbogadóttir held hovudtalen under tittelen Utfordringar
for språkleg og kulturelt mangfald i verda. Ottar
Grepstad si innleiing om Den språkpolitiske vendinga
var det punktet som fekk flest utsendingar opp på talarstolen. Fråsegnene var kanskje likevel det punktet som
skapte størst politisk engasjement, der viktige saker
som norskfagsrevisjon og skulepolitikk vart diskuterte.
Dei parallelle seminara som gjekk både laurdagen og
sundagen, var populære blant deltakarane.
Landsmøtet vedtok sju fråsegner: Nynorsk er viktig
for integreringa, Nynorsken taper på lovbrot, Styrk
forsking på og forvaltning av norsk språk ved universiteta, Tiltak for å hindra målbyte, Sidemålsordninga
må styrkast, NORAD må følgja opplæringslova! og
Riksavis på nynorsk 5. august 2013?
140 utsendingar møtte attåt styret, og det var samla
147 med røysterett på møtet. Berre 36 av utsendingane
hadde ordet i plenumsordskifta, men røynslene viser at
langt fleire tek ordet i dei parallelle seminara der gruppene er mindre.
Målprisen for 2013 gjekk til Linda Eide for ”aldri
å ha bøygd av” gjennom eit langt journalistliv. Lars
Amund Vaage fekk nynorsk litteraturpris for boka
Samskipnaden
ørsta Landsmøtesalen i Kulturhuset i Ørsta. (Foto: Kjartan Helleve)
Syngja, og Anna Rommetveit Folkestad fekk nynorsk
barnelitteraturpris for boka Unni og Gunni reiser.
Mediedekning landsmøtet
Dette landsmøtet fekk me som vanleg god dekning på
prisutdelingane våre. Spesielt god dekning var det på
Målprisen til Linda Eide, og etter responsen på Facebook-sida vår å døma, var dette veldig godt motteke
frå mykje folk. Også pris til Lars Amund Vaage fekk
ekstra merksemd. Han er ein kjend forfattar, og for
nett denne boka har han fått mange prisar. Dei andre
pristildelingane fekk mest merksemd lokalt (altså Sogn
og Fjordane for Skogstad Sport og Anna Rommetveit
Folkestad i Sunnhordland). Den nye leiaren gjorde
fleire påtroppingsintervju med god dekning. Me fekk
merksemd om sidemålssaka og styrking av nynorsk,
men utan fjernsynsinnslag frå landsmøtet denne gongen. Derimot var det god dekning frå Sunnmørsposten
og lokalavisene, særleg Møre-Nytt og Møre.
Organisasjonen skal arbeida for at skrivarstova skal
koma i eige hus.
Det har ikkje vorte arbeidd med dette i meldingsåret.
4.2 Fylkeslaga
Fylkeslaga i Noregs Mållag skal vera eit bindeledd mellom sentral- og lokalleddet, i tillegg til å driva målarbeid
på regionalt nivå. I denne perioden skal fylkeslaga særleg
prioritera barnehage- og skulemålsarbeid. Fylkeslaga
skal samordne det lokale målarbeidet og inspirera
lokale målfolk, mellom anna ved å skipa til seminar og
samlingar. Kvart fylkeslag skal fylgja opp landsfemnande
kampanjar, med mål om at flest mogleg lokallag tek del i
dei. I tillegg bør fylkeslaga vurdera kvar det er høve for
å starta nye lag, og samarbeida med nabolokallaga og
Noregs Mållag sentralt om lagsskiping.
4.3 Lokallaga
Dei lokale mållaga er grunnfjellet i Noregs Mållag. Difor
må alt organisasjonsarbeid ha som utgangspunkt å styrkja lokallaga. I perioden skal mållaga gje barnehage- og
skulemålsarbeid høg prioritet. Lokallaga skal verva
medlemer og gjera målsaka synleg i lokalmiljøet.
Dette kan skje gjennom møte og tilskipingar, bøker
og skrift, dialekt- og kulturarbeid eller på andre måtar.
Mållaga bør samarbeida med lokale målungdomslag der
det finst slike, og hjelpa NMU med å skipa slike lag på
stader der det ikkje finst. Det er eit mål at flest mogleg
27
Samskipnaden
lokallag samarbeider med andre og nye organisasjonar,
til dømes kor, idrettslag og næringslag. Mållaga bør
spreia røynslene med slikt arbeid slik at laga kan læra
av kvarandre. Mållaga skal halda årsmøte og senda inn
årsmelding kvart år.
4.4 Yrkesmållaga
Arbeidsoppgåvene i programmet høver i varierande
grad for yrkesmållaga, som må gripa fatt i dei oppgåvene i programmet som dei ser er viktige på sine
område. Det er viktig at yrkesmållaga lagar eit miljø for
målarbeid innanfor sine yrkesgrupper.Yrkesmållaga har
eit ansvar for å gje Noregs Mållag sentralt innspel om
stoda og utfordringar på deira fagområde.
Lokal- og fylkeslaga
I 2013 leverer laga inn årsmelding for 2012. For 2012
vart det levert inn 143 årsmeldingar frå lokallag og
yrkesmållag. Tilsvarande tal for 2011 var 137 årsmeldingar og 133 årsmeldingar for 2010. Me hadde altså
ein auke på seks frå året før. Me har lagt vekt på å driva
aktiv påminning om årsmeldingsskjema til laga i år, så
det kan ha hatt noko å seia. Me fekk inn årsmelding
frå 17 fylkesmållag mot 16 året før. For dei tre siste åra
sedde under eitt er det 168 ulike lokal- og yrkesmållag og 18 fylkesmållag som har levert årsmelding. Laga
som ikkje sender inn årsmelding, får ikkje nytta dei
demokratiske rettane sine i samskipnaden eller betalt ut
lokallagsdelen av medlemspengane. Åtte av laga våre er
med både i Noregs Mållag og Noregs Ungdomslag.
I år har det vore oppattskiping av tre lokale lag,
to på Sunnmøre og eitt i Telemark. I høve at Skodje
og Ørskog Mållag skulle få vitjing av Nynorskstafetten, vart det gjort eit lokalt arbeid med å skipa opp
att laget, som ikkje har levert årsmelding sidan 2005. I
september var det skipingsmøte av eit heilt nytt lokallag: Sande Mållag på Sunnmøre. I samband med vitjing
av Nynorskstafetten sist vår vart Hjartdal Mållag i
Telemark skipa opp att. I november vart det kalla inn
til eit møte i Hå med sikte på å skipa oppatt Hå Mållag
28
som ikkje har hatt aktivitet sidan 2008. Sør-Fron Mållag og Nord-Fron Mållag har slege seg saman til eitt
lag: Fron Mållag. Våren 2013 var det fyrste årsmøtet i
det nye laget. På landsrådsmøtet i november 2013 vart
det drøfta med fylkeslaga at skrivarstova skal ta initiativ
til å leggja ned ein del lag med to eller færre medlemer.
Laga dette gjeld er: Nøtterø Mållag, Davik Mållag,
Hemne Mållag, Andøy Mållag, Hadsel Mållag, Narvik
Mållag, Vestvågøy Mållag, Teologisk Mållag og Trafikklærarmållaget. Dette vert arbeidd vidare med i år.
Eventuelle medlemer i laga får tilbod om å bli overførte
til eit anna lokallag eller stå som direktemedlemer i det
aktuelle fylkeslaget. På same landsrådsmøtet vart det
drøfta kva lokallag som kan vera aktuelle å fylgja opp
spesielt frå skrivarstova for å få skipa oppatt laget. Det
er i fyrste omgang peika ut sju lag som får oppfølging
denne våren.
4.5 Nærskylde tiltak
Arbeidet mellom Noregs Mållag og dei nærskylde
tiltaka må koordinerast betre. Dei tillitsvalde som
representerer Noregs Mållag i desse organisasjonane,
må som hovudregel rapportera til organisasjonen kvart
år, og denne rapporteringa må koma fram i årsmeldinga.
Dei nærskylde tiltaka har skrive ein liten tekst om seg
sjølv i årsmeldinga, og denne teksten er ikkje ein del
av årsmeldinga frå styret, men eit vedlegg meint som
informasjon om organisasjonen/institusjonen. Me har
hatt god kontakt med dei fleste av dei me oppnemner
til andre styre og utval, og styret har også diskutert
oppnemningane i breiare omfang på eit styremøte
vinteren 2014. Slik har styret sikra rom for kunnskapsformidling.
Økonomi
Den økonomiske stoda for Mållaget har betra seg dei
siste åra, og 2013 enda med eit uplanlagt og uventa
stort overskot. Ein stor del av overskotet skriv seg frå
høgare medlemstal enn vi hadde våga å budsjettera
med, kraftig auke i tilskotet frå Utdanningsdirektoratet
og større mva-refusjon frå staten enn føresett. Det har
gjort at eigenkapitalen vår no er styrkt med over 600
000 kroner. Ein god eigenkapital kan vera avgjerande i
uventa situasjonar som krev styrkt innsats frå Mållaget
over ein periode. Det er framleis slik at brorparten av
inntektene våre kjem frå medlemene, gjennom medlemspengar, målgåver og loddsal. Det gjer stillinga vår
temmeleg fri, og framtida for organisasjonen ubunden
av skiftande politiske fleirtal.
Kommentarar til rekneskapen
Rekneskapen for 2013 viser eit overskot på 613 557
kroner, medrekna finansinntekter. Det var budsjettert
med eit underskot på 157 000 kroner som styret i seinare revisjonsvedtak auka til eit underskot på 268 000
kroner. Overskotet i 2013 kjem mellom anna av uventa
inntekter som nemnt over. Det kjem også av godt budsjettarbeid der det ofte lukkast å gjera resultatet på dei
enkelte postane litt betre enn oppsett. Noregs Mållag
har no ein positiv eigenkapital på 3 715 678. Skrivarloftet (husværet i Schweigaardsgate 52) er bokført med
kjøpesummen i 1992 medan marknadsverdien truleg er
om lag sju gonger så høg. Inntektene til Noregs Mållag
står i hovudsak på tre pilarar: årspengar, andre medlemsinntekter og statsstøtte.
Sal av materiell
Posten gjeld sal av tilfang (servise, bøker og anna profileringsmateriell).
Norsk Tidend
Norsk Tidend kom ut med fem nummer i 2013. Noregs
Mållag stod sjølv for annonsesalet. Resultatet vart noko
lågare enn budsjettert, og det kjem av at det vart for lite
tid til å arbeida med lysingar i samband med kampanjenummeret til Nynorskstafetten. Tingartalet har vore
stabilt i fleire år, utan særlege framstøytar for å auka
det.
Kulturlotteri
Lotteriet er tufta på friviljug sal ute i laga og direktesal
frå skrivarstova. I 2013 selde laga 2 635 lodd, og medlemene kjøpte 18 203 lodd direkte frå skrivarstova. Dette
salet var høgare enn budsjettert. Lotteriet vart avslutta
31.12.13.
Medlemspengar
Talet på medlemer gjekk ned med 92, men det vart
likevel ein auke i medlemspengeinntektene. I 2012 var
det mange nyinnmelde som fekk medlemskap til 200
kroner. I 2013 har mange av desse fornya til ordinær
pris, og det forklarer inntektsauken.
Prisar og stipend
100 000 kroner er løyving frå Kulturdepartementet til
utdeling av to stipend à 50 000 kroner. Ordninga er
årviss. 20 000 kroner er frå Samlaget og Det Norske
Teatret for Nynorsk litteraturpris som vi står saman
om å dela ut.
Møte- og seminarinntekter
Denne posten inneheld landsmøteavgifta, då sentrallekken ikkje skipa til haustseminar i 2013. I landsmøteavgifta ligg også reiseutjamninga som vart betalt inn
saman med sjølve landsmøteavgifta.
Økonomi
Tenestesal
Inntekter på nynorskkurs som skrivarstova kan tilby,
og på tenester der andre nærskylde tiltak er med og
spleisar.
Målgåver
Innbetalingar over gåvegiroane som ligg ved Norsk
Tidend.
Statstilskot
Driftstilskot frå Kulturdept. på 3 761 000 kroner, i tillegg fekk vi 500 000 kroner frå Utdanningsdirektoratet
til «ålmenne føremål i grunnskulen».
Prosjekt i fylkeslaga
Kostnadene med tilsette for Agderfylka og for Buskerud Mållag går gjennom sentrallekken. Inntektene
her er innbetaling frå desse fylkeslaga, som svarer til
dei kostnadene me har hatt (synleg på eiga linje under
kostnader). Sentrallekken har dermed korkje vinst eller
tap på denne posten, men tek seg av lønsadministrasjonen som ei rein teneste for fylkeslaga det gjeld.
Andre lagsinntekter
Tidlegare har lagsbruksavgifta frå Norske kulturbygg
vorte ført her. Dei siste åra har vi ikkje fått utbetalt
lagsbruksavgift, og posten har dermed stått med null
inntekter.
Leigeinntekter
Leigeinntekter frå skrivarloftet (i Schweigaardsgt 52) og
kontorplass til Kringkastingsringen og Norsk Målungdom.
Uttak av varer
Gåver til innleiarar og andre.
Elles ligg det også kostnader som reiser og kjøp av
artiklar og bilete i denne posten.
Andre trykkjekostnader
Kostnader med flygeblad og anna materiell til aksjonsbruk.
Kulturlotteri
I hovudsak vinstar, porto og trykking av lodd. Elles
kostnad for løyve og for destruksjon av ikkje selde
lodd.
Refusjon medlemspengar
Refusjon av medlemspengar skal gjerast 1. mars kvart
år. Refusjon medlemspengar for 2013 er utrekna til
totalt 733 000 kroner. Dei fleste fylkeslaga har ein sats
på 20 kroner per medlem og dei fleste lokallaga ein sats
på 40 kroner.
Løn og honorar
Lønskostnadene fordeler seg på løn til tilsette og engasjerte, arbeidsgjevaravgift, sosiale kostnader, personalforsikringar, pensjonspremie og honorar til revisjon.
Honorar til kursinnleiarar, skribentar i Norsk Tidend
og prosjektarbeid er førte på dei respektive prosjekta.
Refusjon av sjukepengar er ført her. Oversyn over stillingar og tilsette står under ’Skrivarstova’ på side 40.
Dagleg leiar er plassert i lønssteg 63 i statsregulativet.
Lønskostnader og godtgjersler
Lønskostnader
2013
2012
Løn, feriepengar o.l.
4 068 459
4 260 477
Folketrygdavgift
524 222
557 759
Anna godtgjersle
50 599
124 797
Sum lønskostnader
4 643 280
4 843 033
Gjennomsnittleg tal på tilsette: 6
Ymse
Posten inneheld momsrefusjon og refusjon som gjeld
frikjøp av tilsette som har politiske verv.
Løyvingar og gåver
Offentlege tilskot:
Kultur- og kyrkjedepartementet
Utdanningsdirektoratet
Sum, offentlege tilskot
3 761 000
500 000
4 261 000
Materiell for sal
Det meste av kostnadene her gjeld servise, aksjonsmateriell , bøker innkjøpte for vidaresal og endring i
varelageret.
Norsk Tidend
Om lag 230 000 er utforming og trykk av Norsk
Tidend. 430 000 er adresserings- og portokostnader.
30
Godtgjersle 2013Dagleg leiar
Løn
531 697
Anna godtgjersle
50 425
Sum godtgjersle 582 122
Styret
399 162
26 489
425 651
Revisor
Kostnadsført revisjonshonorar for 2013 er kr 107 000,Tenestesal
Kostnader med kurstilbod.
Husleige og straum
Posten inneheld husleige, straum, reinhald, forsikringar og ymse huskostnader. Husleige, straum og ymse
kostnader til husværet i Schweigaardsg. 52 er òg førde
her. Husleigeposten er bruttoførd. Det vil seia at alle
kostnader i samband med husvære kjem her, og alle
inntektene kjem på leigeinntekter.
Økonomi
Drifts- og kontorutgifter
Porto og telefon utgjer knapt 350 000 kroner. Elles
er det leige av kopimaskin og frankeringsmaskin med
driftsavtale, IT-kostnader (mellom anna heimesida),
rekvisita som kopipapir, brevpapir, konvoluttar og anna
driftsmateriell. Husværet i Schweigaardsgate er også
pussa opp for nærare 200 000 kroner, med nye vindauge og renovering av balkong.
Presseklypp
Noregs Mållag abonnerer på ei teneste som sender oss
dei fleste presseoppslag om målsak kvar dag.
Prisar og stipend
Posten gjeld to arbeidsstipend à 50 000 kroner og litteraturprisane.
Landsmøte
Posten inneheld alle kostnader knytte til landsmøtet;
leige av lokale, reise og opphald for styret, tilsette og
gjester, og reiseutjamning til utsendingane.
Møte- og reiseutgifter
Møte- og reiseutgifter i samband med landsrådsmøte,
styremøte og andre møte og reiser.
Løyving NMU
Driftstilskot til Norsk Målungdom.
Målpolitisk satsingsområde 1:
skulemål
Kostnader i samband med røystingar om skulemålet
og anna skulemålsarbeid. Løyving til Sortland vgs til
sidemålsprosjekt er også ført her.
Målpolitisk satsingsområde 2:
Barn og unge
Løyving til eit barnehageprosjekt og kostnader til nye
opplag av barnehagemateriellet.
Organisasjonstiltak
Fredrikstad Mållag – dialektfestival
Toten dialekt- og mållag – føredragskveld
Kvam Mållag – LittLarm
Ålvundfjord og Ålvundeid Mållag
– barnehageprosjekt
Sunnmørsseminaret
Hordaland Mållag
– nynorskprosjekt ved skular på Askøy
20 000 kr
6 000 kr
2 000 kr
7 000 kr
26 400 kr
30 000 kr
Finanspostar
Finansposten inneheld renteinntekter frå bankkontoar
og tildeling frå Fondet for norsk målreising. Utbyte
på aksjane i Orkla er også med her. Renteutgiftene er
gebyr.
31
Tal i 1000 kroner
INNTEKTER
REK 09
Sal av materiell
141
Norsk Tidend
78
Kulturlotteri
266
Medlemspengar
2 839
Prisar og stipend
120
Landsmøte
494
Møte-/seminarinntekter
Tenestesal
16
Målgåver
825
Statstilskot
3 150
Løyvingar og gåver
Agdersatsinga
211
Buskerud
Andre lagsinntekter
25
Leigeinntekter
193
Uttak av varer
21
Ymse
140
Sum inntekter
8 519
KOSTNADER
Materiell for sal
124
Norsk Tidend
484
Andre trykkjekostnader
107
Kulturlotteri
130
Refusjon medlemspengar
530
Løn og honorar
3 197
Tenestesal
9
Husleige og straum
571
Presseklypp
69
Prisar og stipend
160
Drifts- og kontorutg.
801
Landsmøte
631
Styre-/landsrådsmøte
152
Seminar/konferansar
122
Andre møte og reiser
112
Agder-satsinga
211
Buskerud
Løyvingar og gåver
Løyving NMU
220
Satsing 1: skulemål
255
Satsing 2: næringsliv
5
Satsing 3: Barn og unge
Språkstafetten
Organisasjonstiltak
176
Prosjekt nynorsk lystlesing
Avskrivingar, tap på krav
57
Sum kostnader
8 123
Resultat før finanspostar
396
REK 11
149
91
260
2 972
120
611
83
80
932
3 949
REK 12
151
62
323
3 451
120
680
48
57
1168
3 881
221
277
LM
2013
150
110
265
3 150
120
650
0
70
900
3 970
50
230
27
195
10
150
8 950
26
182
14
236
9 926
0
197
9
300
10 724
25
200
20
150
10 060
68
526
229
189
560
3 585
1
656
71
160
976
505
165
125
157
218
79
535
56
175
570
3 881
3
681
77
160
899
722
210
189
198
221
58
592
62
240
736
4 307
2
905
76
160
1 153
902
247
132
247
277
120
635
120
180
620
4 280
5
850
85
182
1000
750
210
0
100
230
185
175
1
72
190
306
-
25
195
304
10
200
250
0
0
400
100
REK 10
136
50
279
2 907
120
311
51
833
3 658
5
218
33
259
58
8 869
81
154
140
29
9 547
379
154
27
10 834
-110
26
139
-24
141
137
168
168
FINANSPOSTAR
Utbyte
Finansinntekter
Finansutgifter
Sum finanspostar
Ekstraord. inntekter
RESULTAT6
22
91
-10
103
35
96
-19
112
499
193
33
108
-8
512
100
612
Overført eigenkapital6
499
193
612
10
10 337
-277
25
115
-20
120
-157
Styret
2013REK 13
180
115
130
90
320
393
3 310
3 647
120
120
861
723
0
0
65
75
1050
975
4 006
4 261
200
343
230
124
101
0
15
200
177
20
23
220
498
10 912 11 680
130
74
720
706
260
104
180 224
690
733
4 437
4 288
5
894
929
80
70
182
160
1 273
1 284
979
1 035
190
159
0
1
100
145
230
124
101
15
5
200
200
115
44
30
31
480
689
100
93
0
10
2
11 300 11 201
-388 479
25
24
115
144
-20
-34
120 134
-268
613
613
Økonomi
Balanse
Varige driftsmidlar
2013
326 070
Husvære1
Sum varige driftsmidlar
326 070
Depositum husleige Lilletorget 1 363 367
Fondet for norsk målreising
533 000
Sum finansielle anleggsmidlar
896 367
Sum anleggsmidlar
1 222 437
Varelager
122 692
Varer2
Kundefordringar
407 529
77 815
Opptente inntekter3
Forskotsbetalte driftskostnader
5 000
Forskotsbetalt IT-støtte
48 534
Fondet for norsk mål
23 653
Sum krav
562 531
219 950
Luter4
Sum luter
219 950
3 471 501
Bankinnskot5
Sum bankinnskot
3 471 501
Sum omlaupsmidlar
4 376 674
SUM EIGE
5 599 111
2012
326 070
326 070
363 367
533 000
896 367
1 222 437
64 702
330 957
31 435
3 561
48 534
52 295
466 782
Eigenkapital
2013
Eigenkapital
3 102 121
Resultat i perioden
613 557
3 715 678
Sum opptent eigenkapital6 Skuld
75 000
Husfond7
Sum anna langsiktig skuld
75 000
Leverandørgjeld
82 497
Skuldige medlemspengar
841 834
Medlemspengar neste år
33 570
Nedlagde/sovande lag
98 764
Skuldige off. avg./feriepengar
677 790
8
73 978
Anna kortsiktig skuld Sum kortsiktig skuld
1 808 433
SUM SKULD
1 883 433
2012
2 933 840
168 280
3 102 120
75 000
75 000
272 565
819 469
43 357
98 383
724 268
281 322
2 239 364
2 314 364
219 950
219 950
3 442 613
3 442 613
4 194 047
5 416 484
EIGENKAPITAL OG SKULD 5 599 111 5 416 484
Notar
I årsrekneskapen er alle postane verdsette og periodiserte i samsvar med reglar og retningsliner i rekneskapslova og i samsvar med
god rekneskapsskikk for små føretak.
Krava er førte opp i balansen med pålydande verdi etter frådrag for konstaterte og medrekna tap.
1) Husvære
Husvære i Schweigaards gate 52, Oslo. Oppført verdi kr 326
070,-. Kjøpt for kr 326 070,- i 1992. Noregs Mållag hadde
takst på husveret i Schweigaards gate i februar 1999.
Marknadsverdien var sett til kr 750 000,- .
2) Varelager
Noregs Mållag lager av profileringsmateriell og bøker
oppført til innkjøpsverdi.
3) Opptente inntekter
Opptente inntekter inneheld uteståande krav, m.a. medlemspengar frå lag med lokal innkrevjing.
4) Luter
Kost- Bokf.- Likn.
pris
verdi verdi
Det Norske Teatret, 23 stk
11 200
Orkla A-aksjar, 1 380 stk 16 200
Dag og Tid, 319 stk
10 000
Dag Bondeheim AS, 150 s
153 750 153 750
Norsk-Plan AS, 1 180 stk
50 000
50 000
219 950
Verdien av lutane er usikker.
5) Bankinnskot
Av bank- og postinnskot er kr 157 956,- bundne til
skattetrekk. Depositum for lotteriet 90 000,-.
6) Eigenkapital
2013 Eigenkapital3 102 121
Årsresultat 613 557 Sum eigenkapital 31.123 715 678 2012
2 933 840
168 280
3 102 120
7)Husfondet
Husfondet består av luter i Dag Bondeheim AS (Skien),
75 000 kr.
8) Kortsiktig skuld
Kortsiktig skuld inneheld avsetjing til lotterivinstar, avsetjing til revisjonskostnader for 2013 og kostnader i 2013 med
forfall i 2014.
33
Økonomi
Kulturlotteriet
Fondet for norsk
målreising
Rekneskap 2013
Inntekter
Loddsal 393 045
Sum inntekter 393 045
Kostnader
Vinstar
79 911
Trykking
59 958
Porto
49 471
Administrasjon
30 000
Gebyr
5 000
Sum utgifter 224 340
OVERSKOT 168 705
Inga og Gjøa
Lutros legat
Rekneskap 2013
Renter
Overført til Noregs Mållag
16 663
16 663
Balanse 2013
Aktiva
Bankinnskot
602 678
Passiva
Legat
602 678
34
Årmelding
Fondet for norsk målreising er skipa for å sikra den
økonomiske innkoma til Noregs Mållag. Etter vedtektene (sist endra i 2001) skal fondsmidelen plasserast
på høgste rente i bank eller på annan sikker og renteberande måte eller i aksjefond med god risikospreiing.
Målet er at Noregs Mållag kvart år skal få overført ein
pengesum tilsvarande om lag rente i pengemarknaden,
rekna av verdien av fondet ved inngangen av året. Pengane kan brukast i den daglege drifta av samskipnaden.
Fondet kan elles berre brukast til garanti for Noregs
Mållag. Innskytarane kan teikna partar à 1000 kroner
og må binda innsatsen sin i minst fem år.
Fondsstyret vedtok i 2001 desse retningslinjene
for plassering av midlane i fondet: Om lag 40 prosent
skal plasserast i bankinnskot, obligasjonar og pengemarknadsfond. Resten skal plasserast i norske og
utanlandske aksjefond. Det skal ikkje plasserast midlar
i enkeltaksjar eller i bransjefond.
Kapitalplasseringa vert teken hand om av Formuesforvaltning as. Fondet for norsk målreising betalte
knapt 8000 kroner i 2013 for denne tenesta. I 2013 har
desse midlane auka i verdi med 172 351 kroner, altså
15,82 %. Pengemarknadsindeksen for 2013 hadde ein
vekst på 1,6 %, det vil seie ei meiravkastning på 14,22
prosentpoeng, eller 155 449 kroner. Bankinnskot har i
same periode gjeve i overkant av 2,2 %. Fondsindeksen
for Oslo Børs steig i 2013 med 24,2 %.
Fondsstyret har vedteke fylgjande for utdelinga
av avkastning frå fondet til Noregs Mållag for 2013:
Noregs Mållag får ei avkastning på 2 prosent av fondsverdien. Avkastninga vert rekna av verdien ved inngangen av 2013, og utbetalinga til Noregs Mållag vert då 20
818 kroner.
Fondet vert leidd av eit styre på tre personar, alle
oppnemnde av styret i Noregs Mållag for to år om
gongen. I meldingsåret har desse sete i fondsstyret: Erik
Bolstad (leiar), Jens Romslo og Eva Holthe Enoksen.
Dagleg leiar i Noregs Mållag er skrivar for fondsstyret.
Styret har hatt eitt møte i meldingsåret, der også
fondsforvaltaren var til stades. I tråd med drøftingane
på det møtet, er investeringsstrategien no noko endra.
Etter kvart som det er høver å selja seg ut, vil fondet
ikkje lenger ha midlar i Hegdefond eller Private Equity.
Eigedom går også ut av investeringsstrategien, men der
står det heller ikkje midlar i dag. Frigjorde midlar blir
Økonomi
investerte i fondet Formue Verdi, eit fond som høver
godt med risikoprofilen vår.
Det er ikkje teikna nye partar eller sagt opp partar i
fondet i 2013.
Ved utgangen av året, etter utdeling av avkastning til
Noregs Mållag, hadde fondsmidelen ein verdi på 1 182
792 kroner mot 1 040 878 kroner ved utgangen av 2012.
Fondet har 222 innskytarar og Noregs Mållag har 533
av i alt 936 partar à 1000 kroner.
Resultatrekneskap
2012
2013
INNTEKTER
Bankrenter
863
615
Renter på obligasjonar
Urealisert verdinedg. fond
Urealisert verdiauke fond
73 651 172 351
Realisert forteneste fondsal
Realisert forteneste aksjesal
Realisert tap ved aksjesal
Sum inntekter
74 514 172 966
KOSTNADER
Driftskostnader
8 880 7 774
Utbetalt andel NM
19 852
20 818
Sum kostnader
28 732
28 592
Overskot/underskot
45 782 144 374
Disponert til fri eigenkapital
45 782 144 374
Disponert til andel verdiendring
Utbetalte partar i rekneskapsåret
Sum disponert
45 782 144 374
Balanse
2012
2013
EIGEDELAR
Omløpsmidlar
Opptent ved sal
Sum krav - Investeringar
PENGEMARKNADSSFOND
DiversifiserT Norsk Pengemarknad 109 452 112 064
OBLIGASJONAR NORGE
Diversifiserte Norske
Kredittobligasjonar
112 086 117 138
PRIVATE EQUITY
FO Nordic Private Equity
327 491 382 569
AKSJAR UTLAND
FMK Fremvoksende Markeder
Diversifiserte Globale Aksjar
235 271 296 851
AKSJER NORGE
Diversifiserte Norske Aksjar
65 781
78 117
HEDGEFOND
DMH NOK Note
163 631 177 049
Navigator Hedge
29 184
14 364
Sum investeringar
1042 896 1178 152
Bankinnskot
Bankinnskot
50 277
28 293
Sum bankinnskot
50 277
28 293
Sum eigedelar
1093 173 1206 445
Opptent eigenkapital
Urealisert verdiauke
59 096 102 418
Fondsmidel 01.01
936 000 936 000
Tilført frå årets resultat
45 782 144 374
Sum fondsmiddel 31.12
981 782 1080 374
Sum urealisert verdiauke og
eigenkapital
1040 878 1182 792
SKULD
Avsett for skuld
2 460 Avsett for skuld/ NM
52 295 23 653
Sum skuld
54 755
23 653
Sum eigenkapital og
skuld
1093 173 1206 445
35
36
Vi meiner at innhenta revisjonsbevis er tilstrekkeleg og formålstenleg som grunnlag for konklusjonen vår.
Ein revisjon inneber utføring av handlingar for å innhente revisjonsbevis for beløpa og opplysningane i
årsrekneskapen. Dei valde handlingane avheng av revisors skjønn, mellom anna vurderinga av risikoane for at
årsrekneskapen inneheld vesentleg feilinformasjon, anten det skuldast misleg framferd eller feil. Ved ei slik
risikovurdering tar revisor omsyn til den interne kontrollen som er relevant for selskapet si utarbeiding av ein
årsrekneskap som gir eit rettvisande bilete. Føremålet er å utforme revisjonshandlingar som er formålstenlege
etter tilhøva, men ikkje å gi uttrykk for ei meining om effektiviteten av selskapet sin interne kontroll. Ein
revisjon omfattar også ei vurdering av om dei rekneskapsprinsippa som er nytta, er formålstenlege, og om
rekneskapsestimata som er utarbeidde av leiinga, er rimelege, samt ei vurdering av den samla presentasjonen av
årsrekneskapen.
Revisors oppgåver og plikter
Oppgåva vår er, på grunnlag av revisjonen vår, å gi uttrykk for ei meining om denne årsrekneskapen. Vi har
gjennomført revisjonen i samsvar med lov, forskrift og god revisjonsskikk i Noreg, medrekna International
Standards on Auditing. Revisjonsstandardane krev at vi etterlever etiske krav og planlegg og gjennomfører
revisjonen for å oppnå den tryggande sikkerheit for at årsrekneskapen ikkje inneheld vesentleg feilinformasjon.
Styret og dagleg leiar sitt ansvar for årsrekneskapen
Styret og dagleg leiar er ansvarleg for å utarbeide årsrekneskapen og for at den gir eit rettvisande bilete i samsvar
med International Financial Reporting Standards som fastsett av EU, og for slik intern kontroll som styret og
dagleg leiar finn nødvendig for å gjere det mogleg å utarbeide ein årsrekneskap som ikkje inneheld vesentleg
feilinformasjon, korkje som følgje av misleg framferd eller feil.
Vi har revidert årsrekneskapen for Noregs Mållag, som er samansett av balanse per 31. desember 2013,
resultatrekneskap som viser eit overskot på kr 613.558 for 2013 og ei beskriving av vesentlege
rekneskapsprinsipp som er nytta, og andre noteopplysningar.
Utsegn om årsrekneskapen
REVISORS MELDING for 2013
Noregs Mållag
Til landsmøtet i
Statsautorisert revisor
Per- Arne Auster
VARDENS REVISJONSKONTOR AS
Oslo, den 24.02.2014
Konklusjon om registrering og dokumentasjon
Basert på revisjonen vår av årsrekneskapen slik den er beskriven ovanfor, og kontrollhandlingar vi har funne
nødvendige etter internasjonal standard for attestasjonsoppdrag (ISAE) 3000 «Attestasjonsoppdrag som ikke er
revisjon eller begrenset revisjon av historisk finansiell informasjon», meiner vi at leiinga har oppfylt plikta si til
å sørgje for ordentleg og oversiktleg registrering og dokumentasjon av selskapet sine rekneskapsopplysningar i
samsvar med lov og god bokføringsskikk i Noreg.
Konklusjon om årsmeldinga
Basert på revisjonen vår av årsrekneskapen slik den er beskriven ovanfor, meiner vi at opplysningane i
årsmeldinga om årsrekneskapen og føresetnaden om at drifta skal halde fram er konsistente med årsrekneskapen
og er i samsvar med lov og forskrifter.
Utsegn om andre tilhøve
Konklusjon
Vi meiner at årsrekneskapen er avgjeve i samsvar med lov og forskrifter og gir eit rettvisande bilete av den
finansielle stillinga til Noregs Mållag per 31. desember 2013 og av resultata og kontantstraumar for
rekneskapsåret som vart avslutta per denne datoen i samsvar med International Financial Reporting Standards
som fastsette av EU.
Revisjonsmelding
Vi meiner at innhenta revisjonsbevis er tilstrekkeleg og formålstenleg som grunnlag for konklusjonen vår.
Ein revisjon inneber utføring av handlingar for å innhente revisjonsbevis for beløpa og opplysningane i
årsrekneskapen. Dei valde handlingane avheng av revisors skjønn, mellom anna vurderinga av risikoane for at
årsrekneskapen inneheld vesentleg feilinformasjon, anten det skuldast misleg framferd eller feil. Ved ei slik
risikovurdering tar revisor omsyn til den interne kontrollen som er relevant for selskapet si utarbeiding av ein
årsrekneskap som gir eit rettvisande bilete. Føremålet er å utforme revisjonshandlingar som er formålstenlege
etter tilhøva, men ikkje å gi uttrykk for ei meining om effektiviteten av selskapet sin interne kontroll. Ein
revisjon omfattar også ei vurdering av om dei rekneskapsprinsippa som er nytta, er formålstenlege, og om
rekneskapsestimata som er utarbeidde av leiinga, er rimelege, samt ei vurdering av den samla presentasjonen av
årsrekneskapen.
Revisors oppgåver og plikter
Oppgåva vår er, på grunnlag av revisjonen vår, å gi uttrykk for ei meining om denne årsrekneskapen. Vi har
gjennomført revisjonen i samsvar med lov, forskrift og god revisjonsskikk i Noreg, medrekna International
Standards on Auditing. Revisjonsstandardane krev at vi etterlever etiske krav og planlegg og gjennomfører
revisjonen for å oppnå den tryggande sikkerheit for at årsrekneskapen ikkje inneheld vesentleg feilinformasjon.
Styret og dagleg leiar sitt ansvar for årsrekneskapen
Styret og dagleg leiar er ansvarleg for å utarbeide årsrekneskapen og for at den gir eit rettvisande bilete i samsvar
med International Financial Reporting Standards som fastsett av EU, og for slik intern kontroll som styret og
dagleg leiar finn nødvendig for å gjere det mogleg å utarbeide ein årsrekneskap som ikkje inneheld vesentleg
feilinformasjon, korkje som følgje av misleg framferd eller feil.
Vi har revidert årsrekneskapen for Inga og Gjøa Lutros Legat, som er samansett av balanse per 31. desember
2013 og resultatrekneskap som viser eit overskot på kr 16.663 for . Legatet er ikkje pliktig til å følgje
rekneskapslova. Rekneskapslova sine regler og god rekneskapsskikk i Norge er nytta ved utarbeidinga av
resultatrekneskapen og balansen.
Utsegn om årsrekneskapen
REVISORS MELDING for 2013
Inga og Gjøa Lutros Legat
Til landsmøtet i
Statsautorisert revisor
Per- Arne Auster
VARDENS REVISJONSKONTOR AS
Oslo, den 24.02.2014
Konklusjon om registrering og dokumentasjon
Basert på revisjonen vår av årsrekneskapen slik den er beskriven ovanfor, og kontrollhandlingar vi har funne
nødvendige etter internasjonal standard for attestasjonsoppdrag (ISAE) 3000 «Attestasjonsoppdrag som ikke er
revisjon eller begrenset revisjon av historisk finansiell informasjon», meiner vi at leiinga har oppfylt plikta si til
å sørgje for ordentleg og oversiktleg registrering og dokumentasjon av selskapet sine rekneskapsopplysningar i
samsvar med lov og god bokføringsskikk i Noreg.
Utsegn om andre tilhøve
Konklusjon
Vi meiner at årsrekneskapen er avgjeve i samsvar med lov og forskrifter og gir eit rettvisande bilete av den
finansielle stillinga til Inga og Gjøa Lutros Legat per 31. desember 2013 og av resultata og kontantstraumar for
rekneskapsåret som vart avslutta per denne datoen i samsvar med International Financial Reporting Standards
som fastsette av EU.
Revisjonsmelding
37
38
Vi meiner at innhenta revisjonsbevis er tilstrekkeleg og formålstenleg som grunnlag for konklusjonen vår.
Ein revisjon inneber utføring av handlingar for å innhente revisjonsbevis for beløpa og opplysningane i
årsrekneskapen. Dei valde handlingane avheng av revisors skjønn, mellom anna vurderinga av risikoane for at
årsrekneskapen inneheld vesentleg feilinformasjon, anten det skuldast misleg framferd eller feil. Ved ei slik
risikovurdering tar revisor omsyn til den interne kontrollen som er relevant for selskapet si utarbeiding av ein
årsrekneskap som gir eit rettvisande bilete. Føremålet er å utforme revisjonshandlingar som er formålstenlege
etter tilhøva, men ikkje å gi uttrykk for ei meining om effektiviteten av selskapet sin interne kontroll. Ein
revisjon omfattar også ei vurdering av om dei rekneskapsprinsippa som er nytta, er formålstenlege, og om
rekneskapsestimata som er utarbeidde av leiinga, er rimelege, samt ei vurdering av den samla presentasjonen av
årsrekneskapen.
Revisors oppgåver og plikter
Oppgåva vår er, på grunnlag av revisjonen vår, å gi uttrykk for ei meining om denne årsrekneskapen. Vi har
gjennomført revisjonen i samsvar med lov, forskrift og god revisjonsskikk i Noreg, medrekna International
Standards on Auditing. Revisjonsstandardane krev at vi etterlever etiske krav og planlegg og gjennomfører
revisjonen for å oppnå den tryggande sikkerheit for at årsrekneskapen ikkje inneheld vesentleg feilinformasjon.
Styret og dagleg leiar sitt ansvar for årsrekneskapen
Styret og dagleg leiar er ansvarleg for å utarbeide årsrekneskapen og for at den gir eit rettvisande bilete i samsvar
med International Financial Reporting Standards som fastsett av EU, og for slik intern kontroll som styret og
dagleg leiar finn nødvendig for å gjere det mogleg å utarbeide ein årsrekneskap som ikkje inneheld vesentleg
feilinformasjon, korkje som følgje av misleg framferd eller feil.
Vi har revidert årsrekneskapen for Fondet for Norsk Målreising, som er samansett av balanse per 31. desember
2013 og resultatrekneskap som viser eit overskot på kr 45.782 for . Fondet er ikkje pliktig til å følgje
rekneskapslova. Rekneskapslova sine regler og god rekneskapsskikk i Norge er nytta ved utarbeidinga av
resultatrekneskapen og balansen.
Utsegn om årsrekneskapen
REVISORS MELDING for 2013
Fondet for Norsk Målreising
Til landsmøtet i
Statsautorisert revisor
Per- Arne Auster
VARDENS REVISJONSKONTOR AS
Oslo, den 24.02.2014
Konklusjon om registrering og dokumentasjon
Basert på revisjonen vår av årsrekneskapen slik den er beskriven ovanfor, og kontrollhandlingar vi har funne
nødvendige etter internasjonal standard for attestasjonsoppdrag (ISAE) 3000 «Attestasjonsoppdrag som ikke er
revisjon eller begrenset revisjon av historisk finansiell informasjon», meiner vi at leiinga har oppfylt plikta si til
å sørgje for ordentleg og oversiktleg registrering og dokumentasjon av selskapet sine rekneskapsopplysningar i
samsvar med lov og god bokføringsskikk i Noreg.
Utsegn om andre tilhøve
Konklusjon
Vi meiner at årsrekneskapen er avgjeve i samsvar med lov og forskrifter og gir eit rettvisande bilete av den
finansielle stillinga til Fondet for Norsk Målreising per 31. desember 2013 og av resultata og kontantstraumar for
rekneskapsåret som vart avslutta per denne datoen i samsvar med International Financial Reporting Standards
som fastsette av EU.
Revisjonsmelding
Statsautorisert revisor
Per- Arne Auster
VARDENS REVISJONSKONTOR AS
Oslo, den 24.02.2014
Lotterirekneskapen følg de lovar og reglar som regulerar avviklinga av lotteriet.
Vi har kontrollert at det føreligg dokumentasjon for samtlege kostnader, inklusive utbetalde gevinstar, og at
inntektane er eins med antall solgte lodd. Avviket mellom bokført inntekt og maksimalt tillatt antall solgte antall
lodd er verifisert.
Rekneskapen omfattar lodder solgt fram til utløpsdato 31. desember 2013.
Vi har kontrollert loddlotterirekneskapen for Kulturlotteriet 2013 for Noregs Mållag. Resultatneskapen gjer eit
overskot på kr. 168.705.
REVISJONSMELDING LOTTERIREKNESKAP 2013
Noregs Mållag
Til landsmøtet i
Revisjonsmelding
39
Tillitsvalde,
tilsette og
oppnemnde
Heidersmedlemer
Heidersmedlemer i Noregs Mållag er no Torolv Hesthamar, Olga Meyer, Einfrid Perstølen, Bjørnar Østgård, Marie Lovise Widnes, Audun Heskestad, Berge
Furre og Guri Vesaas.
Styret og arbeidsutvalet
Styret og arbeidsutvalet har i arbeidsåret vore:
Leiar: Marit Aakre Tennø (AU)
Nestleiar: Sigbjørn Hjelmbrekke (AU)
Styremedlemer: Helga Hjetland (AU), Terje Kjøde,
Sveinung Rotevatn, Janne Nygård og Vebjørn Sture
Varamedlemer: Ingrid Fiskaa, Solgunn Liestøl, Randi
Lohndal Frestad og Magne Heide
Styret har hatt seks møte og handsama knapt 90 saker
når arbeidsperioden er over. Dei viktigaste sakene har
vore revisjonen av læreplanane i norsk (ferdig i juni
2013) og Nynorskstafetten. Desse sakene har tidvis
skugga for andre saker.
Arbeidsutvalet har hatt møte mellom styremøta og
handsama rundt 30 saker når perioden er over. Hovudoppgåva har vore knytt til førebuing av styremøta, men
også avgjerder i mindre saker og nokre økonomivedtak
har vore delegerte til AU.
Landsrådet
Landsrådet har hatt eitt møte (26. – 27. oktober) og
drøfta åtte saker. Den politiske situasjonen etter valet,
nynorskstafetten og organisasjonsbygging var viktige saker på møtet. Landsrådet er sett saman av alle
fylkesleiarane, ein representant frå yrkesmållaga og to
representantar frå Norsk Målungdom. Styret møter
også på landsrådsmøta.
40
Valnemnda
Valnemnda har i arbeidsåret vore:
Leiar: Nils Ulvund
Medlemer: Magni Hjertenes Flyum, Astrid Olsen, Mats
Kvaløy-Bjørbekk og Birgitta Lim Ersland (NMU)
Varamedlemer: Bente Riise, Øystein Vangsnes og Aud
Søyland
Varamedlemer NMU: Bror Magnus Sviland Strand og
Karl Peder Mork
Skrivarstova
Tilsette i arbeidsåret har vore:
Dagleg leiar: Gro Morken Endresen
Økonomikonsulent: Berit Krogh
Informasjons- og organisasjonskonsulent: Hege Lothe
(80 %)
Redaktør og informasjonskonsulent: Kjartan Helleve
Organisasjonskonsulent: Tuva Østvedt
Skulemålsskrivar: Ingar Arnøy
Kontormedarbeidar: Ellisiv Gulnes Heien (10-20 %,
ekstrahjelp)
Nemnder og utval
Lista gjev eit oversyn over nemnder, utval og representasjon i Noregs Mållag for arbeidsåret 2013-2014.
Funksjonsperioden står attom namnet. I dei tilfella der
det har vore ny oppnemning i årsmeldingsperioden,
står både den som har vore, og den som er representant
no. Reine mellombelse arbeidsnemnder og uformell
representasjon er ikkje førte opp. Lista har berre med
dei representantane Noregs Mållag har oppnemnt.
Oppnemningane er gjorde av styret, eventuelt av
arbeidsutvalet eller dagleg leiar etter fullmakt frå styret.
Tillitsvalde, tilsette og oppnemnde
Nemnd for nynorsk
barnelitteraturpris
Arild Torvund Olsen
Anne Skaret
Margit Ims
Rådet for Norsk Barneblad
Gudrun Kløve Juuhl
Gard Espeland
Vara:
Synnøve Midtbø Myking
Åse Wetås
Styret for Norsk Barneblad
Ingvild Kjøde
Vara: Magnus Bernhardsen
Nynorsk pressekontor
Kjetil Haanes
Eli Strand
Vara:
Sveinung Rotevatn
Sindre Humberset
Vestmannafondet
Åsmund Lien
Jury for Nynorsk næringslivspris
Leiar: Sveinung Rotevatn
Berit Rekve
Grethe Lerum
Trond Høiås
Nina Refseth
Riksfondet for nynorsk presse
Helene Urdland Karlsen
Bjørn Karsrud
Rådet for Nynorsk kultursentrum
Vidar Lund
Vara: Bente Riise
Valnemnda for Det Norske Teatret
Aud Søyland
Stiftinga Magasinett
Hege Myklebust
Stiftinga Pirion
Hege Myklebust
Halldor O. Opedals fond
Karstein Bjørge
Sandefjord og Sandars legat
Daniel Ims
Akademifondet i Rauland
Sigbjørn Hjelmbrekke
Vara:Ågot Jordstøyl
Oslo Nye Sparebanks fond
Erik Bolstad
Vara:Jens Kihl
Anne Røflo Longva og Alf Andre
Longvas fond
Janne Nygård
Vara:Nina Berge Rudi
Skulemålsnemnda
Leiar: Terje Kjøde
Åse Wetås
Nils Ulvund
Tom Arnt Lindeland
Maria Svendsen (NMU)
Nemnd for nynorsk litteraturpris
Ove Eide
Fondet for norsk målreising
Erik Bolstad
Eva Holthe Enoksen
Jens Romslo
41
Norsk
Målungdom
Det siste året har Norsk Målungdom bygt vidare på
medgangen frå året før, både organisatorisk og politisk.
Me har vakse oss større, fått gjennomslag i viktige målsaker, og feira Språkåret 2013 til gagns.
UTETTER
Fram til sumaren 2013 handla det meste om læreplanrevisjonen for norskfaget. I godt samarbeid med
Noregs Mållag og andre gode allierte, fekk me til slutt
gjennomslag for mellom anna tidleg start med sidemål
og jamstilling mellom nynorsk og bokmål i kompetansemåla og standpunktkarakterane.
Etter at læreplansaka var over, har me hatt noko
betre høve til å ta tak i fleire andre målpolitiske saker.
Me har mellom anna laga smilefjesguide til partiprogramma i framkant av stortingsvalet, gjort utspel om
nynorsk i næringslivet, og slege ned på dialektmobbing
i media. Som vanleg har me også delt ut Dialektprisen –
denne gongen til Tønes, til rekordstor åtgaum i pressa i
etterkant.
Elles har mykje av tida gått med til reising, både med
Nynorskstafetten så lenge han vara, og på skule- og
lokallagsvitjingar i eigen regi resten av året. I motsetnad
til tidlegare år, då me fyrst og fremst har vitja vidaregåande skular, har me i år også vore meir på barneskular.
42
INNETTER
Organisasjonen Norsk Målungdom har vakse vidare
i 2013. Medlemsveksten landa på snautt 4 %, og me
hadde dimed – for andre året på rad – godt over 1000
betalande medlemer under 26 år. Me har også hatt fleire
deltakarar på dei landsfemnande tilskipingane våre enn
på over ti år.
Arbeidsperioden 2013–2014 har me også nytta ein
del tid til intern fornying. Me har flytt medlemsdatabasen over i eit nytt og langt meir moderne register,
arbeidd med å laga ny logo og grafisk profil, og skrive
to av dei politiske programma våre på nytt, til handsaming på NMU-landsmøtet våren 2014.
Som før er den største utfordringa vår at me arbeider
innanfor særs tronge økonomiske rammer. God støtte
frå lokale mållag og målfolk er avgjerande for at me
skal kunne skipa til leirar og arrangement rundt om i
landet, så vel som å reisa så mykje på skulevitjingar som
me gjer.
Medlemstal og lagsoversyn side 58.
Nærskylde
tiltak
Dag og Tid
Framtida.no
Selskapet Dag og Tid AS gjev ut den frie og ubundne
vekeavisa Dag og Tid, som særleg legg vekt på stoffområda kultur og politikk. Dag og Tid har vore i framgang
gjennom mange år og nådde i 2013 det rekordhøge
opplaget 9.582. Selskapet gjev av og til også ut forlagsprodukt. I 2013 kom ei ny bok med utvalde aforismar
frå Dag og Tid: Store ord og feitt flesk bør ein ikkje
leggje seg på hjartet.
Framtida.no er ein nettstad med nytt for unge som vart
starta opp hausten 2010. Nettstaden vert drifta av LNK
og ABC Startsiden. Framtida nådde inntektsmål og mål
for tal på brukarar med god margin i meldingsåra.
I løpet av 2013 har over 300.000 unike brukarar vore
innom Framtida.no. Det er 100.000 fleire enn i 2012.
I løpet av ei veke er trafikken no på kring 9000 unike
brukarar. Dette er opp 20 prosent frå same periode i
2011.
Svein Olav Langåker er redaktør og prosjektansvarleg for Framtida.no. Prosjektansvarleg har arbeidsstaden sin i redaksjonslokala til ABC-Startsiden. I
2013 har Framtida.no hatt ein redaksjon tilsvarande 2,5
årsverk. Om lag 20 unge skribentar bidreg som kommentatorar på Framtida.no. Til saman samarbeider
Framtida.no med 20 lokalaviser og fem andre aviser.
Framtida.no har markert Språkåret med å skriva ekstra
mykje om språk. Me tilsette ein språkjournalist med
støtte frå Vinjefondet, Riksfondet for nynorsk i pressa
og har laga ein artikkelserie om språk og makt med
støtte frå Fritt Ord. Framtida.no og LNK fekk også
støtte frå Kulturdepartementet til eit leselystprosjekt
der me skriv og melder fleire nynorske bøker. Fleire
bibliotek og lokalaviser er med på dette prosjektet
som har som mål å visa fram den nynorske litteraturen
for nye lesarar. Viser elles til redaksjonell rapport her:
http://framtida.no/tags/framtida
Det Norske Samlaget
Det Norske Samlaget er eit litteraturselskap, ein kulturpolitisk interesseorganisasjon skipa i 1868, og eit forlag,
Stiftinga Det Norske Samlaget. Forlaget gav i 2013 ut
rundt 100 titlar, fordelt på skjønnlitteratur for vaksne
og barn, sakprosa for eit allment publikum, ordbøker
og lærebøker til grunnskole, vidaregåande skule og
høgare utdanning. 2013 var eit år der samlagsforfattarar som Jon Fosse, Are Kalvø, Magnhild Folkvord, og
Ottar Grepstad markerte seg både på bestseljarlistene
og i meldingane. Fleire av Samlagsforfattarane har fått
prisar og utmerkingar, og det kan nemnast at Jan Roar
Leikvoll fekk både Stig sæterbakkens Minnepris og
Bokhandelens forfattarstipend. Litteraturselskapet Det
Norske Samlaget gjev ut tidsskriftet Syn og Segn, som
er av dei største allmennkulturelle tidsskrifta i Noreg.
Tingartalet var 2300.
Leiar i styret for forlaget var Kari Bjørke og for Litteraturselskapet John Ragnar Aarset. Edmund Austigard er forlagsdirektør.
43
Nærskylde tiltak
Kringkastingsringen
Kringkastingsringen arbeider for at nynorsk, dialektar
og samisk skal få eit rettkome rom i allmennkringkastinga og i media elles. Sidan 1955 har Kringkastingsringen vore pådrivar for at medieverksemdene skal føre
ein språkpolitikk som speglar språkmangfaldet i Noreg.
Kringkastingsringen arbeider også for å påverke styresmaktene til å leggje forholda til rette for at vi skal få eit
godt og mangfaldig språk i media.
Inger Størseth Haarr gjekk på som styreleiar på
årsmøtet i mars. Bror-Magnus Sviland Strand var tilsett
som dagleg leiar til 1.august, da Marianne Granheim
Trøyflat tok over stillinga. I 2013 har vi:
• arbeidd for meir nynorsk og dialektar i barne- og
ungdomsprogram i radio og fjernsyn
• arbeidd for å auke fokuset på nynorsk språk i journalistutdanninga
• møtt NRK for å drøfte NRK Super og andre problemstillingar knytte til språket i NRK
• gjeve ut tre nummer av medlemsbladet Kringom,
der vi tek opp aktuelle mediepolitiske spørsmål.
• delt ut Kringkastingsprisen til NRK-journalist
Ingunn Solheim
Kultur og tradisjon
Studieforbundet kultur og tradisjon er studieforbund
for Noregs Mållag og 29 andre frivillige organisasjonar.
Studieforbundet skal ivareta medlemsorganisasjonane
og deira lokallag med omsyn til utvikling, tilrettelegging og finansiering av eit mangfaldig og godt opplæringstilbod. Studieforbundet er opptatt av - og ønskjer
å ta eit ansvar for - opplæring i folkekulturfaga.
Studieforbundet kultur og tradisjon ser på opplæring i vid forstand - frå eit lite, enkelt kurs til fordjuping i ulike emne og spesialisering i teknikkar - til
formell kompetanse og studiepoeng. For studieforbundet er det viktig å sikre eit tilbod som dekkjer alle nivå,
og som er lett tilgjengeleg for deltakarane.
Studieforbundet kultur og tradisjon er ein stor kursarrangør og har ei jamn vekst i kursaktivitet gjennom
dei siste åra. I 2013 gjennomførte medlemsorganisasjonane151761 kurstimar med 40.144 deltakarar på 4.923
kurs. Det er ein auke på omlag 15% frå 2012. Noregs
Mållag hadde i 2013 to kurs på til saman 102 timar og
med 9 deltakarar.
Opplæringa blir organisert gjennom lokale lag og
foreiningar i medlemsorganisasjonane våre.
44
Landssamanslutninga av
nynorskkommunar (LNK)
Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK)
er ei samanslutning av kommunar, fylkeskommunar
og interkommunale tiltak og har som føremål å fremja
nynorsk språk og kultur i offentleg verksemd. Organisasjonen har 123 medlemer; av desse er 107 kommunar
og fylkeskommunar (per 31.12.2012).
LNK skal arbeida for å utvikla nynorsk bruksspråk
innafor alle sektorar i det offentlege. Medlemene har
dei siste åra prioritert arbeidet med språkopplæring,
nynorsk og IKT, nynorsk for barn og unge og det å
visa samanhengar mellom språk, identitet, kultur og
samfunnsutvikling. LNK arbeider elles mykje med
informasjonstenester og omdømmebygging i kommunane.
LNK tilbyr nynorskkurset «På saklista» gratis til
medlemene, og har ein stab med flinke kurshaldarar
som til saman dekkar heile landet. Kursa er kvalitetssikra av, og vert arrangerte i samarbeid med Høgskulen
i Sogn og Fjordane og Fagforbundet.
LNK held kontakten med medlemene gjennom eit
e-brev som går ut kvar veke. I tillegg driv me nettstadane LNK.no , Magasinett.no, Pirion.no, Startsida.
no og Framtida.no (dei to siste saman med ABC
Startsiden).
Elles arbeider Landssamanslutninga av nynorskkommunar nært saman med Noregs Mållag og dei andre
nynorskorganisasjonane gjennom Nynorsk Forum.
Ordførar i Ullensvang, Solfrid Borge, er styreleiar i
LNK, medan Vidar Høviskeland er dagleg leiar.
Magasinett
Som ein lekk i ein strategi for å styrkja arbeidet mot
barn og unge har LNK overteke ansvaret for drift av
Magasinett og presenterer kvart år dette nettidsskriftet
som eit tilbod til elevar og lærarar i ungdomsskulen og
i den vidaregåande skulen. Magasinett.no og Framtida.
no er framleis dei einaste ungdomsretta nettstadene
som er redigerte på nynorsk.
Styret i Magasinett har dei siste åra lagt sterkare vekt
på tilnærming til skulebruk. Magasinett har mange
skarpe pennar og kjappe tastatur, og er eit særs godt og
relevant tilbod til lærarar og elevar som slit med dårleg
motivasjon i norskfaget. Frå januar 2012 fekk Svein
Olav Langåker redaktøransvaret for Magasinett, og
det vert for tida arbeidd for å få til ei tettare integrering
mellom Framtida.no og Magasinett.
Magasinett hadde over 26.500 unike brukarar i løpet
av 2013. Dette er ein auke på over åtte prosent frå 2012.
Talet på sidevisingar har gått opp med 3,5 prosent.
Magasinett har i løpet av hausten knytt til seg fleire nye
skribentar gjennom nettverket til Framtida.no. Mellom
Nærskylde tiltak
desse er forfattarane Atle Berge og Kristina Leganger
Iversen. Magasinett har arrangert éin skrivekonkurranse i samarbeid med Framtida.no. I tillegg har Magasinett oppgradert publiseringsplattforma si, og gjort det
enklare for brukarane å dela innhaldet i sosiale media.
LNK har i fleire år hatt ein avtale med Fagforbundet
som sikrar midlar til marknadsføring og vidareutvikling
av Magasinett. Avtalen vart reforhandla i 2012 og gjeld
no fram til 2017. Stiftinga Magasinett er elles finansiert
gjennom tilskot frå Utdanningsdirektoratet og LNK.
Noregs Ungdomslag
Noregs Ungdomslag skal gjennom folkelege kulturaktivitetar skape engasjement
og levande lokalmiljø.
Noregs Ungdomslag er oppteken av å skape
gode sosiale og faglege møtestader,
og skipar mellom
anna til sommarleir for ungdom, Norsk Amatørteaterfestival og Folkedansfestivalen. Sentralleddet arbeider
også med instruktøropplæring innanfor folkedans
og teater, og yter sørvis til dei lokale ungdomslaga.
I
ungdomslaget kan du delta i ei rekke ulike aktivitetar,
der amatørteater, dans, og ulike aktivitetar for barn og
unge er dei største. Over 300 ungdomslag er eigar eller
medeigar i eit lokalt ungdomshus. Mange lag har også
songkor, kino og bunad- og handverksarbeid.
Noregs
Ungdomslag er tufta på verdiane frilynd, tradisjon,
nyskaping,
generasjonar, rusfri samværskultur og samfunnsengasjement.
Norsk Barneblad
Norsk Barneblad er eit av dei eldste barneblada i verda
som framleis kjem ut. Bladet har kome ut mest utan
avbrot sidan det vart skipa i 1887.
Bladet kjem ut ein gong i månaden. Målgruppa er
barn og unge i alderen 7-15 år. Bladet har eigne nettsider, www.barneblad.no, som blir oppdaterte ein gong
i veka med stoff som ikkje er trykt i bladet. Vi har
også eiga side på Facebook. Bladet inneheld ordskifte,
teikneseriar, vitsar, kryssord, forteljingar, reportasjar
og aktivitetsstoff. Norsk Barneblad tilbyr lærerik og
underhaldande sakprosa på nynorsk skrive for barn og
av til av barn. I tillegg til bladdrifta lagar også Norsk
Barneblad julehefta Smørbukk og Tuss & Troll.
Fire gongar i året blir Norsk Barneblad, med eit
ekstra bilag, sendt ut som medlemsblad for barnemedlemmene i Noregs Ungdomslag.
Mange lokallag i Noregs Mållag kjøper inn klassesett
til lokale skular. Vi har no meir enn 600 elevar som får
bladet tilsendt sin klasse. Dette er viktig målarbeid som
vi er svært takksame for.
Styreleiar er Magni Hjertenes Flyum, ansvarleg
redaktør og dagleg leiar er Nana Rise-Lynum.
Norsk Ordbok
Prosjektorganisasjonen Norsk Ordbok 2014 ved Universitetet i Oslo har i oppgåve å gje ut det store dokumentasjonsverket Norsk Ordbok i 12 band.
I 2013 lanserte organisasjonen band 11 av ordboka.
Dette bandet dekkjer alfabetbolken frå stø til tåvrut.
31 redaktørar leverte bidrag til dette bandet, som
hadde ei produksjonstid på ca. 15 månader.
Alle ordartiklane i alfabetstrekket stø-tåvrut er òg
publiserte i nettutgåva av ordboka (www.no2014.uio.
no). Nettordboka er gratis tilgjengeleg for alle, og har
fått ny og utvida funksjonalitet, m.a. i form av kartvisningar av målføreformer og ordtydingar. Det er dessutan òg blitt mogleg å søkja på faste fleirordsuttrykk der
(frasar av typen kjøt og blod, kniv i smør, ta kaka eller
trø til).
Dette året passerte Det nynorske tekstkorpuset
100 millionar ord. Denne elektroniske tekstsamlinga
inneheld tekstar på nynorsk frå 1860-talet og fram til
i dag og femnar om tekst frå ei mengd ulike sjangarar.
Korpuset er sett opp slik at det òg kan brukast til andre
føremål enn leksikografisk arbeid. Det er t.d. svært
veleigna til bruk i undervisning i skulen. Heile den
store tekstsamlinga ligg tilgjengeleg på Norsk Ordboks
nettsider saman med nettordboka og andre grunnlagsressursar til ordbokverket.
Ved årsskiftet til 2014 går prosjektorganisasjonen
NO2014 inn i sitt siste ordinære driftsår. Organisasjonen arbeider stadig med å få til eit etterprosjekt
for revisjon og fulldigitalisering av dei eldste banda
(alfabetstrekket a-h, som manglar i nettutgåva). I tillegg
arbeider me med å få på plass ei permanent driftsordning for dei ressursane som er utvikla i prosjektperioden (ordboksbasen og dei digitale kjelderessursane).
Styreleiar for NO2014 er Magnus Rindal og prosjektdirektør er Åse Wetås.
Nynorsk kultursentrum
2013 var Språkåret. I Språkåret blei det meir av nesten
alt i Nynorsk kultursentrum – fleire faglege publikasjonar, fleire gjester, fleire avslutta prosjekt, ambisiøse
politiske initiativ, større inntekter, aktivitet fleire stader
i landet, og endå betre resultat.
Språkåret 2013 er det største prosjektet vårt til no.
Dette kunne ha slått negativt ut; store, tidsavgrensa
prosjekt utgjer alltid ein risiko. I staden var Språkåret
med og styrkte Nynorsk kultursentrum. Det blei ei
blanding av å feire fortid og endre framtid, utvikle ny
kunnskap, vere med og skape meiningsendring, fortelje
om det vi hadde funne ut og gjere det på nye måtar som
vi har gjort så mange gonger før.
På oppdrag frå regjeringa Stoltenberg II gjennomførte vi Språkåret 2013 på grunnlag av prosjektplan
45
Nærskylde tiltak
frå 2012. Med eit samla driftsbudsjett på 8,7 millionar
kroner i åra 2011–2014 blei det gjennomført heile 3320
arrangement med 149 000 gjester i Språkåret. Nynorskstafetten i regi av Noregs Mållag var eit av dei viktigaste
og mest vellykka tiltaka. Nynorsk kultursentrum tek
på seg ansvaret for oppfølging av prioriterte tiltak etter
2013.
Driftsinntektene auka med 3,2 millionar kroner eller
16 % til 24,0 millionar kroner, og drifta gav eit resultat
på 1 260 000 kroner. Rekneskapane for Allkunne AS og
Språkåret 2013 kjem i tillegg.
Talet på gjester ved arrangement og utstillingar auka
med 41 % frå 21 854 i 2012 til 30 743 i 2013. Nynorsk
kultursentrum har i mange år vore eit av musea i landet
med flest born og unge blant gjestene. I 2013 utgjorde
born og unge heile 41 % av alle gjestene våre. Etter
teknisk omlegging av nettstadene med nytt statistikkverktøy hadde vi 186 824 unike brukarar med til saman
427 410 viste sider, mot 312 421 og 701 000 i 2012.
Vi var til stades med 558 arrangement og tilstellingar
i 55 kommunar, mot 316 i 31 kommunar i 2012. Med 47
arrangement på fire dagar samla Dei nynorske festspela
6000 gjester, og Lars Petter Sveen, Guri Sørumgård
Botheim og Sigrid Sørumgård Botheim var festspeldiktarar nr. 20–22.
Tilsette og tillitsvalde stod bak 93 bøker, artiklar,
skrifter og foredrag, mot 38 i 2012. Dei to viktigaste
utgivingane var Historia om Ivar Aasen og Språksansen. Kalender for all verdas språk, begge skrivne
av Ottar Grepstad. 20 større og mindre forskings-,
dokumentasjons- og formidlingsprosjekt var i gang
med tilknyting til samlingane våre. Vi laga temautstilling nr. 29 – Språksamlaren Ivar Aasen. Filosof Gunnar
Skirbekk fekk prisen Årets nynorskbrukar 2012, og frå
Vinjefondet for meir nynorsk i pressa løyvde vi 525 000
kroner til to prosjekt.
Styreleiar var Reidar Sandal, rådsordførar var
Wegard Harsvik (representant for Noregs Mållag), og
direktør var Ottar Grepstad. Vi hadde tilsette i 16 faste
stillingar og arbeidsavtalar med 67 medarbeidarar som
utførte 20,5 årsverk.
Til no har vi hatt nær 274 000 gjester og 3 308 000
nettstadbrukarar. I alt har altså nær 3,6 millionar personar nytta tilboda våre. Etter 14 driftsår er dette noko av
resultatet:
• 83 944 bøker, skrifter, foto, kunsthistoriske og tradisjonelle gjenstandar i samlingane
• 3744 arrangement med 8800 utøvarar
• 29 temautstillingar er laga og har vore lånte ut 161
gonger til stader i 18 fylke
• 10 700 tekstdokument på nettstadene
• Arrangement og utstillingar i 146 kommunar i alle
fylka
• 1072 turnéframsyningar av fire elevprogram for 33
400 elevar og lærarar
46
Visjonen vår er «nynorsk, sjølvsagt, når som helst
og kor som helst». Nynorsk kultursentrum ser fram
til godt samarbeid med tilsette, medlemer og styre i
Noregs Mållag om oppfølginga av Språkåret 2013 – året
som ikkje slutta, men gjekk over i andre former.
NRK Nynorsk mediesenter
Per 1. februar 2014 har NRK Nynorsk mediesenter
lært opp 95 nynorskbrukande journalistar sidan 2004,
og 70,5 prosent av dei har heil- eller deltidsarbeid
i media. 66 av dei arbeider i NRK. Det er tidlegare
nynorskpraktikantar i NRK Dagsrevyen, Dagsnytt,
Sporten, Kulturnytt, Nitimen, NRK.no, ulike program
i NRK P1, P2 og P3 og ved seks distriktskontor. Fleire
er journalistar i aviser og nettstader, og informasjonsfolk i ulike verksemder. Søknadsfristen for haustkullet er 15. april og for
vårkullet 15. oktober. Nynorskpraktikantane får
opplæring i radio, fjernsyn og nett, og praksis i redaksjonen til NRK Sogn og Fjordane. Til slutt har dei
to månaders praksis i andre redaksjonar, i og utanfor
NRK. Dei har løn i dei seks månadane praktikanttida
varer, men korkje bindingstid eller garanti om arbeid i
NRK etterpå.
-Nynorskpraktikantane og NRK FleRe
(systertiltak for rekruttering av fleirkulturelle) sine folk
skal reknast som interne søkjarar til stillingar i NRK
når dei er ferdige med opplæringa. Men dei må sjølvsagt ha både talent og engasjement for å henge med,
seier Magni Øvrebotten. Ho er leiar for NRK Nynorsk
mediesenter, som elles har to fast tilsette faglærarar.
Nynorsk Avissenter
Hausten 2013 starta lokalavisa Firda opp eit nytt opplæringstiltak for nynorskbrukande journalistar i avis og
på nett. Nynorsk avissenter er namnet og dei tek inn
fire nynorskpraktikantar i gongen, for eit halvt år med
opplæring og praksis. Nynorsk avissenter og NRK
Nynorsk mediesenter samarbeider om førelesarar og
tiltak for meir nynorsk i media, og har sams søknadsfristar. Det er AMEDIA, Vinjefondet og Sparebankstiftinga i Sogn og Fjordane som står bak senteret, og Arve
Sandal er leiar for Nynorsk Avissenter.
Nynorsk pressekontor
Stiftinga Nynorsk pressekontor (i daglegtale Nynorsk
pressekontor), leverer nyheiter og bilete til aviser og
andre medium. Kontoret har fem fast tilsette, og har
vore i drift sidan 1969. Dei siste åra har me markert
oss sterkare med fleire nyheitsprodukt til ulike behov i
media.
Nærskylde tiltak
I lag med NTB (Norsk Telegrambyrå) har me eit
felles mål om å auke bruken av nynorsk i media. Nye
satsingar gir no moglegheiter for akkurat dette. Gjennom samarbeidsavtalen mellom dei to nyheitsbyråa har
NPK lansert fleire nye produkt. Me held òg språkkurs
inn mot både avisredaksjonar og det offentlege i tillegg
til å levere aktualitetsstoff til NDLA, Norsk Digital
læringsarena. Stoffet vi er med på å levere til NDLA, er
tekst, bilete, video, grafikk, oppgåver, kviss og historiske tilbakeblikk til bruk i vidaregåande opplæring, for
elevar og lærlingar.
I åra som kjem vil vi halde fram med produktutvikling og tilrettelegging for det nynorske språket i media.
Styreleiar i stiftinga er Håvard B. Øvregård, redaktør
og dagleg leiar er Karoline Riise Kristiansen.
Pirion
Bladet Pirion kjem som istikk i Fagbladet seksjon
kyrkje, kultur og oppvekst i 8 av deira 11 utgjevingar i
2013. Fagforbundet sitt fagblad Fagbladet hadde i 2013
eit opplag på 60 000. (http://fagpressen.no/katalogen/
magazine/0006). Denne avtalen er gjort via LNK og
gjeld til og med 2017.
Nettsida www.pirion.no har i 2013 hovudsakleg
hatt alt tilgjengeleg materiell frå bladet, pluss somme
bokmeldingar og aktuelle nyhendesaker utanom. Målet
er at pirion.no skal bli ein ressursbase med inspirasjon
og materiell på nynorsk til dei som jobbar med barn i
barnehage, sfo og grunnskulen 1.-3. klasse og bibliotekarar.
Norsk Plan as har det redaksjonelle ansvaret for
bladet og bruker eigne journalistar til det redaksjonelle
stoffet. I tillegg har me invitert fleire spaltistar til den
faste kommentarspalta PitParion, for å gje eit spenn og
ulike syn på språk, litteratur og barnekulturformidling.
Dette bidreg òg til at Pirion vert kjend for andre ved at
skribentar deler Pirion i sitt eige nettverk.
Det siste året har Pirion hatt ei positiv utvikling,
både med tanke på talet følgjarar på Facebook (www.
facebook.com/pages/Pirion/) og Twitter (@avisapirion), og eit auka engasjement i form av kommentar,
innspel og tips inn mot redaksjonen. Det gler oss at
stadig fleire oppdagar Pirion som eit aktuelt kulturmagasin, og me håpar denne positive trenden også vil
halde fram i året som kjem.
Styret til Pirion er sett saman av representantar
frå LNK, Noregs Mållag og Norsk Barneblad og i
2013 styret sett saman slik: Styrar Vidar Høviskeland
(LNK), nestleiar Gunhild Hammeraas (Norsk Barneblad) og Hege Myklebust (Noregs Mållag)
Pirion får driftsstøtte frå Utdanningsdirektoratet,
Fagforbundet og frå LNK.
47
Vedlegg og statistikk
Vedlegg
og statistikk
Nynorsk skulemål 1930-2012
For 1992, 1993 og 1994 ligg det ikkje føre rette tal. Det kjem av at statistikk­føringa er endra etter at KUF tok over.
1944
Prosent: 34,1
1930
Prosent: 19,5
48
1957
Prosent: 23,9
Tal: 103 181
1971
Prosent: 17,5
Tal: 94 656
1984
Prosent: 16,7
Tal: 91 162
1997
Prosent: 16,1
Tal: 89 637
2013
Prosent: 12,51
Tal: 76977
Vedlegg og statistikk
Skulemålet i alle fylka 2012-2013 og 2013-2014
Tabellen viser elevtal i kvart fylke og kor stor prosentdel av desse som har nynorsk som hovudmål.
Tal frå Grunnskolens Informasjonssystem (GSI).
Østfold
Akershus
Oslo
Hedmark
Oppland
Buskerud
Vestfold
Telemark
Aust-Agder
Vest-Agder
Rogaland
Hordaland
Sogn og fj
Møre og R
S-Trøndelag
N-Trøndelag
Nordland
Troms
Finnmark
Sum
2012-2013
BMNN
Sum
% NN
34501
-
34501
-
76565
5
76570
0,01
58822
1
58823
0,01
22439
1
22440
0,01
18059
4006
22065
18,16
31739
912
32651
2,79
28910
1
28911
0,01
17896
2136
20032
10,66
13617
779
14396
5,41
22128
744
22872
3,25
44819
14120 58939
23,96
37722
23948 61670
38,83
364
13815 14179
97,43
15880
16891 32771
51,54
35872
40
35912
0,11
17295
-
17295
-
29015
1
29016
0,01
19418
10
19428
0,05
8518
1
8519
0,01
533579 77411 610990
Totalt
Bokmål Nynorsk
Samisk
Andre
Samla
Nynorsk % 2012-2013
533579
77411
873
2928
614791
12,59%
2013-2014
BMNN
Sum
34220
-
34220
77156
6
77162
60114
2
60116
22168
2
22170
17809
3903
21712
31793
909
32702
28815
1
28816
17914
1959
19873
13537
759
14296
22145
738
22883
44978
14199 59177
37982
23873 61855
365
13736 14101
15872
16825 32697
35847
52
35899
17192
2
17194
28554
1
28555
19358
10
19368
8419
-
8419
534238 76977 611215
% NN
0,01
0,01
0,01
17,98
2,78
0,01
9,86
5,31
3,23
23,99
38,60
97,41
51,46
0,14
0,01
0,01
0,05
-
2013-2014
534238
76977
822
3223
615260
12,51%
49
Vedlegg og statistikk
Når byter elevane mål?
Grafen til høgre syner fordelinga mellom bokmål og
nynorsk for elevane som byrja på skulen i 2004.
1. klasse 2. klasse
3. klasse
4. klasse
5. klasse
6. klasse
7. klasse
8. klasse
9. klasse
10. klasse
BM
50877
51169
51496
51819
52250
52645
53173
54072
54715
55077
NN
8539
8455
8440
8466
8420
8407
8362
7620
7448
7424
60000
50000
40000
30000
Serie1
Serie2
20000
10000
50
10.klasse
9. klasse
8. klasse
7.klasse
6. klasse
5.klasse
4.klasse
3. klasse
2. klasse
1. klasse
0
Vedlegg og statistikk
Skulemålsrøystingar 2004-2013
Dato
Krins
Oppland
070604
Engjom
241004
Reinli
220811
Skåbu
120312
Otta
230512
Fagernes
090913
Sel
090913
Heidal
Buskerud
010404
Skurdalen/Dagali
120905
Holet
Telemark
100507
Yli
011008
Rygi
011008
Gransherad
170310
Attrå
170310
Hovin
05-060513
(Fire skular)
Aust-Agder
030510
Åmli
030510
Dølemo
Vest-Agder
160206
Austerdalen
191107
Kvinlog
Rogaland
300304
Soma
130504
Stokkastrand
030604
Heskestad
120905
Ålgård
200206
Oltedal
140512
Sola
Hordaland
310510
Træet
310510
Fauskanger
Sogn og Fjordane
141105
Florø
Møre og Romsdal
020507
Aure
020507
Lesundet
020507
Straumsvik
100310
Batnfjord
170310
Øvre Rindal
060711
Torvikbukt
120911
Halsa
Nord-Trøndelag
200405
Røysing
010605
Røysing
290910
Vålen
Kommune
Røysteføre Nynorsk
Bokmål
Vedtak
Gausdal
Sør-Aurdal
Nord-Fron
Sel
Nord-Aurdal
Sel
Sel
656
344
431
3023
5050
199
144
150
76
196
114
275
110
76
95
103
348
84
138
Nynorsk
Nynorsk
Nynorsk
Bokmål
Bokmål
Nynorsk
Nynorsk
Hol
Hol
305
588
81
221
85
71
Bokmål
Nynorsk
Notodden
Notodden
Notodden
Tinn
Tinn
Sauherad
680
1400
700
1312
195
23
15
35
109
35
197
109
134
65
191
65
302
Bokmål
Bokmål
Bokmål
Bokmål
Bokmål
Bokmål
Åmli
Åmli
1420 261 360
75
334
44
Bokmål
Bokmål
Kvinesdal
Kvinesdal
500
459
68
200
115
71
Bokmål
Nynorsk
Sandnes
Karmøy
Lund
Gjesdal
Gjesdal
Sola
602
973
351
570
842
64
255
93
359
131
44
81
103
108
306
107
17
Bokmål
Nynorsk
Bokmål
Nynorsk
Nynorsk
Bokmål
Askøy
Askøy
949 690 130
105
80
96
Nynorsk
Nynorsk
Flora
4065
176
206
Nynorsk
Aure
Aure
Aure
Gjemnes
Rindal
Gjemnes
Halsa
1175
188
320
1477
443
389
37
76
301
63
74
180
237
53
77
420
89
123
587
Nynorsk
Nynorsk
Nynorsk
Bokmål
Bokmål
Bokmål
Bokmål
Steinkjer
Steinkjer
Steinkjer
414
414
215
130
126
60
121
181
78
Ugyldig
Bokmål
Bokmål
51
Lag og medlemstal Noregs Mållag
Lagsnr.
2005
2006 2007
2008 2009 2010 2011 2012
0100
0101
0102
0103
0104
0105
0106
0107
0108
0110
0111
0112
0113
0114
0115
0116
0117
0118
0119
0120
0199
AUSTMANNALAGET
408
Alvdal og Tynset Mållag
15
Hadeland Dialekt og Mållag
19
Elverum Mållag*
16
Folldal Mållag
31
Lillehammer Mållag
36
Gjøvik og omland Mållag*
4
Hamar Dialekt- og Mållag
35
Mållaget «Ivar Kleiven»
39
59
Nord-Fron Mållag1
Ringebu Mållag*
10
Gausdal Dialekt- og Mållag
44
Skjåk Mållag*
6
1
37
Sør-Fron Dialekt- og Mållag
Toten Dialekt- og Mållag
3
Trysil Mållag*
2
Tynset Mållag (slått saman med Alvdal) 15
Odal Mållag*
3
Lesja og Dovre Dialekt- og Mållag
34
Fron Mållag1
Direktemedlemer Austmannalaget
0
399
28
17
14
33
37
4
32
40
57
7
41
6
35
3
3
398
29
20
13
33
40
3
32
36
54
8
43
5
36
2
4
412
30
24
13
32
37
4
34
52
52
6
39
6
38
3
4
399
27
25
13
34
36
5
30
51
52
5
33
6
35
3
4
396
25
22
11
34
41
3
32
57
43
5
31
11
31
3
4
447
25
22
12
36
40
1
35
79
45
6
36
10
35
19
3
2
38
3
37
2
36
2
37
3
37
2
36
2
0
0
1
3
5
0200
0201
0202
0204
0205
0206
0207
0299
VALDRES MÅLLAG
Etnedal Mållag
Nord-Aurdal Mållag
Sør-Aurdal Mållag
Vang Mållag
Vestre Slidre Mållag*
Øystre Slidre Mållag
Direktemedlemer Valdres Mållag
143
21
55
13
12
15
27
0
145
23
56
15
13
14
24
0
158
24
51
15
27
16
24
1
163
23
49
18
27
16
30
0
174
29
50
17
30
16
32
0
167
28
53
20
25
16
25
0
174
33
56
22
28
13
22
0
0300
0301
0302
0303
0304
0307
0308
0399
BUSKERUD MÅLLAG
Drammen og Eiker Mållag
Gol Mållag
Hemsedal Mållag
Hol Mållag*
Rollag Mållag
Ål Mållag
Direktemedlemer Buskerud Mållag
396
24
57
105
37
27
146
0
387
24
52
104
38
27
142
0
382
25
51
98
39
29
140
0
375
26
45
92
41
30
139
2
372
27
44
96
40
28
135
2
372
29
45
102
40
29
123
4
373
31
50
105
36
27
118
6
0400
0401
0402
0405
0406
0407
0409
0410
0412
0413
0414
FYLKESMÅLLAGET VIKVÆRINGEN105610511154 1043
BUL i Oslo
496 469 570
423
Bærum Mållag
53
50
48
53
Oslo Mållag
196 220 213
243
Teatermållaget
63
58
59
50
Asker Mållag
31
35
36
34
Øvre Romerike Mållag
30
30
29
28
Ås Mållag
52
54
56
57
Lørenskog Mållag
27
30
25
23
Follo Mållag
40
42
37
39
Sandefjord og Sandar Mållag
38
34
54
64
1014
388
50
244
54
35
28
53
24
41
67
1
1044 1064
435 434
50
50
240 260
54
52
30
27
22
28
56
55
15
12
40
42
71
70
Nord-Fron Mållag og Sør-Fron Dialekt- og Mållag vart i 2013 til Fron Mållag.
52
510
25
24
11
33
46
3
42
100
49
6
39
10
38
25
6
2013 Endring
532
24
30
10
35
44
5
55
100
0
5
40
10
0
30
6
22
-1
6
-1
2
-2
2
13
0
-49
-1
1
0
-38
5
0
4%
-4 %
20 %
-10 %
6%
-5 %
40 %
24 %
0%
4
4
38
37
87
11
10
226
242
38
36
86
103
24
25
33
32
18
19
26
25
1
2
391
378
42
45
47
48
106
92
39
39
29
27
119
118
9
9
1332 1342
416
458
70
69
443
437
53
50
34
34
41
33
68
63
16
13
51
47
83
87
0
-1
87
-1
0%
-3 %
-10 %
16
-2
17
1
-1
1
-1
1
7%
-6 %
17 %
4%
-3 %
5%
-4 %
50 %
-13
3
1
-14
0
-2
-1
0
-3 %
7%
2%
-15 %
0%
-7 %
-1 %
0%
10
42
-1
-6
-3
0
-8
-5
-3
-4
4
1%
9%
-1 %
-1 %
-6 %
0%
-24 %
-8 %
-23 %
-9 %
5%
-20 %
3%
0%
17 %
0%
Vedlegg og statistikk
Lagsnr.
0415
0416
0499
9807
Nøtterø Mållag*
Bakkenteigen Mållag (skipa 2011)
Direktemedlemer Vikværingen
Skedsmo Mållag
0500
0501
0502
0503
0504
0505
0506
0507
0508
0510
0511
0512
0513
0514
0515
0516
0599
TELEMARK MÅLLAG
Bø Mållag
Mållaget Dag
Drangedal Mållag
Heddal/Notodden Mållag*
Hjartdal Mållag
Kviteseid Mållag
Lunde Mållag*
Nes Mållag
Rauland Mållag (inn i Vinje Mållag)
Seljord Mållag
Vinje Mållag
Tokke Mållag
Tinn Dialekt- og Mållag
Nissedal Mållag
Fyresdal Mållag*
Direktemedlemer Telemark Mållag
2005
2006 2007
2008 2009 2010 2011 2012
2
3
3
2
1
2
2
0
28
0
26
0
24
0
27
1
28
4
25
7
25
507
68
51
22
23
25
37
8
34
18
47
64
25
39
38
8
0
524
72
51
23
24
23
34
7
36
20
41
71
28
39
48
7
0
512
69
52
23
23
24
33
8
34
18
40
65
28
39
49
7
1
499
67
55
22
20
18
31
8
36
18
36
66
26
39
50
7
0
485
66
58
21
19
21
33
7
32
15
34
62
22
40
48
7
0
452
60
56
20
13
19
33
4
29
13
37
64
19
35
42
7
1
473
60
51
19
19
17
34
5
34
15
36
76
21
33
46
6
1
0600
0601
0602
0603
0605
0606
0607
0608
0609
0610
0698
AUST-AGDER MÅLLAG
296
Austegdelaget
58
Bygland Mållag
39
Gjerstad Mållag
26
Landvik Mållag
52
Valle Mållag
38
Vegusdal Mållag
19
Åmli Mållag
32
Vegårshei Mållag
19
Bykle Mållag
13
Direktemedlemer Aust-Agder Mållag
0
284
53
46
23
44
40
15
32
19
12
0
291
51
46
22
55
39
13
33
20
12
0
290
47
45
28
47
37
14
32
21
18
1
291
44
43
22
53
38
15
34
20
21
1
290
41
46
23
42
47
14
34
20
19
4
300
42
48
25
48
45
18
32
19
21
2
0700
0701
0702
0703
0705
0706
0707
0708
0709
0710
0711
0712
0713
0714
0715
0716
0717
0799
VEST-AGDER MÅLLAG
Lindesnes Ungdomslag
Evje og Hornnes Mållag
Flekkefjord U.lag og Mållag
Iveland Mållag
Mållaget i Kristiansand
Kvinesdal Mållag
Marnar Mållag
Songdalen Mållag
Søgne Mållag
Vennesla Dialekt- og Mållag
Lista Mållag
Grindheim Mållag
Åseral Mållag*
Sirdal Mållag*
Tingvatn Mållag*
Kvås Mållag (skipa 2011)
Direktemedlemer Vest-Agder Mållag
447
50
51
45
16
81
12
41
36
30
10
16
23
10
8
18
509
80
51
47
17
84
23
40
37
30
24
21
22
9
7
17
522
74
52
39
16
97
35
45
35
25
25
22
26
9
7
15
520
74
47
42
18
101
32
47
31
20
27
24
23
9
8
15
516
76
49
44
16
105
27
43
32
23
27
21
20
10
7
14
528
76
44
44
19
119
23
42
29
23
23
22
23
16
9
13
0
0
0
2
2
3
538
76
48
43
21
116
20
46
31
21
20
23
18
15
9
16
15
0
2013 Endring
2
2
19
16
11
9
25
24
529
528
72
77
56
54
24
23
17
21
18
25
35
35
4
4
47
42
0
-3
-2
-1
0%
-19 %
-22 %
-4 %
-1
5
-2
-1
4
7
0
0
-5
0%
6%
-4 %
-4 %
19 %
28 %
0%
0%
-12 %
45
43
96
94
25
23
35
32
44
46
6
6
5
3
330
334
40
41
58
59
28
24
56
55
42
52
17
17
39
40
21
17
27
26
2
3
576
572
76
72
49
48
41
42
20
21
129
130
21
22
55
53
33
29
17
15
23
22
30
30
17
19
15
13
9
17
20
20
17
16
4
3
-2
-2
-2
-3
2
0
-2
-5 %
-2 %
-9 %
-9 %
4%
0%
-67 %
4
1
1
-4
-1
10
0
1
-4
-1
1
1%
2%
2%
-17 %
-2 %
19 %
0%
3%
-24 %
-4 %
33 %
-4
-4
-1
1
1
1
1
-2
-4
-2
-1
0
2
-2
8
0
-1
-1
-1 %
-6 %
-2 %
2%
5%
1%
5%
-4 %
-14 %
-13 %
-5 %
0%
11 %
-15 %
47 %
0%
-6 %
-33 %
53
Vedlegg og statistikk
Lagsnr.
2005
0800
0801
0802
0803
0804
0805
0806
0807
0808
0809
0811
0812
0813
0814
0815
0816
0817
0818
0819
0899
ROGALAND MÅLLAG
BUL i Stavanger
Dalane Mållag*
Finnøy Mållag*
Forsand Mållag
Gjesdal Mållag
Hjelmeland Mållag
Sandnes Mållag
Hå Mållag*
Klepp Mållag
Sauda Mållag*
Sjernarøy Mållag*
Stavanger Mållag
Strand Mållag
Suldal Mållag
Time Mållag
Randaberg Mållag*
Sola Mållag
Rennesøy Mållag*
Direktemedlemer Rogaland Mållag
1050 1023 1017
121 121 119
38
33
33
21
20
18
29
23
28
69
67
64
69
61
60
99
95
92
48
52
50
50
52
47
51
49
45
13
13
14
102 103 101
70
63
66
90
90
90
116 113 120
6
7
7
40
43
48
18
18
15
0
0
0
0900
0901
0902
0903
0904
0906
0907
0909
0910
0911
0999
KARMSUND MÅLLAG
338
Etne Mållag
78
Haugesund Mållag og U. lag
106
Karmøy Mållag*
22
Sveio Mållag
31
Skjold og Vats Mållag (lagt lagt)
31
Skånevik Mållag
15
Tysvær Mållag*
16
Vindafjord Mållag (tidl. Ølen Mållag) 28
Bokn Mållag
11
Direktemedlemer Karmsund Mållag
0
1000
1001
1002
1003
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
HORDALAND MÅLLAG
Alversund Mållag
Arna Mållag
Bergen Ungdomslag Ervingen
Fana Mållag
Husnes Mållag
Jondal Mållag
Kvam Mållag
Lindås Mållag
Odda Mållag
Os Mållag
Ostereidet Mållag
Stord Mållag
Ulvik Mållag
Voss Mållag
Åsane Mållag (lagt ned)
Meland Mållag
Osterøy Mållag
Radøy Mållag
Granvin Mållag*
54
2006 2007
2008 2009 2010 2011 2012
1049
120
29
16
28
62
57
91
48
47
42
14
104
60
102
160
7
47
15
0
1034
115
28
16
26
60
56
101
48
49
42
12
110
61
97
143
8
47
15
0
341
72
107
19
29
31
16
15
34
18
0
348
66
99
20
47
30
18
17
34
17
0
334
65
92
18
48
29
16
15
38
13
0
2301 2263 2272
50
56
58
100 108
94
254 237 221
95
94
93
37
34
35
35
37
36
55
52
51
37
30
30
114 113 112
83
81
99
18
18
18
116 108 123
34
29
32
243 251 258
46
44
42
73
76
73
63
58
58
76
78
89
7
5
4
2289
60
86
198
88
35
37
64
31
117
100
17
128
32
259
40
80
61
93
4
2242
58
79
203
86
35
37
80
30
126
86
16
135
31
235
36
77
62
92
5
327
73
106
20
30
30
14
17
26
11
0
2013 1005 1025 1096 1079
105 109 104
108
26
27
27
21
15
14
16
16
26
27
23
20
61
56
57
57
49
58
57
54
98 101 107
115
43
39
46
46
50
56
63
67
40
41
47
44
9
12
12
12
119 120 154
147
61
69
70
68
99
93
95
89
139 140 146
142
7
7
8
10
44
41
45
44
14
15
17
17
0
0
2
2
312 347 421
418
65
64
82
75
94
98 105
99
22
22
30
31
45
49
51
57
22
16
35
13
0
24
16
64
10
0
2175 2290
36
59
70
68
201 210
84
88
40
54
37
35
76
70
34
46
118 119
87
88
16
29
137 170
34
36
221 210
71
71
87
5
73
72
92
4
Endring
-17
4
-6
0
-3
0
-3
8
0
4
-3
0
-7
-2
-6
-4
2
-1
0
0
-2 %
4%
-29 %
0%
-15 %
0%
-6 %
7%
0%
6%
-7 %
0%
-5 %
-3 %
-7 %
-3 %
20 %
-2 %
0%
0%
-3
-7
-6
1
6
-1 %
-9 %
-6 %
3%
11 %
32
31
-1
20
17
-3
88
94
6
12
13
1
1
1
0
3056 2936 -120
90
87
-3
71
68
-3
204
215
11
126
113 -13
59
43 -16
35
34
-1
84
77
-7
54
50
-4
136
130
-6
97
97
0
38
47
9
251
276
25
45
41
-4
240
232
-8
-3 %
-18 %
6%
8%
0%
76
82
97
8
79
86
93
9
3
4
-4
1
-4 %
-3 %
-4 %
5%
-12 %
-37 %
-3 %
-9 %
-8 %
-5 %
0%
19 %
9%
-10 %
-3 %
4%
5%
-4 %
11 %
Vedlegg og statistikk
Lagsnr.
2005
2006 2007
2008 2009 2010 2011 2012
2013 1021
1022
1023
1025
1026
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1099
Ullensvang Mållag
Austevoll Mållag
Bømlo Mållag*
Sotra Mållag
Askøy Mållag
Bergen Mållag
Masfjorden Mållag*
Samnanger Mållag*
Eidfjord Mållag*
Fusa Mållag*
Tysnes Mållag*
Ølve Mållag
Vaksdal Mållag (lagt ned)
Øygarden Mållag
Direktemedlemer Hordaland Mållag
216
5
35
101
27
97
31
14
1
31
5
134
44
24
0
200
5
29
101
31
117
28
16
1
28
6
130
40
22
0
190
6
30
99
31
124
30
13
1
26
7
126
40
23
0
174
7
30
99
33
164
27
12
1
29
7
114
39
23
0
171
7
29
96
35
159
26
11
1
28
4
108
36
22
0
162
27
12
107
33
162
24
12
3
26
5
110
38
22
7
155
34
27
101
36
176
22
12
3
26
5
109
33
21
7
1100
1101
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1198
SOGN OG FJORDANE MÅLLAG 705
Hyllestad Mållag*
12
Kyrkjebø Mållag
58
Sogndal Mållag
69
Balestrand Mållag*
23
Årdal Mållag*
17
Lærdal Mållag
48
Leikanger Mållag
31
Luster Mållag
57
Vik Mållag
19
Davik Mållag*
3
Flora Mållag
50
Førde Mållag
80
Nordfjordeid Mållag*
6
Gloppen Mållag
65
Stryn og Hornindal Mållag*
23
Naustdal Mållag
64
Vågsøy Mållag*
16
Jølster Mållag
40
Fjaler Mållag*
21
Selje Mållag*
2
Direktemedlemer Sogn og Fjordane M. 1
705
10
53
74
24
18
47
31
52
20
3
46
90
7
72
23
61
15
36
20
1
2
689
10
53
81
21
18
46
31
54
21
3
43
76
5
73
21
56
17
36
22
2
0
723
7
47
87
23
19
52
33
52
18
3
45
80
5
80
25
56
16
49
21
1
4
763
9
51
87
25
19
49
31
51
18
3
49
95
7
80
25
57
18
54
28
1
6
789
11
50
88
31
18
53
28
52
22
2
57
88
13
81
27
52
16
60
26
2
12
797
12
53
93
32
21
52
32
47
23
2
57
82
16
71
28
55
16
65
25
4
11
1300
1301
1302
1304
1305
1307
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
SUNNMØRE MÅLLAG
576
Borgund Mållag*
59
Giske Mållag
26
Hareid Mållag
68
Rovde Mållag (slått saman med Vanylven) 5
Ulstein Mållag
53
Volda Mållag
117
Skodje og Ørskog Mållag*
38
Ørsta Mållag
70
Sykkylven Mållag
29
Herøy Mållag
33
Vanylven Mållag
6
Norddal Mållag
23
Sula Mållag
49
605
54
26
81
5
47
115
36
98
30
33
6
21
52
620
51
26
77
5
50
117
33
110
32
36
7
26
48
647
53
25
77
622
52
26
76
669
55
30
78
702
53
31
73
173
159
44
41
33
29
131
136
50
44
530
462
28
25
15
15
4
3
37
34
9
11
117
117
47
29
29
16
54
977
962
13
14
53
53
117
116
28
27
30
25
62
61
41
41
59
60
25
28
2
2
74
72
103
104
33
34
82
84
33
31
57
55
16
16
72
70
36
36
3
3
38
30
817
865
65
60
33
35
83
88
51
121
33
109
38
39
19
24
56
44
106
32
116
37
40
17
23
52
46
111
30
126
36
44
29
23
49
53
109
34
136
38
44
32
25
50
77
127
39
161
40
52
32
25
47
80
129
36
163
42
51
32
31
44
Endring
-14
-3
-4
5
-6
-68
-3
0
-1
-3
2
0
-9 %
-7 %
-14 %
4%
-14 %
-15 %
-12 %
0%
-33 %
-9 %
18 %
0%
0
38
0%
70 %
-15
1
0
-1
-1
-5
-1
0
1
3
0
-2
1
1
2
-2
-2
0
-2
0
0
-8
-2 %
7%
0%
-1 %
-4 %
-20 %
-2 %
0%
2%
11 %
0%
-3 %
1%
3%
2%
-6 %
-4 %
0%
-3 %
0%
0%
-27 %
48
-5
2
5
6%
-8 %
6%
6%
3
2
-3
2
2
-1
0
6
-3
4%
2%
-8 %
1%
5%
-2 %
0%
19 %
-7 %
55
Vedlegg og statistikk
Lagsnr.
1317 Haram Mållag (skipa 2011)
1318 Sande Mållag (skipa 2013)
1398 Direktemedlemer Sunnmøre Mållag
2005
2006 2007
2008 2009 2010 2011 2012
12
0
1
2
2
1
12
12
1400
1401
1403
1404
1406
1408
1410
1411
1499
ROMSDAL MÅLLAG
Molde Mållag
Aukra Mållag*
Vestnes Mållag*
Eide og Fræna Mållag*
Rauma Mållag
Sandøy Mållag (lagt ned)
Nesset Mållag*
Direktemedlemer Romsdal Mållag
151
53
9
35
12
34
3
5
0
153
54
10
30
12
39
3
5
0
148
49
9
34
10
37
145
49
8
32
16
34
143
55
7
32
13
30
148
59
7
26
14
35
148
58
9
28
14
31
6
3
5
1
5
1
5
2
6
2
1500
1501
1503
1504
1505
1508
1509
1510
1511
1599
NORDMØRE MÅLLAG
Aure Mållag
Fosna Mållag
Gjemnes Mållag
Surnadal Heimbygdlag
Ålvundeid og Ålvundfjord Mållag
Rindal Heimbygdlag
Tingvoll Mållag
Halsa Heimbygdlag
Direktemedlemer Nordmøre Mållag
256
18
15
39
56
55
22
33
18
0
252
17
16
38
56
58
22
29
16
0
255
24
15
39
55
55
20
29
17
1
233
25
17
39
37
49
22
30
13
1
243
23
17
38
43
57
20
27
17
1
253
22
17
42
42
60
24
26
16
4
255
23
15
43
44
57
24
26
20
3
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1608
1609
1612
1615
1617
1618
1619
1620
1622
1623
1625
1627
1628
1629
1699
TRØNDERLAGET
Levanger Mållag
BUL Nidaros (meldt ut 2012)
Hemne Mållag*
Inderøy Mållag
Leksvik Mållag (lagt ned)
Namdalseid Mållag (lagt ned)
Nidaros Mållag
Rennebu Mållag
Skaun Mållag
Mållaget Snåsningen*
Mållaget Sparbyggjen
Steinkjer Mållag
Stjørdal Mållag*
Verdal Mållag
Beitstad Mållag (inn i Steinkjer Mållag)
Orkdal Mållag
Ogndal Mållag*
Melhus Mållag*
Sørfosen språk- og dialektlag*
Direktemedlemer Trønderlaget
706
56
189
3
66
23
7
97
25
61
3
48
23
14
22
18
32
11
7
704
54
196
1
62
24
706
58
189
2
61
22
677
56
195
1
58
21
643
55
170
1
59
22
627
57
151
1
55
22
620
54
142
1
50
20
1
95
23
56
3
46
24
14
21
16
34
11
13
6
5
97
27
52
3
51
22
15
21
19
32
11
11
6
7
98
27
49
4
43
17
13
18
18
30
8
12
6
3
99
24
43
4
44
17
13
16
15
30
9
13
5
4
102
23
40
3
39
18
13
17
17
28
7
12
6
16
108
22
46
3
40
18
15
15
15
29
4
14
6
18
1700
1701
1702
1703
1799
NAUMDØLA MÅLLAG
Høylandet Mållag*
Ytre Namdal Mållag
Overhalla Mållag*
Direktemedlemer Naumdøla Mållag
52
12
27
13
0
53
10
29
14
0
48
9
26
13
0
46
7
26
12
1
44
7
23
12
2
47
9
24
11
3
45
8
22
12
3
56
2013 Endring
22
25
33
14
16
179
176
69
68
9
9
27
24
14
15
49
49
3
33
2
13 %
-3
-1
0
-3
1
0
-2 %
-1 %
0%
-13 %
7%
0%
8
8
3
3
282
267
25
25
18
16
44
43
60
53
59
59
24
24
26
23
21
19
5
5
514
501
59
59
1
1
51
49
0
0
0%
0%
-15
0
-2
-1
-7
0
0
-3
-2
0
-6 %
0%
-13 %
-2 %
-13 %
0%
0%
-13 %
-11 %
0%
-13
0
-3 %
0%
0
-2
0%
-4 %
5
-2
-2
0
-2
-1
0
-1
3%
-11 %
-5 %
0%
-6 %
-3 %
0%
-7 %
-1
0
-1
0
-6
-3 %
0%
-8 %
0%
-24 %
-1
1
-1
-1
0
-2 %
13 %
-5 %
-8 %
0%
143
148
20
18
41
39
5
5
38
36
34
33
17
17
15
14
33
32
7
7
13
12
6
6
31
25
46
45
7
8
21
20
13
12
5
5
12 %
Vedlegg og statistikk
Lagsnr.
2005
2006 2007
2008 2009 2010 2011 2012
1800
1802
1803
1804
1805
1807
1809
1899
NORDLAND MÅLLAG*
Salten Mållag
Bø Bygdelag*
Hadsel Mållag*
Narvik Mållag*
Vestvågøy Mållag*
Andøy Mållag*
Direktemedlemer Nordland Mållag
34
17
11
1
3
1
1
0
34
18
10
1
3
1
1
0
28
15
8
1
2
1
1
0
29
16
7
1
1
0
1
0
28
16
9
1
1
0
1
0
29
15
7
1
3
0
0
3
32
17
7
1
0
0
2
5
1900
1902
1903
1904
1905
1907
1909
1910
1911
1999
TROMS OG FINNMARK MÅLLAG181
Lenvik Mållag (lagt ned)
1
Målselv Mållag
37
Tromsø Mållag
76
Balsfjord Mållag
14
Nordreisa Mållag*
3
Alta Mållag*
5
Varanger Mållag
26
Harstad og omland Mållag
19
Direktemedlemer Troms og Finnmark
0
175
1
34
71
14
3
5
29
18
0
172
1
34
67
13
4
7
28
17
1
174
1
38
71
13
3
7
24
16
1
178
1
36
72
15
3
7
25
17
2
171
1
30
73
14
3
6
23
18
3
184
2200
2201
2202
2203
2299
ØSTFOLD MÅLLAG
Fredrikstad Mållag
Sarpsborg Mållag
Indre Østfold Mållag
Direktemedlemer Østfold Mållag
83
53
11
19
0
77
48
12
17
0
80
50
11
19
0
83
54
11
18
0
82
54
10
18
0
83
50
11
21
1
91
56
13
22
0
9700
9701
9702
9703
9706
9707
9710
9711
9712
9713
YRKESMÅLLAGA
Løvebakken Mållag*
Medisinsk Mållag
Juristmållaget
Noregs Forretningsmållag*
Noregs Lærarmållag
Mediemållaget
Teologisk Mållag*
Landbruksmållaget
Trafikklærarmållaget (skipa 2007)*
404
28
93
62
21
104
80
2
14
423
18
116
70
20
103
80
2
13
1
450
17
117
87
21
101
89
2
13
3
420
15
109
75
20
93
91
2
13
2
425
15
114
75
20
84
102
1
13
1
419
11
107
81
18
78
108
1
13
2
439
12
110
87
18
84
113
1
12
2
9800 BEINVEGES INNMELDE LAG
9801 Kvinnherad Mållag
9809 Vefsn Mållag
72
18
54
74
23
51
77
20
57
86
33
53
86
39
47
86
42
44
90
45
45
9950 Direktemedlemer i NM
Lagsnr.
9998 NOREGS MÅLLAG u/ NMU
9999 NOREGS MÅLLAG m/ NMU
2005
2006 2007
33
72
16
3
7
26
21
6
2013 41
42
18
18
8
8
0
0
0
0
0
0
2
2
13
14
217
208
37
38
90
85
16
16
4
4
7
7
28
27
23
20
12
11
107
125
61
76
14
16
29
32
3
1
496
499
16
18
111
113
106
111
20
19
107
102
122
122
1
1
12
12
1
1
113
106
65
60
48
46
7
7
2008 2009 2010 2011 2012
2013 Endring
1
0
0
2%
0%
0%
0
1
0%
7%
-9
-4 %
1
-5
0
0
0
-1
-3
-1
3%
-6 %
0%
0%
0%
-4 %
-15 %
-9 %
18
14 %
15
20 %
2
13 %
3
9%
-2 -200 %
3
2
2
5
-1
-5
0
0
0
0
1%
11 %
2%
5%
-5 %
-5 %
0%
0%
0%
0%
-7
-5
-2
-7 %
-8 %
-4 %
0
0%
Endring
10162 10167 10323 10251 10125 10068 10433 12256 12164 -92
11882 11580 11885 11697 11401 11180 11495 13531 13214 -317
-1 %
-2 %
* Desse laga er anten under 10 medlemer eller har ikkje levert årsmelding dei siste tre åra.
Medlemstalet for laga som er med i både Noregs Ungdomslag og Noregs Mållag gjeld berre medlemer over 14 år.
57
Vedlegg og statistikk
Lag og medlemstal Norsk Målungdom
fine t-skjorter Landsmøtet til Norsk Målungdom i Fredrikstad, pluss gjester. (Foto: Odin Hørthe Omdal)
Medlemer per fylke
2010
2011
Akershus
45
47
Aust-Agder
14
18
Buskerud
21
14
Finnmark
4
4
Hedmark
8
13
Hordaland
242
214
Møre og Romsdal
87
77
Nord-Trøndelag
8
8
Nordland
12
6
Oppland
24
24
Oslo
196
195
Rogaland
128
123
Sogn og Fjordane
128
165
Sør-Trøndelag
99
65
Telemark
31
33
Troms
15
9
Utlandet
5
8
Vest-Agder
34
32
Vestfold
3
5
Østfold
8
6
Sum
1112
1066
58
2012 2013
48
47
23
18
13
15
9
9
18
18
273 316
131 132
23
18
11
21
29
35
217 190
125 101
169 215
87
92
27
33
19
18
8
4
33
21
6
12
6
15
1275 1330
Lokallag i 2013
Medlemer
Alikkavæl dialekt- og
målungdom (Vestfold)
9
Alta dialekt- og målungdom 8
Bergen Målungdom
46
Firda Målungdom (Sandane)
86
hEiderleg Målungdom (Eid)
18
Katta Målungdom (Oslo)
22
Kongsgård Elevmållag (Stavanger)
8
Målsiddisane (Stavanger)
31
Målungdomen i Oslo
27
Norsk Målungdom Ålesund og omland 34
Ryfylke Målungdom
19
Skibladner Målungdom (Hamar)
15
Studentmållaget i Agder
12
Studentmållaget i Bergen
110
Studentmållaget i Nidaros
78
Studentmållaget i Oslo
166
Studentmållaget i Stavanger
10
Sunnhordland Målungdom
75
Søre Sunnmøre Målungdom
64
Østfold dialekt- og målungdom
13
Ås studentmållag
14
Vedlegg og statistikk
Reiseverksemda
Lista viser dei møta som styremedlemer eller tilsette i Noregs Mållag har delteke på i arbeidsperioden. Styremøte
og mindre møte er ikkje tekne med, heller ikkje interne arbeidsmøte og møte med NMU sentralt. Heller ikkje reiser
i samband med Nynorskstafetten. Representantane for Noregs Mållag har halde innleiingar, talar, helsingar eller
orienteringar på dei fleste møta som er oppførte.
Dato
StadKvaKven
2013
15.03.
Fredrikstad
Landsmøte i Norsk Målungdom
Øvregård
6.-7.04.
Jørpeland
Årsmøte Rogaland Mållag
Øvregård
08.04.
Nes
Møte om skulemålsrøysting Nes
Arnøy
10.04.
Oslo
Nynorskkurs i regi av BUL i Oslo
Arnøy
24.-25.04. Voss
Landsting i LNK
Tennø og Arnøy
30.04.
Sandane
Møte med statssekretær Elisabet Dahle
Tennø
02.05.
Skien
Generalforsamling Dag Bondeheim
Endresen
06.05.
Oslo
Møte med NRK Super
Tennø og Endresen
14.05.
Oslo
Språkårsforum (Språkåret)
Endresen
22.05.
Seljord
Opning av nynorsknettstad
Hjelmbrekke
04.06.
Oslo
Møte med Riksteatret
Endresen
06.06.
Oslo
Møte med Samlaget
Tennø
08.06.
Oslo
Gatefest Bondeheimen 100 år
Helleve
18.06.
Oslo
Møte med kommunal- og regionaldep. om skjønsmidlar
Tennø og Arnøy
20.06.
Oslo
Møte med Avinor og Snøhetta
Endresen og Helleve
22.06.
Fjærland
Boknatta
Tennø
27.06.
Ørsta
Nynorsk forum
Tennø og Endresen
27.-30.06. Ørsta
Dei nynorske festspela
Tennø, Hjelmbrekke og Endresen
10.07.
Ørsta
Møte med Nynorsk kultursentrum om felles utspel 5. 8.
Tennø
10.07.
Ørsta
Innleiing på sumarleiren til Norsk Målungdom
Tennø
02.08.
Luster
Møte med Noregs Ungdomslag
Tennø
05.08.
Ørsta
Markering av 200-årsdagen til Ivar Aasen
Tennø, Hjetland, Kjøde og Lothe
05.08
Oslo
Kransnedlegging på Ivar Aasen-bautaen
Nygård
14.08.
Oslo
Haustlansering Samlaget
Helleve
19.08.
Bergen
Debattmøte om nynorsk, Mållaget i panelet
Tennø
25.08.
Sogndal
Valkampappell på SV-møte
Tennø
30.08.
Oslo
Presentasjon av Missale Parvum, katolsk liturgi på nynorsk Endresen
19.09
Oslo
Møte med Nynorsk pressekontor
Lothe
24.09.
Oslo
Utdeling av nynorsk journalistpris (Kringkastingsringen)
Endresen
27.09.
Haram
Innleiing på møte i Haram Mållag
Tennø
02.10.
Oslo
Utdeling av pris til Årets nynorskkommune
Endresen
08.10.
Oslo
Jubileumsseminaret Nynorsk på mange arenaer (DNT)
Endresen, Arnøy og Helleve
16.10.
Oslo
Møte med Noregs Bank om den nye setelserien
Endresen
18.10.
Oslo
Nynorsk forum
Tennø og Endresen
23.10
Inderøy
Føredrag på Inderøy vgs
Arnøy
23.10
Levanger
Møte med Høgskolen i Nord-Trøndelag om norskopplæringa
for lærarstudentar
Arnøy
25.10.
Oslo
Møte med Samlaget
Tennø og Endresen
09.11.
Hamar
Landsmøte i Nei til EU, presentasjon av Nynorskstafetten Nygård
21.11.
Ås
Ivar Aasen-kveld i regi av Ås Mållag, Follo Mållag og
Sunnmørslaget i Follo. Presentasjon av Nynorskstafetten
Endresen
23.-24.11. Ulsteinvik
Seminar i regi av Sunnmøre Mållag
Arnøy
28.11.
Nærbø
Hå Mållag, møte om oppattskiping
Fiskaa
29.11.
Kaupanger
Møte i Nynorsk forum i Sogn og Fjordane (fylkesutval)
Tennø
59
Vedlegg og statistikk
06.12
Ørsta
Avslutning av Språkåret
Lothe
11.12.
Oslo
Møte med kunnskapsminister Torbjørn Røe Isaksen
Tennø, Hjelmbrekke og Endresen
2014
20.01.
Oslo
Møte med kringkastingssjefen
Endresen
21.01.
Oslo
Møte med kommunikasjonssjefen i TV2
Endresen
30.01.
Kleppekrossen Årsmøte i Klepp Mållag
Tennø
07.02.
Nissedal
Årsmøte i Nissedal Mållag
Hjelmbrekke
12.02.
Bø
Årsmøte i Bø Mållag
Hjelmbrekke
12.02.
Bø
Fellesmøte om Midt-Telemark med Nes Mållag og Bø MållagHjelmbrekke
12.02.
Oslo
Målreisingsfondet, årsmøte
Endresen
13.02.
Oslo
Nynorsk forum
Tennø, Endresen
18.02.
Skien
Årsmøte i Mållaget Dag
Hjelmbrekke
Reiseverksemda Nynorskstafetten
Lista viser stoppestader under Nynorskstafetten og dei som var med i bilen. LM= Landsmøte. SL= Sumarleir.
Januar
28.01.Ørsta/Volda
29.01. Vanylven
30.01. Ulsteinvik 30.01. Hareid 31.01. Herøy Håvard B. Øvregård/
Kjartan Helleve/Ingar Arnøy/
Gro M. Endresen
Håvard B. Øvregård
Håvard B. Øvregård
Håvard B. Øvregård
Håvard B. Øvregård
Februar
01.02. Solnør
02.02. Ålesund
04.02. Sykkylven
05.02. Brattvåg
06.02. Gloppen
07.02. Jølster
08.02. Førde
09.02. Vik
11.02. Luster
12.02. Lærdal
13.02. Sogndal
14.02. Høyanger
15.02. Nordfjordeid
16.02. Flora
24.02. Fræna
25.02. Molde
26.02. Kristiansund
27.02. Surnadal
28.02. Ålvundfjord
Håvard B. Øvregård
Håvard B. Øvregård
Håvard B. Øvregård/
Veronika Bonaa
Håvard B. Øvregård
Håvard B. Øvregård/Hege Lothe
Håvard B. Øvregård/Janne Nygård
Håvard B. Øvregård
Håvard B. Øvregård
Hege Lothe/Kristin Fridtun
Hege Lothe/Kristin Fridtun
Hege Lothe/Kristin Fridtun/
Janne Merete Bøyem
Hege Lothe/Kristin Fridtun
Hege Lothe
Hege Lothe
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
60
Mars
01.03. Åndalsnes
02.03. Dombås
05.03. Vågå
06.03. Vinstra
07.03. Gausdal
08.03. Lillehammer
11.03. Toten
12.03. Hamar
13.03. Eidsvoll
14.03. Elverum
15.03. Lillestrøm
17.03. Fredrikstad 18.03. Follo
19.03. Ås
20.03. Fredrikstad
21.03. Sarpsborg
22.03. Mysen
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
Terje Kjøde
Terje Kjøde/Nina Berge Rudi
Terje Kjøde
Håvard B. Øvregård
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy/Kristin Fridtun
LM SV: Janne Nygård
LM Norsk Målungdom
Sveinung Rotevatn/
Birgitta Lim Ersland
Sveinung Rotevatn/
Birgitta Lim Ersland
Sveinung Rotevatn/Anne Straume
Sveinung Rotevatn/Anne Straume
Ingar Arnøy/Birgitta Lim Ersland
April
02.04. Drangedal
Borghild Løver/Vebjørn Sture
04.04. Notodden
Borghild Løver/Vebjørn Sture
05.04. Bø
Borghild Løver/Vebjørn Sture
05.04. Gvarv
Borghild Løver/Vebjørn Sture
05.04. Loen, LM i SpMarit Aakre Tennø
06.04. Skien
Borghild Løver
08.04. Seljord
Sigbjørn Hjelmbrekke/
Anne Straume
08.04. Kviteseid
Ulrikke Sægrov/Anne Straume
09.04. Nissedal
Ulrikke Sægrov/Anne Straume
Vedlegg og statistikk
10.04. Hjartdal
11.04. Vinje
12.04. Fornebu 12.04. Tokke
13.04. Tokke
14.05. Lindesnes
15.04. Grindheim
16.04. Gjerstad
17.04. Vegårshei
19.04. Ørsta 22.04. Folldal
23.04. Tynset
23.04. Alvdal
24.04. Orkanger
25.04. Trondheim 26.04. Trondheim
29.04. Skaun
30.04. Levanger
Ulrikke Sægrov/Anne Straume
Ulrikke Sægrov/Anne Straume
LM Venstre: Janne Nygård
Ulrikke Sægrov/Anne Straume
Ulrikke Sægrov
Borghild Løver
Borghild Løver/Hilde Stave
Borghild Løver/Hilde Stave
Borghild Løver
LM Noregs Mållag
Martin Årseth/Birgitta Lim Ersland
Martin Årseth/Birgitta Lim Ersland
Martin Årseth/Birgitta Lim Ersland
Martin Årseth/Birgitta Lim Ersland
LM KrF: Martin Årseth/
Birgitta Lim Ersland
Martin Årseth/Birgitta Lim Ersland
Janne Nygård/Terje Kjøde
Janne Nygård/Terje Kjøde
Mai
02.05. Inderøy
Janne Nygård/Terje Kjøde
03.05. Stjørdal
Janne Nygård/Terje Kjøde
04.05. Steinkjer
Janne Nygård
07.05. Kolvereid
Ingar Arnøy
08.05. Mosjøen
Ingar Arnøy
13.05. Bodø
Ingar Arnøy
14.05. Sortland
Ingar Arnøy
15.05. Bø i VesterålenIngar Arnøy
21.05. Harstad
Bror M. S. Strand/Tone Rossow
22.05. Balsfjord
Bror M. S. Strand/Tone Rossow
23.05. Målselv
Bror M. S. Strand/Tone Rossow
24.05. Tromsø
Bror M. S. Strand/Tone Rossow
25.05. Tromsø
Bror M. S. Strand/Tone Rossow
27.05. Kautokeino Marit Aakre Tennø/Anne Straume
28.05. Alta
Marit Aakre Tennø/Anne Straume
29.05. Karasjok
Marit Aakre Tennø/Anne Straume
30.05. Vadsø
Marit Aakre Tennø/Anne Straume
31.05. Kirkenes
Marit Aakre Tennø/Anne Straume
Juni
05.06. Sveio
06.06. Haugesund
07.06. Vindafjord
08.06. Skånevik
10.06. Suldal
11.06. Forsand
12.06. Sandnes
13.06. Klepp 14.06. Bryne
15.06. Stavanger
17.06. Gjesdal
18.06. Sola
19.06. Strand
20.06. Hjelmeland
Kristin Fridtun
Kristin Fridtun
Kristin Fridtun
Kristin Fridtun/Vebjørn Sture
Gro M.Endresen/Ingar Arnøy
Gro M. Endresen/Ingar Arnøy
Gro M. Endresen/Ingar Arnøy
Gro M. Endresen
Gro M. Endresen
Gro M. Endresen
Signhild S. Samuelsen/Vebjørn Sture
Signhild S. Samuelsen/Vebjørn Sture
Ola H. Havrevoll/Johanne Torvund
Ola H. Havrevoll/Johanne Torvund
Juli
06.07. Gulsrud
10.07. Ørsta
17.07. Gulsrud 19.07. Eid
25.07. Gulsrud SL AUF: Kristofer R. Stavseng
SL NMU
SL RU: Karl Peder Mork
Anne Straume/Fredrik Hope
SL SU: Karl Peder Mork
August
03.08. Arendal
SL Unge Venstre: Vebjørn Sture/
Anne Straume
05.08. 06.08. Arendal
09.08. Årdal 12.08. Arendal 20.08. Stord
21.08. Ølve
21.08. Husnes
22.08. Austevoll
23.08. Os
24.08. Knarvik
26.08. Arna i Bergen
27.08. Bergen
28.08. Osterøy
29.08. Øygarden
30.08. Sotra
31.08. Bergen
200-årsdag for Ivar Aasen
SL Unge Høgre: Vebjørn Sture
Vebjørn Sture/Eskil S. Løland
SL Senterpartiets Ung.: Vebjørn Sture/ Kristofer R. Selseng
Ingar Arnøy/Vebjørn Sture
Ingar Arnøy/Vebjørn Sture
Ingar Arnøy/Vebjørn Sture
Ingar Arnøy/Vebjørn Sture
Ingar Arnøy/Vebjørn Sture
Ingar Arnøy/Kjartan Helleve
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
Ingar Arnøy
Martin Årseth/Birgitta Lim Ersland
Martin Årseth/Birgitta Lim Ersland
September
02.09. Askøy
03.09. Kvam
04.09. Voss
05.09. Ulvik
06.09. Ullensvang
07.09. Odda
10.09. Drammen
11.09. Ål
12.09. Gol
13.09. Vang
14.09. Fagernes
15.09. Øystre Slidre
16.09. Hemsedal
17.09. Sør-Aurdal
18.09. Etnedal
19.09. Hadeland
20.09. Sandefjord
23.09. Horten
24.09. Bærum
26.09. Oslo
27.09. Oslo
Martin Årseth/Synnøve M. Sætre
Martin Årseth/Synnøve M. Sætre
Martin Årseth/Synnøve M. Sætre
Martin Årseth/Synnøve M. Sætre
Martin Årseth/Synnøve M. Sætre
Martin Årseth/Synnøve M. Sætre/
Helene Urdland Karlsen
Martin Årseth/Synnøve M. Sætre
Kjartan Helleve/Marit Aakre Tennø/
Ingar Arnøy
Kjartan Helleve/Marit Aakre Tennø/
Ingar Arnøy
Gro Morken Endresen
Gro M. Endresen/Eskil S. Løland
Gro M. Endresen/Eskil S. Løland
Gro M. Endresen/Eskil S. Løland/
Marit Aakre Tennø
Gro M. Endresen/Eskil S. Løland
Gro M. Endresen/Eskil S. Løland
Gro M. Endresen/Eskil S. Løland
Gro M. Endresen/Birgitta L. Ersland
Ingar Arnøy/Jorunn Thingnes/
Synnøve Marie Sætre
Ingar Arnøy/Kjartan Helleve
Eskil Syltøy Løland
Kjartan Helleve/Tuva Østvedt/
Ingar Arnøy/Vebjørn Sture
61
Vedlegg og statistikk
Oktober
06.10. Oslo 07.10. Marnardal
08.10. Kristiansand
09.10. Vennesla
10.10. Iveland
11.10. Evje
Teatret 200 år: Kjartan Helleve/
Birgitta Lim Ersland
Ingar Arnøy/Berit Krogh
Ingar Arnøy/Berit Krogh/
Vebjørn Sture
Signhild Stave Samuelsen/
Vebjørn Sture
Signhild Stave Samuelsen/
Vebjørn Sture
Vebjørn Sture
12.10. Valle
14.10. Kvinesdal
15.10. Åseral
16.10. Lista
Vebjørn Sture
Hege Lothe/Birgitta Lim Ersland
Hege Lothe/Birgitta Lim Ersland
Hege Lothe/Birgitta Lim Ersland
17.10. Tingvatn
Hege Lothe/Birgitta Lim Ersland
17.10. Kvås
Hege Lothe/Birgitta Lim Ersland
18.10. Grimstad
Hege Lothe/Birgitta Lim Ersland
19.10. Ose i Bygland Hege Lothe/Birgitta Lim Ersland/
Kjartan Helleve/Marit Aa. Tennø/
Ingrid Fiskaa
Pressemeldingar frå styret
Lesarinnlegg
06.03.13 Eit revidert norskfag må halde på eigen
karakter i sidemål
11.03.13 Marit Aakre Tennø er innstilt som ny leiar i
Noregs Mållag
13.04.13 Nynorskjubel for NRK Super (pressemelding
saman med Kringkastingsringen og NMU)
16.04.13 Landsmøte i Noregs Mållag i Ørsta
18.04.13 Elevar i ungdomsskulen må prøvast i sidemål
19.04.13 Nynorsk barnelitteraturpris til
Anna R. Folkestad
19.04.13 Nynorsk litteraturpris til Lars Amund Vaage
20.04.13 Nynorsk næringslivspris 2013 til
Skogstad Sport
21.04.13 Linda Eide er tildelt Målprisen 2013
21.04.13 Marit Aakre Tennø er valt til ny leiar i
Noregs Mållag
23.04.13 Sidemålsordninga må styrkast
07.05.13 Historisk godt nynorskvedtak i LO
11.05.13 Nynorsken taper på lovbrot
20.06.13 Klårt sidemålsvedtak frå regjeringa
03.08.13 Ivar Aasen 200 år!
04.08.13 21 språkpolitiske punkt for det neste hundre
året (saman med Nynorsk kultursentrum)
05.08.13 Bergens Tidende på nynorsk!
02.09.13 For enkelt frå FrP
14.10.13 Mållaget glad for satsing på nynorske
lettlesbøker
24.10.13 Mållaget gratulerer MacDonald’s
08.11.13 Mållaget er uroa for språket
07.02.14 Redd kutt vil føre til færre nynorskbøker
til mange aviser
16.05.13 Nynorsk er viktig for integreringa
29.08.13 Ikkje ein gong valfritt sidemål, Høgre?
29.10.13 Noregs Mållag ber om tiltak for å
hindra målbyte
20.01.14 Ros til Sogn og Fjordane fylkeskommune,
sendt ei lang rekkje aviser
12.02.14 Grunnlovsjubileet for heile landet
Til enkeltaviser
Dette er ei oversikt over debattinnlegg som har vorte
sende til enkelte aviser, ofte knytt til pågåande debattar
og utspel.
25.06.13 Eit godt sidemåls-vedtak!, Nationen, Tennø
02.07.13 Skuffar om sidemål, innlegg mot Erna Solberg,
i avisene i Sogn og Fjordane, Tennø
23.10.13 Ein kveikande kveld, innlegg, Klassekampen,
Ingrid Fiskaa
01.11.13 Svar til Hallvard Hegna, Dag og Tid, Tennø
06.11.13 Slepp nynorsken til i riksavisene,
Klassekampen, Tennø
26.11.13 Noregs treng ei mållov, Bergensavisen,
Bergens Tidende, Tennø
04.12.13 Nynorsk-grammatikk er ikkje genetikk,
debattinnlegg, Bergens Tidende, Tennø
06.12.13 Uro for endring av pressestøtta, debattinnlegg,
Hordaland Folkeblad, Firdaposten, Vikebladet
Vestposten
23.12.13 Er det ei løysing å lære elevane mindre
rettskriving? Svar til Audhild G. Rotevatn, BT
21.01.14 God norskopplæring tar tid,
Utdanningsnytt.no
24.01.14 Ikkje vår hovudstad, debattinnlegg,
Bergens Tidende, Tennø 62
NOREGS MÅLLAG
Lilletorget 1
Telefon 23 00 29 30
Telefaks 23 00 29 31
E-post [email protected]
www.nm.no